T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 654
KARAR NO : 2019 / 678
KARAR TR : 21.10.2019
ÖZET : Davalı/borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve % 20 icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : A. S.A.Ş.
Vekili :Av S. T.
Davalı : Batman BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. M. E. B.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilşirkete sigortalı dava dışı sürücü MehmetŞ.E.’e ait 06 … 3100 plaka nolu aracın, 10.12.2013günü saat 07:00 sıralarında sevk ve idaresindeKuyubaşı Toki istikametinden Dostlar caddesi istikametine seyirhalinde iken, yol üzerinde bulunan içi su dolu çukuragirmesi ve yolun buzlu ve kaygan olmasından dolayı direksiyonhakimiyetini kaybetmesi neticesinde yolun sol tarafında bulunan demirelektrik direğine çarpması ve çarpmanın etkisiylearacın savrularak yol kenarındaki boş araziye girmesineticesinde trafik kazası meydana geldiğini; kaza sonrası KaskoEkspertiz raporuna göre araçta meydana gelen hasar bedelininkarşılığında sigortalıya 4.100,00 TL ödemeyapıldığını, söz konusu ödeme içindavalı idareye karşı Diyarbakır 8.İcraMüdürlüğünün 2014/4802 Es. Sayılıdosyası ile ilamsız icra takibinebaşlanıldığını, davalı idare tarafındanyetki itirazında bulunulması nedeni ile dosyanın Batman 2.İcra Müdürlüğünün 2015/5412 Es. sayısınakaydedilerek davalı-borçlu tarafa 4.100,00 TL. asıl alacak,129,35 TL. üzerinden yeniden ödeme emri gönderildiğini,davalı tarafça ödeme yapılmadığı gibiborca da itiraz edildiğinden bahisle; fazlaya ilişkin olantalep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, 4.229,35 TL. alacakile ilgili davalı tarafından Batman 2. İcraMüdürlüğünün 2015/5412 Es. sayılıdosyasına yapılmış olan itirazın iptali ile icratakibinin kaldığı yerden devam edilmesine, haksız itirazdanmütevellit % 20 icra inkar tazminatına ödeme tarihinden itibarenişleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Batman2.Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla): 20.9.2017gün ve E:2017/7, K:2017/400 sayı ile, "(...) Tüm dosyakapsamı değerlendirildiğinde davalı kurumun hizmet kusurunadayanılarak açılmış olan davanın idariyargının görev alanına girdiği anlaşılmaktaolup, görevin kamu düzenine ilişkin olduğu ve davaşartı olduğu anlaşıldığındanHMK'nın 114/1-b ve 115/2.maddeleri uyarınca usulden reddine kararverilmiş olup aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesiyukarıda açıklandığı üzere:
Açılmışbulunan davanın İdari yargının görev alanınagiriyor olması sebebiyle yargı yolunun caiz olmamasıyönünden HMK 114/1-b ve 115/2 uyarınca usuldenREDDİNE..." karar vermiş, bu karara karşı istinafyoluna başvurulmuştur.
GAZİANTEPBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17.HUKUK DAİRESİ: 15.3.2019gün ve E:2018/639, K:2019/556 sayı ile, "(...) Dava,davacının kasko sigorta sözleşmesi gereğince kendisigortalısına ödediği tazminatın davalıdanrucüan tahsili için başlatılan icra takibine yapılanitirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
HMK'nın355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenineilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan incelemesonunda;
Davaya konuolayın davalı idarenin bakım ve onanırımdan sorumluolduğu yoldaki kusurdan (hizmet kusuru)kaynaklandığının ileri sürüldüğü,buna göre ilk derece mahkemesince davalı belediye yönündendavanın idari yargı yerinde açılması vegörülmesi gerektiği gözetilerek açılandavanın yargı yolu yönünden reddine karar verilmesinde usulve yasaya aykırılık yoktur. Ancak mahkemece davalıyararına sadece yargı yolu bakımından görevsizliknedeniyle AAÜT. uyarınca maktu vekalet ücretindehükmedilmesi gerekirken maddi ve manevi tazminat davalarından bahisleiki ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasayaaykırı bulunmuştur.
Açıklanannedenle davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile ilkderece mahkemesi kararı kaldırılarak HMK'nın 353/1 -b,2maddesi uyarınca düzelterek esas hakkında yenidenaşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere;
Davacıvekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜ ile;
HMK'nın353/1-b,2 maddesi uyarınca, düzelterek yeniden esas hakkındakarar verilmek üzere, Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20/09/2017 tarih2017/7 E- 2017/400 K.sayılı kararının KALDIRILMASINA,
1-Açılmışbulunan davanın İdari Yargının görev alanınagiriyor olması sebebiyle yargı yolunun caiz olmamasıyönünden HMK 114/1-b ve 115/2 uyarınca usulden REDDİNE..."HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olarak karar vermiş veMahkeme kararı kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez, müvekkilişirkete sigortalı olan 06 EU 3100 plakalı aracınseyir halinde iken yol üzerinde bulunan içi su dolu çukuragirmesi ve yolun buzlu ve kaygan olmasından dolayı direksiyonhakimiyetini kaybetmesi neticesinde yolun sol tarafında bulunan demirelektrik direğine çarpması ve çarpmanın etkisiylearacın savrularak yol kenarındaki boş araziye girmesineticesinde uğranıldığı ileri sürülen,(sigortalısına ödenmiş olan) 4.100,00-TL zararınödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte rücuen tazminiistemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
BATMANİDARE MAHKEMESİ: 26.8.2019 gün ve E:2019/797 sayı ile, “(…)“2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1., 2., 7., 19.1.2011günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110.ve geçici 21. maddesi hükmüne; ayrıca 2918 sayılıKanunun 110. maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyleyapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen AnayasaMahkemesinin iptal istemini reddettiği 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararına yer verdikten sonra;”(…) Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesi'ninişaret edilen kararı gözetildiğinde, bahsi geçenKanun maddesinin karayollarında, can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzeninin sağlanarak trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşlarıve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile,çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıylaoluşan trafik kazası nedeniyle açılacak sorumlulukdavalarının görüm ve çözümünde adliyargının görevli olduğu; olayda, davacıtarafından, 06 EU 3100 plakalı aracın Kuyubaşı Tokiistikametinden Dostlar Caddesi istikametine doğru seyir halinde iken yolüzerinde bulunan içi su dolu çukura girmesi ve yolun buzluve kaygan olmasından dolayı direksiyon hakimiyetini kaybetmesineticesinde yolun sol tarafında bulunan demir elektrik direğineçarpması ve çarpmanın etkisiyle aracın savrularakyol kenarındaki boş araziye girmesi neticesinde meydana geldiğibelirtilen hasarın, davalı idarenin hizmet kusurundankaynaklandığı ileri sürülerek 4.100,00-TLtutarındaki zararın ödeme tarihinden itibaren işletilecekyasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılaniş bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle görevli yargı yerinin belirlenmesi için 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluşu veİşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca UyuşmazlıkMahkemesine başvurulmasına, Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ninE:2017/7, K:2017/400 numaralı dosyası ile dava dosyasının,gerekçeli kararımızla birlikte UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmesine, uyuşmazlığınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi kararma kadar ertelenmesine..."karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 21.10.2019 günlütoplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, Yasa’nın 14. maddesinegöre olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğununileri sürülebilmesi için davanın “tarafları,konusu ve sebebinin aynı” olması koşulununöngörülmüş bulunmasıkarşısında; adli yargı yerinde aynı somut olaynedeniyle borçlunun itirazının iptali ile takibindevamına; idari yargı yerinde tam yargı davasıaçılmış ise de; ikinci davanın, ilk davada verilenkarar doğrultusunda oluşturulduğu ve “itirazıniptali ile takibin devamı” istemi yönündengörev uyuşmazlığının doğduğu kanaatinevarıldığından ve sonuçta usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı/borçlununicra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibindevamına ve % 20 icra inkar tazminatı ödenmesine kararverilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflasKanunu’nun “İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veyasözlü olarak veya elektronik ortamda yapılacağınaişaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takiptalebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerinealacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/bmaddelerine göre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklıkonumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeyegöre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davasıaçılmıştır.
Söz konusu 67. Madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazıntebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Budavada borçlunun itirazının haksızlığınakarar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunmasıkötü niyetin sübutuna bağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1.maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesininyargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesinde görülmesigerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflasKanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılanitirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümünde adliyargı görevli olduğundan; Batman İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi17.Hukuk Dairesinin, 15.3.2019 gün ve E:2018/639, K:2019/556 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Batman İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Gaziantep Bölge AdliyeMahkemesi 17.Hukuk Dairesinin, 15.3.2019 gün ve E:2018/639, K:2019/556sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,21.10.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy