T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/536
KARAR NO : 2019/761
KARAR TR: 25.11.2019
ÖZET : Davacının eşinin Gebze Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunduğunu, Mart 2017 ile 23.10.2018 tarihleri arasında tutuklu bulunan eşiyle telefonla görüşme talebinin emsal yargı kararlarına rağmen kurumca reddedilmesi sebebiyle hak mahrumiyetine uğradığını belirterek manevi tazminat istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K ARAR
Davacı : A.K.
Davalı : Adalet Bakanlığı
O L A Y: Davacı dava dilekçesinde özetle;Silahlı terör örgütüne üye olma suçundanKocaeli 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda 30/05/2016tarihinden beri tutuklu bulunan davacının, Gebze KapalıKadın Ceza İnfaz Kurumunda Mart 2017 tarihinden beri tutuklu bulunaneşiyle telefon görüşü yapmak için idareden izintalebinde bulunduğu halde 23/10/2018 tarihine kadar taleplerininreddedildiğini, talebiyle ilgili kendisine cevap verilmediği veyaklaşık 11 ay süreyle telefonla görüşmehakkından mahrum bırakıldığını ileri sürerek,750.000,00-TLmanevi zararın tazmini istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
KOCAELİ 1. İDARE MAHKEMESİ: 20.12.2018 günve E:2018/1410, K:2018/1293 sayı ile, Kocaeli 2 Nolu T Tipi KapalıCeza İnfaz Kurumu'nda tutuklu bulunan davacının, GebzeKadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu bulunan eşiyletelefon ile haberleşme hakkındanyararlandırılmadığından bahisle manevi tazminatödenmesi isteminden kaynaklanan dava konusuuyuşmazlığın 4675 sayılı İnfazHakimliği Kanunu ve 5275 sayılı Ceza ve GüvenlikTedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun hükümlerinegöre çözümlenmesi gerektiğinden, anılanuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a.maddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı bu kez aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
KOCAELİ İNFAZ HAKİMLİĞİ: 19.2.2019gün ve E:2019/541, K:2019/964 sayı ile, İnfaz Hakimlikleriningörev ve çalışma usullerini düzenleyen 4675sayılı Yasaya göre, infaz hakimliklerinin temel görevinin,ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü ve tutuklular hakkındacezaevi idaresince gerçekleştirilen işlem ve eylemlerekarşı yapılan şikayetleri incelemek olduğu; bunundışında 5402 sayılı Yasa ile denetimli serbestlikmüdürlüklerinin idari nitelikteki işlem ve eylemlerinekarşı ilgililerin şikayetlerini inceleme görev veyetkisinin infaz hakimliklerine verildiği; ayrıca 5275sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazıHakkındaki Kanunda infaz hakimliklerine verilmiş görevlerbulunmadığı; belirtilen bu düzenlemelerayrıntılı olarak incelendiğinde, infaz hakimliklerineçekişmeli yargı alanına giren herhangi bir görevverilmediği, infaz aşamasında hükümlüler vediğer ilgililerin idare tarafından gerçekleştirilenişlemlere karşı şikayetlerini incelemenin infazhakimliğinin temel görevi olduğu; bu nedenle, talep konusundaHakimliklerinin herhangi bir görev ve yetkisininbulunmadığı sonucuna varıldığıgerekçesiyle, Aydın Kahveci'nin talebinin yargı yolu nedeniile reddine, talep konusunda idari yargı mercilerinin görevliolduğuna, talep konusunda olumsuz yargı yoluuyuşmazlığı bulunduğuanlaşıldığından 2247 sayılı yasanın 15maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra talep edilmesihalinde uyuşmazlığın çözümüiçin dosyanın uyuşmazlık mahkemesine gönderilmesinekarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı idari ve adli yargı yerlerince verilmiş olangörevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunu ilerisürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıylayapılan 25.11.2019 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; idari ve adliyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacının istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-HakimGülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacının eşinin Gebze Kapalı Ceza İnfaz Kurumundatutuklu olarak bulunduğunu, Mart 2017 ile 23.10.2018 tarihleriarasında tutuklu bulunan eşiyle telefonla görüşmetalebinin emsal yargı kararlarına rağmen kurumca reddedilmesisebebiyle hak mahrumiyetine uğradığını belirterek750.000,00-TL manevi tazminat istemiyle açılmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesindeidari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylemve işlemlerden dolayı kişisel haklan doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları vetahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak tanımlanmıştır.
5275sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazıHakkındaki Kanununun "Hükümlünün TelefonlaHaberleşme Hakkı" başlıklı 66.maddesinin birincifıkrasında; " Kapalı ceza infaz kurumlarındakihükümlüler, Cumhurbaşkanıncaçıkarılan yönetmelikte belirlenen esas ve usulleregöre idarenin kontrolündeki ücretli telefonlar ilegörüşme yapabilirler. Telefon görüşmesi idarecedinlenir ve kayıt altına alınır. Bu hak, tehlikelihâlde bulunan ve örgüt mensubu hükümlülerbakımından kısıtlanabilir." hükmüne yerverildiği, aynı Kanununun 116'ncı maddesinde tutuklularında bu haktan yararlanacağı hüküm altınaalınmıştır.
4675sayılı İnfaz hâkimliği Kanunu’nun"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, buKanun'un, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunanhükümlü ve tutuklular hakkında yapılan işlemlerveya bunlarla ilgili faaliyetlere yönelik şikâyetleriincelemek, karara bağlamak ve kanunlarla verilen diğer görevleriyerine getirmek üzere kurulan infaz hâkimliklerine ilişkinhükümleri kapsadığı, "İnfazhâkimliklerinin Görevleri" başlıklı 4.maddesinde; hükümlü ve tutukluların ceza infaz kurumlarıve tutukevlerine kabul edilmeleri, yerleştirilmeleri,barındırılmaları, ısıtılmaları vegiydirilmeleri, beslenmeleri, temizliklerinin saplanması, bedensel veruhsal sağlıklarının korunması amacıyla muayeneve tedavilerinin yaptırılması, dışarıylailişkileri çalıştırılmaları gibiişlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemenin vekarara bağlamanın infaz hâkimliklerinin görevleriarasında olduğu, "İnfaz hâkimliğineşikâyet ve usulü" başlıklı 5. maddesinde,ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde hükümlü vetutuklular hakkında yapılan işlemler veya bunlarla ilgilifaaliyetlerin kanun veya diğer mevzuat hükümlerineaykırı olduğu gerekçesiyle bu işlem veyafaaliyetlerin öğrenildiği tarihten itibaren onbeş gün,herhalde yapıldığı tarihten itibaren otuz güniçinde şikâyet yoluyla infaz hâkimliğinebaşvurulabileceği hükmü ve “İnfazHâkimliğince Şikâyet Üzerine Verilen Kararlar"başlıklı 6. maddesinin 3.fıkrasında, "İnfazhâkimi, inceleme sonunda şikâyeti yerinde görmezsereddine; yerinde görürse, yapılan işlemin iptaline ya dafaaliyetin durdurulmasına veya ertelenmesine karar verir"hükmü ve son fıkrasında "İtiraz, infazhâkimliğinin kurulduğu yer ağır ceza mahkemesine(...) yapılır. İnfaz hâkimi aynı zamanda bumahkemenin üyesi olduğu takdirde itirazla ilgili kararakatılamaz” hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden; davacının eşinin Gebze Kapalı Cezaİnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunduğunu, Mart 2017 ile 23.10.2018tarihleri arasında tutuklu bulunan eşiyle telefonlagörüşme talebinin emsal Yargı kararlarına rağmenkurumca reddedilmesi sebebiyle hak mahrumiyetineuğradığını belirterek, şikayet edenin 06.11.2018tarihli Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri GenelMüdürlüğü'ne yazmış olduğu aynıkonu ve talebine ilişkin dilekçesine, AdaletBakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri GenelMüdürlüğü'nün 06.12.2018 tarihli yazısıile idareye atfedilebilecek hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk durumununbulunmaması nedeniyle tazminat talebinin sulh kapsamındakarşılanmasının mümküngörülmediğinin belirtildiği; bunun üzerine manevitazminat istemiyle davaların açıldığıanlaşılmıştır.
Bakılandavada, davacının tutuklu bulunduğu cezaevindetutukluların/hükümlülerin günlükyaşamındaki hak ve yükümlülüklere yönelikolarak “telefonla görüşme" hakkındanyararlandırılmadığı iddiasına dayanan manevitazminat istemine ilişkin olduğu, manevi zararındoğmasına sebep olarak gösterilen “telefonlagörüşme” hakkından mahrum bırakılmaişleminin yukarıda hükümlerine yer verilen 4675sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunun 4.maddesinde "...işlemve faaliyetlere ilişkin şikâyetleri" kararabağlamanın İnfaz hâkimliği’nin görevinde olduğudüzenlemesine istinaden, bu konudaki şikâyete bakmaklagörevli olan Adli Yargı yerinin aynı şikâyettenkaynaklanan manevi tazminat istemine de bakmaya görevli olduğukanaatine varılmıştır.
Budurumda, Kocaeli 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklubulunan davacının telefonla görüşme hakkındanyararlandırılmadığından bahisle manevi tazminatödenmesi isteminden kaynaklanan dava konusuuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden, Kocaeli İnfazHakimliğinin 19.2.2019 gün, E:2019/541, K:2019/964 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Kocaeli İnfazHakimliğinin 19.2.2019 gün, E:2019/541, K:2019/964 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 25.11.2019gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZERAKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy