T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 880
KARAR NO : 2019 / 118
KARAR TR : 25.2.2019
ÖZET : OSTİM Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğünün özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olduğu ve özel hukuk tüzel kişilerince tesis edilen işlemlerin yargısal denetiminin adli yargı yerlerince yapılacağı gözetildiğinde; Davacı şirket tarafından anılan Müdürlüğüne karşı açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : Total Oil Türkiye A.Ş. Vekilleri : Av. İ. B. -Av. M. Al. Davalı : OSTİM Organize SanayiBölgesi Müdürlüğü Vekilleri : Av. H.İ.K., Av.M.K. O L A Y : Davacı vekilidilekçesinde; müvekkil şirket tarafından, Ostim OSBBağdat Caddesi No: 375 Yenimahalle-Ankara adresinde bulunantaşınmazı, herhangi bir yasal dayanağı olmadanişgal etmekte olan, dava dışı Z. Akaryakıt GıdaPetrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.tarafından kullanılan GSM İşyeri Açma veÇalışma Ruhsatı’nın herhangi bir kamukuruluşunda ve bilhassa Enerji Piyasası DüzenlemeKurumu’nda kullanılmaması için gerekliyazışmaların yapılması ve ilgili ruhsatıntaraflarına devri için gerekli evrakın kendilerinebildirilmesi istemiyle 29.06.2018 tarihli dilekçe ile, 02.07.2018tarihinde yaptıkları başvurunun; davalı Ostim OrganizeSanayi Bölge Müdürlüğünce; 06.07.2018 tarih, 3328sayı ile ve “İşyerinin İşyeri Açma veÇalışma Ruhsatının mevcut olduğunu, yasa veYönetmelikler gereğince iptal edilmesini gerektiren bir durumuntespit edilemediğini, taşınmazdaki kiralamaya ilişkinihtilafların mal sahibi ile aranızda çözümlenmesigerektiğini bilgilerinize rica ederiz.’’ gerekçesiylereddedildiğini, kararın haksız ve hukuka aykırıolduğunu ifade ederek; Ostim Organize Sanayi BölgeMüdürlüğünün 06.07.2018 tarihli, 3328sayılı kararın iptaline karar verilmesi istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır. Davalı vekili, süresiiçinde verdiği cevap dilekçesinde 4562 sayılıKanunun 5/1. maddesinden söz ederek, Kanunda özel hukuk tüzelkişisi olduğu tanımlanan Organize Sanayi Bölgesininaleyhine açılacak davaların adli yargı yerindegörüleceği, bu sebeple davanın yargı yolu nedeniylereddine karar verilmesini talep ederek, görev itirazında bulunmuştur. ANKARA 15. İDAREMAHKEMESİ : 5.10.2018 gün ve E:2018/1906 sayı ile,“(…) 4562 sayılı Organize Sanayi BölgeleriKanunu'nun 5/1 maddesinde, Organize Sanayi Bölgelerinin özel hukuktüzel kişiliğini haiz olduğu düzenlenmiş; 4/6maddesinde, “Yürürlüğe giren imar plânınagöre arazi kullanımı, yapı ve tesislerinin projelendirilmesi,inşası ve kullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler ileişyeri açma ve çalışma ruhsatları OSBtarafından verilir ve denetlenir. İşyeri açma veçalışma ruhsatının verilmesi sırasındaişyeri açma ve çalışma ruhsatına ilişkinharçlar, OSB tarafından tahsil edilerek ilgili belediye veya ilözel idaresi hesabına yatırılır. ”hükmüne yer verilmiştir. İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davalarının; idari dava türlerinden biri olduğu idarehukukunun bilinen ilkelerindendir. İdare, idare hukukualanında kamu gücüne dayalı olarak re'sen ve tek yanlıirade açıklaması sonucu tesis etmiş olduğuişlemlere, hukuk alanında yeni durumlar oluşturmasıylaidari işlem kimliği kazandırmakta ve kural olarak buişlemler özel yasal düzenlemeler dışında, idariyargı denetimine tabi bulunmaktadır. Kamu kurum vekuruluşları dışında, kanunla verilen yetkiye istinadenözel hukuk tüzel kişileri tarafından da idare hukukununilke ve kuralları çerçevesinde idari işlemniteliğinde işlemler yapılabilmektedir. Olayda;uyuşmazlığın işyeri açma veçalışma ruhsatı (ruhsatınkullandırılmaması ve devri) ile ilgili olduğu, OrganizeSanayi Bölgelerinin özel hukuk tüzel kişiliğini haizolmakla birlikte, işyeri açma ve çalışmaruhsatlarıyla ilgili görev ve yetkilerinin idare hukukunun ilke vekurallarına tabi olduğu, ruhsat harçlarını ilgilibelediye veya il özel idaresi hesabına tahsil ettikleri dikkatealındığında, Organize Sanayi Bölgeleri tarafındanbu konuda tesis edilen işlemlerin idari niteliktaşıdığı ve aynı konuda belediyelerin ve ilözel idarelerinin tesis ettiği işlemlerde olduğu gibi idariyargı denetimine tabi olması gerektiği sonucunavarılmaktadır. Açıklanan nedenlerle;davalı tarafın görev itirazının reddine, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 12. maddesi uyarınca bukararın tebliğ tarihinden başlayarak (15) gün içindeuyuşmazlık çıkarılmasını istemeye yetkiliYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına sunulmaküzere iki nüsha dilekçe ile Mahkememizebaşvurulabileceği hususunun davalı idareyeduyurulmasına…” demek suretiyle görevlilik kararıvermiştir. Davalı vekilitarafından süresi içinde verilen dilekçe ile olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıistemiyle başvuruda bulunulması üzerine, dilekçe davadosyası ile birlikte Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına gönderilmiştir. YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCISI: “(…)2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “İdariDava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” kenar başlıklı 2. maddesinde, idaridava türleri: a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenlertarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır. Kamu kurumlarıncaalınan idari kararların yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile kanuna aykırı olduğu ilerisürülerek açılan ve 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunun 2. maddesinde tanımlanan iptaldavalarının amacı, idari işlemlerin idari yargıorganlarınca denetlenerek, idarenin hukuka uygunluğununsağlanmasıdır. Öte yandan, 4562 sayılıOrganize Sanayi Bölgeleri Kanununun 3/b maddesine göre organizesanayi bölgeleri "... Sanayinin uygun görülen alanlardayapılanmasını sağlamak, çarpık sanayileşmeve çevre sorunlarını önlemek, kentleşmeyiyönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgi ve bilişimteknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirli bir plandahilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla;sınırları tasdik edilmiş araziparçalarının imar planlarındaki oranlar dahilinde gerekliidari, sosyal ve teknik altyapı alanları ile küçükimalat ve tamirat, ticaret, eğitim ve sağlık alanları,teknoloji geliştirme bölgeleri ile donatılıp planlıbir şekilde ve belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsisedilmesiyle oluşturulan ve bu Kanun hükümlerine göreişletilen mal ve hizmet üretim bölgelerini," ifadeetmektedir. Aynı Kanunun 5/1 maddesinin "OSB, müteşebbisheyetin başvurusu üzerine Bakanlıkça verilen kamuyararı kararı ve sınırları belirlenmiş yetkiçerçevesinde kamulaştırma işlemleri (...)yaptırabilen bir özel hukuk tüzel kişiliğidir."hükmü ve 8. maddesinde geçen, “Yönetim kurulu,müteşebbis heyetin en az dördü kendi üyeleriarasından olmak üzere seçeceği beş asıl,beş yedek üyeden oluşur. Yönetim kurulu üyeleri ikiyıl için seçilir./ Yönetim kurulu üyeleri kendi aralarındabir başkan ve bir başkanvekili seçerler. Yönetim kuruluen az ayda iki defa toplanır ve toplantı salt çoğunlukile yapılır. Geçerli bir mazereti olmadan üst üsteyapılan üç toplantıya veya mazereti olsa dahi altıay içinde yapılan toplantıların en az yarısınakatılmayan üyeler üyelikten çekilmişsayılırlar. Kararlar salt çoğunlukla verilir.Oyların eşitliği halinde başkanın oyuna itibaredilir./Yönetim kurulu; kanun, yönetmelik, kuruluşprotokolü ve benzeri düzenlemeler ile müteşebbis heyetinkararları çerçevesinde OSB’nin sevk ve idaresiniyürütmekle görevlidir.” şeklindeki hükümlerkarşısında, organize sanayi bölgeleri yönetimlerininözel hukuk tüzel kişiliği olduğutartışmasızdır. Yine anılan Kanunun 25/5.maddesine göre de organize sanayi bölgelerinin organları ileilgili olarak Türk Ticaret Kanununun anonim şirketlerinorganları ile ilgili hükümlerinin kıyasenuygulanacağı hükmü bulunmaktadır. Yapılan inceleme sonucunda,OSTİM Organize Sanayi BölgeMüdürlüğünün, 4562 sayılı OrganizeSanayi Bölgeleri Kanunu kapsamında kurulduğuanlaşılmıştır. Yukarıdakiaçıklamalara göre, OSTİM Organize Sanayi Bölgesiiçinde faaliyet gösteren davacı şirketin, başka birşirkete ait işyeri açma ve çalışmaruhsatının kamu kuruluşlarında kullanılmamasıiçin gerekli yazışmaların yapılmasıyönündeki talebinin reddine ilişkin işlemin iptaline dairdavanın özel hukuk hükümlerine göre adli yargıyerinde görülmesi gerektiği düşünülmektedir. Nitekim, UyuşmazlıkMahkemesinin; 03/03/2014 tarihli ve 2014/60-156 E.-K. sayılı; 08/04/2013tarihli ve 2012/442 E., 2013/485 K. sayılı ve 15/02/2016 tarihli ve2016/21-58 E.-K. sayılı emsal kararlarında da bu hususlarınvurgulandığı görülmektedir. KARAR: Yukarıdaaçıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun 10 ve 13.maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine …”karar vermiştir. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 10. ve 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısı'nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir. DANIŞTAY BAŞSAVCISI: “(…)Kamukurum ve kuruluşları dışında, yasayla görevli veyetkili kılınan özel hukuk tüzel kişileri de,üstlendikleri kamusal faaliyetler çerçevesinde idare hukukualanında idari işlemler tesis edip, idari eylemleryapabilmektedirler. Anılan özel hukuk tüzel kişileri, biryandan statüleri gereği özel hukuk alanında tasarruftabulunurken, bir yandan da yasalarla tanımlanan idari işlevleri, idarehukukunun ilke ve kuralları çerçevesinde idari işlemlerve idari eylemlerle yerine getirmektedirler. 4562 sayılı OrganizeSanayi Bölgeleri Kanununun 3'üncü maddesinin (h) bendinde,"Organize Sanayi Bölgesi (OSB): Sanayinin uygun görülenalanlarda yapılanmasını sağlamak, çarpıksanayileşme ve çevre sorunlarını önlemek,kentleşmeyi yönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgive bilişim teknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirlibir plan dahilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla,sınırları tasdik edilmiş araziparçalarının imar planlarındaki oranlar dahilinde gerekliortak kullanım alanları, hizmet ve destek alanları ve teknolojigeliştirme bölgeleri ile donatılıp planlı birşekilde ve belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsisedilmesiyle oluşturulan ve bu Kanun hükümlerine göreişletilen mal ve hizmet üretim bölgeleri," şeklindetanımlanmış; 4'üncü maddesinin ilkfıkrasında, "OSB, yer seçimine ilişkinyönetmeliğe göre uygun görülen yerlerdeBakanlığın onayı ile kurulur.", aynı maddenin14'üncü fıkrasında da, "Yürürlüğegiren imar plânına göre arazi kullanımı, yapı vetesislerinin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıylailgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma veçalışma ruhsatları OSB tarafından verilir vedenetlenir. İşyeri açma ve çalışmaruhsatının verilmesi sırasında işyeri açma veçalışma ruhsatına ilişkin harçlar, OSBtarafından tahsil edilerek ilgili belediye veya il özel idaresihesabına yatırılır."; 5'inci maddesinde "OSB,müteşebbis heyetin veya genel kurulun vereceği kararüzerine yönetim kurulunun başvurusu üzerineBakanlıkça verilen kamu yararı kararı vesınırları belirlenmiş yetki çerçevesindekamulaştırma işlemleri yaptırabilen bir özel hukuktüzel kişiliğidir. OSB; kamulaştırma işlemleriniValilik, İl Özel İdaresi, Belediye veya Yatırımİzleme ve Koordinasyon Başkanlığına yaptırabilir.OSB adına kamulaştırma yapacak idare, 2942 sayılıKamulaştırma Kanunu uyarınca oluşturacağıkıymet takdir ve uzlaşma komisyonlarında OSB’den en az birüyenin görevlendirilmesini ister. Tanınacak süre zarfındagörevlendirme yapılmaması hâlinde, ilgili idare, komisyonüyelerinin tamamını kendi bünyesinden seçer.Arazinin mülkiyetinin edinilmesinde yapılan masraflar ile arazibedeli ödeme yükümlülüğü OSB tüzelkişiliğine aittir."; 20'nci maddesinde, "OSB’lerinihtiyacı olan elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz, arıtmatesisi, yol, haberleşme, spor tesisleri gibi altyapı ve genel hizmettesislerini kurma ve işletme, kamu ve özel kuruluşlardansatın alarak dağıtım ve satışını yapmahakkı sadece OSB'nin yetki ve sorumluluğundadır. OSB'ler,Bakanlıktan izin almak kaydıyla ayrı şirket kurmaşartı aranmaksızın OSB alanı içerisindeöncelikle kendi ihtiyacı olmak üzere elektrik üretimtesisleri kurma ve işletme hakkına sahiptir. OSB’dekikatılımcıların elektrik üretim tesisleri kurmasıve işletmesi OSB iznine tabidir. Atıkların ortak arıtmatesisinin kabul edebileceği standartlara düşürülmesiamacıyla münferiden ön arıtma tesisi yapılmasıgerekir. OSB’de yer alan kuruluşlar, altyapıihtiyaçlarını OSB’nin tesislerinden karşılamakzorundadır. OSB’nin izni olmaksızın altyapıihtiyaçları başka bir yerden karşılanamaz ve buamaçla münferiden tesis kurulamaz. Bu kuruluşlar kendilerinetahsis edilen altyapı kullanma hakkını başkakuruluşlara devir ve temlik edemez ve başkalarının istifadesinetahsis edemez."; 21’inci maddesinde, "OSB tüzelkişiliği, bu Kanunun uygulanması ile ilgili işlemlerde hertürlü vergi, resim ve harçtan muaftır. OSBkatılımcılarının enerji giderlerine dairdüzenlemeler, serbest piyasa koşulları ile oluşmuşfiyatlara müdahale edilmeksizin, Cumhurbaşkanı tarafındanyapılır. Atık su arıtma tesisi işletenbölgelerden, belediyelerce atık su bedeli alınmaz.";22’nci maddesinde de, "OSB’lerin ve OSBÜK’ünorganlarının üyeleri ile personeli, Bakanlığıntalebi üzerine her türlü belge, defter, kayıt ve bilgileriibraz etmek ve örneklerini noksansız, istenilen süreiçerisinde ve gerçeğe uygun olarak vermek, para ve parahükmündeki evrakı göstermek, bunlarınsayılmasına ve incelenmesine yardımcı olmak,yazılı bilgi taleplerini karşılamak, denetimde hertürlü yardım ve kolaylığı göstermekleyükümlüdür. OSB ve OSBÜK organ üyeleri ilepersoneli, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar.Bunlar, para ve para hükmündeki evrak ve senetler ile bilanço,tutanak, rapor, defter ve belgeler üzerinde işlediklerisuçlardan dolayı kamu görevlisi gibicezalandırılırlar. Birinci fıkrada belirtilenyükümlülüklerini yerine getirmeyen OSB organüyelerinden kamu görevlisi olmayanlar ile OSBÜK organüyeleri, beş bin Türk lirası idari para cezasıyla,kamu görevlisi olanlar ilgili mevzuat hükümlerine görecezalandırılır. Bu madde kapsamındaki idari paracezaları, Bakanlıkça verilir. " hükümlerine yerverilmiştir. Organize Sanayi BölgeleriUygulama Yönetmeliğinin 92'nci maddesinde,"( 1 )OSB tüzelkişiliği, OSB’nin mevzuata ve imar planına uygunyapılaşmasından sorumludur. OSB’ce, ruhsataaykırı veya ruhsatsız yapıldığı tespitedilen yapının, o andaki inşaat durumu belirlenerekaykırılığın giderilmesi için katılımcıya30 gün süre verilir. (2) Süre bitiminde yapımevzuata uygun hale getirilmediği takdirde, inşaatın bu durumuOSB tarafından 3194 sayılı Kanun uyarınca belediye vemücavir alan sınırları içinde belediyeye,dışında ise valiliğe bildirilir. Ruhsatsız veyaruhsata aykırılığı tespit edilen yapılarhakkında ilgili idarece, 3194 sayılı Kanunun 32'nci ve 42'ncimaddeleri çerçevesinde tesis edilen işlemler OSB’ye veBakanlığa bildirilir. Yıkım, Bakanlığıntalimatı üzerine valilik veya kaymakamlık tarafındanyapılır. Yıkım bedeli, yapı sahibi tarafındanyıkımı gerçekleştiren idareye ödenir."hükmü yer almıştır. Yukarıda aktarılanyasal düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, Sanayive Teknoloji Bakanlığının onayı ve anılanBakanlıkça belirlenen yerde kurulan organize sanayi bölgeleri;sanayileşmenin sağlıklı, düzenli ve çevreyleuyumlu gelişimini sağlamak amacıyla tanınan kamusalyetkiler ve ayrıcalıklara sahip olup; elektrik, su, kanalizasyon,doğalgaz arıtma tesisi, yol gibi alt yapı ve genel hizmettesisleri kurmak ve işletmekle, bölgenin mevzuata ve imarplanına uygun yapılaşmasından sorumlu olmakla görevlendirilmiştir.Organize sanayi bölgeleri, kamu hizmeti niteliğini taşıyanalt yapı hizmetlerini ve imara uygunluğunu idare hukuku ilke vekurallarına göre kamusal yetki ve ayrıcalıklarıkullanarak kurup, sürdürmekle görevli bulunmaktadır. Organize sanayi bölgeleri,bu tür kamusal hizmetlerinden bölgede faaliyette bulunanfirmaların yararlanması konularında özel hukukkurallarına göre sözleşmeler yapmakta ise de; bu durum,anılan özel hukuk sözleşmeleri dışındaelektrik, su, doğal gaz, kanalizasyon, imara uygunluk gibi kamu hizmetiniteliği taşıyan hizmetlerinin uygulamasının idarehukuku ilke ve kurallarına tabi oluşunu ortadankaldırmamaktadır. Dava konusu olayda da, Z.AkaryakıtGıda Petrol Ürünleri Turizm Sanayi ve Ticaret LimitedŞirketinin gayrisıhhi müessese işyeri açma veçalışma ruhsatının herhangi bir kamukuruluşunda ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundakullanılmaması için gerekli yazışmalarınyapılması ve ilgili ruhsatın davacı Şirkete devriiçin gerekli evrakların taraflarına bildirilmesine ve bu hususundeğerlendirilmesi yolundaki başvurunun reddine dair işlemin, tekyanlı, kamu gücüne dayalı ve kamu hizmetiyürütümüne ilişkin olduğuaçıktır. Bu durumda,uyuşmazlığın görüm veçözümü görevi idari yargı yerine aitbulunmaktadır. SONUÇ:Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Kanunun13'üncü maddesi uyarınca yapılan başvurunun reddigerektiği…” yolunda düşünce vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'unkatılımlarıyla yapılan 25.2.2019 günlütoplantısında: I-İLK İNCELEME: Başvuruyazısı ve dava dosyası üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi gereğince yapılan incelemeyegöre, davalı vekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesindeöngörülen yönteme uygun olarak yaptığıgörev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilensüre içinde başvuruda bulunması üzerineYargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca, 10. ve 13. maddelerindeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK’in,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise davada idari yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı şirkettarafından, Ostim Organize Sanayi Bölgesinde bulunantaşınmazı işgal ettiği iddia edilen davadışı Şirketin gayrisıhhi müessese işyeriaçma ve çalışma ruhsatının herhangi bir kamukuruluşunda ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundakullanılmaması için gerekli yazışmalarınyapılması ve ilgili ruhsatın kendilerine devri içingerekli evrakların bildirilmesi istemiyle yapılan başvurununreddine ilişkin 6.7.2018 tarih ve 3328 sayılı işleminiptali istemiyle OSTİM Organize Sanayi BölgeMüdürlüğüne karşıaçılmıştır. 5393 sayılı BelediyeKanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları”başlıklı 14. maddesinde 4562 sayılı Organize SanayiBölgeleri Kanunu hükümlerinin saklı olduğu belirtilmiş;Değiştirilen, Eklenen ve YürürlüktenKaldırılan Hükümler başlıklı 85. maddesininh bendinde, «…12.4.2000 tarihli ve 4562 sayılı OrganizeSanayi Bölgeleri Kanununun 4 üncü maddesinin altıncıfıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir. Yürürlüğegiren mevzii imar plânına göre arazi kullanımı,yapı ve tesislerinin projelendirilmesi, inşası vekullanımıyla ilgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma veçalışma ruhsatları OSB tarafından verilir vedenetlenir. İşyeri açma ve çalışmaruhsatının verilmesi sırasında işyeri açma veçalışma ruhsatına ilişkin harçlar, OSBtarafından tahsil edilerek ilgili belediye veya il özel idaresihesabına yatırılır…»; 4562 sayılı OrganizeSanayi Bölgeleri Kanununun 3. Maddesinin (h) bendinde, Organize Sanayi Bölgesi (OSB), “Sanayinin uygun görülenalanlarda yapılanmasını sağlamak, çarpıksanayileşme ve çevre sorunlarını önlemek,kentleşmeyi yönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgive bilişim teknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirlibir plan dâhilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesiamacıyla, sınırları tasdik edilmiş araziparçalarının imar planlarındaki oranlar dâhilindegerekli ortak kullanım alanları, hizmet ve destek alanları veteknoloji geliştirme bölgeleri ile donatılıp planlıbir şekilde ve belirli sistemler dâhilinde sanayi için tahsisedilmesiyle oluşturulan ve bu Kanun hükümlerine görekurulan, planlanan ve işletilen, kaynak kullanımındaverimliliği hedefleyen mal ve hizmet üretim bölgelerini” ifade eder şeklinde tanımlanmış; 4.maddesinin ondördüncüfıkrasında, “Yürürlüğe giren imarplânına göre arazi kullanımı, yapı vetesislerinin projelendirilmesi, inşası ve kullanımıylailgili ruhsat ve izinler ile işyeri açma ve çalışmaruhsatları OSB tarafından verilir ve denetlenir. İşyeriaçma ve çalışma ruhsatının verilmesisırasında işyeri açma ve çalışmaruhsatına ilişkin harçlar, OSB tarafından tahsil edilerekilgili belediye veya il özel idaresi hesabınayatırılır.” Hükmüne; 5.maddesinin ilkfıkrasında, “(Değişik: 4/7/2012-6353/20 md.) OSB, müteşebbis heyetinveya genel kurulun vereceği karar üzerine yönetim kurulununbaşvurusu üzerine Bakanlıkça verilen kamu yararıkararı ve sınırları belirlenmiş yetkiçerçevesinde kamulaştırma işlemleri (…)(1)yaptırabilen bir özel hukuk tüzel kişiliğidir.(Ek cümle : 20/2/2014-6525/21 md.) OSB; kamulaştırmaişlemlerini Valilik, İl Özel İdaresi, Belediye veyaYatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınayaptırabilir. (1) (2)” hükmü yer almakta olup; 12.04.2000günlü, 4562 sayılı Organize Sanayi BölgeleriKanunu’nun, 04.07.2012 günlü, 6353 sayılı BazıKanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun’un 20.maddesiyle değiştirilen5.maddesinin Anayasa’ya aykırılığıiddiasıyla Danıştay Altıncı Dairesi tarafındanyapılan itiraz başvurusu üzerine, Anayasa Mahkemesi 31.10.2013gün, E:2013/49, K:2013/125 sayılı kararı ile özetle;04.07.2012 günlü, 6353 sayılı Kanun’un 20.maddesiyledeğiştirilen 5.maddesinin birinci fıkrasında yer alan‘’… yapabilen veya … ‘’sözcüklerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna veiptaline karar vermiştir. Kanunun 8. maddesinde ise; “ (Değişik fıkra:18/6/2017-7033/43 md.) Yönetim kurulu, müteşebbis heyetin en azdördü kendi üyeleri arasından olmak üzereseçeceği beş asıl, beş yedek üyeden oluşur.Genel kurula geçen ve müteşebbis heyetin sona erdiğiOSB’lerde, yönetim kurulu yönetmelikle belirlenecek kriterleregöre en fazla on bir asıl ve on bir yedek üyeden oluşur.Yönetim kurulu üyeleri dört yıl içinseçilir. Yönetim kurulu üyelerikendi aralarında bir başkan ve bir başkanvekili seçerler.Yönetim kurulu en az ayda iki defa toplanır ve toplantı saltçoğunluk ile yapılır. Geçerli bir mazereti olmadanüst üste yapılan üç toplantıya veya mazeretiolsa dahi altı ay içinde yapılan toplantıların en azyarısına katılmayan üyeler üyeliktençekilmiş sayılırlar. Kararlar salt çoğunluklaverilir. Oyların eşitliği halinde başkanın oyunaitibar edilir. Yönetim kurulu; kanun,yönetmelik, kuruluş protokolü ve benzeri düzenlemeler ilemüteşebbis heyetin kararları çerçevesindeOSB’nin sevk ve idaresini yürütmekle görevlidir.”hükümlerine yer verilmiştir. Yukarıda sözüedilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden,OSTİM Organize Sanayi BölgeMüdürlüğü’nün özel hukuk tüzelkişiliğine sahip olduğu ve özel hukuk tüzelkişilerince tesis edilen işlemlerin yargısal denetiminin adliyargı yerlerince yapılacağının açıkolduğu gözetildiğinde; davacının, Ostim OrganizeSanayi Bölgesinde bulunan taşınmazı işgal ettiğiiddia edilen dava dışı Şirketin gayrisıhhimüessese işyeri açma ve çalışma ruhsatınınherhangi bir kamu kuruluşunda ve Enerji Piyasası DüzenlemeKurumunda kullanılmaması için gerekliyazışmaların yapılması ve ilgili ruhsatınkendilerine devri için gerekli evrakların bildirilmesi istemiyleyapılan başvurunun reddine ilişkin davalı OSBtarafından tesis edilen işlemin yargısal denetiminin adliyargı yerinde yapılması gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerleYargıtay Cumhuriyet Başsavcısının başvurusununkabulü ile, davalı vekilinin görev itirazının reddineilişkin Ankara 15. İdare Mahkemesinin 5.10.2018 gün veE:2018/1906 sayılı görevlilik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınınbaşvurusunun kabulü ile, davalı vekilinin görevitirazının reddine ilişkin Ankara 15. İdare Mahkemesinin5.10.2018 gün ve E:2018/1906 sayılı GÖREVLİLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 25.2.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Hicabi Şükrü Mehmet Birol DURSUN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy