T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/891
KARAR NO : 2019/71
KARAR TR: 28.01.2019
ÖZET : Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğübünyesinde usta öğretici olarak görev yaparken emekli olan davacı tarafından, fiilen çalıştığı günler karşılığı olan kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı :F.A.
Vekili :Av. F.D.
Davalı :Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili :Av. S.B.
İdari Yargıda YeşilyurtKaymakamlığı
Vekili :Av. A.G.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkilinin Yeşilyurt Milli Eğitim Bakanlığıbünyesinde Halk Eğitim Merkezinde 1989 tarihinde işebaşlayıp emekli olduğu tarihe kadar kurumda sigortalıolarak çalıştığını, davacınınders ücret karşılığı kadrosuz ustaöğretici olarak Valilik onayı ile davalı Bakanlıkbünyesindeki Yeşilyurt Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde görevlendirildiğini,müvekkilinin çalıştığı süre boyuncasigortasının ödendiğini ve 1.7.2016 tarihinde emekliolduğunu, müvekkilinin emekli olduğunda hak etmişolduğu kıdem tazminatının ödenmediğini, 9.2.2018tarihinde başvuruda bulunduğunu ve bu talebinin 27.2.2018 tarihindereddedildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.000,00-TL kıdemtazminatının davalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır.
MALATYA 2. İŞ MAHKEMESİ: 26.10.2017 gün veE:2017/64, K:2017/556 sayı ile, davacının 657 sayılıYasanın 89. maddesinde belirtilen statü içinde ve Valilik veyaKaymakamlık onayı ile görevlendirildiği, taraflararasında iş sözleşmesi bulunmadığı,statü hukukuna tabi olduğu, işçi işverenilişkisi bulunmadığı, bu nedenle davanın idari yargıdaçözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle davadilekçesinin yargı yolu yanlışlığınedeniyle usulden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı somut olay nedeniyle, 1989-2016yıllarına ilişkin olarak alamadığınıbelirttiği 19.000,00-TL kıdem tazminatının davalıidareden tahsili istemiyle idari yargı yerinde davaaçmış; davalı Yeşilyurt Kaymakamlığıvekili, verdiği cevap dilekçesinde davanın adli yargıyerinde çözümlenmesi gerektiğinden bahisle görevitirazında bulunmuştur.
Malatya İdare Mahkemesi: 15.5.2018 gün ve E:2018/337sayı ile, davacının ders ücretkarşılığı kadrosuz usta öğretici olarakkaymakamlık onayı ile davalı Bakanlık bünyesindekiYeşilyurt Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğündegörevlendirildiği, ücretlerinin 657 Sayılı DevletMemurları Kanununun 89. maddesine uygun olarak Bakanlar Kuruluncaçıkarılan kararlar uyarınca MaliyeBakanlığınca belirlenen ücretler üzerindenödendiği, taraflar arasında iş sözleşmesibulunmadığı, aralarındaki ilişkinin statühukukuna tabi olduğu anlaşıldığına göre;davacının 506 sayılı Kanun gereğince sosyalgüvenlik hukuku açısından Sosyal Sigortalar Kurumunaprimlerinin yatırılmış olmasının işsözleşmesi ile çalıştığıanlamına gelmeyeceği de dikkate alınarak, 2577 sayılıİdari Yargılama Usülü Kanununun 2. maddesinin l/afıkrası kapsamında bulunan uyuşmazlığa konu iptaldavasının görüm ve çözümününidare mahkemelerinin görev alanında kaldığı sonucunavarıldığı gerekçesiyle, davalı idareningörev itirazının reddine, Mahkemelerinin bu uyuşmazlıktagörevli olduğuna karar vermiş, davalı vekilitarafından verilen dilekçe ile olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması istemiylebaşvuruda bulunulması üzerine dilekçe davadosyasıyla birlikte Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığına gönderilmiştir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı: "...Görevlilik kararının davalı idareye 21/05/2018 tarihindetebliğ edildiği ve davalı idare tarafından 05/06/2018havale tarihli dilekçe ile uyuşmazlıkçıkarılmasının istendiğigörülmüştür.
2247 sayılı Kanunun 12/1. maddesinde“uyuşmazlık çıkarılmasını istemeyeyetkili makama sunulmak üzere düzenlenen dilekçenin,görevlilik kararının tebliğ edildiği tarihtenbaşlayarak 15 gün içinde itirazı reddeden yargımerciine verilmesi" gerektiği bildirilmiştir. Bu maddedebelirtilen sürenin tebliğ tarihinde başlaması nedeniyle,uyuşmazlık çıkarılmasına ilişkin talebinsürenin dolmasından sonra yapıldığıanlaşılmıştır.
KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247sayılı Kanunun 10 ve 13. maddeleri gereğince olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına yer olmadığına,dosyanın gereği ve taraflara tebliği yapılmak üzeremahkemesine gönderilmesine karar verildi." yönünde kararvermiştir.
MALATYA İDARE MAHKEMESİ: 4.12.2018 gün veE:2018/337 sayı ile, davacının4857 ve 5510 sayılıKanunlar uyarınca mahalli mülki amirin tasarrufu ileçalıştığı, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatınınİş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında yukarıda anılan düzenlemeleruyarınca uyuşmazlığın özel hukukhükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle;Mahkemelerinin görevsizliğine, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesince bir kararverilinceye kadar yargılamanın ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 28.01.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikteadli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildebaşvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli ve idariyargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Malatya İli, Yeşilyurt Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğünde 1989-2016 yıllarında kadrosuzusta öğretici olarak görev yaparken emekli olan davacıtarafından, fiilen çalıştığı günlerkarşılığı olan kıdem tazminatınınödenmesiistemiyle açılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılıKanunun3.maddesinde;kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayanDördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş; aynızamanda, bakılan davanın da konusunuoluşturan“İş Sözleşmesi, Türleri veFeshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı,ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 12.10.2017 gün ve 30221 sayılıResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 7036 sayılıİş Mahkemeleri Kanunu’nun;
"İş mahkemelerinin kuruluşu"başlıklı 2. maddesinde,
“(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarKurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli veasliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzumgörülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi,26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlkDerece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş,Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine görebelirlenir.
(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerdeiş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu dairelernumaralandırılır. İhtisaslaşmanınsağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu veniteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki işdağılımı Hâkimler ve Savcılar Kurulutarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’deyayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.
(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bumahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliyehukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara göre bakılır."denilmiş,
"Dava şartı olarak arabuluculuk"başlıklı 3/1. maddesinde;
" (1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesinedayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatıile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuyabaşvurulmuş olması dava şartıdır..."denilmiş,
"Görev" başlıklı 5. maddesinde;
" (1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılıKanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılıKanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal GüvenlikKurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevliolduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava veişlere bakar" denilmiştir.
Aynı Kanun'un "Geçici Hükümleri"başlıklı Geçici 1. maddesinde;
"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulaniş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleriolarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce açılmış olan davalar,açıldıkları mahkemelerde görülmeye devamolunur.
(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğailişkin hükümleri, bu hükümlerinyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemelerive bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olandavalar hakkında uygulanmaz.
(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunlaiş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava veişler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgilimahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.
(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar,karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir. "hükmüne yer verilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının1989-2016 yılları arasında Yeşilyurt Halk EğitimMerkezi Müdürlüğü bünyesinde ustaöğretici olarak çalıştığı;davanın, fiilen çalışmış olduğugünler için kıdem tazminatlarının ödenmesiistemiyle açıldığıanlaşılmıştır.
Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen tazminatlarının İşKanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Malatya İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Malatya 2. İş Mahkemesince verilen26.10.2017 gün ve E:2017/64, K:2017/556 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Malatyaİdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Malatya 2.İş Mahkemesince verilen26.10.2017 gün ve E:2017/64,K:2017/556sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,28.01.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy