T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 716
KARAR NO : 2019 / 740
KARAR TR : 25.11.2019
ÖZET : Davacı şirkete sigortalı işyerinin bulunduğu alanda yapılan yol çalışması sırasında, sigortalı işyerinin pis su giderine iş makinesi tarafından zarar verilmesi ve rögarla birleştiği yerin tıkanması nedeni ile işyerine sızan suların bilgisayar kasasına ve kamera kayıt cihazına zarar verilmesinde, davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle oluşan ve sigortalıya ödenen maddi zararın, rücuen tazmini istemi ile açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : A.A. Türk Sigorta Şirketi
Vekilleri : Av. H.L.P., Av.D.P.
Davalı : Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekilleri : Av. İ.K., Av.G.Ç.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilişirket tarafından İşyeri Yangın SigortaPoliçesi ile korumalı, Anamur/Mersin adresindeki YücelenPetrol Tic. Paz. Ltd. Şti.'ne ait toptan satış merkeziişyerinin; 30/11/2015 tarihinde, sigortalı işyerinin idaribinasının güney cephesi D400 Karayolu üzerinde belediyeninasfalt çalışması yaparken, eski asfaltınsökülüp asfalta paralel drenaj çalışmasıyapımı esnasında, sigortalı işyerinin pis su giderineiş makinaları tarafından zarar verildiğini ve rögarlabirleştiği yerin tıkandığını, bu sebeplegeri tepen ve sızan suların sigortalı işyerine dolmasısonucu; 1 adet bilgisayar kasasının ve 1 adet 16’lı kamerakayıt cihazının hasarlandığını, olay yerindeyapılan inceleme sonucu hasar ekspertiz raporunda; D400 Karayolundadavalı idarenin asfalt çalışması yaparken, eskiasfaltın sökülüp asfalta paralel drenajçalışması yapımı esnasında, sigortalıişyerinin pis su giderine iş makinaları tarafından zararverildiğinin ve rögarla birleştiği yerintıkandığının, bu sebeple geri tepen ve sızansuların sigortalı işyerine dolması sonucu hasar verdiğinintespit edildiğini; davalı idarenin aslikusuru neticesi oluşan tazminat miktarı olan 2.084,00 TL.ninşirket tarafından Karayolları 5. BölgeMüdürlüğünden talep edildiğini ancak herhangi bircevap verilmediğini, aynı talebin Mersin BüyükşehirBelediyesinden talep edildiğini ancak gelen cevabi yazıda;"Bahse konu Anamur ilçesi, Alparslan TürkeşBulvarı karayolları hizmet ağı içerisindebulunduğundan ve 5. Bölge Müdürlüğütarafından asfaltlama çalışmasıyapıldığı, karayollarına ait makinelerin olay yerindehasara yolaçtığı, konunun ilgisi nedeniyleKarayolları Genel Müdürlüğünce değerlendirilebileceği,idaremizin hukuki bir görev ve sorumluluğununolmadığı, talep edilen bedelin Belediyemizce ödenmesimümkün değildir." denilerek talebin reddedildiğini,söz konusu hasar nedeniyle yaptırılan ekspertiz sonucundabelirlenen 2.084,00 TL nin sigortalıya 21/12/2015 tarihindeödendiğini, bu nedenle davalı idarenin yetersiz veyanlış çalışma ile hasara sebep olduğundanbahisle; 2.084,00 TL. zararın, davalıya başvuru tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birliktetazmini istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
MERSİN 1.İDARE MAHKEMESİ: 15.6.2017 günve E:2016/1529, K:2017/1200 sayı ile, 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 1., 2., 10., 19.1.2011 günlüResmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6099sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110. vegeçici 21. maddesi hükmüne; ayrıca 2918sayılı Kanunun 110. maddesinin birinci fıkrasınıniptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye HukukMahkemesince yapılan itiraz başvuruları üzerine konuyuinceleyen Anayasa Mahkemesinin iptal istemini reddettiği 26.12.2013 tarihve E.2013/68, K.2013/165 sayılı kararına yer verdikten sonra;“Bu durumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla meydana gelen zararın tazmini istemiyleaçılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Nitekim,Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 26.09.2016 tarih ve li:2016/403,K:2016/436 sayılı kararı da bu yöndedir.
Açıklanannedenlerle, davanın 2577 sayılı idari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görevyönünden reddine…” kararvermiş; istinaf yoluna başvurulması üzerine KonyaBölge İdare Mahkemesi 4.İdari Dava Dairesince, 12.10.2017gün ve E:2017/4024, K:2017/3746 sayı ile,istinaf istemi kesin olarak reddedilen karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle adli yargıyerinde dava açmıştır.
Mersin5.Asliye Hukuk Mahkemesi: 19.6.2018 gün ve E:2017/442, K:2018/166sayı ile, "(...) Tüm dosya kapsamı birliktedeğerlendirildiğinde; işletmeyenin ait pis su giderinin,davalı Karayolları Genel Müdürlüğüncetarafından yol bakım çalışması esnasındazarar verilmesi ve akabinde iş yerinde oluşan zarar nedeni iledavalı Karayolları Genel Müdürlüğüncebakım ve temizliğinin gerektiği gibi yapılmamasısonucunda zararın gerçekleştiği iddia edilmişolması bakımından KTK’nın 85 ve devamımaddelerinde düzenlenen işletenin hukuki sorumluluğunadeğil, davalı idare tarafından görevlerinin tam ve eksiksizyerine getirilmediği yani yürütülen kamu hizmetinin kusurluişletildiği, meydana gelen kazada hizmet kusuru bulunduğuiddiasından kaynaklandığındanuyuşmazlığın çözümünün idariyargının görevinde bulunduğu an:aşılmaktadır.
Hüküm:Gerekçesi Yukarıda AçıklandığıÜzere;
1-Davanınçözümü idari yargı yolu olduğundanREDDİNE,
2-2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. Maddesi uyarınca Mersin1. İdare Mahkemesinin 2016/1529 esas ve 2017/1200 karar sayılıkararı ile Mahkememiz dosyası arasında olumsuz görevuyuşmazlığı çıktığındandolayı görevli yargı yerinin belirlenmesi amacıyladosyanın uyuşmazlık mahkemesine gönderilmesine..."karar vermiş, istinaf yoluna başvurulması üzerineAdana Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesi: 12.2.2019 gün ve DosyaNo:2018/1273, K:2019/158 sayı ile, "(...) Bu durumda eldeki davada,kendisine ikinci dava açılan Mersin 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce,Mersin 1. İdare Mahkemesi’nin 2016/1529-2017/1200 EKsayılı dosyasının bulunduğu yerden getirtilerekgörevsizlik kararının kesinleşipkesinleşmediğinin araştırılması, Mersin 1.İdare Mahkemesi’nin kararının kesinleşmişolması halinde elinde derdest bulunan dava dosyasındakiyargılamanın durdurulmak suretiyle (UMK m. 19/1), dosyanınkül halinde, yargı yolu uyuşmazlığınınçözümlenmesi açısından UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderilmesi, verilecek kararın beklenereksonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, eksik incelemeile yazılı şekilde karar verilmesi doğruolmamıştır (Yargıtay 17.HD"sinin 2018/4883-10588kararı bu yöndedir) davacı vekilinin istinaf başvurusununkabulü ile ilk derece mahkemesi kararınınkaldırılmasına karar verilerek aşağıdakişekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere :
1-Davacıvekilinin istinaf talebinin esası incelenmeksizin kabulü ile;
Mersin 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 19/06/2018 tarih, 2017/442 Esas, 2018/166 Kararsayılı kararının HMK 353/1-a/6 maddesi gereğinceORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Davanınyeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesineGÖNDERİLMESİNE...." karar vermiştir.
MERSİN5.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 3.10.2019 gün ve E:2019/137 sayıile, yargılamanın durdurularak yargı yolunun belirlenmesiamacıyla dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesinekarar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 25.11.2019günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; Asliye Hukuk Mahkemesince, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, adli yargı dosyasının Mahkemece, ekinde idariyargı dosyasının temin edilmeden gönderildiği görülmekteise de; davaya ilişkin bilgi ve belgelerin dosyada yeraldığı anlaşıldığından ve sonuçtausule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esası esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacı şirkete sigortalı işyerinin bulunduğualanda yapılan yol çalışması sırasında,sigortalı işyerinin pis su giderine iş makinesitarafından zarar verilmesi ve rögarla birleştiği yerintıkanması nedeni ile işyerine sızan suların bilgisayarkasasına ve kamera kayıt cihazına zarar verilmesinde,davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle oluşan ve sigortalıyaödenen 2.084,00-TL. maddi zararın, rücuen tazmini istemiyleaçılmıştır.
İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğukamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeninhukuka aykırı olduğu nedeniyle iptalleri için menfaatleriihlal edilenler tarafından açılacak davalar ile idareninaynı plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj,su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilereverdiği zararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılacak davaların görüm veçözümünün, iptal ve tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine aitolduğu, idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu,özel mülkiyete konu taşınmazakamulaştırmasız el atıldığı veya plan veprojeye aykırı iş görüldüğüiddiasıyla açılacak müdahalenin men’i ve meydanagelen zararın tazmini davalarının ise, mülkiyetetecavüzün önlenmesine ve haksız fiillere ilişkinözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacışirket tarafından İşyeri Yangın SigortaPoliçesi ile korumalı, Anamur/Mersin adresindeki YücelenPetrol Tic. Paz. Ltd. Şti.'ne ait toptan satış merkeziişyerinin bulunduğu alanda yapılan yolçalışması sırasında, söz konusuişyerinin pis su giderine iş makinesi tarafından zarar verilmesive rögarla birleştiği yerin tıkanması nedeni ileişyerine sızan suların bilgisayar kasasına ve kamerakayıt cihazına zarar verdiği; hasar miktarınındavacı şirket tarafından sigortalıya ödendiği,olayda davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle2.084,00-TL maddi zararın, davalı idareye başvurutarihinden itibaren yasal faiziyle birlikle rücuen tazmini istemiyledava açıldığı anlaşılmıştır.
Anayasanın 125 inci maddesinin son fıkrasında,idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlü olduğu kurala bağlanmış olup,bununla birlikte idarenin yürütmekle görevli olduğu birhizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindenesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olaraktanımlanabilen hizmet kusurunun hizmetin kötü işlemesi veyahiç işlememesi hallerinde gerçekleştiği ve bununidarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasınayol açtığında kuşku bulunmamaktadır.
Öte yandan, kamu hizmetinin, yöntemine ve hukukauygun olarak yürütülüpyürütülmediğinin, kamu yararına uygun şekildeişletilip işletilmediğinin, hizmet kusuru ya da başka birnedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığınınyargısal denetiminin, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun 2. maddesinde “idari dava türleri”arasında sayılan “idari işlem ve eylemlerden dolayızarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargıdavası” kapsamında, idari yargı yerlerince yapılacağıaçıktır.
Belirtilendurum karşısında, Mersin 5.Asliye Hukuk Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Mersin 1.İdare Mahkemesinin 15.6.2017gün ve E:2016/1529, K:2017/1200 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Mersin 5.AsliyeHukuk Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Mersin 1.İdareMahkemesinin 15.6.2017 gün ve E:2016/1529, K:2017/1200 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.11.2019gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy