T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2019/152
KARAR NO : 2019/226
KARAR TR: 25.03.2019
ÖZET: Türkiye Kamu Sendikaları Konfederasyonu'na bağlı Türk Tarım Orman Sendikası Genel Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak görev yapan davacının, 2015 yılı genel seçimleri için Sendikadaki görevinden ayrılması ve sonrasında milletvekili adayı olamaması neticesinde görevine iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 30.04.2015 tarih ve 755 sayılıTürk Tarım Orman-Sendikası Genel Merkezince tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı :H.A.
Vekili :Av. O.C.A.
Davalı :Türkiye Tarım Orman ve Gıda Hizmet Kolu Kamu GörevlileriSendikası (Türk Tarım Orman Sendikası)
Vekili :Av. M.D.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; müvekkilinin, Türkiye Kamu-SendikalarıKonfederasyonuna bağlı Türk Tarım Orman SendikasıGenel Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak hizmet vermekteiken 2015 yılı genel seçimlerinde aday olmak istemesiylegörevinden ayrıldığını ve aday olamamasıüzerine görevine iadesini istediğini ancak, davalı idareninyönetim kurulu toplantısında müvekkilinin, başkanyardımcılığı görevine geridöndürülmemesine ilişkin kararalındığını ifade ederek; müvekkilinin, TürkTarım Orman Sendikası Genel Merkezinin 30.04.2015 tarih ve 755sayılı kararının ‘müvekkilinin TürkTarım Orman Sendikası Genel BaşkanYardımcılığı görevinedönemeyeceğine’ ilişkin bölümününiptali ile müvekkilinin Türk Tarım Orman Sendikası GenelBaşkan Yardımcılığı görevine ilişkin hakve yetkilerinin devam ettiğinin tespiti istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır.
MERSİN 4. İŞ MAHKEMESİ: 18.12.2015 günve E:2015/364, K:2015/761 sayı ile,“(…)Dosyaiçerisindeki tüm belge bilgi ve beyanlar birliktedeğerlendirildiğinde; İş Mahkemeleri işçi ileişveren arasındaki davalara bakmakla görevli olduğu,davacının işçi statüsününbulunmadığı, davacı ile davalı kamu sendikasıarasındaki ilişkinin statü hukukuna ilişkin olduğu veidare mahkemelerinin yetki ve görev alanı dahilinde bulunduğuanlaşılmakla, yargı yolunda yanılma sebebiyle davanınusulden reddi yoluna gidilerek aşağıdaki hükümkurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıdaaçıklandığı gibi,
1-Yargı yolunda yanılma nedeniyle davacınındavasının usulden reddine(…)” karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez, müvekkilinin, Türk TarımOrman Sendikası Genel Başkan Yardımcılığıgörevine dönmesi talepli başvurusunun reddine ilişkinTürk Tarım Orman Sendikasının 30.04.2015 tarih ve 755sayılı işleminin öncelikli olarak yürütmesinin durdurulmasıylayargılama sonucunda da iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Ankara 1.İdare Mahkemesi: 11.5.2016 gün veE:2016/1551, K:2016/1543 sayı ile, “(…) davanıngörüm ve çözümünde, 6356 sayılıSendikalar Kanunu ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nunuyarınca iş mahkemelerinin görevli olduğu, Mahkememizingörevli olmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim davacıyla aynı durumda olan başka birdavacıya ilişkin benzer bir uyuşmazlıkta Yargıtay 7.Hukuk Dairesi'nin 25.11.2014 E:2014/l9359, K:2014/21478 sayılıkararı da bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Yasasının 15/1 -a maddesi hükmüuyarınca davanın görev yönünden reddine,(…)” karar vermiş; davacı vekilince temyiz edilmesiüzerine Danıştay Onuncu Dairesi: 31.5.2017 gün veE:2016/15699, K:2017/2787 sayı ile, “(…) İdareMahkemesince, Mersin 4. İş Mahkemesinin görevsizlik kararınedeniyle kendisine gelen uyuşmazlığınçözümünün adli yargının görevindebulunduğu sonucuna ulaşılması üzerine, görevliyargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulması ve bakılmakta olan davanın daUyuşmazlık Mahkemesinin vereceği karara kadar ertelenmesigerekirken, uyuşmazlığın çözümününadli yargının görevinde bulunduğu gerekçesiyledavanın görev yönünden reddedilmesinde hukuki isabetbulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesine uygun bulunan temyizisteminin kabulüyle Ankara 1. İdare Mahkemesi'nin 11/05/2016 tarih veE:2016/1551, K:2016/1543 sayılı kararınınBOZULMASINA…” karar vermiş; davalı idarenin kararındüzeltilmesi istemi de aynı Dairece; 20.12.2017 gün veE:2017/3525, K:2017/5815 sayı ile reddedilmiştir.
ANKARA 1. İDARE MAHKEMESİ: 2.7.2018 gün ve E:2018/1280 sayı ile, “(…)4688 sayılı Kamu GörevlileriSendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 18.maddesinin6.fıkrasında yer alan; "Mahalli ve genel seçimlerde adayolanların, sendika ve konfederasyonun organlarındaki görevleriadaylık süresince askıda kalır. Seçilmeleri halindegörevleri son bulur." hükmü yer almakta iken, 6289sayılı Yasa ile söz konusu hükmünyürürlükten kaldırıldığı, aynıKanunun 79.maddesinde; "Bu Kanunun uygulanmasından doğanuyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli veyetkili mahkemelerde görülür. Ancak yedinci ila on birincibölümlerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklariçin, görevli makamın bulunduğu yer mahkemesiyetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Türkiye KamuSendikaları Konfederasyonu'na bağlı Türk Tarım OrmanSendikası Genel Merkezinde Başkan Yardımcısı olarakgörev yapan davacının, 2015 yılı genelseçimleri için Sendikadaki görevinden ayrılması vesonrasında milletvekili adayı olamaması neticesindegörevine iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddineilişkin 30.04.2015 tarih ve 755 sayılı işlemin iptaliistemiyle açılan davada, Mersin 4. İş Mahkemesi'nin18/12/2015 tarih ve E:2015/364. K;2015/761 sayılı kararı ileidari yargının görev alanında olduğu belirtilerekdavanın görev yönünden reddine karar verildiği, bukararın kesinleşmesi üzerine davacının aynıtaleple mahkememizde görülen davayı açtığıanlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, genel seçimlerdemilletvekili aday adayı olacağını ileri sürereksendika yönetim kurulu üyeliğinden istifa edendavacının, aday adayı olamaması nedeni ile tekrar sendikayönetim kurulundaki görevine dönmesinin mümkün olupolmadığı noktasında toplanmaktadır.
Bu durumda; Türkiye Kamu Sendikaları Konfederasyonu'nabağlı Türk Tarım Orman Sendikası Genel MerkezindeBaşkan Yardımcısı olarak görev yapandavacının. 2015 yılı genel seçimler dönemindemilletvekilliği aday adaylığını açıklamasürecinde Sendikadaki görevinden ayrılması üzerineaday olamaması neticesinde görevine iadesi istemiyleyaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemekarşı açılan bu davanın görüm veçözümünde, 6356 sayılı Sendikalar Kanunu veToplu İş Sözleşmesi Kanunu'nu uyarınca işmahkemelerinin görevli olduğu, Mahkememizin görevli olmadığısonucuna varılmıştır.
Nitekim davacıyla aynı durumda olan başka birdavacıya ilişkin benzer bir uyuşmazlıkta Yargıtay 7.Hukuk Dairesi'nin 25.11.2014 E:2014/19359. K:2014/2 1478 sayılıkararı da bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Mahkememizingörevsizliğine, 2247 sayılı UyuşmazlıkMahkemesinin Kuruluş ve İşleyiş Hakkında Kanunun19.maddesi uyarınca görevli vargı yerinin belirlenmesiiçin dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesineve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce kararverilinceye kadar ertelenmesine…” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.03.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikteadli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildebaşvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Türkiye Kamu Sendikaları Konfederasyonu'nabağlı Türk Tarım Orman Sendikası Genel MerkezindeBaşkan Yardımcısı olarak görev yapandavacının, 2015 yılı genel seçimleri içinSendikadaki görevinden ayrılması ve sonrasında milletvekiliadayı olamaması neticesinde görevine iadesi istemiyleyaptığı başvurunun reddine ilişkin 30.04.2015 tarih ve755 sayılı Türkiye Kamu-Sen Türk Tarım Orman-Sen GenelMerkezince tesis edilen işlemin iptali istemiyleaçılmıştır.
Anayasanın "Sendika Kurma Hakkı"başlıklı 51. maddesinde;
"(Değişik:3/10/2001-4709/20 md.)Çalışanlar ve işverenler, üyelerininçalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak vemenfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izinalmaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlaraserbestçe üye olma ve üyelikten serbestçeçekilme haklarına sahiptir. Hiç kimse bir sendikaya üyeolmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.
Sendika kurma hakkı ancak, millî güvenlik, kamudüzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genelsağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hak veözgürlüklerinin korunması sebepleriyle ve kanunlasınırlanabilir.
Sendika kurma hakkının kullanılmasında uygulanacakşekil, şart ve usuller kanunda gösterilir.
(Mülga dördüncü fıkra: 7/5/2010-5982/5 md.)
İşçi niteliği taşımayan kamugörevlilerinin bu alandaki haklarının kapsam, istisna vesınırları gördükleri hizmetin niteliğine uygunolarak kanunla düzenlenir.
Sendika ve üst kuruluşlarının tüzükleri,yönetim ve işleyişleri, Cumhuriyetin temel niteliklerine vedemokrasi esaslarına aykırı olamaz." hükmüne;
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun " Sendikakurma" başlıklı 22. maddesinde;
"(Mülga: 23/12/1972 - KHK-2/5 md.; Yeniden düzenleme:12/6/1997 4275/1 md.)
Devlet memurları, Anayasada ve özel kanununda belirtilenhükümler uyarınca sendikalar ve üst kuruluşlarkurabilir ve bunlara üye olabilirler." hükmüne;
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları veToplu Sözleşme Kanununun "Amaç"başlıklı 1. maddesinde;
"Bu Kanunun amacı, kamu görevlilerinin ortak ekonomik,sosyal ve meslekî
hak ve menfaatlerinin korunması ve geliştirilmesi içinoluşturdukları sendika ve konfederasyonların kuruluşu,organları, yetkileri ve faaliyetleri ile sendika ve konfederasyonlardagörev alacak kamu görevlilerinin hak ve sorumluluklarınıbelirlemek ve toplu sözleşme yapılmasına ilişkin usulve esasları düzenlemektir." hükmüne;
"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde;
"Bu Kanun, Devletin veya diğer kamu tüzelkişilerinin yürütmekle görevli oldukları kamuhizmetlerinin görüldüğü genel, katma ve özelbütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlarabağlı kuruluşlarda kamu iktisadîteşebbüslerinde, özel kanunlarla veyaCumhurbaşkanlığı kararnameleriyle ya da bunların verdiğiyetkiye dayanarak kurulan banka ve teşekküller ile bunlarabağlı kuruluşlarda ve diğer kamu kurum veyakuruluşlarında işçi statüsüdışında çalışan kamu görevlilerihakkında uygulanır." hükmüne;
"Üyeliğin sona ermesi" başlıklı16. maddesinde;
" (Değişik: 24/6/2004-5198/2 md.)
Her üye üyelikten serbestçe çekilebilir.
Üyelikten çekilme, çekilmek isteyen kamugörevlisi tarafından, üç nüsha olarak doldurulupimzalanan üyelikten çekilme bildiriminin kurumuna verilmesi ilegerçekleşir. Kurum görevlisi, kayıt numarası iletarih verilen çekilme bildiriminin bir suretini derhal üyeye vermekzorundadır. Kamu işvereni, bildirimin bir örneğinionbeş gün içinde sendikaya gönderir.
Çekilme, kamu işverenine başvurma tarihindenbaşlayarak otuz gün sonra geçerli olur.
Çekilenin bu süre içinde başka bir sendikayaüye olması halinde yeni sendikaya üyeliği, bu süreninbitim tarihinde kazanılır.
Üyenin, sendikadan çıkarılma kararı sendikamerkez genel kurulunca alınır. Çıkarma kararı,çıkarılana ve işverene yazı ile bildirilir.Çıkarma kararına karşı üye, bildirim tarihindenitibaren onbeş gün içinde görevli iş mahkemesineitiraz edebilir. Mahkeme iki ay içinde kesin karar verir. Üyelik,çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar sürer.
(Değişik birinci cümle: 4/4/2012-6289/11 md.)Çekilme, göreve son verilmesi veya sair nedenlerle kamugörevinden ayrılanların üyelikleri, sendika şubesi,sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri, farklı birhizmet koluna giren kuruma atananlardan sendika üyesi olanların iseüyelikleri, varsa sendika şubesi ve sendika organlarındakigörevleri sona erer, ancak varsa konfederasyon organlarındakigörevleri devam eder. Emekliye ayrılanların sendika şubesi,sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleriseçildikleri dönemin sonuna kadar devam eder.
Üyeliğin devamı ve askıya alınmasıhallerinde 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 24 üncümaddesinde yer alan hükümler uygulanır.'' hükmüne;
"Diğer kanunların uygulanması"başlıklı 43. maddesinde;
"Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2821sayılı Sendikalar Kanunu, 2908 sayılı Dernekler Kanunu, 743sayılı Türk Medeni Kanunu ile sendika ve konfederasyonlardagörev alacaklar hakkında kamu görevlilerinin tabi olduklarıpersonel kanunlarının ilgili hükümleriuygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
2821 sayılı Sendikalar Kanunu 7.10.2012 tarihinde mülgaolmuş; 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İşSözleşmesi Kanunu yürürlüğe girmiş;81.maddesinde2821 sayılı Kanuna yapılan atıfların buKanuna yapıldığı düzenlemesine yer verilmiş;
"Görevli ve yetkili mahkeme" başlıklı79. maddesinde;
" Bu Kanunun uygulanmasından doğanuyuşmazlıklar iş davalarına bakmakla görevli veyetkili mahkemelerde görülür. Ancak yedinci ila on birincibölümlerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklariçin, görevli makamın bulunduğu yer mahkemesiyetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Türkiye Kamu SendikalarıKonfederasyonu'na bağlı Türk Tarım Orman SendikasıGenel Merkezinde Başkan Yardımcısı olarak görev yapandavacının, 2015 yılı genel seçimleri içinSendikadaki görevinden ayrılması ve sonrasında milletvekiliadayı olamaması neticesinde görevine iadesi istemiyleyaptığı başvurunun reddine ilişkin TürkTarım Orman Sendikası Genel Merkezinin 30.04.2015 tarih ve 755sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, genel seçimlerdemilletvekili aday adayı olacağını ileri sürerek,sendika başkan yardımcılığından istifa edendavacının, aday adayı olamaması nedeni ile tekrarsendikadakigörevine dönmesinin mümkün olupolmadığı noktasında toplanmaktadır.
Yukarıda sözüedilen mevzuat hükümleriuyarınca, Sendikadaki görevinden ayrılması üzerineaday olamaması neticesinde görevine iadesi istemiyleyaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemekarşı açılan bu davanın görüm ve çözümünde,6356 sayılı Sendikalar Kanunu ve Toplu İşSözleşmesi Kanunu uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Ankara 1. İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile, Mersin 4. İş Mahkemesince verilen18.12.2015 gün ve E:2015/364, K:2015/761 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 1.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Mersin 4.İş Mahkemesince verilen 18.12.2015 gün ve E:2015/364, K:2015/761sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,25.03.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy