T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/210
KARAR NO : 2019/316
KARAR TR: 29.04.2019
ÖZET : Amasya İl Müdürlüğü bünyesinde usta öğretici olarak görev yapan davacının, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, ulusal bayram ve tatil günleri alacaklarının ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı :H. Y.
Vekili :Av. O.A.
Davalı :Amasya Milli Eğitim Müdürlüğü
Vekili :Av. M.Y.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde;davacının Amasya Milli Eğitim Müdürlüğübünyesinde olan İMKB Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesinde 15.03.2006tarihinde çalışmaya başladığı veişten çıkarıldığı tarihe kadar ustaöğretici olarak çalıştığını,mesai saatlerinin akşam 22:00 ile sabah 07:00 arasında olduğu,nadiren gündüz mesaisi yapan davacının sabah 07:00 daçalışmaya başlayıp saat 16:00 a kadarçalıştığını, 2012-2013yıllarında akşam 20:00 da başlayan mesainin sabah 08:00 dasona erdiği, çok nadiren fazla mesai adı altındacüzi ödeme yapıldığını, hak edilen fazlamesai ücretinin ödenmediğini, davalı idare tarafındanperformans düşüklüğü gerekçesi ile işakdinin askıya alındığını, herhangi bir ihtaryapılmadan habersiz şekilde sözleşmeninfeshedildiğini, yıllık izinkullandırılmadığını, dini ve milli bayramlardatatil yapmadığını, hafta tatilikullandırılmadığını iddia ederek; fazlayailişkin hakları saklı kalmak ve bilirkişi incelemesindensonra arttırılmak kaydıyla, 98,00.-TL Kıdemtazminatının fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduatfaiziyle, 3.702,00.-TL ihbar tazminatının en yüksek yasalfaiziyle, 35.000,00.-TL fazla mesai alacağının en yüksekbanka mevduat faiziyle, 9.000,00.-TL dini-milli bayram günlerinde çalışmaücretinin en yüksek banka mevduat faiziyle, 13.000,00.-TLyıllık ücretli izin alacağının en yüksekbanka mevduat faiziyle, 15.000,00.-TL hafta tatilinde yapılan mesaiücretinin en yüksek yasal faiziyle ve 10.000,00.-TL manevitazminatın yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır.
Amasya İş Mahkemesi : 17.3.2017 gün veE:2014/534, K:2017/110 sayı ile, dosya kapsamındantanımlandığı üzere mobbing olarakdeğerlendirilebilecek her hangi bir eylem veya söylemoluştuğu yönünde somut kanıtoluşmadığından manevi tazminat talebinin reddine kararvermiş, tüm dosya kapsamı, taraf beyanları, tanıkifadeleri, bilirkişi raporu, ilgili yasa maddeleri, Yargıtayiçtihatları ve her alacak kalemi için karariçeriğinde açıklanan gerekçelerdoğrultusunda davacının davasının kısmenkabulüne, kısmen reddine karar vermiş, bu karara karşıdavalı vekili tarafından istinaf isteminde bulunmuştur.
Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi: 10.4.2018gün ve E:2018/53, K:2018/33 sayı ile, Davacının 657sayılı Yasanın 89. maddesinde belirtilen statüiçinde ve Valilik onayı ile görevlendirildiği,davacı ile davalı arasında iş sözleşmesibulunmadığı, taraflar arasındaki ilişkinin statühukukuna tabi olduğunun kabulü gerektiği, aradaki hukukiilişkinin iş sözleşmesi, bir başka anlatımlaişçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemediği, buhukuki olguya göre uyuşmazlığın çözümyeri idari yargı olup, Mahkemece “dava dilekçesininyargı yolunun caiz olmaması nedeni ile usulden reddine” kararverilmesi gerekirken uyuşmazlığın esası hakkındakarar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle, Mahkemeceyargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartıyokluğundan usulden ret kararı verilmesi gerekirken hükümoluşturulduğu görülmekle 6100 sayılı HMK'nun353/1-a.4 hükmü gereğince davanın esası incelemeden,ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,dosyanın mahkemesine gönderilmesine kesin olarak kararvermiştir.
AMASYA İŞ MAHKEMESİ : 18.7.2018 gün veE:2018/83, K:2018/278 sayı ile, mahkemelerince bozma ilamına uyarak,yargı yolunun caiz olmadığı kanaatinevarıldığı gerekçesiyle, 6100 SayılıYasanın 114-115 maddeleri gereğince davanın usulden reddinekarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerindedava açmıştır.
SAMSUN 1. İDARE MAHKEMESİ: 21.2.2019 gün veE:2019/48 sayı ile, davanın, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulmak suretiyle çalışan davacıtarafından talep edilen kıdem ve ihbar tazminatıalacağının, İş Kanunundan kaynaklanan haklardanolduğu, uyuşmazlığın özel hukukhükümlerine göre adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarıldığı; Uyuşmazlık Mahkemesikararlarının da bu yönde olduğu gerekçesiyle, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Yasa'sının15/1-a. maddesi uyarınca Mahkemelerinin görevsizliğine, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Veİşleyişi Hakkında Kanun'un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, iş bu davanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 29.04.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikteadli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildebaşvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Amasya İl Müdürlüğü bünyesindeusta öğretici olarak görev yapan davacının, kıdemve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, ulusal bayram vetatil günleri alacaklarının ödenmesiistemiyleaçılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılıKanunun3.maddesinde;kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayanDördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarınıdüzenlemek olduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılandavanın da konusunu oluşturan“İşSözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesive devamında, kıdem tazminatı,ücretli izin, bildirimsüresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkinhususlara ise Kanunun değişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 12.10.2017 gün ve 30221 sayılıResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 7036sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun;
"İş mahkemelerinin kuruluşu"başlıklı 2. maddesinde,
“(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarKurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli veasliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzumgörülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi,26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlkDerece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş,Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine görebelirlenir.
(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerdeiş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu dairelernumaralandırılır. İhtisaslaşmanın sağlanmasıamacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkatealınarak, daireler arasındaki iş dağılımıHâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlarResmî Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilendavalara bakmak zorundadır.
(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bumahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliyehukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara görebakılır." denilmiş,
"Dava şartı olarak arabuluculuk"başlıklı 3/1. maddesinde;
" (1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesinedayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatıile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuyabaşvurulmuş olması dava şartıdır..."denilmiş,
"Görev" başlıklı 5. maddesinde;
" (1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılıKanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılıKanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal GüvenlikKurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevliolduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava veişlere bakar" denilmiştir.
Aynı Kanun'un "Geçici Hükümleri"başlıklı Geçici 1. maddesinde;
"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulaniş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleriolarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce açılmış olan davalar,açıldıkları mahkemelerde görülmeye devamolunur.
(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğailişkin hükümleri, bu hükümlerinyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derecemahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtaydagörülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.
(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunlaiş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava veişler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgilimahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.
(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar,karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir. "hükmüne yer verilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacınınAmasya İMKB Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi müdürlüğübünyesinde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilençalışmış olduğu günler içintazminatlarının ödenmesi istemiyle açıldığıanlaşılmıştır.
Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen tazminatlarının İşKanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Samsun 1. İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Amasya İş Mahkemesince verilen18.7.2018 gün ve E:2018/83, K:2018/278 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Samsun 1.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Amasya İşMahkemesince verilen 18.7.2018 gün ve E:2018/83, K:2018/278sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,29.04.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy