T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 163
KARAR NO : 2019 / 260
KARAR TR : 29.4.2019
ÖZET : Davacının zeytin bahçesi olarak kullandığı taşınmazının bitişiğinde bulunan ve Ceyhan Sulama Birliğine ait sulama kanalından sızan suyun, zeytin ağaçlarına zarar verildiğinden bahisle uğranıldığı iddia edilen zararın tazmini istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : H.K. Vekili : Av. A.K. Davalı : Ceyhan Sulama Birliği O L AY : Davacı vekilidilekçesinde; müvekkilinin,Adana İli, Yumurtalık İlçesi, Akdeniz Mahallesi, 594 Ada11 Parselde Maliye Hâzinesi adına kayıtlıtaşınmazın bir bölümünü zeytin bahçesihaline getirdiğini, ecrimisil ödeyerek kullandığını; bu bahçenin bitişiğinde Ceyhan Sulama Birliği'ne aitsulama kanalı bulunduğunu; kanala su verildiğinde susızıntısı yaşandığını; uzunyıllar devam eden sızıntı nedeniyle müvekkilinindefalarca Birliğe başvurduğunu ancak bir sonuç alamadığını;sızıntının kaynağının Birlik tarafındangiderilmemesi neticesinde zeytin ağaçlarının uzunsüre suya maruz kalarak zarar gördüğünü vegörmeye de devam ettiğini; ağaçların kuruduğunu,bir daha ürün elde edilebilmesi imkanının da ortadan kalktığını, bazı ağaçların gelişiminin ise geri kaldığını;Yumurtalık Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/1 D. İşsayılı dosyası kapsamında bilirkişi heyetince tanzimedilen raporda, zararın parasal değerinin toplamda 10.706,75 TLolarak tespit edildiğini; Ceyhan Sulama Birliğinin, 6172 sayılı Kanunun md.3, f.3 uyarınca devraldığıtesislerin işletme, bakım, onarım ve yönetimsorumluluğunu, çerçeve ana statüde ve devirsözleşmesinde yer alan esaslara uygun şekilde yürütmekzorunda olduğunu; su sızıntısı ve mezkur yapınedeniyle Birliğin sorumluluğunun doğduğunu ifade ederek;meydana gelen toplam 10.706,75 TL zararın, 01/04/2018tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminiistemiyle 7.11.2018 tarihinde adliyargı yerinde dava açmıştır. YUMURTALIK ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ; 9.11.2018 gün ve E:2018/209, K:2018/255 sayı ile,“(…)Birinci fıkranın c bendi, mahkemenin görevliolması hususunu şart kılmıştır. Buna göreBakanlar Kurulu kararı ile kurulan sulama birlikleri, 6200 sayılıDSİ Umum Müdürlüğü Teşkilat ve VazifeleriHakkında Kanun, 1580 sayılı Belediyeler Yasası, 442sayılı Köy Yasası ve 5442 sayılı İlİdaresi Yasası'nda yer alan düzenlemelerle yönetilmektedir.Sulama birliklerine ait tesislerin yapımı, bakım ve onarımlarıDevlet Su İşleri Genel Müdürlüğütarafından yapılmakta ve giderleri de aynı GenelMüdürlük bütçesindenkarşılanmaktadır. Bu nedenlerle sulama birliği kamu kurumuniteliğindedir. Davalı sulama birliğinin eylem ve işlemleride kamu hizmeti kavramı çerçevesindedir. Davada ilerisürülüş ve olayın gerçekleşmebiçimine göre, davanın anılan davalıyayöneltilmesinin nedeni de hizmet kusurudur. Kamu hizmetiningörülmesi sırasında ve hizmet kusurundan doğanzararların gideriminde idari yargı görevlidir. (2577 sayılıİYUY. m.2) Görev kamu düzenine ilişkin olupyargılamanın her aşamasında, resen ve öncelikli olarakgözetilir. Açıklanan nedenlerle yargı yolubakımından mahkememiz görevli olmadığından; HÜKÜM: 1-MahkememizinGÖREVSİZLİĞİNE…” karar vermiş, bu karar istinaf yolunabaşvurulmaksızın kesinleşmiştir. Davacı vekilibu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. ADANA 1. İDAREMAHKEMESİ: 31.1.2019 gün ve E:2019/66 sayı ile, “(…)22/03/2011tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanununun 1. maddesinin birincifıkrasında Kanunun amacı; ülkenin su varlık vekaynaklarının rasyonel kullanımı maksadıyla umumisulardan faydalanmak üzere Devlet Su İşleri GenelMüdürlüğü tarafından inşa edilmiş veyahalen inşa edilmekte olan ya da inşa edilmesi planlanan sulamatesislerini gayelerine uygun şekilde kullanmak, işletmek, Devlet Suİşleri Genel Müdürlüğününonayını almak suretiyle işlettirmek, bu tesislerin bakım,onarım ve yönetim sorumluluğunu yürütmek, tesisigeliştirmeye yönelik yeni projeler yapmak, yaptırmak veya tesisiyenilemekle görevli sulama birliklerinin kuruluşu, organlar ilegörev ve yetkilerini düzenlemek olarak belirtilmiş, ikincifıkrasında sulama birliklerinin kamu tüzel kişiliğinesahip olup, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde özel hukukhükümlerine tabi olacağı, 13. maddesinde ise birliklerin9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunuhükümlerine göre alacaklarının tahsili yolunabaşvuracağı kuralına yer verilmiştir. Anayasanın 127. maddesininson fıkrasında; mahallî idarelerin belirli kamu hizmetleriningörülmesi amacı ile, kendi aralarında Bakanlar Kumlununizni ile birlik kurmaları, görevleri, yetkileri, maliye ve kollukişleri ve merkezî idare ile karşılıklı bağve ilgilerinin yasayla düzenleneceği kuralı yer almaktadır.Anayasanın bu kuralına dayanan 5355 sayılı Mahalliİdare Birlikleri Kanununun 19. maddesinde, sulama birliklerinin hukukiniteliği düzenlenmişken, 22.3.2011 gün ve 27822sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanununun 21. maddesi ile 5355sayılı Yasanın 19. maddesi yürürlüktenkaldırılarak, sulama birliklerinin 5355 sayılı Yasa ileolan bağlantısı sona erdirilmiştir. 5355 sayılıYasada aralarında sulama birliklerinin de yer aldığı birlikleryerel yönetim niteliği taşımakta ve bu şekildeörgütlenmekte iken, sulama birliklerini ayrıca ve özelolarak düzenleyen 6172 sayılı Yasa ile sulama birliklerinin 5355sayılı Yasada öngörülen şekli ile yerelyönetim olarak nitelendirilmediği anlaşılmaktadır. Dava dosyası ve eklerininincelenmesinden; davacı tarafından, ecrimisil ödenmek suretiylezeytin bahçesi olarak kullanmakta olduğu taşınmazınbitişiğinde bulunan ve Ceyhan Sulama Birliği'ne ait sulamakanalından sızan suyun zeytin ağaçlarına zarar verdiğindenbahisle ve zararının tespiti istemiyle Yumurtalık Sulh HukukMahkemesi'nde, 16.04.2018 tarih ve 2018/1 Değişik İşsayılı dosya üzerinden dava açıldığı,yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunundavacıya 16.08.2018 tarihinde tebliğ edildiği ve akabindedavacı tarafından zararın tazmini istemiyle açılandavada Yumurtalık Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 09.11.2018 günE:2018/209 ve K:2018/255 sayılı karar ile görevsizlikkararı verildiği ve anılan kararın 05.12.2018 tarihindekesinleştiği, kesinleşen dava dosyasınınYumurtalık Asliye Hukuk Mahkemesi'nce mahkememize gönderildiğive akabinde davacı tarafından nöbetçi idare mahkemesinehitaben yazılmış 21.01.2019 havale tarihli dilekçe ileCeyhan Sulama Birliği'ne ait sulama kanalından sızan suyun zeytinağaçlarına zarar verdiğinden bahisle,uğranıldığı iddia edilen 10.706,75-TL zararıntazmini istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer alan mevzuathükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde;birlik ana statüsünün DSİ GenelMüdürlüğünün bağlı olduğuBakanlıkça onaylanması sonucu sulama birliklerinin tüzelkişilik kazanacağı, tüzel kişilik kazanıncayakadar DSİ Genel Müdürlüğü ile Bakanlıktarafından tesis edilen işlemin idari işlem olduğuaçık olup, sulama birliğinin tüzel kişilikkazanmasından sonra meydana gelen uyuşmazlıkların adliyargı yerinde çözümleneceği kuşkusuzdur. Bu durumda; kamu tüzelkişiliğine sahip olmakla birlikte, iş ve işlemleriözel hukuk hükümlerine tabi olan davalı sulamabirliğinin, sulama tesisleri ve kanallarının bakım,onarım ve yönetim sorumluluğunu yürütmek gibigörev sorumluluklarının bulunduğu açık olup,davalının sorumluluğu altında bulunan sulamakanalından kaynaklanan su sızıntısı sonucu,davacının taşınmazında bulunan zeytinağaçlarının gereğinden fazla miktarda suya maruzkalarak kuruduğundan bahisle uğranıldığı iddiaedilen zararın giderilmesi istemiyle açılan iş budavanın görümü ve çözümünde adliyargı görevlidir. Nitekim; benzer biruyuşmazlıkta Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 24.12.2018 gün,E:2018/869 ve K:2018/850 sayılı kararı da bu yöndedir. Açıklanan nedenlerle;2247 Sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 14. ve 15. Maddeleriuyarınca görevli yargı kolunun tespiti yönünde bir kararverilmek üzere dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'negönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesinedeğin davanın görüm ve çözümününertelenmesine…” karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'unkatılımlarıyla yapılan 29.4.2019 günlütoplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK’in,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacınınzeytinbahçesi olarak kullandığı taşınmazınınbitişiğinde bulunan ve Ceyhan Sulama Birliğine ait sulamakanalından sızan suyun, zeytin ağaçlarına zararverildiğinden bahisle uğranıldığı iddia edilenzararın tazminiistemiyle açılmıştır. Anayasa’nın168. maddesinde; “ Tabiî servetler ve kaynaklar Devletinhüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranmasıve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkınıbelli bir süre için, gerçek ve tüzelkişileredevredebilir. Hangi tabiî servet ve kaynağın arama veişletmesinin, Devletin gerçek ve tüzelkişilerle ortak olarakveya doğrudan gerçek ve tüzelkişiler eliyleyapılması, kanunun açık iznine bağlıdır.Bu durumda gerçek ve tüzelkişilerin uyması gerekenşartlar ve Devletçe yapılacak gözetim, denetim usul veesasları ve müeyyideler kanunda gösterilir.” denilmeksuretiyle devletin doğal kaynakların aranması veişletilmesi hakkını kanunla belli esaslar ve süreleriçin gerçek ve tüzel kişilere devredilebileceğikabul edilmiştir. 18.12.1953 tarih6200 sayılı Devlet Su İşleri GenelMüdürlüğünün Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun’un 1-23. maddeleri 2.7.2018 tarihli ve 703sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 69. maddesiuyarınca ilga edilmiştir. DSİ GenelMüdürlüğü’nün görev ve yetkilerikapsamında çıkarılan, sulama birliklerine ilişkin08.03.2011 tarih 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu’nun“Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesinde;“ (1) Bu Kanunun amacı; ülkenin su varlık vekaynaklarının rasyonel kullanımı maksadıyla umumisulardan faydalanmak üzere Devlet Su İşleri GenelMüdürlüğü tarafından inşa edilmiş veyahalen inşa edilmekte olan ya da inşa edilmesi planlanan sulamatesislerini gayelerine uygun şekilde kullanmak, işletmek, Devlet Suİşleri Genel Müdürlüğününonayını almak suretiyle işlettirmek, bu tesislerin bakım,onarım ve yönetim sorumluluğunu yürütmek, tesisi geliştirmeyeyönelik yeni projeler yapmak, yaptırmak veya tesisi yenilemeklegörevli sulama birliklerinin kuruluşu, organlar ile görev veyetkilerini düzenlemektir. (2) Sulamabirlikleri kamu tüzel kişiliğine sahip olup, bu Kanundahüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerinetabidir.”; “Tanımlar”başlıklı 2. maddesinde; “(1) BuKanunun uygulanmasında; a) Bakan:DSİ’nin bağlı olduğu Bakanı, b) Bakanlık:DSİ’nin bağlı olduğu Bakanlığı, c) Birlik: Sulamabirliğini, ç) Birlik anastatüsü: Çerçeve ana statüye uygun olarakkurucular kurulu tarafından hazırlanarak Bakanlıkçaonaylanan metni, d)Çerçeve ana statü: Sulama birliklerinde (…) (1)bütçe, borçlanma, borçların ödenmesineilişkin esaslar, alacakların tahsili, tarifeler, harcama usulü,yatırım programı, personel istihdamı, tasfiye ve benzerihususların düzenlendiği, Devlet Planlama TeşkilatıMüsteşarlığının bağlı olduğuBakanlık ile Çevre ve Şehircilik, Maliye ve Tarım veKöyişleri Bakanlıklarının görüşüalınarak Bakanlık tarafından hazırlanan metni, e) Devir: DSİtarafından inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan yada inşa edilmesi planlanan sulama maksatlı tesislerin işletme,bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunun, DSİ ve birlikarasında imzalanan sözleşme hükümleri uyarıncabirliklere devredilmesini, f) DSİ: DevletSu İşleri Genel Müdürlüğünü, g) Görevalanı: DSİ’ce belirlenen ve suyun kullanım maksadınagöre, proje alanı içerisinde kalan sulamaalanlarını, ğ) (Mülga:19/4/2018-7139/46 md.) h) Katılımpayı: Su kullanıcılarının birliğe ilkkatılımlarında, (…) (1) birlik ana statüsündebelirlenen şartlar dahilinde, arazinin her bir dekarı içinbelirlenen ve bir defaya mahsus olmak üzere alınan payı, ı) Ortak tesis:Birlik tarafından devralınan sulama tesisine hizmet eden fakat devirkapsamı dışında kalan ve DSİ’ce işletilentesisleri, i) Sukullanıcısı: Görev alanında sulama yapan veya yapacakolan gerçek ya da tüzel kişiyi, j)(Değişik:19/4/2018-7139/46 md.) Su kullanım hizmet bedelitarifesi: Su kullanıcılarına suyunulaştırılması, birliğin tüzel kişilikkazanmasından önce görev alanı içindeaçılmış olan yeraltı suyu kuyuları ileyapılanlar da dâhil olmak üzere sulamadan dönen fazlasuyun uzaklaştırılması, birliğin sorumluluğundakisulama tesisinin mütemmim cüzü olan servis yollarıiçin birlikçe yapılan yönetim, bakım veonarım, yatırım geri ödeme, finansman, personel, mal vehizmet alım ve enerji kullanım giderleri gibi her türlügideri karşılayacak şekilde, sulama birliklerince sukullanım hizmet bedellerinin belirlenmesinde asgari değer olarakalınan ve Bakan tarafından onaylanan tarifeyi, k) Tesis: Umumisulardan faydalanmak üzere geliştirilmiş, sulama maksadıylainşa edilen su yapılarını veya tesisleri, 1) (Mülga:19/4/2018-7139/46 md.) m) Yerleşimbirimi: 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununa görebelediye teşkilatı ya da 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılıKöy Kanununa göre köy tüzel kişiliğioluşmuş yerleşim yeri ile 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılıBüyükşehir Belediyesi Kanununa görebüyükşehir belediyesi sınırları dahilinde olupbelde belediye ve köy tüzel kişiliğini kaybetmesi sonucumahalleye dönüşen ancak halen tarımsal faaliyetlerini devamettiren yerleşim yerlerini, ifade eder."; “Birliğingörev alanı ve çalışma konuları”başlıklı 3. maddesinde ; “(1) Birliklere devredilentesislerin hizmet alanı, birliklerin görev alanı olupsınırları, kapsamı ve ismi DSİ tarafındanbelirlenir. (2) Bir görevalanı içerisinde aynı amaçla birden fazla birlikkurulamaz. (3) Birlik,devraldığı tesislerin işletme, bakım, onarım veyönetim sorumluluğunu çerçeve ana statüde ve devirsözleşmesinde yer alan esaslara uygun olarak yürütür. (4) Birliğinçalışma konuları şunlardır: a) Görevalanı içerisinde yer alan tesislerin işletme, bakım,onarım, yönetim ve yenileme hizmetlerini usul ve esaslarınauygun olarak yapmak. b) Katılımpayını, su kullanım hizmet bedelini ve uygulanan cezalarıtahsil etmek. c)Devraldığı tesislerin yatırım bedellerini geriödemek. ç)Devraldığı tesisi DSİ’nin onayını almaksuretiyle geliştirmek, bu tesis ile ilgili yeni projeler yapmak veyayaptırmak. d) Görevalanı içerisinde su miktarına bağlı olarak ekilecekbitki desenini Tarım ve KöyişleriBakanlığının ilgili birimleri ile işbirliğiyaparak planlamak. e) Görevalanı içerisinde öngörülen üretim hedefleriningerçekleşmesine katkıda bulunmak üzere gerekli tedbirlerialmak. f) Sulama vediğer tarımsal konularda faaliyet gösteren kurumlarlaişbirliği yaparak araştırma, geliştirme ve eğitimçalışmalarında bulunmak. g) Amaç vegörevleri ile ilgili konularda ulusal ve uluslararasıgelişmeleri takip etmek. ğ) Ortaktesisler için DSİ’ce sarf olunan işletme ve bakımmasraflarından kendi payına düşen miktarı ödemek.”; “Denetim vebirlik mallarının durumu” başlıklı18.maddesinde; “(Değişik: 19/4/2018-7139/49 md.) (1) Birliklerindenetimi DSİ veya Bakanlık tarafından yapılır.Birlikler mali yönden yılda bir defa ayrıca MaliyeBakanlığının denetimine tabidir. Bu denetimler sonucundadüzenlenecek raporların bir örneği, gerekli işlemlerinyapılması için Bakanlığa gönderilir. (2) Denetimsonucunda birliğin zarara uğratıldığınıntespit edilmesi halinde 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı KamuMalî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesihükümleri uygulanır. (3) Birlikler,Sayıştay tarafından doğrudan denetlenebilir. (4) Birliğindevraldığı sulama tesisi ve bütünleyiciparçaları Devlet malı olup, bunlara zarar verenlerhakkında 5237 sayılı Kanunun kamu malına zarar verme ileilgili ceza hükümleri tatbik olunur. “Birliktüzel kişiliğinin sona ermesi” başlıklı20.maddesinde; (Değişik:19/4/2018-7139/50 md.) (1) Birliğinamacına ulaşamayacağının tespit edilmesi durumundabirlik, DSİ’nin teklifi üzerine Bakan onayı ilefeshedilir. (2) Birliğintasfiyesi DSİ tarafından yürütülür. Tasfiyeninusul ve esasları çerçeve ana statü ile düzenlenir. (3) Tüzelkişiliği sona erdirilen sulama birlikleri tarafındanişletilen sulama tesisleri hakkında 18/12/1953 tarihli ve 6200sayılı Devlet Su İşleri GenelMüdürlüğünün Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun hükümleri uygulanır.”; 19.4.2018tarihli 7139 sayılı Yasa'nın 51. maddesi ile bu Kanuna eklenenEk 1. maddede; "(1)Birlik görev alanında yer alan her su kullanıcısıgerçek ve tüzel kişi sulama tesisinden faydalanabilmekiçin o birliğe üye olmak zorundadır. (2) İlküyelik kaydı sırasında bir defaya mahsus olmak üzereDSİ’nin belirlediği katılım payı tahsil edilir. (3) Birliküyeleri birlik tarafından tahakkuk ettirilen su kullanım hizmetbedelini ve borçlarını düzenli olarak ödemek, birliktarafından su yetersizliğine bağlı olarak yapılan ekimplanlamasına uymak, sulama planlaması ve su dağıtım vemünavebe programlarına katılmak, arazisi üzerinde yer alansulama tesisini korumak, kişisel kusurlarından dolayı meydanagelen zararları gidermek, aksi takdirde bu zararları gidermekiçin birliğin yapacağı her türlü harcamayıbirliğe ödemek, birliğin sorumluluğunda olan tesisler ilekullanılan her türlü ekipmana zarar vermemek, zarar verilmesidurumunda bu zararı tazmin etmek, birliğin sorumluluğunda olantesisler üzerinde yapılan işletme, bakım ve onarımçalışmaları için arazisine girilmesine izin vermekve sulama tesisinden faydalanma sözleşmesini imzalamakzorundadır. (4) Sukullanıcısı olma vasfını kaybedenlerin üyelikleriresen sonlandırılır. (5) Birliklergelirlerini, birlik ana statüsünde belirtilen usul ve esaslara uygunolarak tahsil eder. Birlikler vadesinde ödenmeyen alacaklarınıgenel hükümlere göre tahsil eder. (6) Birlikgörev alanı dışında kalan sukullanıcılarından, suladıkları her dekar arazibaşına su kullanım hizmet bedelinin iki katı ücretalınır. (7) BirliğeBakan tarafından görevlendirilen kamu personeli Başkan,görevlendirme süresince kurumundan aylıklı izinlisayılır ve kadrosuna bağlı olarak ödenen hertürlü aylık, mali ve sosyal haklarının kurumutarafından ödenmesine devam olunur. Bu şekildegörevlendirilenlere, damga vergisi hariç herhangi bir vergi vekesintiye tabi tutulmaksızın, sulama birliği hizmet alanı1.000 hektara kadar olanlar için (10.000) gösterge rakamının,1.000 hektar dâhil 10.000 hektara kadar olanlar için (15.000)gösterge rakamının ve 10.000 hektar ve fazla olanlar için(20.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısıile çarpımı sonucu bulunacak tutarda her ay huzur hakkıödenir. Başkana ödenecek huzur hakkı prime esas kazancadâhil edilmez. (8) Yapılan denetimlersonucunda maksadına ulaşamayacağı tespit edilen sulamabirlikleri, sulama tesislerinden beklenen faydanın vesürdürülebilir işletme yönetiminin sağlanabilmesimaksadıyla ve DSİ’nin gerekli görmesi halinde Bakanonayıyla bu birliklerden birinin tüzel kişiliğialtında birleştirilebilir. Birleşmeye dâhil edilen sulamabirliklerinden fesholunan birlik veya birliklerin tüzelkişiliği, Bakan onayı tarihi itibarıyla kendiliğindensona erer. Birleşmenin onay tarihinden itibaren bir ay içerisinde,bünyesinde birleştirme işlemi yapılan birliğin anastatüsünde bu birlik tarafından gerekli değişiklikleryapılarak Bakanlığa sunulur. Birleştirme öncesibirliğe üye olan su kullanıcılarının birliküyelikleri, birleşmeden sonra da devam eder. Birliklerde görevyapanların, birleştirme öncesine ait mali ve cezaisorumlulukları devam eder. Fesih işlemleri sonucu tüzelkişiliği sona eren birliklerin personeli, taşınır vetaşınmaz malvarlığı, hakları, borç vealacakları bünyesinde birleştirme işlemigerçekleştirilen birliğe geçer." “Mevcutbirlikler” başlıklı Geçici 1. maddesinde; “(1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte 26/5/2005tarihli ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununagöre kurulmuş olan sulama birlikleri onsekiz ay içindedurumlarını bu Kanuna uygun hale getirmek zorundadır. Aksitakdirde bu birliklerin tüzel kişiliği kendiliğinden sonaerer ve bu birlikler valinin görevlendireceği valiyardımcısı başkanlığında; defterdarlık,tarım il müdürlüğü, DSİ bölgemüdürlüğü ve il mahalli idarelermüdürlüğü yetkililerinden oluşan tasfiyekomisyonu tarafından en geç iki ay içinde tasfiye edilir.Birliğin tüm hak, alacak, borç ve 14/7/1965 tarihli ve 657sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olmayan personeli ilebirliğe ait taşınır ve taşınmazlar bu Kanunaistinaden kurulan yeni birliğe devrolunur….”hükümleri düzenlenmiştir. Dosyanın incelenmesinden; davacının, Adanaİli, Yumurtalık İlçesi, Akadeniz Mahallesi, 594 Ada 11Parsel sayılı, mülkiyeti maliye hâzinesi adınakayıtlı taşınmazın bir bölümünü, ecrimisilödemek suretiyle zeytin bahçesi olarak kullanmakta olduğu, butaşınmazın bitişiğinde bulunan ve Ceyhan SulamaBirliği'ne ait sulama kanalından sızan suyun zeytinağaçlarına zarar verdiğinden bahisle vezararının tespiti istemiyle Yumurtalık Sulh Hukuk Mahkemesinebaşvurduğu; dosya kapsamında bilirkişi raporudüzenlendiği; davacı tarafından, Ceyhan SulamaBirliği'ne ait sulama kanalından sızan suyun zeytinağaçlarına zarar verdiğinden bahisle,uğranıldığı iddia edilen 10.706,75-TL zararıntazmini istemiyle dava açıldığıanlaşılmaktadır. Dosyadaki bilgi vebelgeler ile yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde;davalı konumunda bulunan Sulama Birliği’nin kanun gereğikurulan kamu tüzel kişiliği olduğu ve sulama hizmetikapsamında kullanılan kanaldaki sızıntı nedeniyle,diğer bir anlatımla; kurumun yürüttüğühizmetten kaynaklanan bir bozukluk, aksaklık nedeniyle meydanageldiği iddia edilen zararın giderilmesi amacıyla davanınaçıldığı anlaşılmaktadır. Davalı SulamaBirliği, yukarıda açıklanan mevzuat hükümleridoğrultusunda, ülkenin su varlık ve kaynaklarınınrasyonel kullanımı maksadıyla kamu tüzelkişiliğini haiz kanunla kurulmuş bir kamu kuruluşudur. Böyle olmaklabirlikte, bu kuruluşun kişilere sağladığı hizmeteilişkin işlemlerinin yargısal denetimini yapacak yargıdüzenini belirleyebilmek için, işlemin özel hukukilişkilerinden mi yoksa kamusal yetkilerin kullanılmasındanmı doğup doğmadığının irdelenmesigerekmektedir: İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projenin hukukaaykırı olduğu nedeniyle iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılacak davalar ile idarenin aynıplan ve projeye göre meydana getirdiği yol, kanal, baraj,suyolları, su şebekesi gibi tesislerin kurulması, işletilmesive bakımı sırasında kişilere verdiğizararların tazmini istemiyle idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacakdavaların görüm ve çözümünün, iptalve tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapanidari yargı yerine ait olduğu, idarece herhangi bir ayni hakkamüdahalede bulunulduğu, özel mülkiyete konutaşınmaza kamulaştırmasız elatıldığı veya plan ve projeye aykırı işgörüldüğü iddiasıyla açılacakmüdahalenin men’i ve meydana gelen zararın tazmini davalarınınise, mülkiyete tecavüzün önlenmesine ve haksızfiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre adliyargı yerinde çözümleneceği, yerleşikyargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır. Anayasanın125 inci maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüolduğu kurala bağlanmış olup, bununla birlikte idareninyürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda,düzenlenişinde veya işleyişinde nesnel nitelikli bozukluk,aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusurununhizmetin kötü işlemesi veya hiç işlememesihallerinde gerçekleştiği ve bunun idarenin tazminyükümlülüğünün doğmasına yolaçtığında kuşku bulunmamaktadır. Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır. Bu durumdaaçılan davanın, idarenin plan ve projekapsamında yürütmekle yükümlü bulunduğukamu hizmetine ilişkin olarak kurulmuş bir işlemekarşı ya da bu nitelikteki işlem ve eyleminden doğanzararların tazminine yönelik olarak 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun 2/1. maddesinde belirtilen dava türlerindenolması nedenleriyle, uyuşmazlığın İdariyargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle; davada idari yargı yeri görevli bulunduğundan, Adana1. İdare Mahkemesince yapılan 31.1.2019 gün ve E:2019/66sayılı başvurunun reddi gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Adana 1. İdareMahkemesince yapılan 31.1.2019 gün ve E:2019/66 sayılıBAŞVURUNUN REDDİNE, 29.4.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Hicabi Şükrü Mehmet Birol DURSUN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy