T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/369
KARAR NO : 2019/463
KARAR TR: 08.07.2019
ÖZET: Sümer Holding A.Ş. bünyesinde (SAGEM'de) çalışmakta iken bu kurumun özelleştirme kapsamına alınması sebebiyle TÜBİTAK BUTAL (Bursa Test Analiz Laboratuvarı)'da çalışmaya başlayan davacı tarafından, yaş haddinden emekli olmasına kadar geçen süre için tarafına emekli ikramiyesi ödenmesi istemiyle yaptığı başvurusunun zımnen reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk
KARAR
Davacı : M.H.T.
Vekili : Av. K.A.
Davalı : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu
Vekili : Av. B.Ş.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; S.Hol.AŞ bünyesinde çalışmakta iken bukurumun özelleştirme kapsamına alınması sebebiyle01.04.1996 tarihi itibariyle TÜBİTAK Bursa Test AnalizLaboratuvarı (BUTAL)' da çalışmaya başlayandavacı tarafından, yaş haddinden 5.11.2015 tarihinde emekli olandavacının,1.4.1996-5.11.2015 tarihleri arasındakiçalıştığı süreye karşılıktazminatlarının ödenmesi istemiyle yaptığı5.1.2016 tarihli başvurusunun reddine ilişkin, davalı idarenin20.01.2016 tarih ve 13003 sayılı işleminin; 1.4.1996 tarihindensonraki statüsünün devlet memuru değil, İşKanunu'na tabi işçi statüsü olduğunu, tarafınakıdem tazminatı ödenmesi gerektiği ilerisürülerek, iptali ile hizmet süresine göre ödenmeyenemekli ikramiyesinin emekli olduğu tarihten itibaren işleyecek yasalfaiziyle birlikte tazmini istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
BURSA 1. İDARE MAHKEMESİ: 17.5.2017 gün veE:2016/814, K:2017/802 sayı ile, davacının 1975-1996yılları arasında Sümer Holding A.Ş. bünyesindeyer alan Sagem (Bursa Araştırma Geliştirme ve Eğitimİşletmesinde) müdür yardımcısı olarakçalıştığı,çalıştığı kuruluşun 4046 sayılıÖzelleştirme Kanunu Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun19.01.1996 tarih ve 96/2 nolu kararı ile imzalanan devir protokolü ileTÜBİTAK'a devredildiği, devrin gerçekleştiği01.04.1996 tarihinden emekli olduğu tarihe kadar 5434 sayılıKanunun ek 71 maddesince tanınan hak çerçevesinde EmekliSandığı ile ilişkisini devam ettirerekçalışmaya devam ettiği, 1975-1996 yıllarıarasındaki çalışmasına karşılıkolarak 20 yıl üzerinden kendisine emekli ikramiyesiödendiği, davacının TÜBİTAK Butal'da (Bursa TestAnaliz Laboratuvarı), 01.04.1996 tarihinde hizmet sözleşmesiimzalayarak çalışmaya başladığı, yaşhaddinden emekli olduğu tarihine kadarçalışmasını sürdürdüğü,hizmet sözleşmesiyle çalıştığıTÜBİTAK Butal'daki çalışmalarıkarşılığı tazminatlarının ödenmesiistemiyle yaptığı başvurusunun reddi üzerinebakılan davanın açıldığı;davacının İş Kanunu hükümlerine göre vehizmet sözleşmesi ile çalışmasına devamettiği, TEZ-KOOP İş Sendikası'na dayanışmaaidatı ödeyerek üye olduğu ve toplu işsözleşmesinden faydalandığı göz önünealındığında, uyuşmazlığıngörüm ve çözümünün Adli Yargının(İş Mahkemeleri) görev alanında bulunduğu sonucunavarıldığı gerekçesiyle davanın 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının15/1-a. maddesi uyarınca görev yönünden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili, bu kez aynı istemle adli yargı yerindedava açmıştır.
ANKARA 31. İŞ MAHKEMESİ: 12.2.2019 gün veE:2017/415, K:2019/103 sayı ile, dosya kapsamındaki belge ve bilgilerve emsal kararlar da gözetildiğinde davacının memurstatüsünün devam ettirilmesi nedeniyle İş Kanununkapsamında kıdem tazminatı ödenecek personelniteliğinde bulunmadığı gözetilerek, davada idariyargının görevli olduğuanlaşıldığından yargı yolunun caiz olmamasıdava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili, idari ve adli yargı yerlerince verilmişolan görevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunu önesürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan08.07.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre;
Olay kısmında belirtildiği üzere, tarafları,konusu ve sebebi aynı olan davada; idare mahkemesince adli yargıyerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilmiş vekesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmakta olup, bununüzerine kendine gelen davayı inceleyen adli yargı yerinin sahipolduğu seçenekler ile verdiği karar bakımından birdeğerlendirme yapılması gerekmektedir.
1-2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesinde yer alan,“ Olumsuz görev uyuşmazlığınınbulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idariyargı mercilerinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davadakendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararlarınkesin veya kesinleşmiş olması gerekir.
Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancakdavanın taraflarınca (…) ileri sürülebilir. ”hükmüne göre,idare mahkemesinin kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine adli yargı yerince degörevsizlik kararı verilmesi ve bu kararın kesinleşmesihalinde, olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuşolacak; hukuk alanında doğmuş bulunan bu uyuşmazlığıngiderilmesi istemi ise, ancak davanın taraflarınca ilerisürülebilecektir.
2- 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesindeki“Adli ve idari yargı mercilerinden birisinin kesin veyakesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelenbir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargımercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevliolduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler.
(Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargımerciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ilebirlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilir." hükmüne göre ise, adli yargı yeri,davaya bakma görevinin idari yargı yerine ait olduğunu belirtengerekçeli bir karar ile doğrudan UyuşmazlıkMahkemesi’ne başvurma olanağına sahiptir. Şu kadarki,başvuru kararının, görev konusunda UyuşmazlıkMahkemesi’nce karar verilmesine değin işin incelenmesininertelenmesi hususunu da ihtiva etmesi gerekir.
Yasakoyucu, 14. maddeye göre hukuk alanında olumsuzgörev uyuşmazlığı doğması halinde her ikiyargı merciince işten el çekilmiş olduğundanbaşvurma iradesini davanın taraflarına bırakmışiken, bu yönteme nazaran daha kısa zamanda çözümeulaşılmasını amaçladığı 19. maddeile, daha önce görevsizlik kararı veren yargı merciindensonra davayı inceleyen yargı merciine, işten el çekmedendoğrudan Uyuşmazlık Mahkemesi’ne başvurmaolanağını tanımıştır.
Olayda, adli yargı yerince, öncelikle görevsizlik kararıverilmekle birlikte, bununla yetinilmemiş ve görevli merciinbelirtilmesi için re’sen Uyuşmazlık Mahkemesi’nebaşvurulmasına da karar verilmiştir.
Bu haliyle, Ankara 31. İş Mahkemesi’nce re’senyapılan başvuru, 2247 sayılı Yasa’daöngörülen yönteme uymamaktadır.
Ancak, idari ve adli yargı yerleri arasında olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının, son görevsizlik kararını veren MahkemeceUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği vesonuçta usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-HâkimGülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Sümer Holding A.Ş. bünyesinde SAGEM'deçalışmakta iken bu kurumun özelleştirmekapsamına alınması sebebiyle 1.4.1996 itibariyleTÜBİTAK BUTAL (Bursa Test Analiz Laboratuvarı)'daçalışmaya başlayan davacı tarafından, yaşhaddinden 5.11.2015 tarihinde emekli olmasına kadar geçen süreiçin tarafına emekli ikramiyesi ödenmesi istemiyleyaptığıbaşvurusunun reddine ilişkin davalı idareişleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasanın 125. maddesinde, idarelerin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüolduğu hüküm altına alınmıştır.
4046 sayılı Özelleştirme UygulamalarıHakkında Kanunun "Kuruluşlardaki Personelin Nakli"başlıklı 22. maddesinde; "Özelleştirmeprogramına alınan kuruluşlarda (iştirakler hariç)ilgili kuruluş veya İdare tarafından istihdam fazlası personelbelirlenmesi ya da bu kuruluşların kısmen veya tamamensatışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sonaermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinindurdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde; bukuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla 657sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi olarak veyasözleşmeli statüde çalışmakta olanlar ileiş kanunlarına tâbi olarak görev yapmakla birlikte topluiş sözleşmesi hükümlerinden yararlanmayan genelmüdür, genel müdür yardımcısı, teftişkurulu başkanı, kurul başkanı, daire başkanı,müessese, bölge, fabrika, işletme ve şubemüdürü, müfettiş ve müfettişyardımcısı, müşavir ve başuzman unvanlıkadrolara atanmak suretiyle görev yapan personel, kamu kurum vekuruluşlarına nakledilmek üzere yukarıda belirtilenişlemlerin tamamlanmasından itibaren onbeş güniçerisinde İdare tarafından Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilir. Nakil hakkı tanınan birkadro veya pozisyonda görev yapmakta iken İdare tarafından ihdasedilen ve iş kanunlarına tâbi olan kadrolara atanmayıkabul edenler ile kuruluş özelleştirme programınaalındıktan sonra kuruluşa naklen veya açıktanatananlar bu madde ile getirilen nakil hakkından yararlanamaz. İdare,özelleştirme programındaki kuruluşlarda nakil hakkıkapsamında yer alan kadro ve pozisyonlardan boş bulunanlarıiptal etmeye, kadro ve pozisyonların yerini, aynı kuruluşbünyesindeki şirketler veya işyerleri arasındadeğiştirmeye yetkilidir. Özelleştirme programındakiherhangi bir kuruluşun personeli, İdare tarafındanözelleştirilecek kuruluşlarda görevlendirilebilir veyetkilendirilebilirler.
Bu maddenin birinci fıkrasına göre diğer kamu kurumve kuruluşlarına nakledilmek üzere Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilen personelin, kuruluşun kamutüzel kişiliğinin sona erdiği tarihten, yenikurumlarında göreve başlayacakları tarihi takip edenaybaşına kadar geçecek süreye ilişkin olarak eskikadro veya pozisyonlarına ait aylık, ücret, varsa ikramiye veücrete bağlı diğer malî hakları ile yenikurumlarında göreve başlayacakları tarihe kadar geçeceksüredeki sosyal hak ve yardımları (harcırah,sağlık giderleri, cenaze giderleri ve ölümyardımı) Özelleştirme Fonundan ödenir ve bunlardanT.C. Emekli Sandığına tâbi olanların bu süreiçinde Sandıkla olan ilgileri devam eder. Eski görev yerindenalınan aylık ve diğer malî haklar için borççıkarılmaz ve kurumlar arasında herhangi birhesaplaşma yapılmaz. Personelin Devlet PersonelBaşkanlığına bildirildikleri tarihten yeni görevyerlerine başlayacakları tarihe kadar geçecek süredekiaylık ve ücretlerindeki artışlar, beşinci vealtıncı fıkraların uygulanmasında dikkatealınmaz. Bu personelden nakil sürecinde emekli olanlara T.C. EmekliSandığınca ödenen emekli ikramiyeleri, makam, görev vetemsil tazminatları ile ölüm yardımları,ödenmesini takiben iki ay içerisinde faturasıkarşılığında Hazine tarafından T.C. EmekliSandığına ödenir.... İş kanunlarınatâbi olarak çalışmakta iken, bu madde gereğincediğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen personelekıdem tazminatı ödenmez ve bunların önceden kıdemtazminatı ödenmiş süreleri hariç, kıdemtazminatına esas hizmet süreleri 5434 sayılı TürkiyeCumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerinegöre emekli ikramiyelerinin hesabında dikkate alınır "
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti EmekliSandığı Kanun'un Ek 71.maddesinde "Sosyal güvenlikbakımından T.C. Emekli Sandığına tabi bir görevdebulunmakta iken, özelleştirme programına alınankuruluşların bu Kanuna göre emeklilik hakkı tanınankadro ve pozisyonlarına atananlarla, bu kuruluşlarınözelleştirilmeleri sonucu sermayelerindeki kamu payı % 50'ninaltına düşenler ile bunlardan anonim şirketedönüştürülüpdönüştürülmediğine bakılmaksızınsatılan veya devredilenlerde T.C. Emekli Sandığına tabiolarak çalışan personelden isteyenlerin Sandıkla ilgileridevam eder. Ancak bu kuruluşların sermayelerindeki kamupayının %50'nin altına düştüğütarihten, anonim şirket statüsünde olmayanlarınsatışı veya devri tarihinden sonra Sandığa tabi olarakgeçen süreler için emeklilik ikramiyesi ödenmez.
Bu madde gereğince T.C. Emekli Sandığı ileilgilendirilenlere ve bu Kanuna tâbi olarak çalışmaktaiken bu kuruluşların özelleştirilmesi, faaliyetinindurdurulması, kapatılması veya tasfiye edilmesinden önceemeklilik, malûliyet veya ölüm nedeniyle görevlerindenayrılmış olup da kendilerine veya dul ve yetimlerine T.C. EmekliSandığınca aylık bağlanmış olanlaraödenen emekli ikramiyesi, makam, görev ve temsil tazminatlarıile ölüm yardımları ödenmesini takip eden iki ayiçinde faturası karşılığında Hazinetarafından T.C. Emekli Sandığına ödenir."
Hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının 1975-1996yılları arasında Sümer Holding A.Ş bünyesinde yeralan SAGEM (Bursa Araştırma Geliştirme ve Eğitimİşletmesinde) müdür yardımcısı olarakçalıştığı,çalıştığı kuruluşun 4046 sayılıÖzelleştirme Kanunu Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun19.1.1996 tarih ve 96/2 nolu kararı ile imzalanan devir protokolü ileTÜBİTAK'a devredildiği, devrin gerçekleştiği 1.4.1996tarihinden emekli olduğu tarihe kadar 5434 sayılı Kanunun ek 71maddesince tanınan hak çerçevesinde EmekliSandığı ile ilişkisini devam ettirerekçalışmaya devam ettiği, 1975-1996 yıllarıarasındaki çalışmasına karşılıkolarak kendisine emekli ikramiyesi ödendiği, davacınınTÜBİTAK BUTAL'da (Bursa Test Analiz Laboratuvan), 1.4.1996 tarihindehizmet sözleşmesi imzalayarak çalışmayabaşladığı, yaş haddinden emekli olduğu tarihekadar çalışmasınısürdürdüğü, hizmet sözleşmesiyleçalıştığı TÜBİTAK BUTAL'dakiçalışmaları karşılığı emekliikramiyesinin ödenmesi istemiyle yaptığı başvurununreddi üzerine bakılan davanınaçıldığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında mevcut olan devir protokolüne görememur listesiyle TÜBİTAK'a devredilen davacınınprotokolün 4.maddesinden tüm özlük haklarıyladevredildiği işçilerin ise kıdemtazminatlarının TÜBİTAK tarafındanüstlenileceği düzenlenerek memur olan davacının emekliikramiyesine yönelik hakkının korunacağınınanlaşılması gerektiği gibi davacı TÜBİTAK'adevri ile hizmet sözleşmesi kapsamındaçalışmaya başlasa bile Emekli Sandığı ileilişkisinin devam ettirilmesi talebinde bulunduğu, TÜBİTAKtarafından emekli keseneklerinin 5434 sayılı Kanunkapsamında yatırılarak iştirakçiliğinin devamettirildiği, İş Kanunu kapsamında kıdem tazminatıödenecek personel konumunda olmadığı, bu sebeplerle veyukarıda sözedilen mevzuat hükümleri uyarıncadavacı tarafından açılan davanın, görüm veçözümünün idari yargı yerindegörüleceği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirdiğinden, Bursa 1. İdare Mahkemesi’nin 17.5.2017 gün veE:2016/814, K:2017/802 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Bursa 1.İdare Mahkemesi’nin 17.5.2017 gün ve E:2016/814, K:2017/802sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,08.07.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy