T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/632
KARAR NO : 2019/698
KARAR TR: 21.10.2019
ÖZET : Davacılardan F.N.K.'ın 19.05.2016 tarihinde İsparta ili Senirkent ilçesi Ortayazı köyü yakınlarında 32 NE 404 plakalı aracın sürücüsünün kullandığı aracını suya kaptırması ve karşısından gelmekte olan kamyon ile çarpışması sonucu sürücünün hayatını kaybettiği, kazada davacının ağır yaralandığı ve sakat kaldığı, kazaya Senirkent Ovası Sulama Birliğine ait olan su kanalından taşan suların neden olduğu ileri sürülerek,meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğu öne sürülen zararın tazmin edilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk
KARAR
Davacılar : AdliYargıda İdari Yargıda
1-F.N.Ç. F.N.Ç.K.
2- B.Ç.
3- F.Ç.
Vekili :Av. E.D.
Davalılar : 1- SenirkentOvası SulamaBirliği İdari Yargıda
Vekili :Av. D.A.B. Senirkent Ovası Sulama Birliği
2- S.S.Koru Sigorta Kooperatifi
Vekili :Av. A.G.H.
O L A Y: Davacılar vekili dava dilekçesindeözetle; müvekkillerinden F.N. Ç.(K.)'in 19.5.2016günü saat 12:48 sularında İsparta İli, Senirkentİlçesi, Yassıören Köyü, Delipınarmevkiinde 32 NE 404 plakalı araçta yolcu olarak seyir halindeyken,Senirkent Ovası Sulama Birliği'ne ait sulama kanalındantaşan suyun uzun süre yola akması neticesin de suyuntaştığı yerden geçmekte iken araçsürücüsü Y.G.'in hakimiyetini kaybetmesi sonucu 32 PC 420plakalı çekici ile çarpışması sonucu meydanagelen trafik kazasında yaralandığı ve malülkaldığı, buna ilişkin geçici ve sürekli işgöremezlik zararının oluştuğu, yaşınıngenç olması sebebiyle ve malül olması sebebiyle bukazadan dolayı manevi olarak zararının oluştuğunuileri sürerek, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi iledavalılardan müştereken ve mütesellilen 100,00-TLgeçici iş göremezlik zararı, 100,00-TL sürekliiş göremezlik zararı ve 30.000,00-TL manevi olmak üzeretoplam 30.200,00 TL tazminatın işleyecek yasal faizi ile birliktedavalı Senirkent Ovası Sulama Birliğinden tahsili istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır.
SENİRKENT ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 20.6.2018gün ve E:2017/30, K:2018/43 sayı ile, Senirkent Ovası SulamaBirliği bakımından idarenin, hizmet kusuru niteliğindekieylemi sonucu meydana gelen zararlardan dolayı; İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun 2/1-b maddesi gereğince idareyekarşı idari yargı yerinde tam yargı davasıaçılması gerektiği, görev sorunu,açıkça veya hiç ileri sürülmesekendiliğinden (re’sen) yargılamanın heraşamasında dikkate alınmak zorunda olduğu, gerek mahkemece,açıklanan olgular, gerek mahkemeleri yargı çevresibağlı olduğu bölge adliye mahkemesi kararları, gerekiçtihat boyutundaki yargıtay kararları da gözetilerekyargı yolu bakımından mahkemelerinin görevsizliğinedeniyle davanın usulden reddine karar vermiş, bu kararakarşı davacılar vekili tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi: 17.5.2019gün ve E:2019/29, K:2019/681 sayı ile, açıklanan tümbu sebepler, dosya içeriği, taraflarındayandığı ve davanın niteliği gereğince toplanandeliller, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasınagöre mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğugerekçesiyle, davacının istinaf isteminin esastan reddinekarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı Fatma Nur (Çelik) Karabacak vekili bu kez aynıistemle Senirkent Ovası Sulama Birliğine karşı idariyargı yerinde dava açmıştır.
ISPARTA İDARE MAHKEMESİ: 2.8.2019 gün veE:2019/925 sayı ile, dava konusu uyuşmazlığın 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun uygulanmasınailişkin bir tazminat davası olduğu, anılan Kanunun 110.maddesi uyarınca davanın görüm veçözümünde adli yargı mercilerinin görevliolduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesi’nin Kuruluş ve İşleyişi HakkındaKanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesineve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince kararverilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ veAhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan21.10.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idariyargı dosyasının Mahkemece ekinde adli yargı dosyasıile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği vedavacı Fatma Nur Karabacak açısından Senirkent OvasıSulama Birliğine karşı açılan davada usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-HakimGülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacılardan F.N.K.'ın 19.05.2016 tarihindeİsparta ili Senirkent ilçesi Ortayazı köyüyakınlarında 32 NE 404 plakalı aracınsürücüsünün kullandığı aracınısuya kaptırması ve karşısından gelmekte olan kamyonile çarpışması sonucu sürücününhayatını kaybettiği, kazada davacının ağıryaralandığı ve sakat kaldığı, kazaya SenirkentOvası Sulama Birliğine ait olan su kanalından taşansuların neden olduğu ileri sürülerek,meydana gelen kazanedeniyle oluştuğu öne sürülen zararın tazminedilmesi istemiyle açılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde,Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın, gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir.
Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110.maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarından dolayı hukukisorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veyaşubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acenteninbulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibikazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde deaçılabilir”; Geçici 21. maddesinde de “BuKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreveilişkin hükmü, yürürlüğe girdiğitarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksek İdareMahkemesinde açılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı F.K.'ın 32 NE 404plakalı araçta yolcu olarak seyir halindeyken kaza yaptığı,bu kaza neticesinde oluştuğu önesürülen zararıntazmini talebiyle bakılan bu davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi veBatman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvurularıüzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ileanılan kuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptalistemini oy birliğiyle reddetmiştir: “… AnayasaMahkemesi’nin daha önceki kimi kararlarında dabelirtildiği üzere, tarihsel gelişime paralel olarakAnayasa’da adli ve idari yargı ayırımınagidilmiş ve idari uyuşmazlıklarınçözümünde idare ve vergi mahkemeleriyleDanıştay yetkili kılınmıştır. Bu nedenle,genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idari yargı,özel hukuk alanına giren konularda adli yargı görevliolacaktır. Bu durumda, idari yargının görev alanınagiren bir uyuşmazlığın çözümünde adliyargının görevlendirilmesi konusunda kanun koyucunun mutlak birtakdir yetkisinin bulunduğunu söylemek olanaklı değildir.Ancak, idari yargının denetimine bağlı olması gerekenidari bir uyuşmazlığın çözümü,haklı neden ve kamu yararının bulunması halinde kanunkoyucu tarafından adli yargıya bırakılabilir. İtirazkonusu kural, trafik kazasında zarar görenin asker kişi ya damemur olmasına, aracın askeri hizmete ilişkin olmasına veyaolayın hemzemin geçitte meydana gelmesi durumlarına görefarklı yargı kollarında görülmekte olan 2918sayılı Kanun’dan kaynaklanan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğiniöngörmektedir. İtiraz konusu düzenlemeningerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idari yargı, idariyargı veya adli yargı kolları arasında uygulamada var olanyargı yolu belirsizliği giderilerek söz konusu davalarla ilgiliolarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynı tür davalarınaynı yargı yolunda çözümlenmesi sağlanarakdavaların görülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanan sorumlulukların,özel hukuk alanına girdiği konusunda bir tartışmabulunmamaktadır. İdare tarafından kamu gücündenkaynaklanan bir yetkinin kullanılması söz konusuolmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynı seyirçizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risk üretenaraçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.)
Anayasa’nın 158 inci maddesinin son fıkrasında“ Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esasalınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’ninyukarıda gerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun idariyargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır veAnayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.
Bu durumda,2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu dolayısıyla, Isparta İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile, Senirkent Asliye Hukuk Mahkemesince verilen20.6.2018 gün ve E:2017/30, K:2018/43 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bunedenle Isparta İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Senirkent Asliye Hukuk Mahkemesince verilen20.6.2018 gün ve E:2017/30, K:2018/43 sayılıGÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 21.10.2019gününde Üye Ahmet ARSLAN’ın KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
KARŞI OY
İdarenin kendi kuruluş kanununda belirlenen ve 2918sayılı Kanun'da tekrarlanan görevlerinden, yani; yol yapım,bakım, işletme, trafik güvenliğini sağlamaşeklinde yürütülen kamu hizmetlerinden kaynaklanan hukukisorumluluğunun idare hukuku ilke ve kurallarına görebelirlenmesi; uyuşmazlığın, özel hukuktaki araçişletenin hukuki sorumluluğundan değil, davalı idaretarafından görevlerinin tam ve eksiksiz yerine getirilmediği,dolayısıyla yürütülen hizmetlerin kusurluişletildiği, meydana gelen zararda hizmet kusuru bulunduğuiddiasından kaynaklanması karşısındauyuşmazlığın çözümünün idariyargının görevinde bulunduğu sonucunaulaşıldığından, uyuşmazlığınçözümünde adli yargıyı görevli kabul edençoğunluğun kararına katılmıyorum.
ÜYE
Ahmet ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy