T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 769
KARAR NO : 2019 / 114
KARAR TR : 25.2.2019
ÖZET : Gecekondu Önleme Bölgesindeki taşınmazın bulunduğu bölgenin imar planının değiştirilerek arsa tahsisinin iptal edilmesi nedeniyle, arsa bedelinin ödendiğinden bahisle arsa bedelinin tazmini istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacılar :1-M.G. ve diğ.
Vekili :Av.İ. K.
Davalı :Balıkesir Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. B.Y.Ş.
O L A Y :Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin mirasbırakanı İlhan Göçgören’in, dar gelirliailelere konut edindirme projesinden yararlanmak için BalıkesirBelediyesine yaptığı başvurunun kabul edilmesisonucunda, kendisine Belediye Encümeninin 07.01.1999 tarih ve 23Sayılı kararı ile Karesi İlçesi 2.Kayabey Mahallesi,Kavukçu Yüzü Mevkiinde 5 nolu gecekondu önleme bölgesindebulunan 221-1 Pafta, 6649 Ada, 11 Parselde bulunan 170,23 metrekarelikarsanın tahsis edildiğini, belirlenmiş olan taşınmazbedelinin tamamının davalıya ödendiği halde, Belediyenin arsa tahsislerini tek taraflı olarak iptal ettiğini;arsanın bulunduğu bölgenin imar planının davalıBelediye tarafından değiştirildiğini, bu yüzdenarsanın taraflarına devrinin/aynen iadesinin imkansız hale geldiğini;imar planının değiştirildiği tarih de dikkatealınarak, dava konusu arsanın piyasa rayiç bedelinin tespitiningerektiğini; borçlu Belediyenin edimin ifasını kusuruylaimkansız hale getirmesinin, Borçlar Kanununun 112.maddesi anlamındaborca aykırı bir davranış olduğunu, bu durumdadavalı tarafın, müvekkillerinin uğradığıtüm zararlarını tazmin etmekle yükümlübulunduğunu ifade ederek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklıkalmak kaydıyla şimdilik, arsanın bulunduğu bölgeninimar planının değiştirildiği tarihten itibarenbaşlamak üzere yasal faiziyle birlikte arsanın rayiçdeğerinin tespiti ile 15.000TL’ nin taraflarına ödenmesine; yine fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmakkaydı ile ve zararın doğum tarihi olan bölgenin imarplanının değiştirildiği tarihten itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte 2.500TL’nin davalı taraftantahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalı vekilinceverilen cevap dilekçesinde, davada idari yargınıngörevli olduğu ileri sürülerek, görev itirazındabulunulmuştur.
BALIKESİR1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ; 8.3.2018 günlü 1.celsede veE:2017/620 sayı ile, “Davalı vekilinin yargı yeriitirazının Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2014/3-8 esas, 2015/10karar sayılı ilamı uyarınca reddine” kararvermiştir.
Davalıvekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolunda, süresi içerisindeverdiği dilekçesi üzerine dava dosyası DanıştayBaşsavcılığına gönderilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI; “(…)775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun"Kapsam ve tarif' başlıklı 1. maddesinde; "Mevcutgecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekonduyapımının önlenmesi ve bu amaçlarlaalınması gereken tedbirler hakkında bu kanun hükümleriuygulanır." hükmüne yer verilmiş olup, anılanYasa'nın 4.maddesinde "Gecekonduların ıslah, tasfiye veönleme bölgeleri içinde bulunan binalı ve binasızvakıf taşınmaz mallardan 3 üncü maddenin ikincifıkrası kapsamı dışında kalanları, bukanunda belirtilen amaçlarda kullanılmak üzere,aşağıdaki şartlarla ve genel hükümlere görebedeli ödenmek suretiyle ilgili belediyelerin mülkiyetinegeçer:
a) Arazi vearsaların bedeli; bulunduğu şehir, kasaba ve bölgeninözellikleri, yapılmış ve yapılacak kamu hizmet ve tesislerinindurumu vesair hususlar da gözönünde bulundurularak, ilgilibelediye ve Vakıflar İdaresi arasında anlaşma yolu iletesbit edilir.
b) Bu arazi vearsalar üzerinde Vakıflar İdaresine ait herhangi bir yapıbulunduğu takdirde, bu yapının bedeli ayrıca hesabakatılır.
c) Bedele aitanlaşmazlıklar mahalli asliye hukuk mahkemelerince basit muhakemeusulü ile hallolunur. Bu anlaşmazlıklar tapu tesciline engelolamaz Vakıflar İdaresi ve tapu daireleri vakıftaşınmaz malların cins, miktar ve yerleri ile diğervasıflarını açıkça belirten listeleri,talepleri üzerine en geç 2 ay içerisinde ilgili belediyelerebildirmekle yükümlüdürler.
Belediyeler,kendi mali güçleri ve programlarına göre, butaşınmaz malların tamamen veya peyderpey tesciliniistiyebilirler.
Sözügeçen bölgelerde Devlet veya diğer kamu tüzelkişileri tarafından yaptırılacak kamu hizmet ve tesisleriiçin lüzumlu vakıf taşınmaz mallar dayukarıdaki esaslara göre bu İdarelere intikal ettirilir."hükümleri yer almıştır.
YineYasa'nın 25. maddesinde; "7 nci madde gereğince tesbit olunanönleme bölgelerindeki arsaların, önceliklegecekonduların ıslahı ve tasfiyesi sebepleriyleaçıkta kalacaklara ve diğer konutsuz vatandaşlara verileceği,
Bu arsalardan,ıslah ve tasfiye bölgelerinde bulunan diğer yapısahiplerinden yapısının tasfiyesini istiyenlerin defaydalanabileceği,
Her ne sebepleolursa olsun, bu kanun hükümlerince arsa tahsis edilecek kimselerin,yoksul veya dar gelirli olması, kendisinin veya eşinin veya erginolmıyan çocuğunun herhangi bir belediye sınırıiçinde ev yapmaya müsait arsaya veya her hangi bir yerde bir evveya apartmanın ayrı bir dairesine karşılık olanpayına sahip bulunmamasının şart olduğu,
Kimlerinyoksul ve dar gelirli sayılacağı, kendisine arsa tahsisedileceklerin öncelik sırası ve yukarda sözügeçen diğer hususların esaslarının yönetmeliktebelirtileceği, öngörülmüştür.
Yasa'nın26. maddesinde; "25 inci maddede sözü geçen arsalaryönetmelikte belirtilen şekil ve esaslar dahilinde ve tespit olunacakbedellerle kendilerine arsa verilmesi gerekenleredağıtılır.
Arsa vebinaların halihazır durumları ile şahıslara veya kamukurum ve kuruluşlarına tahsis veya satışlarıvaliliklerince tespit ve Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca onaylanan emsal bedel üzerindenyapılır.
Binalar ve konutlar,valiliklerin teklifi üzerine, bu bedelin yüzde yirmibeşi (% 25)peşin olarak yatırılmak ve vade farkı alınmakkaydıyla taksitle de satılabilir.
Şahıslaraveya kamu kurum ve kuruluşlarına, arsaların ve binalarınsatış veya tahsisine dair esaslar Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca hazırlanacak yönetmeliklebelirlenir." hükümleri ile 27. maddede; "Bu kanunhükümlerine göre kendilerine arsa tahsis edilenlerlegecekondusunu ıslah edeceklere, imkanları nispetinde Toplu Konutİdaresi Başkanlığınca, mahalli belediyelerce veyadiğer daire ve kurumlarca her türlü teknik yardımyapılır ve bunlara uzun vadeli konut kredisi verilmesi ve ayniyardım yapılması yoluna gidilir. Islahı gerekenkonutların tesbiti işlemleri, arsa tahsisi, yeniden konut yapacaklaraveya konutunu ıslah edeceklere temin olunacak kredi veyayapılabilecek ayni ve teknik yardımların miktar, şekil vesair şartlarına dair esaslar yönetmelikte belirtilir."hükümleri yer almış bulunmaktadır.
Anılandüzenlemelere göre, Yasa'da öngörülen usûl veesaslara uygunluğu saptananlara hak sahipliğiölçütüne dayalı tahsis yapılarak, gereklidüzenlemeler tamamlandıktan sonra da yapılmış olantahsisin esas alınması suretiyle tapu verilmektedir. 775sayılı Yasa hükümlerine göre ilgili idarenin haksahiplerine tapu verme yetkisi idari nitelik taşıyan uygulamaişlemlerinin doğrudan bir sonucu olarak karşımızaçıkmaktadır.
Dosyanınincelenmesinden, Balıkesir İli, Karesi İlçesi, 2. KayabeyMahallesi, 5 Nolu Gecekondu Önleme Bölgesinde bulunan 6649 ada, 11parsel sayılı taşınmazın mülga BalıkesirBelediyesi tarafından davacıların murisi İ. G. adına775 sayılı Yasa uyarınca tahsis edildiği, anılantaşınmaz üzerinde 775 sayılı Yasa uyarınca 2yıl içinde bina yapılması gerekirken yapıruhsatı alınmadığı ve nüveinşaatının da yapılmadığının tespitedilmesi üzerine, aynı durumda olan diğertaşınmazlarla birlikte Balıkesir BüyükşehirBelediye Meclisinin 19.04.2016 tarih ve 500 sayılı kararıyla5393 sayılı Belediye Kanununun 18-e ve 69. maddelerine göreBalıkesir Gayrimenkul Yatırım ve Gıda Anonim Şirketineayni sermaye olarak konulmasına ve tapu devrinin yapılmasınakarar verildiği, davacılar tarafından 775 sayılı Yasauyarınca tahsis edilen taşınmazın bedelinintamamının ödendiği, arsa tahsisinin tek taraflı olarakiptal edildiği, yapılan imar planı değişikliğiile taşınmazın kendilerine devrinin imkansız halegeldiği, bu nedenle taşınmazın rayiç bedelinintazminat olarak ödenmesine karar verilmesi istemiyle davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda,davacıların dava açmaktaki amacı, 775 sayılıYasa uyarınca başlanılan tahsis işlemlerininsonuçlanmaması nedeniyle ödediğini iddia ettikleri arsabedeli nedeniyle oluşan zararın tazmini olduğundan, davacılarıntalebinin 775 sayılı Yasada öngörülen haksahipliği esaslarına uygun olup olmadığınınbelirlenmesinden kaynaklanan bu uyuşmazlığınçözümünde İdari Yargı yerleri görevlibulunmaktadır.
SONUÇ:Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Yasa'nın 10'uncumaddesi uyarınca, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine…” karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göre YargıtayCumhuriyet Başsavcısının da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…)20/07/1966 tarihli ve 775sayılı Gecekondu Kanununun "Kapsam ve tarif' kenarbaşlıklı 1. maddesinde "Mevcut gecekondularınıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımınınönlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirlerhakkında bu kanun hükümleri uygulanır.”; aynıkenar başlıkta yer alan 2. maddesinde ise, "Bu kanundasözü geçen (Gecekondu) deyimi ile, imar ve yapıişlerini düzenliyen mevzuata ve genel hükümlerebağlı kalınmaksızın, kendisine ait olmıyan araziveya arsalar üzerinde, sahibinin rızası alınmadanyapılan izinsiz yapılar kastedilmektedir." hükümlerineyer verilmiştir.
AynıKanunun, "Belediyelere arsa sağlanması"başlığında yer alan 4. maddesinde,"Gecekonduların ıslah, tasfiye ve önleme bölgeleriiçinde bulunan binalı ve binasız vakıf taşınmazmallardan 3 üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamıdışında kalanları, bu kanunda belirtilen amaçlardakullanılmak üzere, aşağıdaki şartlarla ve genelhükümlere göre bedeli ödenmek suretiyle ilgilibelediyelerin mülkiyetine geçer: / a) Arazi ve arsalarınbedeli; bulunduğu şehir, kasaba ve bölgenin özellikleri,yapılmış ve yapılacak kamu hizmet ve tesislerinin durumuvesair hususlar da gözönünde bulundurularak, ilgili belediye veVakıflar İdaresi arasında anlaşma yolu ile tesbit edilir. /b) Bu arazi ve arsalar üzerinde Vakıflar İdaresine ait herhangibir yapı bulunduğu takdirde, bu yapının bedeli ayrıcahesaba katılır. / c) Bedele ait anlaşmazlıklar mahalliasliye hukuk mahkemelerince basit muhakeme usulü ile hallolunur. Buanlaşmazlıklar tapu tesciline engel olamaz. / Vakıflarİdaresi ve tapu daireleri vakıf taşınmaz mallarıncins, miktar ve yerleri ile diğer vasıflarınıaçıkça belirten listeleri, talepleri üzerine engeç 2 ay içerisinde ilgili belediyelere bildirmekleyükümlüdürler. / Belediyeler, kendi maligüçleri ve programlarına göre, bu taşınmazmalların tamamen veya peyderpey tescilini istiyebilirler. / Sözügeçen bölgelerde Devlet veya diğer kamu tüzelkişileri tarafından yaptırılacak kamu hizmet ve tesisleriiçin lüzumlu vakıf taşınmaz mallar dayukarıdaki esaslara göre bu İdarelere intikal ettirilir."hükmüne; "Arsa tahsisi şart ve şekilleri' kenarbaşlığında düzenlenen 25. maddesinde, "7 ncimadde gereğince tesbit olunan önleme bölgelerindeki arsalar,öncelikle gecekonduların ıslahı ve tasfiyesi sebepleriyleaçıkta kalacaklara ve diğer konutsuz vatandaşlara verilir./ Bu arsalardan, ıslah ve tasfiye bölgelerinde bulunan diğeryapı sahiplerinden yapısının tasfiyesini istiyenler defaydalanabilirler. / Her ne sebeple olursa olsun, bu kanunhükümlerince arsa tahsis edilecek kimselerin, yoksul veya dar gelirliolması, kendisinin veya eşinin veya ergin olmıyançocuğunun herhangi bir belediye sınırı içindeev yapmaya müsait arsaya veya her hangi bir yerde bir ev veyaapartmanın ayrı bir dairesine karşılık olanpayına sahip bulunmaması şarttır. / Kimlerin yoksul ve dargelirli sayılacağı, kendisine arsa tahsis edileceklerinöncelik sırası ve yukarda sözü geçen diğerhususların esasları yönetmelikte belirtilir.”hükmüne;26. maddesinde, "25 inci maddede sözü geçen arsalaryönetmelikte belirtilen şekil ve esaslar dahilinde ve tespit olunacakbedellerle kendilerine arsa verilmesi gerekenleredağıtılır. / Arsa ve binaların halihazırdurumları ile şahıslara veya kamu kurum vekuruluşlarına tahsis veya satışları valiliklerincetespit ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onaylananemsal bedel üzerinden yapılır. / Binalar ve konutlar,valiliklerin teklifi üzerine, bu bedelin yüzde yirmibeşi (% 25)peşin olarak yatırılmak ve vade farkı alınmakkaydıyla taksitle de satılabilir. / Şahıslara veya kamukurum ve kuruluşlarına, arsaların ve binalarınsatış veya tahsisine dair esaslar Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca hazırlanacak yönetmeliklebelirlenir." hükmüne; "Yardımlar ve muafiyetler"kenar başlıklı 27. maddesinde ise "Bu kanunhükümlerine göre kendilerine arsa tahsis edilenlerlegecekondusunu ıslah edeceklere, imkânları nispetinde TopluKonut İdaresi Başkanlığınca, mahalli belediyelerceveya diğer daire ve kurumlarca her türlü teknik yardımyapılır ve bunlara uzun vadeli konut kredisi verilmesi ve ayniyardım yapılması yoluna gidilir. İslahı gerekenkonutların tesbiti işlemleri, arsa tahsisi, yeniden konut yapacaklaraveya konutunu ıslah edeceklere temin olunacak kredi veyayapılabilecek ayni ve teknik yardımların miktar, şekil vesair şartlarına dair esaslar yönetmelikte belirtilir."hükmüne yer verilmiştir.
Anılanmevzuat uyarınca yapılan tespit ve değerlendirme sonucunda,öngörülen koşullara uygunluğu saptanan ilgililere arsaveya hisse tahsis etmek ve bunlar adına tapuya tescil ettirmek,koşulları taşımayanların istemlerini ise reddetmekyetkisine sahip olan idarenin söz konusu uygulama işlemleri, kamugücüne dayalı, re’sen ve tek yanlı nitelik taşımaktaolduğu anlaşılmaktadır.
Anayasanın125/son maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğanzararı ödemekle yükümlü olduğu kuralabağlanmış; 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1.b maddesinde, idari eylem ve işlemlerdendolayı hakları ihlal edilenler tarafından açılan tamyargı davaları, idari dava türleri arasındasayılmıştır.
775sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca tahsis belgesikarşılığı tapu kaydının hukukînedenlerle verilememesi sonucu tahsis bedeli ödeyeninuğradığını iddia ettiği zararın tazminineilişkin davanın, işlemin davalı idarenin re'sen ve tektaraflı kamu gücü kullanması sonucu ortayaçıkması sebebiyle ve işlemin idari niteliğiitibarı ile idare mahkemelerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Bu nedenle,Danıştay Başsavcılığının 2247sayılı Kanunun 10. maddesi gereğince yapmış olduğubaşvurunun kabulü ile Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin08/03/2018 tarihli ve E.2017/620 sayılı görevlilikkararının kaldırılmasına karar verilmesi…”gerektiği yolunda yazılı düşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 25.2.2019 günlütoplantısında:
I-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı vekilinin,anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Danıştay Başsavcısı'nca,10. maddede öngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,Gecekondu Önleme Bölgesindeki taşınmazınbulunduğu bölgenin imar planının değiştirilerekarsa tahsisinin iptal edilmesi nedeniyle, arsa bedelinin ödendiğindenbahisle arsa bedeli için şimdilik 15.000 TL, gerçekmüspet zararları için 2.500 TL olmak üzere toplam 17.500TL’nın imar planlarının değiştirildiği tarihindenitibaren başlayacak yasal faizi ile birlikte ödenmesine kararverilmesi istemiyle açılmıştır.
775sayılı Gecekondu Kanununun "Kapsam ve tarif'başlıklı 1. maddesinde; "Mevcut gecekondularınıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımınınönlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirlerhakkında bu kanun hükümleri uygulanır."hükmüne;
AnılanYasa'nın 4.maddesinde " "Gecekonduların ıslah, tasfiyeve önleme bölgeleri içinde bulunan binalı ve binasızvakıf taşınmaz mallardan 3 üncü maddenin ikincifıkrası kapsamı dışında kalanları, bukanunda belirtilen amaçlarda kullanılmak üzere,aşağıdaki şartlarla ve genel hükümlere görebedeli ödenmek suretiyle ilgili belediyelerin mülkiyetinegeçer:
a) Arazi vearsaların bedeli; bulunduğu şehir, kasaba ve bölgeninözellikleri, yapılmış ve yapılacak kamu hizmet vetesislerinin durumu vesair hususlar da gözönünde bulundurularak,ilgili belediye ve Vakıflar İdaresi arasında anlaşma yoluile tesbit edilir.
b) Bu arazi vearsalar üzerinde Vakıflar İdaresine ait herhangi bir yapıbulunduğu takdirde, bu yapının bedeli ayrıca hesabakatılır.
c) Bedele aitanlaşmazlıklar mahalli asliye hukuk mahkemelerince basit muhakemeusulü ile hallolunur. Bu anlaşmazlıklar tapu tesciline engelolamaz Vakıflar İdaresi ve tapu daireleri vakıftaşınmaz malların cins, miktar ve yerleri ile diğervasıflarını açıkça belirten listeleri,talepleri üzerine en geç 2 ay içerisinde ilgili belediyelerebildirmekle yükümlüdürler.
Belediyeler,kendi mali güçleri ve programlarına göre, butaşınmaz malların tamamen veya peyderpey tesciliniistiyebilirler.
Sözügeçen bölgelerde Devlet veya diğer kamu tüzelkişileri tarafından yaptırılacak kamu hizmet ve tesisleriiçin lüzumlu vakıf taşınmaz mallar dayukarıdaki esaslara göre bu İdarelere intikal ettirilir."hükmüne;
"Arsatahsisi şart ve şekilleri" başlıklı 25. Maddesinde;“ 7 nci madde gereğince tesbit olunan önlemebölgelerindeki arsalar, öncelikle gecekondularınıslahı ve tasfiyesi sebepleriyle açıkta kalacaklara vediğer konutsuz vatandaşlara verilir.
Bu arsalardan,ıslah ve tasfiye bölgelerinde bulunan diğer yapısahiplerinden yapısının tasfiyesini istiyenler defaydalanabilirler.
Her ne sebepleolursa olsun, bu kanun hükümlerince arsa tahsis edilecek kimselerin,yoksul veya dar gelirli olması, kendisinin veya eşinin veya erginolmıyan çocuğunun herhangi bir belediye sınırıiçinde ev yapmaya müsait arsaya veya her hangi bir yerde bir evveya apartmanın ayrı bir dairesine karşılık olanpayına sahip bulunmaması şarttır.
Kimlerinyoksul ve dar gelirli sayılacağı, kendisine arsa tahsisedileceklerin öncelik sırası ve yukarda sözügeçen diğer hususların esasları yönetmeliktebelirtilir.” Hükmüne;
AynıYasanın 26.maddesinde; “ (Değişik : 6/6/1984 - 3016/1 md.)
25 incimaddede sözü geçen arsalar yönetmelikte belirtilenşekil ve esaslar dahilinde ve tespit olunacak bedellerle kendilerine arsaverilmesi gerekenlere dağıtılır.
Arsa vebinaların halihazır durumları ile şahıslara veya kamukurum ve kuruluşlarına tahsis veya satışlarıvaliliklerince tespit ve Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca onaylanan emsal bedel üzerindenyapılır.
Binalar vekonutlar, valiliklerin teklifi üzerine, bu bedelin yüzdeyirmibeşi (% 25) peşin olarak yatırılmak ve vade farkıalınmak kaydıyla taksitle de satılabilir.
Şahıslaraveya kamu kurum ve kuruluşlarına, arsaların ve binalarınsatış veya tahsisine dair esaslar Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca hazırlanacak yönetmeliklebelirlenir.”hükmüne;
"Yardımlarve Muafiyetler" başlıklı 27. maddesinde; “Bu kanunhükümlerine göre kendilerine arsa tahsis edilenlerlegecekondusunu ıslah edeceklere, imkanları nispetinde Toplu Konutİdaresi Başkanlığınca, mahalli belediyelerce veyadiğer daire ve kurumlarca her türlü teknik yardımyapılır ve bunlara uzun vadeli konut kredisi verilmesi ve ayniyardım yapılması yoluna gidilir. Islahı gerekenkonutların tesbiti işlemleri, arsa tahsisi, yeniden konut yapacaklaraveya konutunu ıslah edeceklere temin olunacak kredi veyayapılabilecek ayni ve teknik yardımların miktar, şekil vesair şartlarına dair esaslar yönetmelikte belirtilir.
Kendilerinearsa tahsis edilenler, yönetmelikte belirtilen işlemleri, tahsistarihinden itibaren 6 ay içinde tamamlamıya ve krediyeihtiyaçları bulunduğu ve yönetmeliğe göregerektiği takdirde, Türkiye Emlak Kredi Bankasında kendilerinekredi tahsisini gerektirecek şekilde hesap açtırmayamecburdurlar. Bunlardan krediye hak kazananların kredi tahsis tarihindenitibaren diğerlerinin ise, arsa tahsisi tarihinden itibaren en geç1 yıl içinde konutlarını yapmaya başlamaları ve32 nci maddeye uygun olarak önceden tesbit edilen plana göre,nüve kısmını en geç 2 yıl içinde bitirmelerişarttır.
Buşartlara uymıyanlardan, bu kanuna göre tahsis edilmiş veyaedilecek taşınmaz mallar hiçbir hükümalınmasına lüzum kalınmaksızın gerialınır.” hükmüne;
775Sayılı Gecekondu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin 15.maddesinde "...Arsa sahipleri konut inşa kredisi almayacak ise, tapusenedinin tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde konutunuyapmağa başlamaları ve önceden tespit edilen planagöre nüve kısmını en geç 2 yıliçinde bitirmeleri şarttır. Bu şarta uymayanlardan tahsisedilen arsalar, hiçbir hüküm alınmasına lüzumkalmaksızın arsa bedeline mahsuben tahsil olunan meblağkendisine iade olunarak geri alınır " hükmüne yerverilmiştir.
Davadosyasının incelenmesinden; Balıkesir İli, Karesiİlçesi, 2. Kayabey Mahallesi, 5 Nolu Gecekondu ÖnlemeBölgesinde bulunan 6649 ada, 11 parsel sayılıtaşınmazın mülga Balıkesir Belediyesi tarafındandavacıların murisi İlhan Göçgören adına775 sayılı Yasa uyarınca tahsis edildiği, anılantaşınmaz üzerinde 775 sayılı Yasa uyarınca 2yıl içinde bina yapılması gerekirken yapıruhsatı alınmadığı ve nüveinşaatının da yapılmadığının tespitedilmesi üzerine, aynı durumda olan diğertaşınmazlarla birlikte Balıkesir BüyükşehirBelediye Meclisinin 19.04.2016 tarih ve 500 sayılı kararıyla5393 sayılı Belediye Kanununun 18-e ve 69. maddelerine göreBalıkesir Gayrimenkul Yatırım ve Gıda Anonim Şirketineayni sermaye olarak konulmasına ve tapu devrinin yapılmasınakarar verildiği, davacılar tarafından 775 sayılı Yasauyarınca tahsis edilen taşınmazın bedelinin tamamınınödendiği, arsa tahsisinin tek taraflı olarak iptaledildiği, yapılan imar planı değişikliği iletaşınmazın kendilerine devrinin imkansız hale geldiği,bu nedenle taşınmazın rayiç bedelinin tazminat olaraködenmesine karar verilmesi istemiyle davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Belirtilendurum ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerikarşısında, 775 sayılı Yasa uyarınca tesis edilenişlemler sonucunda idarece bedeli karşılığındadavacılara verilip, daha sonra mevzuata aykırıdavranış gerekçesiyle tek taraflı olarak iptal edilenarsa tahsis belgeleri nedeniyle, idarenin tazmin sorumluluğunun bulunupbulunmadığının idare hukuku ilkelerine göresaptanması gerekeceğinden; 775 sayılı Yasa’daöngörülen düzenlemelere dayanarak davalı Belediyetarafından tesis edilen işlemden kaynaklandığı ilerisürülen zararın giderilmesi istemine ilişkin bulunandavanın görüm ve çözümünde idariyargı yerleri görevli bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, DanıştayBaşsavcısı'nca yapılan başvurunun kabulü iledavalı vekilinin görev itirazının reddineilişkin Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 8.3.2018 gün veE:2017/620 sayılı kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Danıştay Başsavcısı'ncayapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile davalı vekilinin görevitirazının reddine ilişkin Balıkesir 1. Asliye HukukMahkemesinin 8.3.2018 gün ve E:2017/620 sayılı KARARININKALDIRILMASINA, 25.2.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy