T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 317
KARAR NO : 2019 / 269
KARAR TR : 29.4.2019
ÖZET : Davalı/borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamı, takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Sompo Japan SigortaA.Ş.
Vekilleri : Av. İ.Ç. - Av. M. F.Ç., Av. A. B.Yücel
Av. E.A. Av. Z. Y.
Davalı : İstanbulBüyükşehir Belediyesi Başkanlığı
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilişirkete sigortalı 34 … 7912 plakalı aracın, 18/11/2018tarihinde sürücüsünün idaresinde, İstanbulGüzelyalı mahallesi, Sahil Yolu Pendik istikametinde seyirhalinde iken, yolda bulunan 2 mt eninde, 15 cm derinliğinde çukura girmesi sonucunda maddi hasarlı trafik kazasının meydanageldiğini; kaza nedeniyle sigortalı araçta oluşanhasar nedeni ile müvekkili şirket tarafından 3.016,06 TLtazminat ödendiğini, kazanın meydana geldiği yolundavalının yetki ve sorumluluğunda olduğunu; kazasonrasında düzenlenen trafik kaza tespit tutanağındabelirtildiği üzere, kazanın meydana gelmesine, yoldakibakım ve onarım eksikliğinin yolaçtığını; sigortalıya ödenen tazminatınrücuen tahsili için davalı aleyhine İstanbul 12.İcraMüdürlüğünün E:2019/3658 sayılıdosyası ile icra takibi başlatıldığını,davalının takibe, borca ve ferilerine itiraz ettiğini, 2918sayılı Yasanın 13. maddesi uyarıncadavalının, karayolu yapısını, trafikgüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak ve zorunlu nedenlerlemeydana gelen arıza, engel ve benzerlerini en kısa zamanda ortadankaldırarak karayolunu kullananlara ve araçlara zarar vermeyecekduruma getirmekle yükümlü olduğunu, bu nedenle davalınınitirazının haksız ve dayanaksız olduğunu ifadeederek; fazlaya ve sair hususlara ilişkin her türlü talepve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalınıntakibe ve borcun ferilerine yapılan itirazının iptali iletakibin takip talebindeki şartlarla devamına; asılalacağa takip tarihinden yasal faiz işletilmesine; davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkartazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi istemiyle, adli yargı yerinde davaaçmıştır.
İSTANBUL7.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 14.2.2019 gün ve E:2019/42, K:2019/80sayı ile, “(…) Tümdosya içeriğine göre; davacı davasınıİstanbul Büyükşehir BelediyesiBaşkanlığının hizmet kusurunadayandırmıştır. Kamu hizmeti görmekleyükümlü olan idareler kamu hizmeti sırasındaverdikleri zararlarda, özel hukuk hükümlerine tabideğildirler, kamu tüzel kişilerinin yasalar tarafındankendilerine verilen görev ve yetkilerin kullanılmasısırasında oluşan zararlar, niteliği itibari ile hizmet kusurundankaynaklanan zararlar olup, bu zararların tazmini amacı ile hizmetkusurlarına dayalı olarak açılan tam yargıdavalarında İdari Yargılama Usulü Hakkındaki Kanun'un2.maddesi uyarınca idari yargı yeri görevlidir.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olup mahkemece re'sen dikkatealınması zorunludur. Davacının, davalının hizmetkusuruna dayalı açtığı davada yargı yolubakımından Mahkememiz görevsiz bulunduğundan, benzermahiyette olan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 11/04/2017 tarih ve2016/15802 esas, 2017/3926 karar ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin2016/13720 esas, 2017/6918 karar ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi8. Hukuk Dairesinin 04/10/2018 tarih ve 2018/2242 esas, 2018/1035 kararsayılı emsal kararları da nazara alınarak,davacının davasının görev yönünden reddinekarar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarakaşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Yargıyolu yokluğu bakımından mahkememizin görevsiz olmasınedeniyle dava dilekçesinin REDDİNE…” karar vermiş, istinaf yoluna başvurulmamasıüzerine bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez müvekkilitarafından sigortalı 34 … 7912 plakalı aracın, seyirhalindeyken yolda bulunan çukura girmesi nedeniyle yapmışolduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda ödenen 3.016,06TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikterücuen davalı idareden tahsiline karar verilmesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
İSTANBUL2.İDARE MAHKEMESİ: 27.3.2019 gün ve E:2019/796 sayı ile, “(…)2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunladeğişik 110. maddesinde, "İşleteni veya sahibi Devletve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyetverdiği zararlara ilişkin olanlar dahil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları adli yargıda görülür."hükmü yer almaktadır.
Görevliyargı yerine ilişkin kurallar kamu düzeniniilgilendirildiğinden, görev konusunda, taraflar için birmüktesep hak doğmayacağı, yeni bir yasayla kabul edilengöreve ilişkin kuralların, geçmişe de etkiliolacağı, hukukun genel ilkelerindendir. Bu sebeple, davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni kanuna göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair geçiş hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Dosyadakibilgi ve belgelerden tarafından 307000011568975 numaralı kaskopoliçesi kapsamında sigortalısı olduğu Z. Ş.'inmaliki olduğu 34 … 7912 plakalı aracın İstanbulGüzelyalı Mahallesi Sahil Yolu Caddesi Pendik istikametine seyirhalinde iken yolda bulunan çukura girmesi sonuca oluşan maddihasarlı trafik kazası nedeniyle karşılanan 3.016,06-TLzararın halefiyet ilkesi gereği rucuen tazmini istemiyleaçılan davada, İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin14.02.2019 tarih ve E:2019/42 K:2019/80 sayılı kararı ile uyuşmazlığıngörüm ve çözüm yerinin idari yargı olduğugerekçesiyle davanın görev yönünden reddine kararverilmesi üzerine Mahkememizin E:2019/796 sayılı dosyasındakayden iş bu davanın açıldığıanlaşılmakta olup, 2918 sayılı Kanunun gerek zararınoluştuğu, gerek davanın açıldığıtarihte yürürlükte bulunan 110.maddesinde yer alanaçık "görev kuralı" karşısında,trafik kazasından kaynaklanan bu sorumluluk davasınıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu verilenışığında 2918 sayılı Yasa'da sadece paracezalarına açılan davalarda idari yargınıngörevli olduğuna dair bir hükümbulunmadığından, anılan Yasa uyarınca verilen davakonusu maddi zararın tazmini istemiyle açılan iş budavanın görüm ve çözümünde adli yargımercilerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle; iş bu dava dosyası ile İstanbul 7. Asliye HukukMahkemesinin E:2019/42 sayılı dosyasının temin edilerek,2247 Sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi uyarıncagörevli yargı merciinin belirlenmesi amacıylaUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine…” kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 29.4.2019günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, Yasa’nın 14. maddesinegöre olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğununileri sürülebilmesi için davanın “tarafları,konusu ve sebebinin aynı” olması koşulununöngörülmüş bulunmasıkarşısında; adli yargı yerinde aynı somut olaynedeniyle itirazın iptali ve takibin devamı; idari yargıyerinde rücuen tazminat istemiyle dava açılmış isede; ikinci davanın, ilk davada verilen karar doğrultusundaoluşturulduğu ve “itirazın iptali ve takibindevamı” istemi yönündengörev uyuşmazlığının doğduğu kanaatinevarıldığından ve sonuçta usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleri arasındadoğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı/borçlununicra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibindevamı, takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamaküzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemiyle açılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflasKanunu’nun “İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veyasözlü olarak veya elektronik ortamda yapılacağınaişaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takiptalebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerinealacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/bmaddelerine göre tetkik merciinden itirazınkaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklıkonumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeyegöre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davasıaçılmıştır.
Söz konusu 67. Madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Budavada borçlunun itirazının haksızlığınakarar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunmasıkötü niyetin sübutuna bağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1.maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesininyargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesinde görülmesigerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflasKanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılanitirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümünde adliyargı görevli olduğundan; İstanbul 2.İdareMahkemesinin başvurusunun kabulü ile İstanbul 7. Asliye HukukMahkemesinin 14.2.2019 gün ve E:2019/42, K:2019/80 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul2.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile İstanbul 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.2.2019 gün ve E:2019/42, K:2019/80sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 29.4.2019gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy