T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/187
KARAR NO : 2019/191
KARAR TR : 25.03.2019
ÖZET: 2918 sayılı Yasa’nın Ek 2/1. maddesi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kararın iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, araç trafikten men işleminin de idari yargıda konu yapılması karşısında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesi ve aynı Kanun’un 27. maddesinin sekizinci fıkrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : N. Turizm İth. İhr.İnş. Eml. Kuy. Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. İ.M.U. Davalı : Antalya Valiliği O L A Y : Alanya Kaymakamlığıİlçe Jandarma Komutanlığınca yapılan denetimsırasında, 07 N...96 plaka sayılı aracın, motorluaraç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışındakullanıldığının tespit edildiğinden bahisle, davacıadına 15.9.2017 gün ve ID-263141 seri-sıra sayılı Trafikİdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 2/1. madde vefıkrası uyarınca 876,00 TL idari para cezası verilmiş,ayrıca düzenlenen Araç Trafikten Men Tutanağı ilearaç trafikten men edilerek muhafaza altınaalınmıştır. Davacı vekili, idari paracezasının iptal edilmesi istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur. ALANYA 1. SULHCEZA HÂKİMLİĞİ: 27.3.2018 gün veD.İş:2017/3155 sayı ile, 5326 sayılı KabahatlerKanunu’nun 27/8. maddesine göre idari yaptırımkararının verildiği işlem kapsamında aynıkişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanınagiren kararın da verilmiş olması nedeniyle yapılanbaşvuru konusunda karar verme görevinin idari yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş,verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir. Davacı vekili,araç trafikten men cezasına karşı idari yargıyerinde ayrı bir dava açtığını belirterek, verilenidari para cezasının iptal edilmesi istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır. ANTALYA 2. İDAREMAHKEMESİ: 6.6.2018 gün ve E:2018/551, K:2018/630 sayı ile; idari para cezasının iptaledilmesi istemiyle açılan davanın, Kabahatler Kanunu’nun3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmamasıhalinde uygulanacağı, dava konusu tutanağın iptaliisteminin idare mahkemesinin görevine giren iptal veya tam yargı davasınakonu bir işlem olmadığı ve adli yargı yerineait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönündenreddine karar vermiş, davacı vekilinin istinaf talebi, KonyaBölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 12.12.2018gün ve E:2018/1612, K:2018/1780 sayılı kararı ile kesinolarak reddedilmiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesinin Hicabi DURSUN’un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, SüleymanHilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ’unkatılımlarıyla yapılan 25.03.2019 tarihlitoplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren Mahkemece, adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 2918 sayılı Kanun’unEk 2. maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilen idari paraceza-sının kaldırılması istemiyleaçılmıştır. 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun“Araçların tescil edildikleri amacındışında kullanılması”başlığı altında düzenlenen Ek 2. maddesinde,“ (Ek: 17/10/1996-4199/43 md.) (Değişik:18/10/2018-7148/26 md.) Araçlarınımotorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadındışında kullananlar ile sürülmesine izin verenaraç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezasıuygulanır. (Ekfıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş günsüre ile trafikten menedilir. 10/7/2004tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamındailgili belediyeden; a)Çalışma izni/ruhsatı almadan, b)Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c)Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışmabölgesi/güzergâh dışında belediyesınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır.Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b)bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilinişlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıliçinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idaripara cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteniveya sahibi, sürücüsünün kendisi olupolmadığına bakılmaksızın aracın bu maddeninüçüncü fıkrasına aykırı olarakkullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetiminiyapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddeninüçüncü fıkrasının; a)(a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b)(b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c)(c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyletrafikten menedilir. İlgilibelediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamınaalınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışmaizninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediyesınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır veeksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcıişareti bulunmayan üçüncü fıkrakapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmetialanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır.”hükmü yer almıştır. Uyuşmazlık Mahkemesi,2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesi kapsamındaaraç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari para cezalarınakarşı açılan davaları; bu uygulamanın idariceza kapsamında bulunması; Yasada idari cezalarla ilgili davalardagörevli yargı yerini açıkça belli eden birhükme yer verilmemesi; bu Yasada gösterilen adli cezalarahükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye deherhangi bir atıfta bulunulmamış olmasıkarşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göreidari yargının görev alanındagörmüştür. 30.3.2005 gün ve 25772sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1.6.2005 tarihindeyürürlüğe giren 30.3.2005 gün ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılıYasa’nın 31. maddesiyle değişik 3. maddesinde ise,“ (1) Bu Kanunun; a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde, b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında, uygulanır”denilmiştir. Aynı Kanun’un 27.maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrada ise;idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kuralabağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortayaçıkardığı bağlantı sorununa çözümgetirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir. 19.12.2006 tarihindeyürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemeningösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak; idari yaptırımkararının verildiği işlem kapsamında aynıkişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanınagiren kararların da verilmiş olması halinde; idariyaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılıkiddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargımerciinde görüleceği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nce de, idari para cezasıyönünden oluşan olumsuz görevuyuşmazlıklarının çözümünde, idaripara cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ileilgili olarak idari yargının görev alanına girenkararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bukararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğininanlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkinkararın hukuka aykırılığıiddiasının da, idari yargı yerinde görüleceğisonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlikkararlarının kaldırılmasına kararverilmiştir. Görev kuralları kamudüzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflariçin bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yenibir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişede etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır. Diğer taraftan, davagörevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artıkgörevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli halegeldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen trafik paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği, ancak; idari para cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak (aynı maddi olaynedeniyle, aynı araç ile ilgili olarak) aracın trafikten menedilmesi kararı da verildiği ve idari yargı yerinde dava konusuedildiği anlaşıldığından; idari paracezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği kuşkusuzdur. Bu durumda, KabahatlerKanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3.maddesi ve aynı Kanunun 27. maddesine 5560 sayılı Kanun’laeklenen sekizinci fıkra hükmü bir arada değerlendirildiğinde,2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 2. maddesininbirinci fıkrası uyarınca verilen para cezasınakarşı açılacak davanın çözümündeidari yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Antalya 2. İdare Mahkemesince verilen 6.6.2018 gün ve E:2018/551,K:2018/630 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç: Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle, Antalya2. İdare Mahkemesince verilen 6.6.2018 gün ve E:2018/551, K:2018/630 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 25.03.2019 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Hicabi DURSUN Üye Şükrü BOZER Üye Mehmet AKSU Üye Birol SONER Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Aydemir TUNÇ Üye Nurdane TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy