T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 200
KARAR NO : 2019 / 265
KARAR TR : 29.4.2019
ÖZET : Yargı kararı ile tazminle yükümlü tutulan ve tazminatın tamamını ödemiş bulunan davacı tarafından, ödenen tazminattan kusur ve sorumluluğu oranındaki tutarın, olayda sorumlu olduğu ileri sürülen Karayolları Genel Müdürlüğünden rücuen tahsili istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : GüneşSigorta A.Ş.
Vekili : Av. A. B.
Davalı : KarayollarıGenel Müdürlüğü
Vekilleri : Av. N. F.G., Av.N. Ö.
O L A Y : Davacı vekilidilekçesinde; müvekkili şirket nezdinde sigortalı 58 …353 plaka sayılı aracın, 26.5.2008 tarihinde tektaraflı olarak yaptığı kaza sonucu araçiçerisinde bulunan S.D.’ın yaralanarak malulkaldığını, kaza sonrası adıgeçentarafından müvekkili şirket ve davalı idareye karşıSivas 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2007/135 sayılı dosyası iledava açıldığını, dava sonucunda K:2013/461sayı ile alınan bilirkişi raporları ve 6098 sayılıKanun'un 62/1. maddesine göre, sigortalı araçsürücüsünün %75, Karayolları GenelMüdürlüğü'nün ise yolun bakımındakiaksaklıklar nedeniyle %25 oranında kusurlu olduğunu; kararmüşterek ve müteselsil sorumluluk hükümlerinegöre verildiğinden müvekkili şirketin karara istinadenSivas 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/1416 E.Sayılı dosyasına %100 kusura göre tüm borcuödediğini, müvekkil şirket ve davalı KarayollarıGenel Müdürlüğü aleyhine açılan davasonucu 44.419,10-TL maddi tazminat asıl alacağınahükmedildiğini ve müvekkili şirket tarafından Sivas 1.İcra Müdürlüğü'nün 2014/1416 E.Sayılı dosya hesabına, kararda gösterilen ferilerlebirlikte 88.421,52-TL ödendiğini, bu nedenle Karayolları GenelMüdürlüğünden %25 kusur oranında 22.105,00-TLtutarında alacaklarının bulunduğunu ifade ederek; fazlayailişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmakkaydıyla, 22.105,00-TL'nin, ödeme tarihi olan24.02.2014’ten itibaren işleyecek avans faizi ile birliktedavalı idareden tahsili istemiyle 18.8.2014 tarihinde adli yargıyerinde dava açmıştır.
Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesi: 22.5.2015 gün veE:2014/1225, K:2015/235 sayı ile, somut olayda davalının tacirolmadığı, davanın TTK'nun 4. maddesinde belirtilen ticaridava niteliğinde olmaması sebebiyle genel hükümleregöre davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesiolduğu gerekçesiyle; mahkemenin görevsizliği nedeniyleHMK 114/c ve 115/2.maddeleri uyarınca davanın dava şartıyokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermiş; temyiz yolunabaşvurulması üzerine Yargıtay 17.Hukuk Dairesi: 27.10.2016gün ve E:2016/10061, K:2016/9433 sayı ile, “(…)Dava, tektaraflı kazada aracın zorunlu mali mesuliyet trafiksigortacısının yol kusuru nedeniyle davalı KGM'yekarşı açtığı rücuan tazminat istemineilişkindir.
Kamu hizmeti görmekle yükümlü olandavalı Karayolları Genel Müdürlüğü, kamuhizmeti sırasında verdiği zararlardan dolayı özelhukuk hükümlerine tabi değildir. Hizmet kusurundan kaynaklananzararlar yönünden açılan davaların ise, İdariYargılama Usulü Hakkındaki Kanun' un 2. maddesi hükmüuyarınca, idare aleyhine idari yargı yerinde tam yargıdavası olarak açılması gerekmektedir.
Somut olayda, yol kusuru nedeniyle davalı KGM'nin %25kusurlu olduğu ve kazada araç içinde bulunan davadışı yolcu S. D.'ın yaralandığı iddiaedilmektedir.
Bu durumda mahkemece, davanın HMK 114/1-b.maddesigereğince yargı yolu caiz olmadığından HMK115/2.maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usuldenreddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kararverilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanannedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ilehükmün BOZULMASINA…” karar verilmiştir.
ANKARA 7.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ: 28.3.2017gün ve E:2016/958, K:2017/193 sayı ile, bozma ilamına uyduktansonra “(…)Dosya kapsamına, iddia, savunma, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin bozma kararına göre, hizmet kusuruna dayalıolarak davalı Karayolları Genel Müdürlüğüaleyhine açılan davanın idari yargı yerinde tamyargı davası olarak açılması gerektiği, adliyargıda görülemeyeceği, HMK.114/l-b Maddesi gereğinceyargı yolunun caiz olmadığından mahkememizin görevsizolduğu anlaşıldığından HMK. 115/2 maddesigereğince davanın dava şartı yokluğundan usuldenreddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıdaaçıklandığı üzere;
1-HMK. 114/1 -b Maddesi gereğince yargı yolununcaiz olmadığından HMK. 115/2 maddesi gereğince davanındava şartı yokluğundan usulden reddine…” kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemleidari yargı yerinde dava açmıştır.
Ankara 2.İdare Mahkemesi: 30.1.2019 gün veE:2018/2610, K:2019/190 sayı ile, bakılanuyuşmazlığın görüm veçözümünde, kazanın Malatya ilinde meydanageldiği, davalı idarenin Mahkeme kararıyla kusurlubulunduğu görüldüğünden, hizmetingörüldüğü yer olan Malatya ilinin yargıçevresi bakımından bağlı olduğu Malatyaİdare Mahkemesinin yetkili olduğunun anlaşıldığıgerekçesiyle; 2577 sayılı Kanun'un 15/1-a maddesiuyarınca davanın yetki yönünden reddine, davadosyasının yetkili Malatya İdare Mahkemesine gönderilmesinekarar vermiştir.
MALATYA İDARE MAHKEMESİ: 21.2.2019 gün veE:2019/165 sayı ile, “(…)19.01.2011 günlü ve 27820sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Tebligat Kanunu ve Bazı KanunlardaDeğişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 14.maddesi ile 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110.maddesindedeğişikliğe gidilerek, işleteni veya sahibi Devlet vediğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyetverdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundandoğan sorumluluk davalarının, adli yargıdagörüleceği kurala bağlandıktan sonra, yine aynıKanun'un 15.maddesi ile 2918 sayılı Kanuna Geçici 21.maddeeklenerek, bu Kanunun 110'uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmünün yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmayacağı belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacışirketin kasko sigortalısı olan 58 … 353 plakasayılı araç sürücüsünün 26.05.2006tarihinde tek taraflı olarak yaptığı kazada yaralananüçüncü kişi tarafından açılandavada, Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin E:2007/135, K:2013/461sayılı kararı ile davacının sigortalısının%75 kusurlu, davalı idarenin ise %25 kusurlu bulunması üzerine,borcun tamamını müteselsil sorumluluk dolayısıylaödediğinden bahisle davalı idarenin %25 oranında kusurunadenk geldiği iddia edilen fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla 22.105,00-TL'nin ödenmesi istemiyle Ankara 7. AsliyeTicaret Mahkemesi nezdinde rücuen tazminat davasıaçtığı, bu davanın görev yönündenreddedilmesi üzerine anılan maddi zarar miktarınınödeme tarihi olan 24.02.2014 tarihinden itibaren işletilecek avansfaiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda alıntısı yapılan 2918sayılı Kanun'un 110.maddesinde, 6099 Kanun'un 14.maddesiyleyapılan değişiklikle 2918 sayılı Kanundan kaynaklananuyuşmazlıkların görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğunun belirtilmesi, anılan Kanuna yine 6099 sayılıKanunun 15.maddesiyle eklenen geçici 21.maddesinde de,değişikliğin yürürlüğe girmesinden önceidari yargıda ve AYİM'de açılmış olan davalardaanılan hükmün uygulanmayacağınınöngörülmesi karşısında, anılan kanundeğişikliğinin yürürlüğe girdiği19.01.2011 tarihinden itibaren 2918 sayılı Kanununuygulanmasından kaynaklanan tazminat davalarının idaremahkemelerinde çözüme bağlanmasına olanakbulunmadığından ve iş bu davadaki uyuşmazlığında, davalı idarenin 2918 sayılı Kanun uyarınca birsorumluluğunun bulunup bulunmadığından kaynaklanmasınedeniyle davanın esasına girilerek karar verilmesine yasal olarakolanak bulunmamaktadır.
Bu durumda; uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde adli yargı mercileriningörevli olduğundan bakılan davanın yukarıdayapılan açıklamalar ışığındagörev yönünden reddi gerekmektedir.
Nitekim; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 26.11.2018tarih ve E:2018/734, K2018/783 sayılı kararı bu yöndedir.
Bakılan dava; Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin28.03.2017 tarih ve E:2016/958 K:2017/193 sayılı görevsizlikkararının kesinleşmesinden sonraaçıldığından, 2247 sayılı Kanun’un19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesigerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için işbu davadosyasının Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin E:2016/958sayılı dava dosyası da temin edilmek suretiyleUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosyanınincelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nce bu konuda karar verilinceyekadar ertelenmesine…” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 29.4.2019günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adliyargı dosyasının UYAP sisteminden temin edilen örneğiile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, yargı kararı ile tazminleyükümlü tutulan ve tazminatın tamamınıödemiş bulunan davacı tarafından, ödenentazminattan kusur ve sorumluluğu oranındaki tutarın, olaydasorumlu olduğu ileri sürülen Karayolları GenelMüdürlüğünden rücuen tahsili istemindenibarettir.
Olayda, meydana gelen trafik kazasındaaraçta yolcu olarak bulunan S. D. tarafından, aralarındadavacı Güneş Sigorta A.Ş.nin de olduğu,Karayolları Genel Müdürlüğü ve sigortalıaraç sürücüsü ile araç sahibi şirkete karşıtazminat davası açıldığı; tazminatdavasına bakan Sivas 2.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 28.11.2013gün ve E:2007/135, K:2013/461 sayılı kararda; araçsürücüsünün %75, Karayolları GenelMüdürlüğünün %25 oranında kusurluolduğu kanaatine varıldığı belirtilerek, hükmolunan tazminatın müştereken ve müteselsilendavalılardan alınarak davacıya verilmesine kararverildiği; davacı Şirketin ise; bu karara istinadenİcra Müdürlüğünün dosyasına %100 kusuragöre tüm borcu, kararda gösterilen ferilerle birlikteödediğinden bahisle, Karayolları GenelMüdürlüğünden %25 kusur oranına göre hesaplananalacaklarının bulunduğunu ifade ederek bakılan davayıaçtığı anlaşılmıştır.
Tazminat davasına bakan Sivas 2.AsliyeHukuk Mahkemesince, anılan dava kapsamında, saptanan kusur vesorumluluk oranları esas alınarak davanın konusubakımından ayrım yapılmayıp zararın idare hukukuilkelerine göre idari yargı yerinde saptanmasınıngerekeceği yolunda bir görevsizlik kararı verilmediğine vehükmolunan tazminatın da tamamen ödenmiş olduğubelirtildiğine göre; olayda, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde belirtilen"İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları" kapsamında, zarar gören tarafındanaçılmış bir dava yoktur.
Öte yandan, ortada, Devlete, il özelidarelerine ve belediyelere ait akitten, haksız fiil ve haksıziktisaptan doğanlar dışındaki alacakların tahsilusulünü düzenleyen 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamınagiren bir kamu alacağı da bulunmamaktadır.
Belirtilentüm bu hususlara göre, tam yargı davası niteliğitaşımayan ve konusu bir kamu alacağı olmayan rücudavasının, Borçlar Kanunu hükümlerine göre adliyargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, Malatya İdareMahkemesinin başvurusunun kabulü ile Ankara 7.Asliye TicaretMahkemesinin 28.3.2017 gün ve E: 2016/958, K:2017/193 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Malatya İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.3.2017 gün ve E:2016/958, K:2017/193 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 29.4.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy