T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 315
KARAR NO : 2019 / 423
KARAR TR : 8.7.2019
ÖZET : Davacının icradan satın aldığı aracın muayenesi sırasında kendisinden, önceki yıllara ilişkin muayene gecikme zammı alındığından bahisle uğradığı zarara karşılık davalı şirket tarafından maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle açılan davanın; davalının kamu kuruluşu niteliği taşımadığı gözetildiğinde ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M.Ç.
Davalı :KYC Taşıt Muayene İstasyonları Yapım veİşletim A.Ş.
Vekili :Av. M.A.
O L A Y :Davacı dilekçesinde; Bozkır İcraMüdürlüğünün E:2017/472 sayılıdosyası üzerinden satışı yapılan .... Plakasayılı aracı 21.03.2018 tarihinde satınaldığını; aracın muayenesi için randevu alarakTÜVTÜRK Karaman şubesine başvuruyaptığını, muayene sırasında aracı icramüdürlüğünden satın aldığınailişkin evrak olmasına rağmen, 2005 yılı 2.aydan2014 yılına kadar geçen süre içerisindeyaptırılmayan muayene gecikme zammının kendisinden talepedildiğini; duruma itirazda bulunduğunu ancak bu bedelödenmeden muayenenin yapılmayacağı belirtildiğinden1.257.41TL ödediğini ve muayeneyi yaptırabildiğini; olaynedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını ifadeederek; 1.257,41TL maddi ve 5.000.00TL manevi tazminatın davalıdantahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
BOZKIRASLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 19.12.2018 gün ve E:2018/81, K:2018/267sayı ile, “(…)Dava konusu olayda talep edilen miktar KTK 35.Maddede belirtilen gecikme ücretine dolayısıyla idari birişleme ilişkindir. Temelinde idari işlem ve eylem bulunandavalar idari yargıda çözüme kavuşturulur. Tümbu açılanan nedenlerle HMK 114/1-b'de belirtilen davaşartının yokluğu sonradan giderilebilecek bir eksiklikolmadığı için davanın yargı yolubakımından görevsizlik nedeni ile reddine karar verilerekaşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacınındavasının HMK Madde 114 gereğince, dava konusu, idariyargının görevine girdiğinden davanın YARGI YOLUGÖREVSİZLİĞİ NEDENİYLEREDDİNE(…)” karar vermiş, bu karar istinaf yolunabaşvurulmaksızın kesinleşmiştir.
Davacıbu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
KONYA2.İDARE MAHKEMESİ: 18.2.2019 gün ve E:2019/6 sayı ile,“(…) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının karayollarında can ve malgüvenliği yönünden trafik düzenini sağlayacak vetrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; 'Kapsam' başlıklı 2.maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgili kuralları, şartları, hakve yükümlülükleri bunların uygulamasını vedenetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetkive sorumluluk, çalışma usulleri ile diğerhükümleri kapsadığı; 'Araçların muayenesi'başlıklı 34. maddesinde, trafiğeçıkarılacak motorlu araçların teknik şartlarauyup uymadığının ekonomik yapıları da, dikkatealınmak suretiyle belirli zamanlarda muayene edilerek tespitedileceği, motorlu araçların muayenelerinin, yönetmeliktebelirtilen süreler içinde yaptırılmasınınzorunlu olduğu; 'Muayeneye yetkili kuruluşlar'başlıklı 35. maddesinde, araçların muayenelerininUlaştırma Bakanlığına ait muayene istasyonlarındaveya bu Bakanlık tarafından işletme yetki belgesi ile yetkiverilmesi halinde ise, yetki verilen gerçek veya tüzelkişilere ait muayene istasyonlarında yapılacağı,muayene istasyonlarınca muayene süresi geçirilenaraçlar için her ay için muayene ücretinin, yetkiverilen gerçek veya tüzelkişi ya da alt işleticilertarafından % 5 fazlası ile tahsil edileceği,belirtilmiştir.
Öteyandan; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 19.01.201 1günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Kanun'un 14. maddesiyle değişik 110.maddesinde; "işleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında bu Kanun hükümleri uygulanır.Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir"; Geçici21.maddesinde ise, "Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının göreve ilişkin hükmü,yürürlüğe girdiği tarihten önce idariyargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bulunan davalara uygulanmaz."denilmiştir.
Diğertaraftan; Anayasa Mahkemesi 08.12.2011 tarih ve E:2011/124, K:2011/160sayılı kararı ile; "2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu'nun 110. maddesinin birinci fıkrasında, bu Kanun'dandoğan sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceği öngörülmektedir. İtirazbaşvurusunda bulunan mahkeme ise idare mahkemesi olup davaya bakmakta görevlive yetkili mahkeme değildir. Başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddi gerekir." kararına varmıştır.
Davadosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Bozkırİcra Müdürlüğü'nün E:2017/472sayılı dosyasından 21.03.2018 tarihinde satın alınan42 HB 118 plaka sayılı aracın, TÜVTÜRK Konya ili,Selçuklu ilçesinde bulunan muayene istasyonunda yapılanmuayenesinde 2005 yılı 2. ayından 2014 yılına kadargeçen süre içerisinde yaptırılmayan muayeneleriçin muayene gecikme bedeli olarak 1.257,41 TL ödendiği iddiaedilerek, kendisinden tahsil edilen 1.257,41 TL muayene gecikme bedeli ile5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesiistemiyle açılan davada, 2918 sayılı Kanun'dadüzenlenen araçların muayenesi ile araç muayenesiningeçirilmesi nedeniyle tahsil edilen gecikme bedeline ilişkinolduğu, Karayolları Trafik Kanunu'ndan doğan sorumlulukdavalarında yer verilen mevzuat hükümleri uyarıncauyuşmazlığın görüm veçözümü adli yargının görev alanına girdiğisonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle; adli yargının görev alanına giren davadaMahkememizin görevli olmadığına, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'negönderilmesine, Bozkır Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2018/81sayılı dosyasının temin edilerek UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konudaUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine…” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 8.7.2019günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, İdaremahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesindeöngörülen şekilde önceki görevsizlikkararına ilişkin dava dosyası temin edilerekUyuşmazlık Mahkemesine başvurulduğu ve usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının icradan satınaldığı aracın muayenesi sırasında kendisinden,önceki yıllara ilişkin muayene gecikme zammıalındığından bahisle uğradığı zararakarşılık davalı KYC Taşıt Muayene İstasyonlarıYapım ve İşletim A.Ş. tarafından maddi ve manevitazminat ödenmesi istemiyle açılmıştır.
Görevuyuşmazlığının çözümekavuşturulması açısından davalı KYCTaşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletimA.Ş.’nin hukuki yapısı incelendiğinde; Türkiye'de periyodik araç muayenesinde yetkilive görevli tek kuruluş olarak TÜVTÜRK'ün hizmetverdiği; bu kuruluşun sermaye yapısını DoğuşGrubu, TÜV SÜD ve Bridgepoint isimli üç ortağınoluşturduğu; TÜVTÜRK'ün iş ortaklarıarasında sayılan davalı KYC Taşıt Muayene İstasyonlarıYapım ve İşletim A.Ş.’nin Konya,Karaman, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir, Afyon, Ispartave Burdur illerinde toplam 20 istasyon ile araç muayene hizmeti verdiği;KYC'nin ana ortağının Koyuncu Nakliyat Pazarlama ve Tic.A.Ş. olduğu, Şirketin başka alanlarda da faaliyetleribulunduğu; Şirketin faaliyetlerini, Türk Ticaret Kanunukapsamında ve özel hukuk tüzel kişisi olarak sürdürdüğüanlaşılmaktadır,
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde:
“a)(Değişik : 8.6.2000-4577/5 md.) İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları,
c) (Değişik: 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar”idari dava türleri olarak sayılmış olup; kural olarak,idari yargıda ancak Devlete ve kamu tüzel kişilerinekarşı açılan davalara bakılabilir.
Olayda, davacı tarafından,Bozkır İcra Müdürlüğü'nün E:2017/472sayılı dosyasından 21.03.2018 tarihinde satın alınan42 ... 118 plaka sayılı aracın, TÜVTÜRK Konya ili,Selçuklu ilçesinde bulunan ve KYC Taşıt Muayene İstasyonlarıYapım ve İşletim A.Ş.’nin işlettiği muayene istasyonundayapılan muayenesinde 2005 yılı 2. ayından 2014yılına kadar geçen süre içerisindeyaptırılmayan muayeneler için muayene gecikme bedeli olarak1.257,41 TL ödendiği iddia edilerek, kendisinden tahsil edilen1.257,41 TL muayene gecikme bedeli ile 5.000,00 TL manevi tazminatın, KYC Taşıt Muayeneİstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş.tarafından tahsili istemiyle adli ve idari yargı yerlerinde davaaçıldığı görülmüştür.
Buna göre, her iki yargı yerinde de kamukuruluşu niteliği taşımayan KYC Taşıt Muayene İstasyonlarıYapım ve İşletim A.Ş.’nekarşı davaaçıldığı gözetildiğinde, idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmekolanaksız olduğundan; uyuşmazlığın, özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilen nedenlerle Konya 2.İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Bozkır Asliye Hukuk Mahkemesinin,19.12.2018 gün ve E:2018/81, K:2018/267 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Konya 2.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Bozkır Asliye Hukuk Mahkemesinin, 19.12.2018 gün veE:2018/81, K:2018/267 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 8.7.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy