T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/475
KARAR NO : 2019/594
KARAR TR: 30.09.2019
ÖZET :Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğübünyesinde usta öğretici olarak görev yaparken emekli olan davacı tarafından, fiilen çalıştığı günler karşılığı olan kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : A.Ş.
Vekili : Av. İ.E.
Davalı: Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili: Av. D.K.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; müvekkilinin davalı Milli EğitimBakanlığı bünyesinde Zonguldak Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde 1988-1993 tarihlerinde ve 2004-2018tarihlerinde ise Trabzon Halk Eğitim Merkezinde hizmet akdi ile kadrosuzmevsimlik işçi statüsünde usta öğretici olarakçalıştığını, belirtilen tarihlerarasında sigortasının ödendiğini, tatildönemlerinde usta öğreticilerin sigortasıödenmediğinden müvekkilinin dışarıdan sigortaprimi ödeyerek emekli olduğunu, SGK'dan emekli olmasınarağmen fiilen çalışmış olduğu günleriçin kıdem tazminatı alamadığını ilerisürerek, şimdilik 3.000,00-TL kıdem tazminatınınişten ayrılarak emekli olduğu tarihten itibaren mevduatauygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
TRABZON 2. İŞ MAHKEMESİ: 4.4.2019 gün veE:2018/566, K:2019/227 sayı ile, davacının 657 sayılıYasanın 89. maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik veyaKaymakamlık onayı ile görevlendirildiği, taraflararasında iş sözleşmesi bulunmadığı,statü hukukuna tabi olduğu, işçi-işverenilişkisi bulunmadığı, bu nedenle davanın idariyargıda çözümlenmesi gerektiğinden, yargıyolunun caiz olmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nun 114/1-b ve115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar vermiş,bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı somut olay nedeniyle, hizmet akdiile kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde ustaöğretici olarak fiili çalışılan günlerkarşılığında fazlaya ilişkin haklarınınsaklı kalması kaydıyla 1.000,00-TL kıdemtazminatının mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikteödenmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
TRABZON İDARE MAHKEMESİ: 27.5.2019 gün veE:2019/487 sayı ile, davacının, idareyle arasında birhizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen tazminatlarınınİş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davadagörevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasının 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyiş Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncaUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, UyuşmazlıkMahkemesince bir karar verilinceye kadar yargılamanın ertelenmesine kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ınkatılımlarıyla yapılan 30.09.2019 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikteadli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekilde başvurulduğuve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-HakimGülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Trabzon Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğübünyesinde usta öğreticiolarak görev yaparken emekli olan davacı tarafından, fiilençalıştığı günler karşılığıolan kıdem tazminatının ödenmesiistemiyleaçılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğegiren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510sayılıKanunun3.maddesinde;kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayanDördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarınıdüzenlemek olduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılandavanın da konusunu oluşturan“İşSözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesive devamında, kıdem tazminatı,ücretli izin, bildirimsüresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklarailişkin hususlara ise Kanunun değişik maddelerinde yerverilmiştir.
Diğer taraftan; 12.10.2017 gün ve 30221 sayılıResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 7036sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun;
"İş mahkemelerinin kuruluşu"başlıklı 2. maddesinde,
“(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarKurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli veasliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzumgörülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi,26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlkDerece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş,Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine görebelirlenir.
(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerdeiş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu dairelernumaralandırılır. İhtisaslaşmanın sağlanmasıamacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkatealınarak, daireler arasındaki iş dağılımıHâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebilir. Bukararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevziedilen davalara bakmak zorundadır.
(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bumahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliyehukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara görebakılır." denilmiş,
"Dava şartı olarak arabuluculuk"başlıklı 3/1. maddesinde;
" (1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesinedayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatıile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuyabaşvurulmuş olması dava şartıdır..."denilmiş,
"Görev" başlıklı 5. maddesinde;
" (1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılıKanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılıKanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumuveya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyalgüvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevliolduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava veişlere bakar" denilmiştir.
Aynı Kanun'un "Geçici Hükümleri"başlıklı Geçici 1. maddesinde;
"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulaniş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleriolarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce açılmış olan davalar,açıldıkları mahkemelerde görülmeye devamolunur.
(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğailişkin hükümleri, bu hükümlerinyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derecemahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtaydagörülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.
(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunlaiş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava veişler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgilimahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.
(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar,karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir. "hükmüne yer verilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının HalkEğitim Merkezi Müdürlükleribünyesinde ustaöğretici olarak çalıştığı;davanın, fiilen çalışmış olduğugünler için kıdem tazminatının ödenmesiistemiyle açıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen tazminatlarının İşKanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Trabzon İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Trabzon 2. İş Mahkemesince verilen4.4.2019 gün ve E:2018/566, K:2019/227 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Trabzonİdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Trabzon 2.İş Mahkemesince verilen 4.4.2019 gün ve E:2018/566, K:2019/227sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,30.09.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy