T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 279
KARAR NO : 2019 / 422
KARAR TR : 8.7.2019
ÖZET : 2022 sayılı Kanun uyarınca davacıya bağlanan muhtaçlık aylığın kesilmesine ilişkin Vezirköprü Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı Mütevelli Heyet Kararının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : S. Ç.'e Vesayeten F. Ç.
Vekili : Av. M.M. S.
Davalı : Vezirköprü Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakfı
O L A Y : Davacıvekili dilekçesinde; kısıtlı müvekkilinin hafifderecede zekâ geriliği nedeniyle %50 kalıcı ve kesinözürlü olduğunu; buna dair Hastane raporu bulunduğunu;davalı Vakfın, 2022 sayılı "65yaşını doldurmuş muhtaç, güçsüz vekimsesiz Türk vatandaşları ile engelli - muhtaç TürkVatandaşlarına aylık bağlanması hakkındakiyasa" uyarınca maaş bağladığını; Ocak2017'de ise bu maaşı kestiğini; gerekçe olarak 2022sayılı yasanın ilgili yönetmeliğinde "hanesindekişi başına düşen gelir miktarınınmuhtaçlık sınırının üzerineçıktığı"nın gösterildiğini; butespit ve kararın doğru olmadığını; müvekkilinemaaş bağlandığında ve halen müvekkilininbabasının Bağ-Kur maaşı almakta olduğunu; annesininev hanımı olduğunu ve gelirinin bulunmadığını;o zamandan bu zamana alınmış bir tarla - arsa bulunmadığını, şans oyunlarından da para gelmediğini; bunakarşılık, vasinin bir kızının, aile ileilgilenebilmek için bu aile evine yerleştirildiğini, hemöğrenciliğine devam ettiğini, hem de yaşlıdede ve ninesine baktığını, onun da bir gelirininbulmadığını; cevabi yazılarda gerekçeolmadığını, hane halkı gelirininarttığına yönelik bilgi ve belgebulunmadığını ifade ederek; maaş bağlanmasıamacıyla davalı Kuruma yapılan başvuruya cevap vermemeksuretiyle oluşan ret kararının/mütevelli heyetkararının iptaline karar verilmesi istemiyle 21.9.2018 tarihinde idariyargı yerinde dava açmıştır.
SAMSUN 2.İDARE MAHKEMESİ: 10.10.2018 gün veE:2018/1385, K:2018/1256 sayı ile, “(…)Anayasa'nın 123.maddesinin 3. fıkrasında: "Kamu tüzel kişiliği,ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarakkurulur." hükmü yer almaktadır.
3294 sayılı Kanun'un 5263 sayılıKanun'un 19. maddesi ile değişik 7. maddesinin 1.fıkrasında; "...Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakıfları kurulacağı", 3.fıkrasında ise "Vakıf senetlerinin mahallin en büyükmülki amiri tarafından Medeni Kanunu hükümlerine göretescil ettirileceği" belirtilmiş, Sosyal Yardımlaşmave Dayanışma Vakıflarına "kamu tüzelkişiliği" tanınmamış, Türk Medeni Kanunuhükümlerine göre kurulması, özel hukuk tüzelkişisi olarak özel hukuk hükümlerine göre faaliyetgöstermesi amaçlanmıştır.
27/02/2008 tarihli ve 26800 sayılı ResmiGazete'de yayımlanan 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 4.maddesinde de; "Vakıflar özel hukuk tüzelkişiliğine sahiptir." denilerek Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakıflarının özel hukuk tüzelkişiliğine sahip olduğu bir kez dahavurgulanmıştır.
Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakıflarının kısmen kamu kaynağıkullanmaları da, kamu kurumu olarak nitelendirilmeleribakımından yeterli bir sebep teşkil etmemektedir.
Ayrıca, 3294 sayılı SosyalYardımlaşma Dayanışma ve DayanışmayıTeşvik Kanunu'nun 8. Maddesinde; Vakfın gelirlerinin, "SosyalYardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundanaktarılacak miktardan, her nevi fitre, zekât, kurban derileri vebağırsak yardımlarından, işletme ve iştiraklerdenelde edilecek gelirlerden ve diğer gelirlerden"oluşacağı hüküm altınaalınmıştır.
Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakfı Resmi Senedinin 5. maddesinde ise; vakfın gelirkaynaklarının "3294 sayılı SosyalYardımlaşma Dayanışma ve DayanışmayıTeşvik Kanunu'nun 8. maddesinde sayılan gelirler ile nakdi ve ayni,menkul ve gayrimenkul olmak üzere iktisadi değeri olan halkteberrularından oluşacağı" belirtilmektedir.
Bu cümleden hareketle; Sosyal Yardımlaşma veDayanışmayı Teşvik Fonundan ayrı bir tüzelkişiliğe sahip olan Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakıflarının gelirlerinin, sadece fondanaktarılan pay olmadığı, bunun yanında halktarafından yapılan ve iktisadi değeri olanbağışların da bulunduğu görülmektedir.
Ayrıca Vakıf Resmi Senedinin 14, 15, 16 ve 17'ncimaddeleri incelendiğinde, Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakıflarının Türk Medeni Kanunu veTürk Medeni Kanununa Göre Kurulan Vakıflar HakkındaTüzük hükümlerine göre faaliyet gösterdikleriaçıktır.
Öte yandan, 25/01/213 tarih ve 28539 sayılıResmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 65Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz veKimsesiz Türk Vatandaşları ile Engelli ve MuhtaçTürk Vatandaşlarına Aylık BağlanmasıHakkında Yönetmeliğin 19. maddesinde; bu Yönetmeliğinyürürlüğe girmesi ile birlikte muhtaçlıkkararının alınması ve aylıklarınbağlanmasına ilişkin tüm iş ve işlemlerinVakıflar tarafından yerine getirileceği kuralabağlanmış, anılan Yönetmeliğin "Tanımlar”başlıklı 4. maddesinin (e) bendinde, mütevelli heyetinin; SosyalYardımlaşma ve Dayanışma Vakfının kararorganını, (i) bendinde ise, vakfın; Sosyal Yardımlaşmave Dayanışma Vakıflarını ifade ettiğibelirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; 2022sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç,Güçsüz ve Kimsesiz Türk VatandaşlarınaAylık Bağlanması Hakkında Kanun uyarınca davacıyabağlanan aylığın "hanesinde kişi başınadüşen gelir miktarının muhtaçlıksınırının üzerineçıktığı" gerekçesiyle kesilmesineilişkin Vezirköprü Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakfı Başkanlığı mütevelli heyetkararının ve yeniden muhtaçlık aylığıbağlanması istemiyle Vezirköprü Sosyal Yardımlaşmave Dayanışma Vakfı Başkanlığına yapılan27.06.2018 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkinişlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yukarıdaki mevzuat hükümlerideğerlendirildiğinde, Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmayıTeşvik Fonundan ayrı bir özel hukuk tüzelkişiliği bulunan Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakıflarının belirtilen hukuki statüleri nedeniyleözel hukuk tüzelkişisi niteliğindeki VezirköprüSosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı tarafından tesis edilen ve idari işlemmahiyetinde olmayan uyuşmazlık konusu işlemlerin iptaliistemiyle açılan iş bu davanın özel hukukhükümleri çerçevesinde çözümlenmesigerekeceği dikkate alındığında, görüm veçözümünün adli yargı yerinin görevalanına girdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Nitekim, benzer uyuşmazlıklardaDanıştay 10. Dairesi'nin 21/09/2017 tarih ve E:2017/1801, K:2017/3706sayılı ve 14/05/2018 tarih ve E:2018/2151, K:2018/1776sayılı kararları da bu yöndedir.
Açıklanan nedenlerle; davanın adli yargınıngörev alanına girmesi sebebiyle 2577 sayılı Kanun'un 14. ve15/1-a maddeleri uyarınca görev yönünden reddine…”karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızınkesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle adli yargıyerinde dava açmıştır.
VEZİRKÖPRÜ 2.ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 27.3.2019 gün ve E:2019/6 sayı ile,“(…)Dava 2022 sayılı kanun uyarınca bağlananmaaşın kesilmesine ilişkin işlemin iptaline ilişkindir.
Samsun 2. İdare Mahkemesinin 2018/1385 esassayılı dosyası celp edilmiştir. İncelenmesinde;davacı tarafından aynı gerekçeyle davaaçıldığı ve mahkemenin 10/10/2018 tarih 2018/1385esas 2018/1256 karar sayılı kararı ile adli yargınıngörevli olduğundan bahisle davanın görev yönündenreddine karar verildiği görülmüştür.
Samsun 2. İdare Mahkemesince her ne kadar SosyalYardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınınözel hukuk tüzel kişisi oldukları, yapılanişlemin idari işlem mahiyetinde olmadığı ve uyuşmazlığınözel hukuk hükümleri çerçevesindeçözümlenmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararıverilmiş ise de, 2022 Sayılı Kanun kapsamında aylıkbağlama ya da buna esas olmak üzere aylık içinbaşvuranların yaşam düzeyi ve gelir durumu ile ilgiliolarak gerekli incelemelerin yapılması, özel veya resmi idare,müessese ve ortaklıklarından ve şahıslardan bilgi vebelge istenmesi gibi alt idari işlemlerin de bu kapsamdadeğerlendirileceği ve bunlarla ilgili ihtilafların da idariyargının görevine girdiği, 2022 Sayılı Kanundandoğacak ihtilaflar yönünden muhatabın Aile ve SosyalPolitikalar Bakanlığı olacağı; bir kamu idaresi olanbu Bakanlığın tesis edeceği aylıkbağlama/bağlamama yolundaki tasarrufların da idari işlemoldukları ve doğacak ihtilaflarda idari yargınıngörevli olacağı anlaşılmıştır.(Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü 2013/1092 E, 2013/1546K) Yukarıdaki açıklamalar uyarınca, bu davada idariyargının görevli olduğu anlaşılmış,yargı yolu uyuşmazlığınınçözümlenmesi amacıyla dosyanın YüksekMahkemenize gönderilmesi gerekmiştir.” şeklindeki kararıyla,dosyayı Mahkememize göndermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 8.7.2019günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; Asliye Hukuk Mahkemesince, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, adli yargı dosyasının Mahkemece, ekinde idariyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2022sayılı Kanun uyarınca davacıya bağlananaylığın kesilmesine ilişkin Vezirköprü SosyalYardımlaşma ve Dayanışma VakfıBaşkanlığı Mütevelli Heyet Kararının veyeniden muhtaçlık aylığı bağlanmasıistemiyle Vezirköprü Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakfı Başkanlığına yapılanbaşvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyleaçılmıştır.
29/05/1986gün ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma veDayanışmayı Teşvik Kanunu’nun 1. maddesinde(Değişik madde: 16/06/1989 - 3582/1 md.), “Bu Kanununamacı; fakru zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunanvatandaşlar ile gerektiğinde her ne suretle olursa olsunTürkiye'ye kabul edilmiş veya gelmiş olan kişilereyardım etmek, sosyal adaleti pekiştirici tedbirler alarak gelirdağılımının adilane bir şekilde tevzi edilmesinisağlamak, sosyal yardımlaşma ve dayanışmayıteşvik etmektir” şeklindeki düzenleme ile kanununamacı düzenlenmiş, aynı Kanunu’nun 3. maddesinde,“Bu Kanunda öngörülen hizmetleringerçekleştirilmesi için Cumhurbaşkanıncagörevlendirilen Cumhurbaşkanı yardımcısına veyabakana bağlı ve T.C. Merkez Bankası nezdinde SosyalYardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu kurulmuştur.(3)” denilmek sureti ile Sosyal Dayanış veYardımlaşma Fonu’nun kuruluşu yapısıbelirtilmiştir.
1/12/2004 gün ve 5263 sayılı SosyalYardımlaşma ve Dayanışma GenelMüdürlüğü Teşkilât ve GörevleriHakkında Kanun’un (mülga) 1. maddesinde, bu Kanunun amacının,29.5.1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmayıTeşvik Kanununun uygulanmasını sağlamak üzereBaşbakanlığa bağlı Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Genel Müdürlüğününkurulması, teşkilâtı, görev ve yetkilerineilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu ifadeedilmiş, 2. maddesinde, bu Kanunda geçen vakfın, il veilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışmavakıflarını ifade ettiği belirtilmiş, 5. maddesinde,vakıflarda çalıştırılacak personelinnitelikleri ile özlük hakları ve diğer hususlarla ilgilibelirlenecek kriterleri görüşmek ve karara bağlamak”fon Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
5263sayılı Kanun, 08/06/2011 tarih ve 633 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin 35. maddesi ileyürürlükten kaldırılmış, aynı kanunhükmünde kararnamenin 11. Maddesinde yer alan “3294sayılı Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmayıTeşvik Kanununun amaçlarını gerçekleştirmekve uygulanmasını sağlamak için gerekli idari ve malitedbirleri almak.” şeklindeki düzenleme ile Sosyal Yardımlaşmave Dayanışma Genel Müdürlüğü’nün,Aile ve Sosyal PolitikalarBakanlığına bağlı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü adı altında; 10.07.2018 tarihli ve 1 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile de; kurulan Aile,Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınınana hizmet birimi olarak yeniden yapılandırıldığıtespit edilmiş; 08.06.2011 tarih ve 633 sayılı KanunHükmünde Kararname’nin “Sosyal Yardımlaşma veDayanışmayı Teşvik Fonu Kurulu”başlıklı 34. Maddesin 3. Fıkrasının cbendinde “c)İl ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışmavakıflarında çalıştırılacak personelin nitelikleriile özlük hakları ve diğer hususlarla ilgili belirlenecekkriterleri görüşmek ve karara bağlamak.”fonun görevleri arasında sayılmıştır;
Bukapsamda 29/05/1986 gün ve 3294 Sayılı Kanunincelendiğinde; Kanunun “Vakıflar”başlıklı 7.maddesinde; “– (Değişik birincifıkra: 1/12/2004-5263/19 md.) Bu Kanunun amacına uygun faaliyet veçalışmalar yapmak ve ihtiyaç sahibi vatandaşlaranakdî ve aynî yardımda bulunmak üzere her il veilçede sosyal yardımlaşma ve dayanışmavakıfları kurulur.
(Değişikikinci fıkra: 1/12/2004 – 5263/19 md.) Mülkî idareamirleri vakfın tabii başkanı olup, illerde belediyebaşkanı, defterdar, il millî eğitim müdürü,il sağlık müdürü, il tarım müdürü,il sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu müdürü ve ilmüftüsü; ilçelerde belediye başkanı, malmüdürü, ilçe millî eğitimmüdürü, Sağlık Bakanlığınınilçe üst görevlisi, varsa ilçe tarımmüdürü ve ilçe müftüsü vakfınmütevelli heyetini oluşturur. Ayrıca her faaliyet dönemiiçin, il dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarının valininçağrısı üzerine yapacağı toplantıyakatılanların salt çoğunluğuyla kendiaralarından seçecekleri birer muhtar üye ile ilde kurulan vebu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan siviltoplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri iki temsilci ve hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği ikikişi; ilçe dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarınınkaymakamın çağrısı üzerine yapacağıtoplantıya katılanların salt çoğunluğu ilekendi aralarından seçecekleri birer üye ile ilçedekurulu ve bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunansivil toplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri bir temsilci ve hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği ikikişi mütevelli heyetinde görev alırlar. İl veyailçede bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyettebulunan sivil toplum kuruluşu olmaması halinde, hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceğiüçüncü bir kişi daha mütevelli heyetindegörev yapar.
(Ekfıkra: 20/2/2014-6525/18 md.) Büyükşehir belediyesi bulunanillerdeki il ve ilçe sosyal yardımlaşma ve dayanışmavakıflarında, ikinci fıkrada hayırsever vatandaşlararasından seçileceği belirtilen iki üye; il sosyalyardımlaşma ve dayanışma vakıfları içindoğrudan vali tarafından, ilçe sosyal yardımlaşma vedayanışma vakıfları için ise kaymakamın teklifiüzerine vali tarafından belirlenir. Ayrıca, il veyailçede bu Kanunda belirlenen amaçlara yönelik faaliyettebulunan sivil toplum kuruluşu bulunmaması hâlinde il sosyalyardımlaşma ve dayanışma vakıfları içindoğrudan vali tarafından, ilçe sosyal yardımlaşma vedayanışma vakıfları için ise kaymakamın teklifiüzerine vali tarafından üçüncü bir kişidaha belirlenir. İl veya ilçe sınırlarıiçerisinde köy bulunmaması hâlinde, köymuhtarı yerine bir mahalle muhtarı daha mütevelli heyetindegörev yapar. İlde vali, bir vali yardımcısınıbaşkan vekili olarak; büyükşehir belediye başkanı,genel sekreteri veya genel sekreter yardımcısını; ilbelediye başkanı da bir belediye başkan yardımcısınıtoplantılarda kendisini temsil etmek üzere görevlendirebilir.
Vakıfsenetleri mahallin en büyük mülki idare amiri tarafındanMedeni Kanundaki hükümlere göre tescil ettirilir.
(Mülgadördüncü fıkra: 1/12/2004-5263/19 md.)
(Ekfıkra: 16/5/2018-7144/7 md.) Vakıflar, 18/10/2012 tarihli ve 6356sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun34 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmünegöre, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı SosyalYardımlar Genel Müdürlüğünce imzalanacak işletmedüzeyinde toplu iş sözleşmesi kapsamındaişyerleridir.” Hükmüne;
“Vakfıngelirleri” başlıklı 8.maddesinde;“–Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakıflarının gelirleri;
a)Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundanaktarılacak miktardan,
b)(Mülga: 7/12/2004-5272/87 md.)
c)(Mülga: 2/3/2014-6529/16 md.)
d)İşletme ve iştiraklerden elde edilecek gelirlerden,
e)Diğer gelirlerden,
Teşekküleder.” Hükmüne;
20/2/2008 tarih ve 5737 sayılı VakıflarKanununun “Tüzel kişilik” başlıklı 4.maddesinde;“– Vakıflar, özel hukuk tüzel kişiliğinesahiptir.” Hükmüne yer verilmiş;
25/01/213 tarih ve 28539 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren 65 YaşınıDoldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz TürkVatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk VatandaşlarınaAylık Bağlanması Hakkında Yönetmeliğin 19.maddesinde; bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi ilebirlikte muhtaçlık kararının alınması ve aylıklarınbağlanmasına ilişkin tüm iş ve işlemlerinVakıflar tarafından yerine getirileceği kuralabağlanmış, anılan Yönetmeliğin"Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin (e) bendinde,mütevelli heyetinin; Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakfının karar organını, (i) bendindeise, vakfın; Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakıflarını ifade ettiği belirtilmiştir.
Son olarak, Aile ve SosyalPolitikalar Bakanlığı, Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğünün resmi Web sitesinde, SosyalYardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına ilişkinolarak; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD)Vakıflarının, 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşmave Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerineistinaden Kanunun amacına uygun faaliyet ve çalışmalaryapmak üzere her il ve ilçede Türk Medeni Kanunuhükümlerine göre kurulmuş oldukları, halihazırdaülke genelinde 1.002 SYD Vakfı hizmet verdiği; SYD Vakıflarının Gelirlerinin: SosyalYardımlaşma ve Dayanışmayı TeşvikFonundan aktarılan miktardan, işletme/iştiraklerden eldeedilecek gelirlerden ve diğer gelirlerden oluştuğu; 5737sayılı Vakıflar Kanununun 4 üncümaddesinde, Vakıfların özel hukuk tüzelkişiliğine sahip oldukları açıkçahükme bağlandığı; her bir SYD Vakfının ayrı ayrı birer işyeri olduğu (4857sayılı İş Kanunu çerçevesinde) ve her birininayrı karar organlarının bulunduğu ifadeedilmek suretiyle, vakıfların işlemlerinde özel hukukhükümlerine tabi oldukları hususuna açıklıkgetirildiği görülmektedir.
Olayda, Vezirköprü SosyalYardımlaşma ve Dayanışma VakfıBaşkanlığı Mütevelli Heyet Kararıyla,davacıya 2022 sayılı 65 Yaşını DoldurmuşMuhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz TürkVatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunuyarınca bağlanan aylığın, "hanesindekişi başına düşen gelir miktarınınmuhtaçlık sınırının üzerineçıktığı" gerekçesiyle kesildiği;davacı tarafından, aylığın kesilmesine ilişkinVezirköprü Sosyal Yardımlaşma ve DayanışmaVakfı Başkanlığı mütevelli heyetkararının ve yeniden muhtaçlık aylığıbağlanması istemiyle Vezirköprü SosyalYardımlaşma ve Dayanışma VakfıBaşkanlığına 27.06.2018 tarihli başvuruyapıldığı, bu başvurunun zımnen reddineilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile somutolay birlikte irdelendiğinde; 3294 sayılı Kanun’agöre faaliyet gösterecek vakıfların mütevelliheyetleri (çoğunlukla) belli kamu görevlilerindenoluşmasına rağmen, gerek 3294 sayılı Yasada, gerekdiğer düzenlemelerde; söz konusu vakıfların kamutüzel kişiliği şeklinde kurulduğuna işaret edenözel bir düzenlemeye yer verilmeyip, söz konusuvakıfların Medeni Kanun hükümlerine tabi olarak kurulupfaaliyette bulunmalarının öngörülmüşolması karşısında davacının muhtaçlıkaylığının kesilmesine ilişkin açılan davanınözel hukuk hükümleri uyarınca çözümlenmesigerekecektir.
Bu durumda; davaya konu edilen işlemlerin, 3294sayılı yasanın 7. maddesi kapsamında vakıfmütevelli heyeti kararı ile yapıldığı, 3294sayılı yasa gereğince söz konusu vakıflarınMedeni Kanun hükümlerine tabi olarak kurulup faaliyettebulunmalarının öngörülmüş olması nedeniile dava konusu işlemin kamu gücü kullanılmak suretiyletesis edildiğinin kabulünün mümkünbulunmadığı sonucuna varılmakla; davanıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Vezirköprü2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.3.2019 gün ve E:2019/6 sayılıbaşvurusunun reddi gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Vezirköprü 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.3.2019gün ve E:2019/6 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE,8.7.2019 gününde Üye Aydemir TUNÇ’un KARŞI OYUve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
KARŞI OY 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2. maddesinde; iptal davalarının, idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılacağı hükme bağlanmıştır.İptal davasına konu edilebilecek işlemler, idari makamlarınidare işlevine ilişkin olarak tesis ettikleri, muhataplarıyönünden çeşitli hak ve yükümlülüklerdoğuran tek yanlı irade açıklamalarıdır. 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma veDayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 7. maddesinde; "BuKanunun amacına uygun faaliyet ve çalışmaları yapmakve ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdi ve ayni yardımda bulunmaküzere her il ve ilçede sosyal yardımlaşma vedayanışma vakıfları kurulur. Mülki idare amirlerivakfın tabii başkanı olup, defterdar, il milli eğitimmüdürü, il sağlık müdürü, il tarımmüdürü, il sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumumüdürü ve il müftüsü; ilçelerde belediyebaşkanı, mal müdürü, ilçe milli eğitimmüdürü, Sağlık Bakanlığınınilçe üst görevlisi, varsa ilçe tarımmüdürü ve ilçe müftüsü vakfınmütevelli heyetini oluşturur. Ayrıca her faaliyet dönemiiçin, il dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarının valininçağrısı üzerine yapacağı toplantıyakatılanların salt çoğunluğuyla kendiaralarından seçecekleri birer muhtar üye ile ilde kurulan vebu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunan siviltoplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri iki temsilci ve hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği ikikişi; ilçe dahilindeki köy ve mahalle muhtarlarınınkaymakamın çağrısı üzerine yapacağıtoplantıya katılanların salt çoğunluğu ilekendi aralarından seçecekleri birer üye ile ilçedekurulu ve bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelik faaliyette bulunansivil toplum kuruluşlarının yöneticilerinin kendiaralarından seçecekleri bir temsilci ve hayırsevervatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceği ikikişi mütevelli heyetinde görev alırlar. İl veyaİlçede bu Kanunda belirtilen amaçlara yönelikfaaliyette bulunan sivil toplum kuruluşu olmaması halinde,hayırsever vatandaşlar arasından il genel meclisinin seçeceğiüçüncü bir kişi daha mütevelli heyetindegörev yapar. Vakıf senetleri mahallin en büyük mülkiidare amiri tarafından Medeni Kanundaki hükümlere göretescil ettirilir.1' hükmüne yer verilmiştir. Yukarıya aktarılan mevzuat hükümlerininbirlikte değerlendirilmesinden; kuruluşu, karar mercii ile faaliyetalanı Kanunla belirlenmiş, faaliyet alanı Anayasanınbaşlangıç kısmı ile 2. maddesinde ifade bulan sosyaldevletin gereklerinin yerine getirilmesine dair kamu hizmeti olan ve fakruzaruret içinde ve muhtaç durumda bulunan vatandaşlar ilegerektiğinde her ne suretle olursa olsun Türkiye'ye kabuledilmiş veya gelmiş olan kişilere yardım etmek, sosyaladaleti pekiştirici tedbirler alarak gelirdağılımının adilane bir şekilde tevzi edilmesinisağlamak gibi kamu yararına uygun amaçları olan sosyalyardımlaşma ve dayanışma vakıflarının,özel hukuk tüzel kişiliği yanında kamu tüzelkişiliğine de sahip karma tüzel kişiliklerinin olduğusonucuna varılmaktadır. Bu durumda, 2022 sayılıKanun uyarınca davacıya bağlanan aylığınkesilmesine ilişkin Vezirköprü Sosyal Yardımlaşma veDayanışma Vakfı Başkanlığı MütevelliHeyet Kararının ve yeniden muhtaçlıkaylığı bağlanması istemiyle VezirköprüSosyal Yardımlaşma ve Dayanışma VakfıBaşkanlığına yapılan başvurunun zımnenreddine ilişkin işlemin, kamu gücünedayanılarak tesis edilmiş bir idari işlem olduğu, bunedenle uyuşmazlığın görüm veçözüm görevi idari yargı yerine ait olduğudüşüncesiyle aksi yöndeki çoğunlukkararına katılmıyorum.8.7.2019 ÜYE AydemirTUNÇ
Full & Egal Universal Law Academy