T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/124
KARARNO : 2019/314
KARARTR: 29.04.2019
ÖZET : Davacıya aittaşınmaz üzerinde ruhsatsız yapısının bulunduğu vebu yapının Altındağ Belediye Başkanlığı Encümeni'nin 4.6.2014 gün ve 470-76 sayılı kararıyla yıkılması suretiyle, kamulaştırmasız el atıldığından bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla tazminatın yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsili istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk
KARAR
Davacı :K.Ü.
Vekili : Av. F.B.K.
Davalı :Altındağ Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. S.A.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara İli,Altındağ İlçesi, Önder Mahallesi, 24053 Ada, 6Parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan, kaçakve ruhsatsız, 3 katlı konut ve deponun, 3194 Sayılı Kanunun32. maddesi gereğince Altındağ Belediye BaşkanlığıEncümeni'nin 4.6.2014 gün ve 470-76 sayılı kararıylayıktırılması nedeniyle uğranıldığıileri sürülen zarara karşılık11.000,00-TL’nın ödenmesi istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır.
Davalı vekili, süresi içinde verdiği cevapdilekçesinde, davanın idari yargı yerinde görülmesigerektiğinden bahisle görev itirazında bulunmuştur.
ANKARA 11. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 25.5.2017 günve E:2016/61 sayı ile, davalı vekilinin idari yargılamayailişkin görev itirazının yerindeolmadığından reddine karar vermiştir.
Davalı idare vekili tarafından, süresi içindeverilen dilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte DanıştayBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI: "... Davadilekçesinde mülkiyet hakkına getirildiği söylenenkısıtlamanın, taşınmazın malikleri yönündenzarar doğurucu sonuçlarının olabileceğindekuşku yoktur. Ancak bu sonuç ya da sonuçlar, genel vedüzenleyici nitelikte bir idari işlem olan imar planındataşınmaza yönelik belirlemeden, bu plandaöngörülen kamulaştırma programlarınınzamanında yapılmamasından ve imar uygulamalarından;başka anlatımla da, idari işlemlerden ve davalı idarelerinimar planı gereği yapılması gerekenkamulaştırmalar konusundaki hareketsizliği şeklinde ortayaçıkan idari eylemlerden kaynaklanmaktadır.
İdari işlem ve eylemlerden doğan zararların tazminitaleplerinin ise, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 12 ve 13'üncü maddeleri uyarınca, İdariYargı yerlerinde açılacak tam yargı davalarına konuedilmeleri, anılan yasa hükümlerinin gereğidir.
Bu bakımdan, hukuka uygunluklarının denetimi ve zarardoğurucu sonuçlarının giderilmesi İdariYargı'nın görev alanında bulunan idari işlem veeylemlerin hukuk düzeninde yaratmış oldukları etki ve sonuçların,"fiili el atma" olarak nitelendirilmesine ve bu olumsuzsonuçlarla ilgili tazminat taleplerinin adli yargı yerlerindeaçılacak tazminat davalarına konu edilmelerine, hukuken olanakbulunmamaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.10.2013 tarih ve E.2013/603,K.2013/1503 sayılı kararıyla da, imar planındakikısıtlamalardan kaynaklanan ‘hukuki el atmalardan’kaynaklanan tazminat istemli davaların idari yargınıngörevinde olduğu hüküm altınaalınmıştır.
Dolayısıyla, yukarıda yer verilen Yasahükümleri ve yargı kararları uyarınca davanıntaşınmazın bedelinin tazminat olarak hüküm altınaalınması istemine ilişkin kısmının, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2'ncimaddesinin l'inci fıkrasının (b) bendinde yer alan"İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları," hükmü gereğince idariyargı yerinde görülmesi gerekmektedir.
SONUÇ : Açıklanan nedenle, 2247 sayılıYasa'nın 10'uncu maddesi uyarınca, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine...''şeklinde karar vermiştir.
Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13.maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: "... Dava konusuolayda, imar uygulaması sonucu 3194 sayılı İmar Kanununun32. maddesi uyarınca yıkım işlemi tesis edildiğianlaşılmış olup, ruhsatsız olarak yapılanyapı için yapı maliyet bedeli ödenipödenmeyeceğine, dolayısıyla imar uygulaması sonucundauğranılan zararın tazminine yönelik bulunan davanın,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/l.bmaddesinde yer alan "İdari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları" kapsamında idariyargı yerince çözümlenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlık Mahkemesinin 10/04/2017 tarihli ve E.-K.2017/146-219sayılı kararında da aynı hususlarvurgulanmıştır.
Bu nedenle, DanıştayBaşsavcılığının 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulüile Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25/05/2017 tarihli ve 2016/61 Esassayılı görevlilik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir." yolundadüşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 29.04.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı idare vekilinin,anılan Yasa'nın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Danıştay Başsavcısı'nca,10. maddede öngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının Ankara İli, Altındağİlçesi, Önder Mahallesi, 24053 Ada, 6 Parsel sayılıtaşınmaz üzerinde ruhsatsız yapısınınbulunduğu vebu yapının Altındağ BelediyeBaşkanlığı Encümeni'nin 4.6.2014 gün ve 470-76sayılı kararıyla yıkılması suretiyle, kamulaştırmasızel atıldığından bahisle fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak üzere şimdilik 11.000.00-TL tutarındakitazminatın yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsili istemiyleaçılmıştır.
775 sayılı Gecekondu Kanunun “Yeniden gecekonduyapımının önlenmesi” başlıklı18.maddesinde, “Bu kanunun yürürlüğe girdiğitarihten sonra, belediye sınırları içinde veyadışında, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, katmabütçeli dairelere ait arazi ve arsalarda veya Devletinhüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak,daimi veya geçici bütün izinsiz yapılar, inşasırasında olsun veya iskan edilmiş bulunsun, hiçbir kararalınmasına lüzum kalmaksızın, belediye veya Devletzabıtası tarafından derhal yıktırılır.
Yıkım sırasında lüzum hasılolduğunda, belediyeler ilgili mülkiye amirlerine başvurarakyardım istiyebilirler. Mülkiye amirleri, Devlet zabıtası veimkanlarından faydalanmak suretiyle, izinsiz yapılarınyıkım konusunda yükümlüdürler.
Özel kişilere veya bu maddenin 1 inci fıkrasındasözü geçenler dışındaki tüzelkişilere ait arazi ve arsalar üzerinde yapılacak izinsizyapılar hakkında, arsa sahiplerinin yazılımüracaatları üzerine ve mülkiyet durumlarınıtevsik etmeleri şartiyle bu madde hükümleri, aksi halde genelhükümler ve 3194 sayılı İmar Kanunuhükümleri uygulanır.” hükmüne yerverilmiştir.
Olayda, davacıya ait ruhsatsız yapının 2981sayılı Kanun ve 775 sayılı Kanun uyarıncayıktırılmasından dolayı maddi tazminat istemiyle davaaçıldığı; buna göre, kamu mevzuatıhükümleri çerçevesinde ve kamu gücükullanılarak tek yanlı irade ile yapılan uygulama işlemlerisonucunda davacıya ait yapı için bir bedel ödenipödenmeyeceğine, uğranıldığı ilerisürülen maddi zararların giderilip giderilmeyeceğine,dolayısıyla bir idari işlem olan imar planınadayanılarak ruhsatsız yapınınyıktırılmasından doğan zararın tazminineilişkin bulunan davanın, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2/1-b maddesinde yer alan "İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları"kapsamında idari yargı yerince görülmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenle, Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı idare vekilinin görevitirazının reddine ilişkin Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinceverilen 25.5.2017 tarih ve E:2016/61 sayılı kararın kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Danıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı idare vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 25.5.2017tarih ve E:2016/61 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 29.04.2019gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy