T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 592
KARAR NO : 2019 / 744
KARAR TR : 25.11.2019
ÖZET : Davacıya İcra Müdürlüğünce satışı yapılan aracın KDV bedelinin %1 oranında olması gerekirken %18 olarak uygulandığından bahisle; bedelinin düzeltilmesi için yapılan başvurunun reddine ilişkin karar hakkındaki şikayetlerin kabulü ile ret işlemin iptali; söz konusu KDV'nin %1 olarak uygulanması ve fazla yatırılan % 17'lik kısmın iadesi istemi ile açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : N.İ.
Vekilleri : Av. A. D.B. & Av. A.B.
Davalı : Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelirİdaresi Başkanlığı)
O L A Y :Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin, Yenihisar İcraMüdürlüğünün 2015/146 Tlmt. Sayılıdosyasından 23.06.2015 tarihinde yapılan ihalede, 09 D...plakalı 2006 model, NİSSAN marka, PİCK UP tipli aracıiktisap ettiğini; 14.07.2015 tarihinde KDV ödemesi yaptıktan sonraaynı gün aracı teslim aldığını; buaracın iki sıra koltuklu, yanlarının camlı,farları, aynaları, iç döşemesinin normalolduğunu; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu'nun;1/3-d maddesine göre, müzayede mahallerinde ve gümrükdepolarında yapılan satışların KDV’ye tabiolduğunu; KDV oranlarının, Kanunun 28. maddesininverdiği yetkiye dayanılarak, 30/12/2007 tarih ve 26742sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/13033sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile kararnameye ekli Isayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %1, IIsayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için %8, bulistelerde yer almayan vergiye tabi işlemler için %18 olarak tespitedildiğini; I sayılı listenin 9. sırasında;“Aşağıda tanımları yapılan motorlutaşıtlardan yalnız “kullanılmış”olanlar, Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 8701.90.50.00.00Kullanılmış olanlar ile 87.03 pozisyonundaki binek otomobillerive esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmişdiğer motorlu taşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç)(steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil).[(Yalnız binek otomobilleri, steyşın vagonlar, yarışarabaları, arazi taşıtları, jipler, vb., motorlukaravanlar, elektrik, gaz, güneş enerjili vb. motorlutaşıtlar, “8703.10.11.00.00 özellikle kar üzerindehareket etmek için dizayn edilmiş sıkıştırmaateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu olanlar (dizel veyayarı dizel) veya kıvılcım ateşlemeli içtenyanmalı pistonlu motorlu taşıtlar”,“8703.10.18.00.00 diğerleri”] [Ambulanslar, mahkumtaşımaya mahsus arabalar, para arabaları, cenaze arabaları,itfaiye öncü arabaları gibi özel amaçlayapılmış motorlu taşıtlar hariç]”ifadesine yer verildiğini; 87.03 pozisyonunda tanımlanan binekotomobiller ve esas itibariyle insan taşımak üzere imaledilmiş diğer motorlu taşıtların (87.02 pozisyonunagirenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarışarabaları dahil) hem insan hem eşya taşıyabilen motorluaraçlar gibi "çok amaçlıaraçları" kapsadığını; müvekkilininiktisap ettiği aracın da esas itibariyle insan taşımaküzere imal edilmiş olduğunu; bu nedenle aracın 87.03pozisyonunda ve sirkülerdeki açıklamalara uygun olduğugöz önünde bulundurularak, araca %1 KDV oranıuygulanması gerektiğini; açıklamayaçalıştıkları nedenlerle, KDVoranının düzeltilerek fazla yatırılan bedelin iadesiiçin açtıkları davada, Aydın Vergi Mahkemesinin2018/282 E. Sayılı dosyası ile 2577 sayılı Kanunun15/1 -e maddesi uyarınca dava dilekçesi ve eklerinin MaliyeBakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'natevdiine karar verildiğini, Didim Vergi DairesiMüdürlüğü'nün 31.08.2018 tarihli, MaliyeBakanlığı Gelir İdaresiBaşkanlığının 29.08.2018 tarihli kararınıbildiren, yazı cevabı ile taleplerinin 29.08.2018 tarihinde MaliyeBakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığıtarafından reddedildiğinin öğrenildiğini, Gelirİdaresi Başkanlığının yazısının kendilerinetebliğ edilmediğini, bu nedenle dosyaya sunulamadığınıifade ederek; Yenihisar İcra Müdürlüğünün2015/146 Tlmt. Sayılı dosyasında uygulanan %18 KDV bedelinindüzeltilmesi için yaptıkları istem hakkında MaliyeBakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığıtarafından verilen ret kararı hakkındaki şikayetlerininkabulü ile ret işlemin iptaline; söz konusu KDV'nin %1olarak uygulanmasına ve fazla yatırılan % 17lik kısmıniadesine karar verilmesi istemiyle, idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalıvekili süresi içinde verdiği savunma dilekçesinde,uyuşmazlığın icramüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı, davanın adli yargı yerinde görülmesigerektiğinden bahisle görev itirazında bulunmuştur.
AYDINVERGİ MAHKEMESİ; 6.5.2019 gün ve E:2019/4 sayı ile,“(…)2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri,İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun'un Vergi Mahkemelerinin Görevleri başlıklı6. maddesinde;
VergiMahkemelerinin genel bütçeye, il özel idareleri, belediye veköylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri maliyükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelereilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'unuygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilenişleri çözümleyeceği hükmebağlanmıştır.
2576sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun"İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı" başlıklı 2. maddesinin l/a bendinde;
İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan davaların iptal davaları olduklarıbelirtilmiş bulunmaktadır.
3065sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1/3-d maddesinde;
"Müzayedemahallerinde ve gümrük depolarında yapılansatışlar ile 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı TarımÜrünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenenürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünüdepodan çekecek olanlara teslimi" katma değer vergisine tabidir,hükmü yer almaktadır.
AynıKanun'un 40. maddesinde ise: 1. Katma Değer Vergisi, bu Kanunda aksinehüküm bulunmadıkça mükelleflerin yazılıbeyanları üzerine tarholunur. 2. Bu Kanunun 9 uncu maddesindebelirtilen hallerde bu beyan, vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlartarafından yapılır. 3. Herhangi bir vergilendirme dönemindevergiye tabi işlemleri bulunmayan mükellefler de beyanname vermekmecburiyetindedirler. 4. İthalatta alınan Katma Değer Vergisi,gümrük giriş beyannamesindeki beyan üzerine,gümrük giriş beyannamesi verilmeyen haller ve motorlu karataşıtları ile Türkiye ile yabancı ülkelerarasında yapılan yük ve yolcu taşımaları iletransit taşımalara ait Katma Değer Vergisi mükelleflerinyapacakları özel beyan üzerine tarholunur. Bu fıkrahükmüne göre tarhiyata esas alınacak beyannamelerde, vergimatrahının unsurları ile vergi oranınınaçıkça gösterilmesi gereklidir. 5. MaliyeBakanlığı, bu Kanunun 17 nci maddesinin 1 incifıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara sadece vergiye tabiişlemlerinin bulunduğu dönemler için beyannameverdirmeye, beyanname yerine kaim olmak üzere işleme esas olanbelgeleri kabul etmeye, bu mükelleflere ait verginin beyan ve ödemezamanı ile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirlemeyeyetkilidir. " hükmüne yer verilmiştir.
KatmaDeğer Vergisi Uygulama Genel Tebliği'nin Müzayede MahallindeYapılan Satışlar başlıklı B/6.1 maddesinde;"3065 sayılı Kanunun (1/3-d) maddesine göre, cebri icara,izale-i şüyu, ipoteğin paraya çevrilmesi, tasfiye gibinedenlerle yapılan açık artırma, pazarlık vediğer şekillerdeki satışlar da dahil olmak üzere,müzayede mahallerinde yapılan her türlü satışlarKDV'ye tabidir. Kanunun istisna ve vergi oranlarına ilişkinhükümleri bu satışlar için de geçerlidir. Busatışlarda vergiyi doğuran olay, satışınyapıldığı tarihte vuku bulmaktadır. Vergininmükellefi satışları düzenleyen özel veya resmikişi ve/veya kuruluşlar olup, 3065 sayılı Kanunun (23/d) maddesihükmüne göre, satılan malın kesin satışbedeli KDV'nin matrahıdır. Bu satışlarla ilgili beyan veödeme mükellefiyeti genel esaslara göre yerine getirilir.Başka faaliyetleri dolayısıyla sürekli beyanname vermekzorunda olmayan resmi kuruluşlar (icar daireleri hariç)tarafından bu şekilde tahsil edilen KDV, yetki alanıiçerisinde bulunan vergi dairelerine en geç 7 (yedi) güniçinde ödenir." denilmektedir.
İcraDairelerinde Yapılan Satışlar başlıklı B/6.2.Maddesinde; 3065 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi ile Kanunun(17/1) inci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlara; - Sadece vergiyetabi işlemlerinin bulunduğu dönemler için beyannameverdirme, - Beyanname yerine kaim olmak üzere işleme esas belgelerikabul etme, - Bu mükelleflere ait verginin beyan ve ödeme zamanıile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirleme, konusundaBakanlığımıza yetki verilmiştir. Söz konusu yetkiçerçevesinde, 3065 sayılı Kanunun (1/3-d) maddesiuyarınca müzayede yoluyla satış yapan icra dairelerinin busatışlarıyla ilgili KDV'nin beyan ve ödenmesi ile ileilgili işlemlerini aşağıdaki şeklideyürütmeleri uygun görülmüştür.
VergininMükellefi başlıklı 6.2.1. maddesinde: İcra yoluylayapılan satışlarda verginin mükellefi,satışı gerçekleştiren icra daireleridir.
VergininBeyanı ve Ödenmesi başlıklı 6.2.2. maddesinde:"İcra dairelerince müzayede mahallinde yapılansatışlar nedeniyle hesaplanan KDV, ilgili mevzuatı uyarıncaen geç bedelin tahsil edildiği günü izleyengünün mesai saati bitimine kadar vergi dairesine beyan edilipaynı süre içinde ödenir. " denilmektedir.
2004sayılı İcra ve İflas Kanununun "Şikayet veŞartlar" başlıklı 16. Maddesinde; "Kanununhallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmaküzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığımuameleler hakkında kanuna muhalif olmasından ve hadiseye uygunbulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir.Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi güniçinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veyasebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı herzaman şikayet olunabilir." hükmü yer almaktadır."Şikayet üzerine yapılacak muameleler"başlıklı 17. maddesinde de, "Şikayet tetkik merciince,kabul edilirse şikayet olunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir.Memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerinicrası emrolunur." hükmü yer almaktadır. "Tetkikmercii” başlıklı 4. maddesinde de: "İcra veiflas dairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikayetlerleitirazların incelenmesi icra tetkik mercii hakimi yahut kanungereğince bu görev kendisine verilmiş olan hakim tarafındanyapılır. İş durumunun gerekli kıldığıyerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlugörüşü ile Adalet Bakanlığınca icra tetkikmerciinin birden fazla dairesi kurulabilir. Bu durumda icra tetkik merciidaireleri numaralandırılır. İcra tetkik merciinin birdenfazla dairesi bulunan yerlerde iş dağılımı ve bunailişkin esaslar, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kuruluncabelirlenir. Her icra tetkik mercii hakimi, kendisine Adli Yargı AdaletKomisyonu Başkanlığınca dönüşümlüolarak bağlanan icra ve iflas dairelerinin muamelelerine yönelikşikayetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetim vedenetimleri yapar, idari işlerine bakar. İcra yetkisini haiz sulhmahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacak şikayet veitirazların tetkik mercii o mahkemenin hakimidir." denilmiştir.
Bu durumdaMahkememizin görevsizliği yolundaki itirazındeğerlendirilmesi suretiyle görev konusu incelenerekaçıklığa kavuşturulması gerekmektedir:
Davalıidare tarafından konuya ilişkin olarak 2004 sayılıİcra ve İflas Kânununun 4 üncü maddesi ile aynıKanunun 16 ın maddesi hükümleri çerçevesinde davakonusu uyuşmazlık hakkında adli yargının görevliolduğu iddia edilmişse de;
Dava konusuolayda, davacının 23.06.2015 tarihinde Yenihisar (Didim) İcraMüdürlüğü'nce yapılan ihaleden satınaldığı 09 D... plakalı araç için 14.07.2015tarihinde ödemiş olduğu %18 oranındaki katma değervergisinin, %1 olarak uygulanması gerektiği, bu nedenle fazladanalındığı iddia edilen %17 oranında katma değervergisine isabet eden kısmın iadesi istemiyle Didim Vergi DairesiMüdürlüğüne düzeltme başvurusundabulunduğu, bu başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine retişleminin iptali istemiyle açılan davada, Mahkememizin24.07.2018 tarih ve E:2018/282, K:2018/510 sayılı kararıuyarınca merciine tevdiine karar verildiği, ilgili mercii olan Gelirİdaresi Başkanlığınca talebin 29.08.2018 tarih ve111372 sayılı yazı ile ret edildiği, davacıtarafından ret kararı hakkındaki şikayetlerinin kabulüile ret işleminin iptali ve fazladan yatırılan KDV'nin iadesiistemiyle görülmekte olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumdayukarıda belirtilen mevzuat hükümleri de dikkate alınarak,%18 oranında tahakkuk ettirilen ve vergi dairesine ödenen verginin%17'lik kısmının iadesi amacıyla yapılan düzeltmeşikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ilesöz konusu kısmın iadesi istemiyle açılan davada,davanın vergiye yönelik olması ve MaliyeBakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nayapılan şikayet başvurusunun reddine dair işlemin davakonusu edilmesi nedeniyle davalı idarenin görev itirazı yerindegörülmemiştir.
Açıklanannedenlerle; davanın görüm ve çözümündeVergi Mahkemesi görevli olduğundan davalı MaliyeBakanlığı Gelir İdaresiBaşkanlığı'nın Görev İtirazınınReddine, …” ve Mahkemelerinin görevliliğine kararvermiştir.
Davalı vekili tarafından, süresiiçinde verilen dilekçe ile olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılması istemiylebaşvuruda bulunulması üzerine dilekçe, dava dosyasıile birlikte Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…)2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun “Şikayet ve Şartlar”başlıklı 16. maddesinde; “Kanunun hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcrave İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkındakanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasındandolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bumuamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içindeyapılır./ Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsizsürüncemede bırakılmasından dolayı her zamanşikayet olunabilir. “Şikayet üzerine yapılacakmuameleler başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasında“Şikayet tetkik merciince, kabul edilirse şikayet olunanmuamele ya bozulur, yahut düzeltilir. / Memurun sebepsizyapmadığı veya geciktirdiği işlerin icrasıemrolunur. ”; “Tetkik merci" başlıklı 4.maddesinin 1. fıkrasının ilk cümlesinde ise:“İcra ve iflâs dairelerinin muamelelerine karşıyapılan şikâyetlerle itirazların incelenmesi icra tetkikmercii hâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisineverilmiş olan hâkim tarafından yapılırdenilmiştir.
Olayda,davacı tarafından, Yenihisar (Didim) İcraMüdürlüğünce yapılan ihale sonucu alınan 09 D...plakalı araca ilişkin olarak % 18 oranında hesap edilen KDVoranının % 1 olarak belirlenmesi talep edilmiştir.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir.
Bu itibarla,İcra Müdürlüğü tarafındanyürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihalesonucunda alınan araca ilişkin, icramüdürlüğünce verilen % 18 oranında KDVödenmesine dair kararın kanuna aykırılığıiddiası şikâyet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümlenecektir. Mahkeme incelemeyi söz konusu icradosyası üzerinde yaparak, işlemin kanuna uygun olupolmadığı hususunda karar verecektir. Adli yargılamanınbir parçasını oluşturan bu uyuşmazlığın,İcra Müdürlüğünün tesis ettiği birişlemden kaynaklandığı gözetildiğinde, buişlemin yasaya uygun olup olmadığının adli yargıyerince çözümlenmesinin gerektiği kanaatinevarılmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesinin 23/10/2017 tarihli ve E.-K.-2017/223-600 sayılıkararında da aynı hususların vurgulandığıgörülmektedir.
Açıklanannedenlerle, açılan davanın adli yargı yerindegörüm ve çözümü gerekmektedir.
KARAR :Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine…” karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasanın 13. maddesine göre DanıştayBaşsavcısının da yazılı düşüncesiistenilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI: “(…)2576 sayılı Bölge İdareMahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu veGörevleri Hakkında Kanunun "Vergi MahkemelerininGörevleri" başlıklı 6. maddesinde, VergiMahkemelerinin genel bütçeye, il özel idareleri, belediye veköylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri maliyükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelereilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununuygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilenişleri çözümleyeceği hükmebağlanmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun"İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı" başlıklı 2. maddesinin 1/a bendindeise; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan davaların iptal davaları olduğubelirtilmiştir.
Yukarıdayer alan Yasa maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; İdariişlemin, idari makamların kamu gücü kullanarak ve idariusuller uygulamak suretiyle idare işlevine ilişkin olarak yaptıkları,çeşitli hak ve yükümlülükler doğuran,doğrudan uygulanabilen, kesin ve yürütülmesi zorunlu, tekyanlı irade açıklaması olduğu, katma değervergisinin ise; kamu hizmetlerinden yararlananların, hizmetin maliyetinebir ölçüde katılmak üzere kanuna dayalı olarakkatılmak zorunda oldukları kamusal bir mükellefiyet olduğuve vergi dairelerince tahsil edileceği anlaşılmaktadır.
3065sayılı Kanunun 1, 8 ve 17. maddeleri gereğince,davacının katma değer vergisi mükellefi olupolmadığı, mükellef ise yapılan satışişlemi itibari ile kanunda düzenlenen istisnalardan yararlanıpyararlanamayacağı ya da vergiden muaf kabul edilip edilmeyeceğikonularında, inceleme yapma görevi, 213 sayılı Vergi UsulKanunu ve 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdareMahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun maddeleri uyarınca Vergi Mahkemesi'neverildiğinden, davacının katma değer vergisine ilişkintalebi yönünden görevli yargı yerinin idari yargıolduğu sonucuna varılmıştır.
Devletin icrahukukundaki faaliyetlerine karşılık alınmış olanihtilaf konusu vergi; icra müdürlüğü tarafındansorumlu sıfatıyla tahsil edilmiş olup, süresi dahilindehâzineye intikal ettirilmiştir. Söz konusu tahsilatişlemi; mali idarenin bir işlemidir. Yasanın icramüdürlüğüne verdiği görev doğrultusundatahsil edilmiş olması işlemin idari işlem olmaniteliğini değiştirmez. Bu işleme karşı, 2004sayılı İcra İflas Kanunu’nun 16. maddesindeöngörülmüş bulunan şikayet yolununişletilmesi söz konusu olamaz. Zira; anılan Yasa maddesinde yerverilen şikayet yolu; bu Kanunun hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere, icra veiflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanunamuhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayıtanınmış olup, 2004 sayılı İcra İflas Kanunuhükümlerinin uygulanmasıyla sınırlıtutulmuştur. Başka bir ifadeyle; Yasa gereği sorumlusıfatıyla yerine getirilen vergi tahsili görevinin İcraİflas Kanununun uygulanmasıyla bir ilgisi bulunmamaktadır.Kaldı ki, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun, "KanununŞümulü" başlıklı 1. maddesinde de, bu Kanunhükümlerinin, ikinci maddede yazılı olanlardışında genel bütçeye giren vergi, resim veharçlar ile il özel idarelerineve belediyelere ait vergi, resim ve harçlar hakkındauygulanacağı açıkça belirtilmiş, vergihatalarında düzeltme ve reddiyatın hangi hallerde ve hangiusullerle yapılacağı 116 ncı ve devamı maddelerindeaçıklanmıştır.
Bu durumda,idarenin tek yanlı olarak ve kamu gücü kullanarak kamuhizmetinden yararlanma karşılığında, davacıdan tahsilettiği katma değer vergisi mahiyeti gereği bir idari işlemolup, 3065 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde belirtilenhükümler uyarınca, hazine adına ilgili vergi daireleri,muhasebe müdürlükleri, mal müdürlüklerihesabına yatırılmak üzere sorumlu sıfatıyla icramüdürlüğünce tahsil edildiğinden, ödenenkatma değer vergisinin iadesi istemiyle açılan davanın,görüm ve çözümünde 2577 sayılı Yasanın2. ve 2576 sayılı Yasanın 6. maddesi uyarınca idariyargı içerisinde yer alan vergi mahkemesinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Yasa'nın 13.maddesi uyarınca, yapılan başvurunun reddi gerektiği …”yolunda düşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 25.11.2019günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalıvekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde aynı İdarece başvuruda bulunması üzerineYargıtay Cumhuriyet Başsavcısınca, 10. maddedeöngörülen biçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından,görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ’nin davada adliyargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendiktensonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacıya Yenihisar İcra Müdürlüğünün 2015/146Tlmt. sayılı takip dosyasında satışı yapılan09 D... plakalı 2006 model, NİSSAN marka, PİCK UP tipliaracın KDV bedelinin %1 oranında olması gerekirken %18 olarakuygulandığından bahisle; bedelinin düzeltilmesi içinyapılan başvurunun reddine ilişkin karar hakkındakişikayetlerin kabulü ile ret işlemin iptaline; sözkonusu KDV'nin %1 olarak uygulanmasına ve fazla yatırılan %17lik kısmın iadesine karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanununun “Şikayet veŞartlar” başlıklı 16. maddesinde;“(Değişik: 3/7/1940 - 3890/1 md.) Kanunun hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcrave İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkındakanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasındandolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bumuamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içindeyapılır.
Birhakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemedebırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir.” hükmüne;
“Şikayet üzerine yapılacakmuameleler” başlıklı 17. maddesinde; “Şikayeticra mahkemesince, kabul edilirse şikayet olunan muamele ya bozulur, yahutdüzeltilir.
Memurunsebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerinicrası emrolunur.” hükmüne; “Tetkikmercii” başlıklı 4. maddesinde ise; “Değişik: 3/7/1940 - 3890/1 md.)
(Değişikbirinci fıkra: 17/7/2003-4949/1 md.) İcra ve iflâs dairelerininmuamelelerine karşı yapılan şikâyetlerleitirazların incelenmesi icra mahkemesi hâkimi yahut kanungereğince bu görev kendisine verilmiş olan hâkimtarafından yapılır. İş durumunun gereklikıldığı yerlerde Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulunun olumlu görüşü ile AdaletBakanlığınca icra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir.Bu durumda icra mahkemesi daireleri numaralandırılır. İcramahkemesinin birden fazla dairesi bulunan yerlerde işdağılımı ve buna ilişkin esaslar, Hâkimler veSavcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Her icra mahkemesihâkimi, kendisine Adlî Yargı Adalet KomisyonuBaşkanlığınca dönüşümlü olarakbağlanan icra ve iflâs dairelerinin muamelelerine yönelikşikâyetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetimve denetimlerini yapar, idarî işlerine bakar.
İcrayetkisini haiz sulh mahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacakşikayet ve itirazların icra mahkemesi o mahkemenin hakimidir.”hükmüne yer verilmiştir.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir.
Mevzuathükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde, İcra Müdürlüğütarafından yürütülen takip kapsamında yapılanihale sonucunda alınan araca ilişkin, icramüdürlüğünce verilen % 18 oranında KDVödenmesine dair kararın, kanuna aykırılığıiddiasının şikayet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümleneceği, mahkemenin incelemeyi, söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak, anılanişlemin kanuna uygun olup olmadığı hususunda kararvereceği kuşkusuzdur. Adli yargılamanın birparçasını oluşturan bu uyuşmazlığın,İcra Müdürlüğünün tesis ettiği birişlemden kaynaklandığı gözetildiğinde, buişlemin yasaya uygun olup olmadığının adli yargıyerince çözümlenmesinin gerektiği sonucunavarılmıştır.
Belirtilennedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı vekilinin yaptığıgörev itirazının reddine ilişkin Aydın VergiMahkemesinin 6.5.2019 gün ve E:2019/4 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı vekilinin yaptığı görevitirazının reddine ilişkin Aydın Vergi Mahkemesinin6.5.2019 gün ve E:2019/4 sayılı GÖREVLİLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 25.11.2019 gününde, Üyelerden AydemirTUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYLARI ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
KARŞI OY
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri HakkındaKanun’un; "Vergi mahkemelerinin görevleri"başlıklı 6. maddesinde, vergi mahkemelerinin; genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bukonularla ilgili olarak 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanun un uygulanmasına ilişkindavaları ve diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmebağlanmıştır.
Davacı;icra müdürlüğünden satın aldığıaraç için % 18 nispetindeki Katma Değer Vergisini,(sorumlusıfatıyla) icra müdürlüğüaracılığıyla ödemiş ardından, vergioranının % 1 olması gerektiği, bu oranı aşankısmının tarafına iadesi istemiyle, vergi dairesinekarşı dava açmıştır. Bu aşamada, icramüdürlüğünün sorumlu sıfatı sonaermiştir. Bu davada; 3065 sayılı Kanun’un, gereğince,davacının katma değer vergisi mükellefi olupolmadığı, mükellef ise yapılan satışişlemi itibari ile kanunda düzenlenen istisnalardan yararlanıpyararlanamayacağı ya da vergiden muaf kabul edilipedilmeyeceği... gibi hususlar incelenecektir. Vergi davalarınıçözümleme görevi ise 2576 sayılı Kanunuyarınca idari yargı içerisinde yer alan, vergi mahkemelerineait bulunmaktadır.
2004sayılı İcra İflas Kanunu’nun 16. maddesindeöngörülmüş bulunan şikayet yolu, anılanKanun’un hallini mahkemeye bıraktığı hususlarhariç olmak üzere ve 2004 sayılı İcra İflasKanun’u hükümlerinin uygulanmasıylasınırlıdır.
Bu durumda,davacıdan tahsil edilen katma değer vergisinin kısmen iadesiistemiyle açılan davanın, görüm veçözümünde idari yargı içerisinde yer alanvergi mahkemesinin görevli olduğu sonucunavarıldığından, davanın çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu yolunda verilen kararakatılamıyoruz. 25.11.2019
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy