T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/402
KARARNO : 2019/457
KARARTR: 08.07.2019
ÖZET: Davacıların mülkiyetinde bulunan taşınmazın imar planında otopark, eğitim tesis alanı, türbe ve imar yolu olarak gösterilmesi nedeniyle mülkiyet haklarının kısıtlandığından bahisle uğranılan zararın tazmini istemiyleaçılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacılar(veUyuşmazlığıngiderilmesiistemindebulunanlar) :
1-D.G. 2-M.G.
3-M.Z.K. 4-S.G.
5-A.E.G. 6-A.E.G.
7-Z.K. 8-R.K.
9-E.G.z 10-C.G.
11-B.G. 12-M.G.
13-G.A. 14-G.M.
15-N.Y. 16-S.G.
17-P.G. 18-M.G.
19-M.G. 20-Y.G.
21-H.G. 22-F.G.
23-G.G. 24-C.G.
Vekili : Av.S.Ç.
Davalılar : Adli Yargıda
1- Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. M.A.
2- Seyhan Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. A.K.
İdari Yargıda
SeyhanBelediye Başkanlığı
O L A Y: Davacılar vekili dava dilekçesindeözetle; müvekkillerinin Adana İli, Seyhan İlçesi,Akkapı Mahallesi, 1576 ada, 403 parselde paydaşolduklarını, bu taşınmazın Seyhan Belediyesininhazırladığı imar planında park, trafo, otopark, imaryolu ve metro güzergahı olarak belirtildiğini,taşınmazda herhangi bir tasarruf yapma imkanınınkalmadığını, imar uygulaması ile kısıtlamagetirildiğini ileri sürerek, kamulaştırmasız el atmanedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere100.000,00-TL tazminatın davalılardan tahsili istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır.
ADANA 6. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 20.3.2014 gün veE:2012/54, K:2014/172 sayı ile, 6487 sayılı Yasa iledeğiştirilen Kamulaştırma Kanununun geçici 6.maddesi ile Uyuşmazlık Mahkemesinin kararları gereğince,taşınmaza fiilen el atma olmaksızın hukuken el atılandurumlarda davaya bakmak görevinin İdari Yargı'ya aitolduğu, taşınmazın çok küçük birkısmının yol ve kaldırım olarakkullanıldığı ancak bu kısmınBüyükşehir Belediyesi tarafındankamulaştırıldığı ve halen tapusununBüyükşehir Belediyesinde olduğu, bu durumda yol vekaldırım nedeniyle kamulaştırmasız el atmayapılmış sayılamayacağını, parseliçerisinde küçük bir park bulunduğu ancak buparkın kim tarafından yapıldığınınbilinmediğini, davalı belediyelerin parkın kendileritarafından yapıldığını kabul etmedikleri,davacının da fiili el atma iddiasında bulunmadığını,kaldı ki aksi düşünülse dahi taşınmazınçok büyük bir kısmına fiili el atmaolmadığını, imar planı nedeniyle ancak hukuki elatmadan söz edebileceğini, hakim alanın bu nitelikte olduğugerekçesiyle, davaya bakmak görevinin idari yargıya aitolduğundan davanın yargı yolu nedeniyle reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacılar vekili bu kez müvekkillerinin herbiri için1.000,00-TL olmak üzere, toplamda 24.000,00-TL'nin fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla idari yargı yerinde SeyhanBelediye Başkanlığına karşı davaaçmıştır.
ADANA 2. İDARE MAHKEMESİ: 27.11.2018 gün veE:2018/983, K:2018/1014 sayı ile, dava konusu taşınmazınimar planında otopark, eğitim tesis alanı, türbe ve imaryolu olarak planlandığı, dosyaya sunulan imar durum belgesi ileekinde yer alan halihazır durumu gösteren hava fotoğrafıkarşılaştırıldığında,taşımazın üzerinde yapıların bulunduğu,30053 ve 30055 nolu sokakların kullanılmakta olduğu, türbeolarak gösterilen alanın mevcut bulunduğunungörüldüğü; taşınmazda kısmen fiili elatma olduğu anlaşılmakta olup; uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde adli yargı mercileriningörevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle, davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karara karşı davacılar vekili tarafındanistinaf isteminde bulunulmuştur.
Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi:21.2.2019 gün ve E:2019/146, K:2019/369 sayı ile, Mahkeme kararıve dayandığı gerekçe, hukuk ve usule uygun olup,kararın kaldırılmasını gerektirecek bir nedenbulunmadığından, istinaf başvurusunun reddine karar vermiş,bu karar kesinleşmiştir.
Davacılar adli ve idari yargı yerlerince verilmiş olangörevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunu ilerisürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 08.07.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; adli ve idari yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, adli ve idariyargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak davacıların istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacıların mülkiyetinde bulunantaşınmazın imar planında otopark, eğitim tesisalanı, türbe ve imar yolu olarak gösterilmesi nedeniylemülkiyet haklarının kısıtlandığındanbahisle uğranılan zararın tazmini istemi ileaçılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, dilekçeler ve ekleriincelendiğinde, dava konusu Adana İli, Seyhan İlçesi,Akkapı Mahallesi, 1576 ada 403 parsel sayılıdava konusutaşınmazın imar planında otopark, eğitim tesisalanı, türbe ve imar yolu olarak planlandığı, dosyayasunulan imar durum belgesi ile ekinde yer alan halihazır durumugösteren hava fotoğrafıkarşılaştırıldığında,taşımazın üzerinde yapıların bulunduğu,30053 ve 30055 nolu sokakların kullanılmakta olduğu, türbeolarak gösterilen alanın mevcut bulunduğugörülmektedir.
İdarenin yürütmekle yükümlübulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu planve projenin hukuka aykırı olduğu nedeniyle iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacak davalar ileidarenin aynı plan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal,baraj, su yolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması,işletilmesi ve bakımı sırasında kişilereverdiği zararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılacak davaların görüm veçözümünün, iptal ve tam yargı davalarıkapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine aitolduğu, idarece herhangi bir ayni hakka müdahalede bulunulduğu,özel mülkiyete konu taşınmaza kamulaştırmasızel atıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazminidavalarının ise, mülkiyete tecavüzün önlenmesineve haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde çözümleneceği,yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmişbulunmaktadır.
Nitekim yukarıda belirtilen genel kabul doğrultusundakiYargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun11.2.1959 günlü, E:1958/17, K:1959/15 sayılıkararının, III. Bölümünde,“İstimlâksiz el atma halinde amme teşekkülüİstimlâk Kanununa uygun hareket etmeden ferdin malınıelinden almış olması sebebiyle kanunsuz bir harekettebulunmuş durumdadır. Ve bu bakımdan dava Medeni Kanunhükümlerine giren mülkiyete tecavüzün önlenmesiveya haksız fiil neticesinde meydana gelen zararın tazminidavasıdır. Ve bu bakımdan adliye mahkemesinin vazifesiiçindedir./Bundan başka, bir amme teşekkülütarafından bir tesisin yaptırılması sırasındaDevlet malı olmayan yerlerden toprak alınması veya böyleyerlere toprak veya moloz yığılması neticesinde meydanagelen zararların tazmini davası da başkasınınmalına amme teşekkülünün dilediği gibi el atmahakkı bulunmadığı ve plan ve projelere ve şartnamelerebaşkasının malına ihtiyaca göre el atılabilmesinigerektirecek esaslar konulamayacağı cihetle, haksız fiildendoğan bir tazminat davası sayılır./Yapılanişlerin plan veya projeye aykırı olarak yapılması halide idari karara aykırı bir hareket bulunması itibariyle yineidari kararın tatbiki olan bir fiil sayılamaz ve bu bakımdan buiddia ile açılmış bir dava haksız fiilden doğanbir davadan ibaret olacaktır./Bu bentte anılan davalar,içtihadı birleştirme kararınındışında kaldıklarından kararın bunlaraşümulü yoktur” denilmektedir.
Bu durumda dava konusu taşınmazda kısmen fiili el atmaolduğu anlaşılmakta olup, yukarıdayer verilenaçıklamalar gereği dava konusuuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı mercilerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen nedenlerle, davanın görüm veçözümünde adli yargı yeri görevliolduğundan,Adana 6. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen20.3.2014 gün veE:2012/54, K:2014/172 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Adana 6.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen20.3.2014 gün ve E:2012/54,K:2014/172sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,08.07.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy