T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 396
KARAR NO : 2019 / 427
KARAR TR : 8.7.2019
ÖZET : Borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına ve takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : A. A. TürkSigorta Şirketi
Vekili : Av. F.R. T.
Davalı : KonyaBüyükşehir Belediyesi
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilişirkete sigortalı bulunan 34 ... 3989 plakalı aracınAlbayrak Caddesi istikametinde seyir halinde iken karşı istikamettengelen 42 ... 99 plakalı araçla çarpışmasısonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini; kazadansonra araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle Konya 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasında verilen karar gereğince toplam18.910,00’nin müvekkili tarafından ödendiğini;kararda davalı Konya Büyükşehir Belediyesi’ne %20oranında kusur yüklendiğini; 6102 sayılıTTK’nın 1472. maddesi gereğince sigorta şirketinintazminatı ödediğinde sigortalının yerine geçtiğini;bu nedenle tazminatı ödeyen müvekkilinin, davalıbelediyenin kusur oranına isabet eden 3.782,00 TL tazminatınrücuen tahsili için Konya 3. İcra Müdürlüğü’nün2015/3807 E. sayılı dosyası ile icra takibinebaşladığını, yapılan takibindavalının itirazı sonucu durduğunu ifade ederek;davalının Konya 3.İcraMüdürlüğünün 2018/3807 E. sayılıdosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibindevamına ve davalının takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine kararverilmesi istemiyle, adli yargı yerinde davaaçmıştır.
KONYA 5.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 3.4.2019 günve E:2019/136, K:2019/193 sayı ile,“(…) 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde,“işletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olansorumluluklarının karşılanmasını sağlamaküzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur",aynı Yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracınişletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasınayahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araçişletenin bu zarardan sorumlu olacağı’" ve 85/sonmaddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisiteşebbüsün sahibi, aracınsürücüsünün veya aracın kullanılmasınakatılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibisorumludur." hükümlerine yer verilmiş, KarayollarıZorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel ŞartlarınınA-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlananmotorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimseninölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zararauğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunuma göre işletene düşen hukukisorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder"düzenlemesi yer almıştır.
Yukarıda açıklanan maddehükümlerinden, zorunlu mali sorumluluk sigortasının;motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında birkimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyinzarara uğramasına neden olması halinde, o aracıişletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olansorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayıamaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan birzarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Buna göre, sigorta şirketi kazaya karışan sigortalıaracın trafik sigortacısı (ZMSS) sıfatıyla, buaracın "sebebiyet verdiği" trafik kazası sonucundaoluşan zarardan, kendisine sigortalı araçsürücüsünün (kusurlu olması durumunda) kusuruoranında sorumlu olacaktır.
Bu hükümler dairesinde davacı sigortaşirketi zarar gören 3.kişinin zararınıntamamını tazmin etmiştir. Ancak 1.Asliye Ticaret Mahkemesindeyapılan yargılamada alınan bilirkişi raporunda kavşakdüzenlemesinin hatalı olması nedeniyle kaza oluşumundabelediyenin %20 oranında kusurlu olduğunu tespit etmiş ve bununüzerine mahkememize dava açılmıştır. 2918 SY.yagöre zarar tazminin ilk şartı bir motorlu aracınişletilmesidir. Ancak hatalı kavşak düzenlemesi sadecemeydana gelen kazaya münhasır değildir. İdareninişleten sıfatı da yoktur. İdareye 3.kişiler ilebirlikte dava dahi açılmamıştır.
Dolayısıyla davanın temeli idari işlemve eylemden doğan zararın tazmini istemi olup tam yargıdavası olarak İdari Yargıda açılması gerekir.Bu nedenle dava dilekçesinin görev yönünden reddine kararverilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıdaaçıklandığı üzere;
Davaya bakmakla görevli yargı yerinin idaremahkemeleri olduğundan dava dilekçesinin görevyönünden REDDİNE…” karar vermiş, istinaf yolunabaşvurulmaması üzerine bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez, aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır.
KONYA 2.İDARE MAHKEMESİ: 6.5.2019 gün veE:2019/529 sayı ile, 2918 sayılı Karayolları TrafikKanununun 1., 2., 10., 19.1.2011 günlü Resmi Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. ve geçici 21. maddesihükmüne; ayrıca 2918 sayılı Kanunun 110.maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.AsliyeHukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itirazbaşvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesinin iptalistemini reddettiği 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararına yer verdikten sonra; (…) Bu durumda, 2918sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihinde yürürlüğegiren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesi'nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesininkarayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı veKanunun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri, bunların uygulanmasını vedenetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetkive sorumlulukları ile çalışma usullerinikapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik kazasınedeniyle meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılandavanın görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargımerciinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'nebaşvurulmasına, dava dosyası ile Konya 5. Asliye HukukMahkemesi'nin E:2019/136, K:2019/193 sayılı dosyasınınUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, dosyanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nin karar vermesine değinertelenmesine…” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 8.7.2019günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, borçlununitirazının iptali ile takibin devamına ve takip konusualacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkartazminatına hükmedilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflasKanunu’nun “İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veyasözlü olarak veya elektronik ortamda yapılacağınaişaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takiptalebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibi durduracağıkurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerinealacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/bmaddelerine göre tetkik merciinden itirazınkaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklıkonumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeyegöre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davasıaçılmıştır.
Söz konusu 67. Madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliğitarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Budavada borçlunun itirazının haksızlığınakarar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunmasıkötü niyetin sübutuna bağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1.maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesininyargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesinde görülmesigerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflasKanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılanitirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümünde adliyargı görevli olduğundan; Konya 2.İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Konya 5.Asliye Hukuk Mahkemesinin 3.4.2019gün ve E:2019/136, K:2019/193 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Konya 2.İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Konya 5.Asliye HukukMahkemesinin 3.4.2019 gün ve E:2019/136, K:2019/193 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,8.7.2019 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy