T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/539
KARAR NO : 2019/689
KARAR TR: 21.10.2019
ÖZET : Asliye Hukuk Mahkemesince verilen karar idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararı mahiyetinde olmadığından; 2247 sayılı Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen koşulu taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarıncaREDDİgerektiğihk.
KARAR
Davacı : Ölü H.A.Mirasçısı (Eşi)B.A.
Vekili : Av. Ş.A.
Davalılar :Adli Yargıdaİdari Yargıda
N.B./A. Mirasçıları(Çocukları) Bodrum Kaymakamlığı
1-F.A. (E.)
2-M.A. (K.)
3-A.A. (E.)
4-G.Ablak (P.)
Vekilleri: Av. E.K.
5-A.Ül.
6-İlçe Nüfus Müdürlüğü
O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesindeözetle; 01.01.1924 doğumlu muris H. A.'ın, müvekkilinineşi olduğunu, eşinin 01.01.1924 tarihinde doğduğunu ve23.09.1997 tarihinde öldüğünü, H.'inbabasının, İ. olduğunu, murisin babası İ.'in,Ş. ve N. isimli iki eşi olduğunu, Ş.'den olmaçocuğun ismini H. koyarak nüfusa kayıt yaptırdığını,H.'in kısa süre sonra öldüğünü, Ş.'denolma H.'in öldüğü zaman, diğer eş olan N.'ninçocuğunun doğduğunu, nüfusa kaydınınyaptırılmadığını ve Ş.'den olup da ölenH.'in kimliğinin, N.'den olma H. içinkullanıldığını, bu tarihe kadar bu şekilde geldiğini,müvekkilinin eşi olan H.'in gerçek annesi N. iken, Ş.olarak nüfusta kayıtlı olduğunu, müvekkiliningerçek annesi N.'nin, 28.05.2000 tarihindeöldüğünü belirterek, müvekkilinin eşi olanölü H.'in, 25244385430 TC Kimlik numaralı N.'ninçocuğu olarak kabulü ile soy bağının buşekilde düzeltilmesine, H. ile N. arasında soybağıkurulduktan sonra, nüfus kaydının da düzeltilerek,ölü H.'in nüfus kaydındaki "Anne" hanesindeyazılı olan Ş. isminin iptali ile, ölü H.'innüfus kaydındaki anne hanesine N. isminin yazılmasına kararverilmesini talep ve dava ederek, adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi: 26.2.2013 gün veE:2011/917, K:2013/199 sayı ile, dosyada toplanan bilgi ve belgelere,incelenen nüfus kayıtlarına, getirilen dosya kapsamına vedinlenen tanık anlatımlarına göre davacının murisieşi H.'in annesinin M. ve F. kızı 25244385430 T.T. Nolu28.05.2000 tarihinde ölen N. olduğunun ispatlandığı,davalıların ve ölü N.B.'ın beyan vesavunmalarının miras hukukundan ve beşeri ilişkilerdenkaynaklandığı yönünde mahkemelerinde kanaatoluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, Muğlaİli, Bodrum İlçesi, Türkkuyusu Mahallesi, cilt no:5, haneno;31, BSN;13'te nüfusa kayıtlı, 22427479030 T.C. Nolu İ.ve Ş.'den olma, Bodrum 01/01/1924 doğumlu davacının murisiH. A.'ın nüfus kayıtlarındaki anne adının N.olarak düzeltilmesine karar vermiş, davalılar vekillerince karartemyiz edilmiştir.
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi: 12.12.2013 gün veE:2013/14755, K:2013/17781 sayı ile, davacının ölüeşi (murisi) H. A.'ın babası İbrahim'in eşiŞ.'den olan oğluna H. adını vererek nüfusayazdırdığını, ancak H.'in kısa süre sonraöldüğünü, bu arada N.'den olan oğluna da H.adı verilip nüfusa kaydettirilmeyerek Ş.'den olup ölenH.'in kimliği ile yaşamınısürdürdüğü, bu nedenle annesi N.'nin nüfuskayıtlarında görünmediğini bildirerek ölüeşi H. A.'ın Ş. olan anne adının gerçek annesiolan "N." olarak düzeltilmesi ve aralarındasoybağı kurulmasını istemiş olup, muris H. A.'ınN.'den doğduğu, 01.01.1924 yılında Ş.'den doğupdaha sonra ölen baba bir kardeşinin nüfus kaydı ileyaşadığını, muris H.’in nüfusakaydedilmediği bildirildiğine göre, doğum ve ölümvukuatının nüfus kütüğünegeçirilmesinin nüfus idaresine verilmiş idari bir görevolduğu cihetle (ve yazım sırasında gerçek annesiüzerine yazılacağı dikkate alındığında)dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesigerekirken, davanın kabulü yönünde hükümkurulmasının doğru görülmediğigerekçesiyle, yukarıda açıklanan esaslargözönünde tutulmaksızın yazılı şekildehüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerindeolduğundan kabulü ile şimdilik diğer yönleriincelenmeksizin hükmün HUMK.aun .428.maddesi gereğincebozulmasına karar vermiştir.
BODRUM 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:11.12.2014 günve E:2014/325, K:2014/824 sayı ile, davacı vekili davadilekçesinde, davacının ölü eşi (murisi) H.A.'ın babası İbrahim'in eşi Ş.'den olan oğluna H.adını vererek nüfusa yazdırdığını,ancak H.'in kısa süre sonra öldüğünü, buarada N.'den olan oğluna da H. adı verilip nüfusakaydettirilmeyerek Ş.'den olup ölen H.'in kimliği ileyaşamını sürdürdüğü, bu nedenle annesiN.'nin nüfus kayıtlarında görünmediğinibildirerek ölü eşi H. A.'ın Ş. olan anneadının gerçek annesi olan "N." olarakdüzeltilmesi ve aralarında soybağı kurulmasınıistemiş olup muris H. A.'ın N.'den doğduğu, 01.01.1924yılında Ş.'den doğup daha sonra ölen baba birkardeşinin nüfus kaydı ile yaşadığını,muris H.'in nüfusa kaydedilmediği bildirildiğine göre,doğum ve ölüm vukuatının nüfuskütüğüne geçirilmesinin nüfus idaresineverilmiş idari bir görev olması nedeniyle, davadilekçesinin görev yönünden reddine karar vermiş, bukarar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi:14.5.2015 gün veE:2015/6502, K:2015/8258 sayı ile, dosyadaki yazılara, kararınbozmaya uygun olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlikbulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütüntemyiz itirazlarının reddi ile usule ve yasaya uygun olanhükmün onanmasına karar vermiş, davacı vekilitarafından kararın düzeltilmesi isteminde bulunulmuştur.
Yargıtay 18. Hukuk Dairesi: 27.10.2016 gün veE:2015/14867, K:2016/11751 sayı ile, düzeltilmesi istenilenYargıtay ilamında benimsenen ve bozmaya uyularak verilen mahkemekararındaki gerekçelere göre düzeltme dileğindeileri sürülen sebepler HUMK'nun 440. Maddesindeki yazılıhallerden hiç birisine uymadığından vaki düzeltmeisteğinin reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacılar vekili 9.3.2018 günlü Bodrum 1. Asliye HukukMahkemesi kayıtlarına giren dilekçesi ile, aynıistemlerle yargılamanın yenilenmesini istemiştir.
Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi: 31.5.2018 gün veE:2018/106, K:2018/196 sayı ile, davacının eldekiyargılamada ileri sürdüğü sebeplerin, HMK'nun 375.Maddede sayılan yargılamanın iadesi nedenlerindenhiçbirine girmediği, bu nedenle davcınınyargılamanın iadesine dair talebinin yerinde görülmediğianlaşılmakla, HMK'nun 375. Maddesinde düzenlenen sebeplereuymayan yargılamanın iadesi talebinin reddine karar vermiş, bukarar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi:13.5.2019 gün veE:2018/13661, K:2019/4913 sayı ile, dosya muhtevasına, davaevrakı ile yargılamanın tutanaklarımünderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek kararverildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığınagöre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul vekanuna uygun olan hükmün onanmasına karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez, nüfus kayıtlarındaki murisinanne adının düzeltilmesi talebiyle Asliye Hukuk mahkemesindeaçtığı davanın (bu hususun nüfus idaresininmahkeme kararı olmaksızın yapması gereken bir görevolduğu gerekçesiyle) reddi üzerine aynı taleple idareyeyaptığı başvurunun kesinleşmiş mahkemehükmü olmadıkça nüfus kütüklerininhiçbir kaydının düzeltilemeyeceği nedeniyle reddineilişkin Bodrum İlçe NüfusMüdürlüğünün 5.12.2018 gün ve 104sayılı işleminin iptali istemiyle BodrumKaymakamlığına karşı idari yargı yerinde davaaçmıştır.
MUĞLA 2. İDARE MAHKEMESİ: 28.6.2019 gün veE:2019/73 sayı ile, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 14/1-a ve 15/1-a maddeleri, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. Maddesi ve 5490 sayılı NüfusHizmetleri Kanunun 36. Maddesinin 1. Fıkrasının (a) bendihükümlerinden sözederek, nüfus kayıtlarındakianne adının düzeltilmesi istemiyle açılacakdavalarda görevli yargı kolunun adli yargı olduğununaçık olduğu dolayısıylauyuşmazlığın görüm veçözümünün adli yargının görevalanına girdiği gerekçesiyle 2247 sayılı Kanunun19'uncu maddesi uyarınca bakılan davada görevli yargıyerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ınkatılımlarıyla yapılan 21.10.2019 günlü toplantısında:Raportör-Hakim Gülşen AKAR PEHLİVAN’ın, 2247sayılı Yasa’da öngörülen koşullarıtaşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu vedosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın 2247 sayılı Yasa’daöngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının ölü eşi H.'in nüfuskaydındaki anne hanesinde yazılı olan Ş. isminin iptaliile, ölü H.'in nüfus kaydındaki anne hanesine(gerçek annesi olduğu iddia edilen) N. isminin yazılmasıistemiyle açılmıştır.
Anayasa’nın 158. maddesinde, UyuşmazlıkMahkemesi’nin adli ve idari yargı mercileri arasındaki görevve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözümlemeye yetkili olduğu belirtilmiş; 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 1. maddesinde,“Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasıile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileriarasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkemedir…” hükmü, Yargı MercilerininUyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları başlıklı19.maddesinde; ‘’ Adli ve idari yargı mercilerinden birisininkesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerinekendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olanbir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciingörevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli birkarar ile görevli merciin belirtilmesi için UyuşmazlıkMahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesiniUyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler.
Yargı merciince, önceki görevsizlik kararınailişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvurukararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir. ‘’ denilmiştir. Aynı Yasanın 27.maddesinde ise, Uyuşmazlık Mahkemesinin, uyuşmazlıkçıkarmaya veya görev uyuşmazlıklarınailişkin istemleri önce şekil ve süreaçısından inceleyeceği; yöntemine uymayan veyasüresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmektedir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun,‘’Asliye hukuk mahkemelerinin görevi”başlıklı 2.maddesinde, “ (1) Dava konusunun değer vemiktarına bakılmaksızın malvarlığıhaklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığınailişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenlemebulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.
(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenlemebulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işlerbakımından da görevlidir.” hükmüne yerverilmiş;
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun "Genel olaraksoybağının kurulması" başlıklı 282.maddesinde, " Çocuk ile ana arasında soybağıdoğumla kurulur. / Çocuk ile baba arasında soybağı,ana ile evlilik, tanıma veya hâkimhükmüyle kurulur. /Soybağı ayrıca evlât edinme yoluyla da kurulur."hükmüne, “Davada yetki ve yargılama usulü”üst başlığı altında,"Yetki"başlıklı 283. maddesinde, " Soybağınailişkin davalar, taraflardan birinin dava veya doğumsırasındaki yerleşim yeri mahkemesindeaçılır.” hükmüne; “Yargılamausulü” başlıklı 284. Maddesinde,“Soybağına ilişkin davalarda, aşağıdakikurallar saklı kalmak kaydıyla Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunuuygulanır: / 1. Hâkim maddî olguları re'sen araştırırve kanıtları serbestçe takdir eder. / 2. Taraflar veüçüncü kişiler, soybağınınbelirlenmesinde zorunlu olan ve sağlıkları yönündentehlike yaratmayan araştırma ve incelemelere rızagöstermekle yükümlüdürler. Davalı, hâkiminöngördüğü araştırma ve incelemeye rızagöstermezse, hâkim, durum ve koşullara göre bundanbeklenen sonucu, onun aleyhine doğmuş sayabilir.”hükmüne yer verilmiştir.
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun NüfusDavaları başlıklı 36. Maddesinde;
"(1) Mahkeme kararı ile yapılan kayıtdüzeltmelerinde aşağıdaki usûllere uyulur:
a) Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltmedavaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgiliresmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyetsavcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğuyerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır.Kayıt düzeltme davaları (..) nüfus müdürüveya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ilegörülür ve karara bağlanır.
b) (Değişik: 19/10/2017-7039/9 md.) Haklı sebeplerinbulunması hâlinde aynı konuya ilişkin düzeltmeyapılması hâkimden istenebilir. Ad değişikliğihâlinde, nüfus müdürlüğü bu kişininçocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydı,soyadı değişikliğinde ise eşinve ergin olmayançocukların soyadını da düzeltir.
c) Tespit davaları, kaydın iptali veya düzeltilmesiiçin açılacak davalara karine teşkil eder.
(2) Kişilerin başkasına ait kaydıkullandıklarına ilişkin başvurular Bakanlıkçaincelenip sonuçlandırılır. " denilmiştir.
Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi, Yargıtay ilgili dairesinin bozmakararına uyarak E:2014/325 sayılı kararı ile, doğum veölüm vukuatının nüfus kütüğünegeçirilmesinin nüfus idaresine verilmiş idari bir görevolduğu cihetle (ve yazım sırasında gerçek annesiüzerine yazılacağı dikkate alındığında)dava dilekçesinin görev yönünden reddine kararvermiştir.
Dolayısıyla Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’ninkararı, idari yargı yerinin görevli olduğugerekçesiyle verilmiş bir görevsizlik kararıniteliğinde olmadığından, başvurulması gerekenidari mercii gösteren bir karar olduğundan, adli ve idari yargıyerleri arasında görev uyuşmazlığıoluştuğundan söz etmek mümkün değildir.
Bu durumda, olayda, 2247 sayılı Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen koşullargerçekleşmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Yasa'nın19. maddesinde öngörülen koşulları taşımayanMuğla 2. İdare Mahkemesinin 28.6.2019 gün ve E:2019/73sayılı başvurusunun, aynı Yasanın 27. maddesiuyarınca reddi gerektiği gerekmiştir.
S O N U Ç : 2247 sayılı Yasa'nın 19.maddesinde öngörülen koşulları taşımayanMuğla 2. İdare Mahkemesinin 28.6.2019 gün ve E:2019/73sayılı başvurusunun, aynıYasanın 27. maddesiuyarınca REDDİNE, 21.10.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZERAKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy