T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/27
KARAR NO : 2019/128
KARAR TR: 25.02.2019
ÖZET : Giresun İlinde, Siteye ait arka bahçedeki istinat duvarının çökmesi sonucu evinin duvarının yıkılması nedeniyle uğranıldığı öne sürülen zararın tazmini istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı :H.B.
Vekili : Av.Y.U.
Davalı :1- İ.K.
2-A.O.K.
3-Giresun Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. S.B.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin26.3.2017 tarihinde Giresun İli, Teyyaredüzü Mahallesi,Yeşilkent Sokakta Yeşilkent Sitesine ait arka bahçedekiistinat duvarının çökmesi sonucu müvekkilinin evininduvarının yıkılması sonucu eve dolan toprak ve betonparçalarının kafasına isabet etmesi nedeniyleyaralandığı ileri sürerek, belediyenin istinatduvarının ruhsatsız olarak inşa edilmesine izin vererekkazanın meydana gelmesine sebep olduğundan bahisle, fazlayailişkin maddi haklar saklı kalmak kaydıyla 30.000,00-TL manevitazminatın 26.3.2017 olay tarihinden itibaren işleyecek yasalfaiziyle birlikte davalı idareden tahsili istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır.
Davalı Belediye Başkanlığı vekili, süresiiçinde verdiği cevap dilekçesinde,davanın idariyargı yerinde çözülmesi gerektiğinden bahislegörev itirazında bulunulmuştur.
GİRESUN 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 20.9.2018gün ve E:2018/61 sayı ile, davalı vekilinin görevitirazının reddine karar vermiştir.
Davalı Belediye Başkanlığı vekilitarafından, süresi içinde verilen dilekçe ile olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıistemiyle başvuruda bulunulması üzerine dilekçe, davadosyası ile birlikte DanıştayBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI: “... 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun 2'nci maddesinin 1 'incibendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları; idari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları ile tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar,idari dava türleri olarak sayılmıştır.
Görüldüğü üzere; İdare Hukukukuralları içinde, kamu hizmetinin yürütülmesiamacıyla, kamu gücü kullanılarak tek yanlı iradebeyanıyla tesis edilen idari işlemler, idari eylemler ve idarisözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar sebebiyleaçılan davaların görüm ve çözümüİdari Yargının görev alanında bulunmaktadır.
İdarenin yürütmekle yükümlü olduğubir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veyaişleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veyaboşluk olarak tanımlanan hizmet kusuru; hizmetin kötüişlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi(eylemsizlik) hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazminyükümlülüğünün doğmasına yolaçmaktadır.
Olayda, davalı idare tarafından inşaatruhsatının, 4708 sayılı Yapı Denetim Kanunuhükümlerine uygun olarak verildiği gözönünealındığında, sözkonusu kazanın meydanagelmesinde, kamu hizmetini yürütmekle yükümlükılınan kamu kuruluşu tarafından, kamu hizmetininyöntemine ve hukuk kurallarına uygun olarakyürütülüp yürütülmediğinin belirlenmesigerekmektedir.
Buna göre, davacının yaralanması nedeniyleoluşan zararda idarenin hizmet kusuru ya da başka bir nedenleidarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığınınyargısal denetimi 2577 Sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2'nci maddesi uyarınca "İdariYargı" yerlerine aittir.
SONUÇ : Açıklanan nedenlerle; 2247 sayılıKanunun 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine... "şeklinde karar vermiştir.
Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13.maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: " ... 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanununun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”kenar başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri : a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayıiptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b) İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c) Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerindendoğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olaraksayılmıştır.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu birhizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindenesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olaraktanımlanabilen hizmet kusurunun hizmetin kötü işlemesi veyahiç işlememesi hallerinde gerçekleştiği ve bununidarenin tazmin yükümlülüğünündoğmasına yol açtığında kuşkubulunmamaktadır. Öte yandan, kamu hizmetinin, yöntemine vehukuka uygun olarak yürütülüpyürütülmediğinin, kamu yararına uygun şekildeişletilip işletilmediğinin, hizmet kusuru ya da başka birnedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığınınyargısal denetiminin, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2. maddesinde “idari dava türleri’'arasında sayılan “idari işlem ve eylemlerden dolayızarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargıdavası” kapsamında, idari yargı yerlerinceyapılacağı açıktır.
Bu bakımdan; dosyadaki uyuşmazlığınçözümünün, 4708 sayılı Yapı DenetimKanunu ile 3194 sayılı İmar Kanunu hükümlerinegöre belediyeye verilen denetim yükümlülüğününyerine getirilmesi yönünden kusurunun ya da idareninsorumluluğunu gerektirecek başka bir nedenin bulunupbulunmadığının belirlenmesine bağlıbulunduğu; bu belirleme ise, yukarıda açıklanan Anayasave kanun hükümleri çerçevesinde idari yargıyerlerince yapılabilecek nitelikte olduğundan; davanıngörüm ve çözümü davalı Giresun BelediyeBaşkanlığı yönünden idari yargınıngörev alanına girmektedir.
Bu nedenle, DanıştayBaşsavcılığının 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kısmenkabulü ile Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20/09/2018 tarihli ve2018/61 Esas sayılı görevlilik kararının davalıidare bakımından kaldırılmasına karar verilmesigerekmektedir." yolunda düşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.02.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve davadosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalı idarevekilinin, anılan Yasa'nın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine DanıştayBaşsavcısı'nca, 10. maddede öngörülenbiçimde, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının Giresun İli, TeyyaredüzüMahallesi, Yeşilkent Sokakta Yeşilkent Sitesine ait arkabahçedeki istinat duvarının çökmesi sonucu evininduvarının yıkılması nedeniyleuğranıldığı öne sürülen zararıntazmini istemiyle açılmıştır.
Davadosyasının incelenmesinden; davacının, yıkılanistinat duvarının oturduğu dairenin duvarınıkırması sonucu içeriye dolan toprak ve betonparçalarının kafasına isabet etmesi sebebiyleyaralandığı, meydana gelen olayda müteahhidin ruhsatsızolarak ve onaylı proje olmaksızın fen kurallarınaaykırı istinat duvarı yapması, mal sahibinin buşekilde kurallara aykırı olarak istinat duvarıyaptırması, Giresun Belediyesinin ise bu inşaata gözyumması ve gerekli denetim görevini yapmamış olmasısebebiyle kusuru bulunduğundan bahisle, davacının kaza nedeniyleuğradığı manevi zararının yasal faizi ilebirlikte ödenmesi istemiyle davanınaçıldığı anlaşılmıştır.
T.C.Anayasasının 125'inci maddesinde, idarenin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararları ödemekleyükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2'nci maddesinin 1 'inci bendinde; idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları; idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları muhtel olanlar tarafından açılan tam yargıdavaları ile tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarhariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesiiçin yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar, idari dava türleri olaraksayılmıştır.
Görüldüğü üzere; İdare Hukukukuralları içinde, kamu hizmetinin yürütülmesiamacıyla, kamu gücü kullanılarak tek yanlı iradebeyanıyla tesis edilen idari işlemler, idari eylemler ve idarisözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar sebebiyleaçılan davaların görüm veçözümü İdari Yargının görevalanında bulunmaktadır.
Olaydadavalı idare tarafından inşaat ruhsatının, 4708sayılı Yapı Denetim Kanunu hükümlerine uygun olarakverildiği gözönüne alındığında,sözkonusu kazanın meydana gelmesinde, kamu hizmetiniyürütmekle yükümlü kılınan kamukuruluşu tarafından, kamu hizmetinin yöntemine ve hukukkurallarına uygun olarak yürütülüpyürütülmediğinin belirlenmesi gerekmektedir.
Bunagöre, davacının yaralanması nedeniyle oluşan zarardaidarenin hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğubulunup bulunmadığının yargısal denetiminde 2577Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2., 12. ve 13.maddeleri uyarınca idari yargı yerleri görevlibulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, DanıştayBaşsavcısı'nca yapılan başvurunun kabulü iledavalı Giresun Belediye Başkanlığı vekilinin görevitirazının reddine ilişkin Giresun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin20.9.2018 gün ve E:2018/61 sayılı kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Danıştay Başsavcısı'nca yapılan başvurununkabulü ile davalı Giresun Belediye Başkanlığıvekilinin görev itirazının reddine ilişkin Giresun 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.9.2018 gün ve E:2018/61 sayılıKARARININ KALDIRILMASINA, 25.02.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy