T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/633
KARAR NO : 2019/774
KARAR TR: 25.11.2019
ÖZET : İcra Müdürlüğünün satış dosyasında, satışı yapılan gayrimenkulü alan davacının satın alma bedeli üzerinden %18 nispetinde ödenen Katma Değer Vergisinin %1 i aşan kısmının iadesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : A.K.
Vekili : Av. E.E.C.
Davalı : Menderes Vergi DairesiMüdürlüğü
Vekili : Av. S.E.
O L A Y :Davacı dava dilekçesinde özetle;Menderes Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğunun 2018/19satış numarasında satışa çıkarılan ve%37,5 oranında hissedarı olduğu bahçeli kargir ev niteliğindekitaşınmazın diğer hissedarlara ait olankısmını ihale sonucunda 646.875,00-TL bedelle satınaldığını ancak, taşınmaza ilişkin olaraködenen 109.968,75,00-TL Katma Değer Vergisinin %18 olarakhesaplandığını; esasen %1 KDV hesaplanmasıgerektiğini önesürerek, ödenen bu miktarın ödemetarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte iadesi istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
Davalı idare vekilinin süresi içerisinde sunduğucevap dilekçesinde; davanın adli yargı yerindeçözülmesi gerektiğinden bahisle görevitirazında bulunulmuştur.
İZMİR 1. VERGİ MAHKEMESİ: 24.5.2019 günve E:2019/316 sayı ile, idarenin tek yanlı olarak ve kamugücü kullanarak davacıdan tahsil ettiği katma değervergisi mahiyeti gereği bir idari işlem olup, 3065 sayılıKanunun ilgili maddelerinde belirtilen hükümler uyarınca tahsiledildiğinden ödenen katma değer vergisinin iadesi istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde 2577 sayılı Yasa'nın 2. ve 2576sayılı Yasa'nın 6. maddesi uyarınca idari yargıiçerisinde yer alan vergi mahkemesinin görevli olduğu,ödeme yaparak hukuku etkilenen davacı tarafından Vergi Dairesinekarşı açılan davada, ihale yoluyla alınantaşınmazın hangi oranda katma değer vergisine tabiolduğu yönündeki değerlendirmenin vergi mevzuatıçerçevesinde ve Vergi Mahkemesince yapılmasıgerektiği sonucuna ulaşıldığıgerekçesiyle, davalı idarenin görev itirazınınreddine, davanın görüm ve çözümünde idariyargının görevli olduğuna karar vermiştir.
Davalı idare vekilinin adli yargı yararına olumlugörev uyuşmazlığı çıkartılmasıyolunda süresi içinde verdiği dilekçe üzerine;dava dosyası Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı'na gönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: “ ...satış memurunun işlemlerine karşı şikayetleriinceleme görevi onu tayin eden sulh hukuk mahkemesine ait olduğundan,Menderes Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu tarafındanyapılan ihale sonucunda alınan taşınmaza ilişkinolarak, Satış Memurluğunca verilen % 18 oranında KDVödenmesine dair kararın kanuna aykırılığıiddiası şikayet yolu ile 2004 sayılı Kanunhükümleri uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesindeçözümlenecektir. Mahkeme incelemeyi söz konusu dosyaüzerinde yaparak, işlemin kanuna uygun olup olmadığıhususunda karar verecektir. Adli yargılamanın birparçasını oluşturan bu uyuşmazlığın,Satış Memurluğunun tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği kanaatinevarılmıştır.
Uyuşmazlık Mahkemesinin 23/10/2017 tarihli veE.-K.-2017/223-600 sayılı kararında da aynı hususlarınvurgulandığı görülmektedir.
Açıklanan nedenlerle, açılan davanın adliyargı yerinde görüm ve çözümügerekmektedir.
KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247sayılı Kanunun 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine..." karar vermiştir.
Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13.maddesine göre Danıştay Başsavcısı’nında yazılı düşüncesi istenilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI: “… idarenin tekyanlı olarak ve kamu gücünü kullanarak kamu hizmetindenyararlanma karşılığında, davacıdan tahsilettiği katma değer vergisi mahiyeti gereği bir idari işlemolup, 3065 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde belirtilenhükümler uyarınca, hazine adına ilgili vergi daireleri, muhasebemüdürlükleri, mal müdürlükleri hesabınayatırılmak üzere sorumlu sıfatıyla icramüdürlüğünce tahsil edildiğinden, ödenenkatma değer vergisinin iadesi istemiyle açılan davanın,görüm ve çözümünde 2577 sayılıYasanın 2. ve 2576 sayılı Yasanın 6. maddesi uyarıncaidari yargı içerisinde yer alan vergi mahkemesinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılıYasa'nın 13. maddesi uyarınca, yapılan başvurunun reddigerektiği…” yolunda düşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ınkatılımlarıyla yapılan 25.11.2019 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve davadosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, anılanYasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nca, 10.maddede öngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, İcra Müdürlüğününsatış dosyasında, satışı yapılangayrimenkulü alan davacının satın alma bedeliüzerinden %18 nispetinde ödenen Katma Değer Vergisinin %1 iaşan kısmının iadesi istemiyleaçılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“Şikayet ve Şartlar” başlıklı 16.maddesinde; “(Değişik: 3/7/1940 - 3890/1 md.) Kanunun hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcrave İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkındakanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasındandolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bumuamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içindeyapılır.
Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsizsürüncemede bırakılmasından dolayı her zamanşikayet olunabilir.” hükmüne; “Şikayetüzerine yapılacak muameleler” başlıklı 17.maddesinde; “Şikayet icra mahkemesince, kabul edilirse şikayetolunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir.
Memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiğiişlerin icrası emrolunur.” hükmüne;“icramahkemesi” başlıklı 4. maddesinde ise;“Değişik: 3/7/1940 - 3890/1 md.)
(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/1 md.) İcrave iflâs dairelerinin muamelelerine karşı yapılanşikâyetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesihâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmişolan hâkim tarafından yapılır. İş durumunungerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulunun olumlu görüşü ile AdaletBakanlığınca icra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir.Bu durumda icra mahkemesi daireleri numaralandırılır. İcramahkemesinin birden fazla dairesi bulunan yerlerde işdağılımı ve buna ilişkin esaslar, Hâkimler veSavcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Her icra mahkemesihâkimi, kendisine Adlî Yargı Adalet KomisyonuBaşkanlığınca dönüşümlü olarakbağlanan icra ve iflâs dairelerinin muamelelerine yönelikşikâyetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetimve denetimlerini yapar, idarî işlerine bakar.
İcra yetkisini haiz sulh mahkemelerinin muamelelerinekarşı vuku bulacak şikayet ve itirazların icra mahkemesi omahkemenin hakimidir.” hükmüne yer verilmiştir.
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemelerive Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri HakkındaKanun’un "Vergi Mahkemelerinin Görevleri"başlıklı 6. maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bukonularla ilgili olarak 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkindavaları ve diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmüne yer verilmiştir.
Mevzuat hükümleri ile somut olay birlikteirdelendiğinde; İcra Müdürlüğütarafından yürütülen takibe ilişkin olarakyapılan ihale sonucunda alınan taşınmaza ilişkin,İcra Müdürlüğünce verilen % 18 oranında KDVvergisi ödenmesine dair kararın, kanuna aykırılığıiddiasının şikayet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümleneceği,mahkemenin incelemeyi,söz konusu icradosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna uygun olupolmadığı hususunda karar vereceği kuşkusuzdur.
Adli yargılamanın bir parçasınıoluşturan bu uyuşmazlığın, İcraMüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği sonucunavarılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü iledavalı idare vekilinin yaptığı görevitirazının reddine ilişkin İzmir 1. Vergi Mahkemesinin24.5.2019 gün ve E:2019/316 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı idare vekilinin yaptığı görevitirazının reddine ilişkin İzmir 1. Vergi Mahkemesinin 24.5.2019gün ve E:2019/316 sayılı GÖREVLİLİK KARARININKALDIRILMASINA, 25.11.2019 gününde, Üyelerden AydemirTUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYLARI ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
KARŞIOY
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri HakkındaKanun’un; "Vergi mahkemelerinin görevleri"başlıklı 6. maddesinde, vergi mahkemelerinin; genel bütçeye,il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim veharçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam vecezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanun un uygulanmasına ilişkin davaları vediğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceğihükme bağlanmıştır.
Davacı;icra müdürlüğünden satın aldığıaraç için % 18 nispetindeki Katma Değer Vergisini,( sorumlusıfatıyla) icra müdürlüğüaracılığıyla ödemiş ardından, vergioranının % 1 olması gerektiği, bu oranı aşankısmının tarafına iadesi istemiyle, vergi dairesinekarşı dava açmıştır. Bu aşamada, icramüdürlüğünün sorumlu sıfatı sonaermiştir. Bu davada; 3065 sayılı Kanun’un, gereğince,davacının katma değer vergisi mükellefi olupolmadığı, mükellef ise yapılan satışişlemi itibari ile kanunda düzenlenen istisnalardan yararlanıpyararlanamayacağı ya da vergiden muaf kabul edilipedilmeyeceği... gibi hususlar incelenecektir. Vergi davalarınıçözümleme görevi ise 2576 sayılı Kanunuyarınca idari yargı içerisinde yer alan, vergi mahkemelerineait bulunmaktadır.
2004sayılı İcra İflas Kanunu’nun 16. maddesindeöngörülmüş bulunan şikayet yolu, anılanKanun’un hallini mahkemeye bıraktığı hususlarhariç olmak üzere ve 2004 sayılı İcra İflasKanun’u hükümlerinin uygulanmasıylasınırlıdır.
Budurumda, davacıdan tahsil edilen katma değer vergisinin kısmeniadesi istemiyle açılan davanın, görüm veçözümünde idari yargı içerisinde yer alanvergi mahkemesinin görevli olduğu sonucunavarıldığından, davanın çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu yolunda verilen kararakatılamıyoruz.25.11.2019
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy