T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 397
KARAR NO : 2019 / 415
KARAR TR : 8.7.2019
ÖZET : Yargı kararı ile tazminle yükümlü tutulan ve tazminatın tamamını ödemiş bulunan davacı Şirket tarafından, ödenen tazminattan kusur ve sorumluluğu oranındaki tutarın, olayda sorumlu olduğu ileri sürülen davalı idareden rücuen tahsili istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : G.Sig.A.Ş.
Vekilleri : Av. B. E. C.-Av. H.U.
Davalı : KarayollarıGenel Müdürlüğü
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde;müvekkili şirket nezdinde sigortalı 54 ... 864 plakasayılı aracın 15.11.2009 tarihinde; sürücü S. Y.sevk ve idaresinde iken, Beşiri Karayolunun 22. Km.sinde yolda bulunan mıcırın etkisiyle tek taraflı yaralamalı trafikkazası meydana geldiğini; işbu kazada dava dışı M.C. Y.’un malul kaldığını, bu nedenlegerçekleşen maddi zararının(bedeni sakatlık veişgöremezlik) tazmini için, müvekkili şirketaleyhine İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/650E sayılıdavasının ikame edildiğini; Mahkemenin 10.11.2015 tarih,2015/408K sayılı ilamı ile; açılan davanınkısmen kabulü ile, 95.219,71-TL tazminatın 23.02.2011 tarihindenitibaren yasal faizi ile müvekkili şirketten tahsili hususundahüküm kurulduğunu, davacı M. C. Y. tarafındanilamın; İstanbul 11. İcra Dairesinin 2015/25946Esayılı takibi ile icraya konulduğunu, bu kez de müvekkilişirket tarafından davacı/alacaklı lehine 166.420,00-TLödeme yapıldığını, İstanbul 13. Asliye HukukMahkemesinin 2011/650E 2015/408K sayılı yargılamasıneticesinde 54 ... 864 plakalı sigortalı aracınsürücüsüne %50, Karayolları GenelMüdürlüğüne %50 kusur izafe edilmesine rağmenmüşterek ve müteselsil sorumluluk nedeniyle İstanbul 11.İcra Dairesinin 2015/25946E sayılı icra takibi neticesi,müvekkili şirket tarafından zararın tamamınınMehmet Cihat Yeşilyurt’a ödendiğini; müvekkilişirketin zararın tamamını zarar görene ödemekle,Borçlar Kanununun 62. maddesi uyarınca davalıya rücu etmehakkına sahip olduğunu; yolun bakım veonarımından sorumlu davalı kurumun olayın meydanagelmesinde %50 oranında kusurlu bulunduğunu ifade ederek; fazlayailişkin haklarının saklı kalması kaydıyla,sigorta poliçesi kapsamında sigortalı araçta zarargören dava dışı M.C. Y.’a ödenen toplam (kusuruoranında) 83.210,00-TL tutarındaki tazminatın davalıidareden tahsiline; alacaklarına ödeme tarihinden itibarendeğişen oranlarda ticari işlerde uygulanan temerrüt faiziyürütülmesine karar verilmesi istemiyle 31.5.2017 tarihindeadli yargı yerinde dava açmıştır.
ANKARA 8.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:1.6.2017 günve E:2017/264, K:2017/232 sayı ile, “(…)Somut olaydadavacı, kazanın meydana geldiği yolun yapım, bakım,onarım ve işaretlenmesinden sorumlu davalı idareyedavasını yöneltmiştir.
Anayasanın 125. maddesinin son fıkrasında,idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
Olayımızda, kamu hizmetinin yöntemine vehukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin,hizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu bulunupbulunmadığının saptanması gerekmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğubir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veyaişleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veyaboşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötüişlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesihallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazminyükümlülüğünün doğmasına yolaçmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunun 2/1-b maddesinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılantam yargı davaları, idari dava türleri arasındasayılmıştır.
Uyuşmazlık Mahkemesi aksi görüşteise de, Yargıtay'ın uygulamaları da bu yöndedir.(Yüksek Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 22/04/2014 gün 2014/7081Esas 2014/6375 Karar-"Bir kamu hizmeti görmekleyükümlü davalı idareye 2918 sayılıKarayolları Trafik Yasası'nın 7/a maddesinde karayollarındamal ve can güvenliği yönünden gerekli işaretlemeleriyaparak önlemleri almak ve aldırma görevi verilmişbulunmakta olup bu görevin 2918 sayılı Yasa’daverilmiş olması, bunun ihlali nedeniyle oluşacak zarardandolayı idarenin özel hukuk hükümlerine tabiolacağı kuralını doğurmaz. Hizmet kusurundankaynaklanan zararlar yönünden idare aleyhine tam yargı davasınınidari yargı yerinde açılması gerekir. Esasen 2918sayılı Yasa'nın hukuki sorumluluğa ilişkin 85 ve onuizleyen maddelerinde araç işleteninin sorumluluğudüzenlenmiş olup idarenin hizmet kusurundan kaynaklanansorumluluğu bu yasa kapsamında tutulmuştur.)
Bu itibarla, davalı Karayolları GenelMüdürlüğü hakkındaki davanın yargı yolu(idari yargı) nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıdaaçıklandığı üzere;
Dava dilekçesinin yargı yolu nedeniyle usuldenreddine…” karar vermiş, istinaf yoluna başvurulmasıüzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26.Hukuk Dairesi; 15.11.2018gün ve E:2017/2225, K:2018/1628 sayı ile, istinaf başvurusununHukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1.b. 1 maddesi gereğince esastan reddine kararvermiş ve Mahkeme kararı kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemleidari yargı yerinde dava açmıştır.
Ankara 8.İdare Mahkemesi: 30.1.2019gün ve E:2019/176, K:2019/149 sayı ile, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunun 14/3-a ve 15/1-b maddelerigereğince davanın yetki yönünden reddine karar vermişve dosya Batman İdare Mahkemesine gönderilmiştir.
BATMAN İDARE MAHKEMESİ: 19.4.2019 gün veE:2019/376 sayı ile, “2918 sayılı Karayolları TrafikKanununun 1., 2., 10., 19.1.2011 günlü Resmi Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. ve geçici 21. maddesihükmüne; ayrıca 2918 sayılı Kanunun 110.maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle yapılanitiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesininiptal istemini reddettiği 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararına yer verdikten sonra;(…) Bu durumda, 2918sayılı Kanun’un 19/01/2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; olayda, 54 AD 864 plakalı aracın Beşiri karayolundaseyir halinde iken yolda bulunan mıcırın etkisiyle meydanageldiği belirtilen tek taraflı yaralamalı trafik kazasıneticesinde oluşan zararın, davalı idarenin hizmet kusurundankaynaklandığı ileri sürülerek 83.210,00-TLtutarındaki zararın ödeme tarihinden itibaren işletilecektemerrüt faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyleaçılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Nitekim, adli ve idari yargı kollarıarasındaki görev uyuşmazlıklarınıçözmekle görevli Anayasal kurum olan UyuşmazlıkMahkemesi'nin 2918 sayılı Kanunun 110. maddesininyürürlüğe girdiği 19/01/2011 tarihinden itibarenbenzer uyuşmazlıklarda istikrarlı olarak verdiği kararlardaadli yargının görevli olduğuna işaret edilmektedir.
Açıklanan nedenlerle; 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi amacıyla UyuşmazlıkMahkemesi'ne başvurulmasına ve bakılmakta olan davanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nin konu hakkında kararvermesine kadar ertelenmesin…” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'unkatılımlarıyla yapılan 8.7.2019 günlütoplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, adli yargıdosyasının UYAP sisteminden temin edilen örneği ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, yargı kararı ile tazminleyükümlü tutulan ve tazminatın tamamınıödemiş bulunan davacı Şirket tarafından, ödenen tazminattan kusur ve sorumluluğu oranındaki tutarın,olayda sorumlu olduğu ileri sürülen Karayolları GenelMüdürlüğünden rücuen tahsili istemindenibarettir.
Olayda, davacı şirkete sigortalı 54 ... 864plakalı aracın, sürücüsünün sevk veidaresinde iken, yolda bulunan mıcırın etkisiyle tektaraflı yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, kazada dava dışı Mehmet Cihat Yeşilyurt’un malul kaldığı;bu konuyla ilgili davacı Şirket aleyhine açılantazminat davasında İstanbul 13. Asliye Hukuk Mahkemesince, 10.11.2015gün ve E:2011/650, K:2015/408 sayı ile davanın kısmenkabulü ile, 95.219,71-TL tazminatın yasal faizi ile davacışirketten tahsiline karar verdiği; ilamın adıgeçen kişi tarafından icraya konulduğu ve davacı şirket tarafından davacı/alacaklı lehine166.420,00-TL ödeme yapıldığı; davacı şirkettarafından; Mahkeme kararı sonucunda, sigortalı araçsürücüsüne %50, Karayolları GenelMüdürlüğüne %50 kusur izafe edilmesine rağmenmüşterek ve müteselsil sorumluluk nedeniyle İcra Dairesinin icra takibi neticesi, müvekkili tarafından zararıntamamının M. C. Y.’a ödendiği, bu nedenle Borçlar Kanunu uyarınca davalıya rücu etme hakkınasahip olduğunu belirtilerek; Karayolları GenelMüdürlüğünden %50 kusur oranına görehesaplanan alacaklarının tahsili istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmıştır.
Tazminat davasına bakan İstanbul 13.AsliyeHukuk Mahkemesince, anılan dava kapsamında, saptanan kusur vesorumluluk oranları esas alınarak davanın konusubakımından ayrım yapılmayıp zararın idare hukukuilkelerine göre idari yargı yerinde saptanmasının gerekeceğiyolunda bir görevsizlik kararı verilmediğine ve hükmolunantazminatın da tamamen ödenmiş olduğu belirtildiğinegöre; olayda, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2/1-b maddesinde belirtilen "İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları"kapsamında, zarar gören tarafından açılmışbir dava yoktur.
Öte yandan, ortada, Devlete, il özelidarelerine ve belediyelere ait akitten, haksız fiil ve haksıziktisaptan doğanlar dışındaki alacakların tahsilusulünü düzenleyen 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamınagiren bir kamu alacağı da bulunmamaktadır.
Belirtilentüm bu hususlara göre, tam yargı davası niteliğitaşımayan ve konusu bir kamu alacağı olmayan rücudavasının, Borçlar Kanunu hükümlerine göre adliyargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Batman İdareMahkemesinin başvurusunun kabulü ile Ankara 8.Asliye HukukMahkemesinin 1.6.2017 gün ve E:2017/264, K:2017/232 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Batman İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Ankara 8.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1.6.2017 gün veE:2017/264, K:2017/232 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 8.7.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy