T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 820
KARAR NO : 2019 / 117
KARAR TR : 25.2.2019
ÖZET : Davacının maliki iken Orman Genel Müdürlüğünce açılan dava sonucu, orman olarak hazine adına tapuya kayıt ve tesciline hükmedilen taşınmazın, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında bedelsiz olarak iadesi, taşınmazın iade edilmeyecek yerlerden olduğunun tespiti halinde, eş değer bir taşınmazın verilmesi, bunun mümkün olmaması ya da önerilen taşınmazın kabul edilmemesi halinde taşınmazın rayiç değeri üzerinden bedelinin hak sahibi davacıya ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile, taşınmazın rayiç değerinin, yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : M.Z.T. Vekili : Av. M.K. Davalılar (Adli yargıda): 1-Maliye Hazinesiniİzafeten Kocaeli Defterdarlığı Vekili : D.O.T. 2-İzmit Tapu Müdürlüğü Vekili : Av. K.Ö. Davalı (İdari yargıda) : Kocaeli Valiliği OLAY : Davacı vekili dilekçesinde;müvekkilinin, Kocaeli, İzmit, 2. Bölge, HikmetiyeKöyü, Acıelma Mevkii, Pafta:4, Parsel: 121'de kayıtlı4060 m2 taşınmazın maliki iken; Orman Genel Müdürlüğünce,taşınmazın orman olduğu iddiası ile müvekkilialeyhine dava açıldığını; Kocaeli 4. AsliyeHukuk Mahkemesi'nin E:1993/535, K:1995/506 sayılı kararı iletapu kaydının iptali ve taşınmazın orman olarak hazineadına tapuya kayıt ve tesciline hükmedilmiş olduğunu;6292 sayılı Orman KöylülerininKalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına OrmanSınırları Dışına ÇıkarılanYerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım ArazilerininSatışı Hakkında Kanunun 7. maddesi uyarınca, tapumaliklerine tapudan doğan hakların iadesi yönünde haklartanındığını; 29.11.2013 tarihli dilekçeile, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesine göre,taşınmazın müvekkiline iadesi, taşınmazıniade edilmeyecek yerlerden olduğunun tespiti halinde, aynı maddeninson fıkrasına göre eş değer birtaşınmazın verilmesi, eş değer birtaşınmazın teklif edilmemesi ya da teklif edilecektaşınmazın hak sahibi müvekkili tarafından kabuledilmemesi halinde (345 sıra nolu Milli Emlak Genel Tebliğikapsamında) taşınmazın rayiç değeriüzerinden bedelinin hak sahibi müvekkiline ödenmesini talepettiklerini, taleplerinin Kocaeli Defterdarlığı tarafından,her hangi bir gerekçe gösterilmeksizin reddedildiğini; bunun hukuksaltemelden yoksun, keyfi bir karar olduğunu; idarenin tutumunun,Mülkiyet Hakkının ve özellikle Tapu Siciline Güvenİlkesinin yok sayılmasına yönelik düzenlemelere/sorunlaraçözüm getirme potansiyeline sahip olan 6292 sayılıkanunun amacına da aykırı olduğunu; idarenin, kanundatanınan hakları açıkça ve bilinçli olaraktanımadığını; 6292 sayılı Yasanın 7.maddesinin/son/4.fıkrasınagöre; ilgililerine iade edilmesi gereken taşınmazlardanorman olduğu iddiasıyla Orman GenelMüdürlüğünce açılan davalar sonucundaorman niteliğiyle Hazine adına tescil edilen, fiilen ormanniteliğinde olan veya bu nedenle dava açılması gereken,ağaçlandırılmak üzere Orman GenelMüdürlüğüne tahsis edilen, kamu hizmetlerineayrılan veya bu amaçla kullanılan, özel kanunlar gereğincedeğerlendirilmesi gereken veya Maliye Bakanlığıncabelirlenen taşınmazların ilgililerine iade edilmeyeceği, bu taşınmazların yerine, idarece belirlenen ve ilgililerinceitiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul edilen rayiç bedellerininödenebileceği veya rayiç bedellerine uyguntaşınmazlar verilebileceği denildiğini hükmün buson cümlesinde ödenir yerine "... ödenebilir", veriliryerine "... verilebilir" denilmekte ise de bu (7) maddenin ilkfıkrasında,"... iade edilir" denildiğini; eşitlikkuralı açısından son fıkra hükmünütakdiri değil "emredici" hüküm saymak gerektiğini,nitekim yasanın bu maddesinin uygulanmasına ilişkin olan Tebliğin14/2 a ve b fıkrasındaki hükümlerin "emredici"hüküm niteliğinde olduklarını; 6292 sayılıyasa ile yürürlüğe girmiş olan bu özelhükümler dışında, Medeni Kanunun 1007. maddesikapsamında da müvekkili adına tazminat taleplerinin kabulününgerektiğini; çünkü, müvekkilinin, dava konusutaşınmazın Tapu Kaydına Güvenerek bedeliniödemiş olduğunu; müvekkilin tapusunun,taşınmazın orman olarak nitelendirilmesi ile geçersizsayılıyorsa, tapu siciline güven ilkesinin bir gereğiolarak davacıya taşınmaz bedelinin ödenmesinin hukukun vevicdanın gereği olduğunu; bu vesile ile bu güne kadardevletin verdiği tapunun geçersiz sayılması ileuğranılan zararların giderilmemesi durumunda, AnayasaMahkemesi'ne ya da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvuruhaklarını kullanacaklarını; öte yandan, MK 1007.maddeyegöre 6292 sayılı yasanın 7. maddesi daha özel birhüküm olduğundan ve özel hükmün öncelikleuygulanması gerektiğinden; 6292 sayılı kanunun 7.maddesinindevletin tazminat ödeme yükümlülüğünüaçıkça hükme bağlamış olmasınedenlerine göre; MK. Md. 1007’den önce taleplerininyerinde bulunması halinde 6292 sayılı Kanuna göre davanınkabulünün gerektiğini; yerleşik içtihatların,MK 1007'ye göre açılacak davaların Tapu Sicil Müdürlüğü'nekarşı Adli Yargıda açılması yönündeolduğunu; 6292 sayılı yasa yeni bir yasa olduğundan,bu yasaya dayanılarak açılacak davalarda yargı yolununadli mi, idari yargı mı olduğu tartışılabilirsede davanın, MK 1007'ye göre açılan davalarabüyük ölçüde benzemesi, hatta 6292 sayılıyasanın 7. maddesinin, MK md. 1007'nin özel bir hali olmasınedeniyle bu davanın da adli yargıda açılmasıgerektiği kanısında olduklarını ifade ederek; davakonusu taşınmazın değer tespitine göre ortayaçıkacak değerine bağlı olarak, fazlaya ilişkintalep ve dava hakları saklı olmak üzere şimdilik 1.000.-TL'nindavalı idarelerden, müştereken ve müteselsilen tahsiledilerek davacıya ödenmesine; İdareye başvuru tarihindenitibaren yürütülmek üzere yasal faize karar verilmesiistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır. KOCAELİ 2.ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 22.12.2015 gün ve E:2014/693, K:2015/555 sayı ile,“(…) Dava 6292 sayılı Yasanın 7. maddesi veya buistem yerinde görülmezse MK.nun 1007. maddesi uyarınca tapusuiptal edilen taşınmaz için tazminat istemidir. Dava konusu Hikmetiyeköyü, 121 parsel sayılı taşınmaz davacıadına kayıtlı iken Kocaeli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1993/535-1995/506 sayılı kararı ile orman idaresinin açmışolduğu dava sonunda kesinleşen orman kadastro haritasıiçerisinde orman sayılan yerlerden olduğu kabul edilerek tapukaydının iptal edildiği ve orman olarak hazine adınatesciline karar verildiği iş bu kararın 05/11/1997 tarihindetemyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiş olduğugörülmüştür. Davacı 6292 sayılıYasanın yürürlüğe girmesi ile Milli EmlakMüdürlüğüne 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararıile iptal edilen 121 parsel sayılı taşınmazın iadesiveya iade taleplerinin kabul edilmemesi halinde rayiç değerinintespiti ile bu bedelin ödenmesini talep eden 29/11/2013 tarihlidilekçe ile başvurmuş, idarece yapılan inceleme sonucundadavacıya taleplerinin 6292 sayılı yasanın 7. maddesinegöre iade hakkından yararlanmalarının mümkünolmadığı bildirilmiş ve bildirim 05/08/2014 tarihindedavacıya tebliğ edilmiştir. Bu tebliğ üzerinedavacı vekili mahkememizde 25/08/2014 tarihinde iş bu davayıaçmıştır. Dosyada toplanan tümbelgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının talebiadına tapuda kayıtlı taşınmazın orman olmasınedeniyle tapusunun iptal edildiğinden değerinin 6292sayılı Yasanın 7. maddesi veya bu talepleri yerindegörülmezse M.K. 1007. maddesine göre bedelin tazmini istemidir.Davacının M.K. 1007. maddesine göre talebideğerlendirildiğinde, tapunun 05/11/1997 tarihinde kesinleşenmahkeme kararı ile iptal edildiği davanın ise 25/08/2014tarihinde açıldığı, bu tür davalarda 10yıllık zaman aşımı uygulanması gerektiği vedavalılar vekilinin süresinde vermiş olduğu cevapdilekçesinde zaman aşımı defini ilerisürdüğü görülmekle bu talebinin zamanaşımına uğradığı anlaşılmaklatalep 6292 sayılı yasanın 7. maddesine göredeğerlendirilmiştir. Anılan yasanın 7. Maddesinin sonfıkrasında "Bu maddeye göre ilgililerine iade edilmesigereken taşınmazlardan orman olduğu iddiasıyla Orman GenelMüdürlüğünce açılan davalar sonucundaorman niteliğiyle Hazine adına tescil edilen, fiilen ormanniteliğinde olan veya bu nedenle dava açılması gereken,ağaçlandırılmak üzere Orman GenelMüdürlüğüne tahsis edilen, kamu hizmetlerineayrılan veya bu amaçla kullanılan, özel kanunlargereğince değerlendirilmesi gereken veya MaliyeBakanlığınca belirlenen taşınmazlar ilgililerine iadeedilmez. Bu taşınmazların yerine, idarece belirlenen veilgililerince itiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul edilen rayiçbedelleri ödenebilir veya rayiç bedellerine uyguntaşınmazlar verilebilir." şeklinde düzenlemegetirilmiştir. Anılan hükme göre yapılanbaşvuruda bedel veya aynen iade talep edilmiş, idare nizalıyerin orman olduğu gerekçesiyle iade talebini reddetmiş,bedelle ilgili ise herhangi bir karar vermemiştir. 6292 SayılıYasaya göre bedelin idarece belirlenmesi hükmebağlanmış olduğundan mahkememizce idareninyapacağı bir işlemin yapılması mümkün olmayıpbedel belirlenmemesi ve iade konusunda bir karar verilmemesi hususundaki idarikarara karşı davacının ancak idare mahkemesinde davaaçabileceği ve bu tür bir talebin idare mahkemesindeaçılacak bir davada değerlendirilmesi gerektiğindenyargı yolu bakımından bu talebin de reddine, tapu sicilmüdürlüğünün davacınındayandığı idari işlemde taraf olmadığı vemahkeme kararı ile tapunun iptal edildiği anlaşılmakla budavalı hakkındaki davanın ise husumetten reddine karar vermekgerekmiş ve aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıdaaçıklanan nedenlerle; Davalı Tapu SicilMüdürlüğü hakkındaki davanın husumettenreddine, Diğer davalı hakkındaki talebin ise idari yargıdagörülmesi gerektiğinden dava dilekçesinin bu nedenlereddine…” karar vermiş; temyiz edilmesi üzerineYargıtay 20.Hukuk Dairesince, 12.4.2018 gün ve E: 2016/5168,K:2018/2875 sayı ile onanan karar kesinleşmiştir. Davacı vekili bu defa, 6292sayılı Kanunun 7. maddesine göre taşınmazınmüvekkiline iadesi, aynı maddeye göre taşınmazıniade edilmeyecek yerlerden olduğunun tespiti halinde, 7. maddenin sonfıkrasına göre eş değer bir taşınmazınverilmesi, eş değer bir taşınmazın teklif edilmemesiya da teklif edilecek taşınmazın hak sahibi müvekkilitarafından kabul edilmemesi halinde taşınmazın rayiçdeğeri üzerinden bedelinin hak sahibi müvekkilineödenmesine ilişkin 29.11.2013 tarihli başvurularınınreddine ilişkin Kocaeli Valiliği, Defterdarlık Milli EmlakDairesi Başkanlığı, İzmit EmlakMüdürlüğünün 31.07.2014 tarih ve 45997973 / 41010103087- 5115 sayılı işlemin iptaline; dava konusutaşınmazın idarece güncel değerinin tespiti ve bunagöre taşınmazın rayiç değerinin, yasal faiziylebirlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesi istemiyle, 1)MaliyeHazinesini İzafeten, Kocaeli Defterdarlığı, 2) Kocaeliİzmit Tapu Müdürlüğüne karşı idari yargıyerinde dava açmıştır. Kocaeli 2.İdare MahkemesiKocaeli Defterdarlığı ile Kocaeli İzmit TapuMüdürlüğünü hasım mevkiinden çıkarılmasına,davanın Kocaeli Valiliği husumetiyle incelenmesi gerektiğinekarar vermiştir. KOCAELİ 2.İDAREMAHKEMESİ: 26.9.2018 gün ve E:2018/670 sayı ile,“(…)usul hükümlerinden deanlaşılacağı üzere, idari yargınıngörev alanı; idare hukuku kuralları içinde, kamuhizmetinin yürütülmesi amacıyla, kamu gücü kullanılaraktesis edilen idari işlemler, idari eylemler ve idarisözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar nedeniyleaçılan davaların görüm veçözümüyle sınırlıdır. 6292 sayılı OrmanKöylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve HazineAdına Orman Sınırları DışınaÇıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye AitTarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun 1. maddesinde,"Bu Kanunun amacı; 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı OrmanKanununun 2'nci maddesi gereğince, Hazine adına ormansınırları dışına çıkarılanyerlerin değerlendirilmesi, yeni orman alanlarınınoluşturulması, nakline karar verilen Devlet ormanlarıiçinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkınınyerleştirilmesi ve orman köylülerininkalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye aittarım arazilerinin satışına ilişkin usul veesasların belirlenmesidir. Bu Kanun, 6831 sayılı Kanunun 2'ncimaddesine göre Hazine adına orman sınırlarıdışına çıkarılan yerler ile Hazineye aittarım arazileri hakkında uygulanır." hükmüne yerverilmiş olup; "2/A veya 2/B belirtmelerinin terkini ve iade edilecektaşınmazlar" başlıklı 7. maddesinde ise,"(1) İlgililer tarafından idareye başvurulması veidarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme vearaştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesihâlinde; a)Tapu ve kadastro veya imarmevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapudahalen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardanHazine adına orman sınırı dışınaçıkarıldığı gerekçesiyle tapukütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulantaşınmazların tapu kayıtları bedelalınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapukütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleriaynen devam eder, aynı gerekçeyle bu niteliktekitaşınmazlar hakkında dava açılmaz,açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalarsonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline kararverilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyentaşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlemyapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adınatescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıliçinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarakönceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarınaiade edilir." düzenlemeleri yer almıştır. Dava dosyasında yer alanbilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden; davacı tarafından,Kocaeli İli, İzmit İlçesi, Hikmetiye Köyü,Acıelma mevkii, 4 pafta, 121 parsel numaralıtaşınmazın 6292 sayılı Kanunun 7. maddesiuyarınca iadesi veya bu istem yerinde görülmezseeşdeğer bir taşınmazın verilmesi, bu da kabuledilmezse taşınmazın rayiç değeri üzerindenbedelinin ödenmesi istemiyle Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeaçılan davada, Mahkeme'nin 22.12.2015 tarih ve E:2014/693,K:2015/555 sayılı kararı ile davanın görevyönünden reddine karar verildiği, iş bu kararakarşı davacı tarafın temyiz yoluna başvurmasısonrasında Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 12.04.2018 tarih veE:2016/5168, K:2018/2875 sayılı kararıyla temyizitirazlarının reddine karar verilmesi ve bu karara karşıtaraflarca karar düzeltme talebinde bulunulmamasıyla kararın16.05.2018 tarihinde kesinleşmesi üzerine Mahkememiz'de bakılandavanın açıldığı anlaşılmakta vedavacı tarafından dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesinin dava dilekçesinde ayrıca istendiğigörülmektedir. Uyuşmazlık konusu olayile anılan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; tapu vekadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adınaoluşturulan taşınmazlara ilişkin olarak açılandavalar sonucunda mahkemelerce kişiler adına olan tapuları iptaledilerek; orman vasfıyla tapuda Hazine adına tescil edilen ve dahasonra Hazine adına orman sınırları dışınaçıkarılan veya doğrudan Hazine adına ormansınırları dışına çıkarılanyerlerden olduğu gerekçesiyle Hazine adına tapuya tesciledilenlerin yasanın yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren iki yıl içinde başvurulması şartıylailgililerine iade ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmelerininterkin edileceği anlaşılmakta olup, yasa maddesinin "2/Aveya 2/B belirtmelerinin terkini" şeklindeki başlığındananlaşılacağı üzere gerek anılan terkinlerin,gerekse yasa kapsamındaki taşınmazların ilgililereiadesinin sonuç itibariyle tapu kayıtlarındadeğişiklik gerektirdiği ve verilecek bir iptalkararının uygulanmasının bu sonucu doğuracağı,dolayısıyla dava konusu uyuşmazlığıngörüm ve çözümünün idariyargının değil, tapu kayıtlarında değişiklikmeydana getirebilecek bir şekilde karar vermeye yetkili olan adliyargının görev alanına girdiği sonucunavarılmış olup, Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/693esas sayılı dosyasında verilen ve kesinleşengörevsizlik kararı da dikkate alındığında olumsuzgörev uyuşmazlığının çözümüiçin yukarıda anılan amir hüküm uyarıncadosyaların Mahkemeniz'e gönderilmesi gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle;Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/693 esas sayılı davadosyasının temini ile Mahkememiz'in söz konusu dosyasıylabirlikte 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyalarınUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesinin bukonuda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine…”karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'unkatılımlarıyla yapılan 25.2.2019 günlütoplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Yasa’nın 14. maddesine göreolumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğunun ilerisürülebilmesi için davanın “tarafları, konusuve sebebinin aynı” olması koşulununöngörülmüş bulunması ve adli yargı yerince;“Tapu Sicil Müdürlüğünündavacının dayandığı idari işlemde tarafolmadığı ve mahkeme kararı ile tapunun iptal edildiğindenbahisle, bu davalı hakkındaki davanın husumetten reddine kararverilmesi karşısında; adli ve idari yargı yerleriarasında her iki yargı yerinde ortak talep olan “6292sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında taşınmazındavacıya bedelsiz devredilmesine ilişkin 29.11.2013 tarihli başvurununreddine ilişkin işlemin iptali ile taşınmazınrayiç değerinin idareye başvuru tarihinden itibarenişleyecek faiziyle birlikte ödenmesi” istemi yönündengörev uyuşmazlığının doğduğu; idariyargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyasıile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK’in,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacının malikiiken Orman Genel Müdürlüğünce açılan davasonucu, orman olarak hazine adına tapuya kayıt ve tescilinehükmedilen Kocaeli İli, İzmit İlçesi, HikmetiyeKöyü, Acıelma mevkii, 4 pafta, 121 parsel numaralıtaşınmazın, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamındabedelsiz olarak iadesi, taşınmazın iade edilmeyecek yerlerdenolduğunun tespiti halinde, eş değer birtaşınmazın verilmesi, bunun mümkün olmaması ya daönerilen taşınmazın kabul edilmemesi halindetaşınmazın rayiç değeri üzerinden bedelinin haksahibi davacıya ödenmesi istemiyle yapılan başvurununreddine ilişkin Kocaeli Valiliği, Defterdarlık Milli EmlakDairesi Başkanlığı, İzmit EmlakMüdürlüğünün 31.07.2014 tarih ve 45997973 /41010103087 - 5115 sayılı işlemin iptali ile, adliyargı yerinde; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla taşınmazın değeri olarak şimdilik 1.000,00TL’nintazmini; idari yargı yerinde ise taşınmazın idarecegüncel değerinin tespiti ve buna göre taşınmazınrayiç değerinin, yasal faiziyle birlikte ödenmesine kararverilmesi istemiyle açılmıştır. 6292 sayılı OrmanKöylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve HazineAdına Orman Sınırları DışınaÇıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye AitTarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun“Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesinde;" (1) Bu Kanunun amacı; 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılıOrman Kanununun 2 nci maddesi gereğince, Hazine adına ormansınırları dışına çıkarılanyerlerin değerlendirilmesi, yeni orman alanlarınınoluşturulması, nakline karar verilen Devlet ormanlarıiçinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkınınyerleştirilmesi ve orman köylülerininkalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye aittarım arazilerinin satışına ilişkin usul veesasların belirlenmesidir. (2) Bu Kanun, 6831sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre Hazine adına ormansınırları dışına çıkarılanyerler ile Hazineye ait tarım arazileri hakkındauygulanır.” hükmüne, “Tanımlar”başlıklı 2.maddesinde; “(1) Bu Kanununuygulanmasında;(…) b) 2/B alanları: 6831sayılı Kanunun 20/6/1973 tarihli ve 1744 sayılı Kanunladeğişik 2 ncimaddesi ile23/9/1983 tarihli ve 2896 sayılı, 5/6/1986 tarihli ve 3302sayılı kanunlarla değişik 2 nci maddesinin birincifıkrasının (B) bendine veya kesinleşmiş mahkemekararlarına göre Hazine adına orman sınırlarıdışına çıkarılan veçıkarılacak yerleri, (…) ifade eder.”hükmüne; "2/A veya 2/B belirtmelerininterkini ve iade edilecek taşınmazlar" başlıklı 7.maddesinde " (1) İlgililer tarafından idareyebaşvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resenyapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğutespit edilmesi hâlinde; a) Tapu ve kadastro veya imarmevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapudahalen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardanHazine adına orman sınırı dışınaçıkarıldığı gerekçesiyle tapukütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulantaşınmazların tapu kayıtları bedelalınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapukütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleriaynen devam eder, aynı gerekçeyle bu niteliktekitaşınmazlar hakkında dava açılmaz,açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalarsonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline kararverilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyentaşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlemyapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adınatescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıliçinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarakönceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarınaiade edilir. b) Özel kanunlarıgereğince Devlet tarafından kişilere satılan,dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarakdevredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiylesatılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzelkişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazineadına orman sınırı dışınaçıkarıldığı gerekçesiyle tapukütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulantaşınmazların tapu kayıtları geçerli kabuledilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlarhakkında dava açılmaz, açılan davalardanvazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adınatescil edilenler ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiğitarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareyebaşvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya daakdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerdentaşınmazlarına karşılık daha önce yerverilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz. c) Bu fıkra kapsamındakalan taşınmazların kullanıcılarınınkayıt maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıtmaliklerinin bu fıkradan yararlanmak istemeleri hâlinde, kullanıcılarbu Kanunda belirtilen şartları taşısalar dahi doğrudansatış hakkından yararlanamazlar. (2) Birinci fıkrakapsamında kalan taşınmazlardan orman sınırıdışına çıkartılacak yerlerde bulunan ve Hazineadına orman sınırı dışına çıkarıldığıgerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulmasıgereken taşınmazların tapu kütüklerine 2/B belirtmesikonulmaz ve bunlar hakkında dava açılmaz. (3) Birinci fıkrakapsamında kalan taşınmazlardan tapuda Hazine adınatescilli olan taşınmazlar hakkında aynı fıkradabelirtilen süre içerisinde idareye başvurmayan ilgililerinhakları bu süre sonunda sona erer, bu kişiler idaredenbaşkaca talepte bulunamazlar, hak ve tazminat talep edemezler ve davaaçamazlar. Bu taşınmazlardan Hazine adına tescilliolanlar idarece satış dâhil genel hükümlere göredeğerlendirilir. (4) Bu maddeye göreilgililerine iade edilmesi gereken taşınmazlardan orman olduğuiddiasıyla Orman Genel Müdürlüğünceaçılan davalar sonucunda orman niteliğiyle Hazine adınatescil edilen, fiilen orman niteliğinde olan veya bu nedenle davaaçılması gereken, ağaçlandırılmaküzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen, kamuhizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan, özelkanunlar gereğince değerlendirilmesi gereken veya MaliyeBakanlığınca belirlenen taşınmazlar ilgililerine iadeedilmez. Bu taşınmazların yerine, idarece belirlenen veilgililerince itiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul edilen rayiçbedelleri ödenebilir veya rayiç bedellerine uyguntaşınmazlar verilebilir.” hükmüne yerverilmiştir. Dava dosyalarınınincelenmesinden; Kocaeliİli, İzmit İlçesi, Hikmetiye Köyü, Acıelmamevkii, 4 pafta, 121 parsel numaralı taşınmazın davacıadına kayıtlı iken Orman GenelMüdürlüğünce açılan dava sonucu Kocaeli 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin E:1993/535, K:1995/506 sayılı kararıile, kesinleşen orman kadastro haritası içerisinde ormansayılan yerlerden olduğu kabul edilerek tapu kaydının iptaledildiği ve orman olarak Hazine adına tesciline kararverildiği, bu kararın 05/11/1997 tarihinde temyizincelemesinden geçerek kesinleştiği; Davacınınvekili aracılığıyla; 6292 sayılıYasanın yürürlüğe girmesi ile Milli EmlakMüdürlüğüne; 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararıile iptal edilen 121 parsel sayılı taşınmazın, 6292sayılı Kanunun 7. Maddesi kapsamında iadesi, aynı maddeyegöre taşınmazın iade edilmeyecek yerlerden olduğununtespiti halinde, 7. maddenin son fıkrasına göre eşdeğer bir taşınmazın verilmesi, eş değer birtaşınmazın teklif edilmemesi ya da teklif edilecektaşınmazın hak sahibi müvekkili tarafından kabuledilmemesi halinde taşınmazın rayiç değeriüzerinden bedelinin hak sahibi müvekkiline ödenmesi istemiyle29.11.2013 tarihli dilekçe ile başvurduğu; KocaeliValiliği, Defterdarlık Milli Emlak DairesiBaşkanlığı, İzmit EmlakMüdürlüğünce verilen 31.07.2014 tarih ve 45997973 /41010103087 - 5115 sayılı cevap yazısında; idareceyapılan inceleme sonucunda davacının 6292 sayılıyasanın 7. maddesine göre iade hakkındanyararlanmalarının mümkün olmadığınınanlaşıldığının bildirildiği; bununüzerine davacı vekilince adli ve idari yargı yerlerinde, olaykısmında ayrıntılı olarak anlatılandavaların açıldığıanlaşılmıştır. Adli ve idari yargıyerlerinde açılan davalarda, davacının taleplerininterditli olduğu görülmesine karşın, mahkemelerce buhususun yargılama açısından sorun oluşturmadığıkabul edilmiştir. Diğer taraftan,görev hususunun çözüme kavuşturulmasıbağlamında; davacı vekilinin, “Medeni Kanunun 1007.maddesi kapsamında da müvekkili adına tazminat taleplerininkabulünün gerektiğini; çünkü,müvekkilinin, dava konusu taşınmazın Tapu KaydınaGüvenerek bedelini ödemiş olduğunu; müvekkilintapusunun, taşınmazın orman olarak nitelendirilmesi ilegeçersiz sayılıyorsa, tapu siciline güven ilkesinin birgereği olarak davacıya taşınmaz bedelinin ödenmesininhukukun ve vicdanın gereği olduğunu” beyan ederek taleptebulunduğu da görülmektedir. Uyuşmazlık Mahkemesininyerleşmiş içtihatlarına göre, tapukayıtlarına güvenerek kişilerin satınaldıkları taşınmazlarla ilgili olarak oluşanzararların tazmini amacıyla Medeni Kanunun 1007. maddesikapsamında açılan davaların adli yargı yerlerindegörülmesinin gerektiği konusunda bir tartışmabulunmamaktadır. Buna karşılık, adli ve idariyargı yerlerinde açılan davalarda, esas olarak 6292sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında taşınmazıniadesi, bunun mümkün olmaması halinde de, yine aynı Yasamaddesi uyarınca taşınmazın bedelinin tazmini/ ya dataşınmazın rayiç bedelinin ödenmesinin talepedildiği; aynı zamanda bu amaçla yapılan başvurununda idarece reddedildiği görüldüğünden; görevuyuşmazlığının bu kapsamda incelenip-sonuçlandırılması gerektiğiaçıktır. Konuya ilişkin mevzuathükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde; dava konusutaşınmazın 6292 sayılı Yasa kapsamında bedelsizolarak iade şartlarını taşıyıp taşımadığı, taşınmazın yerine rayiç bedellerinin ödenipödenmeyeceği ya da rayiç bedellerine uygun taşınmazverilip verilmeyeceğinin saptanmasının birer idari işlemolduğu; işlemin, idaribir mercii tarafından tek yanlı olarak tesis edildiği, işin esasının da idare hukuku ilkelerine göre incelemeyeuygun olduğu; davanınkökeninde, çözüme kavuşturulmamışmülkiyet, kadastro vs. gibi hukuki ilişkininbulunmadığı görülmektedir. Budurumda, açılan davanın, 2577 sayılıKanunun 2. birinci fıkrasının (a) ve (b)bentlerinde belirtildiği üzere; “İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları” ve “ İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları” kapsamında, idari yargıyerince çözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Kocaeli 2.İdare Mahkemesinin 26.9.2018 gün ve E:2018/670sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Kocaeli 2.İdare Mahkemesinin 26.9.2018 günve E:2018/670 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 25.2.2019gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Üye Üye Üye Hicabi Şükrü Mehmet Birol DURSUN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye SüleymanHilmi Aydemir Nurdane AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy