T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/778
KARAR NO : 2019/44
KARAR TR: 28.01.2019
ÖZET: Karayolları Genel Müdürlüğü 3. Bölge Müdürlüğünde alt işveren firmada işçisi olarak çalışan davacı tarafından, adı geçen Genel Müdürlüğe işçi alımına ilişkin imzalanan protokol ve ek protokol kapsamında, sürekli işçi kadrosuna alınmak için gerekli şartları taşıdığı halde kadroya alınmadığından bahisle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacılar:İdari Yargıda Adli Yargıda S.A.T.- S.A.T.
2-İ.D.
Vekili :Av. A.E.A.
Davalı :Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili :Av. M.Ş.H.
O L A Y: Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; Karayolları Genel Müdürlüğü 3.Bölge Müdürlüğünde alt işveren firmanınişçisi olarak çalışan davacı tarafından,adı geçen Genel Müdürlüğe işçialımına ilişkin imzalanan 29.4.2015 tarihli protokol ve 5.4.2016tarihli ek protokol kapsamında, sürekli işçi kadrosunaalınmak için gerekli şartlarıtaşıdığı halde kadroyaalınmadığından bahisle, yapmış olduğubaşvurunun reddine ilişkin Karayolları GenelMüdürlüğü'nün 7.9.2016 tarih ve E378142sayılı işleminin; 3. BölgeMüdürlüğü nezdinde taşeron firmada yolbakım/yapım işçisi olarak 13.4.2009 tarihindeçalışmaya başladığını, protokolkapsamında şartları taşıdığı haldekadroya alınmamasının hukuka aykırı olduğunuileri sürerek iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
KONYA 1. İDARE MAHKEMESİ: 7.11.2017 gün veE:2016/1406, K:2017/1763 sayı ile, davalı idare bünyesinedüz işçi alımının kamu işverentarafını temsil eden sendika ile işçi tarafınıtemsil eden sendika arasında imzalanan protokol ve ek protokolhükümleri kapsamında gerçekleştirildiği,protokolün hukuki niteliğinin genel sözleşmeniteliğinde olduğu, tarafların serbest iradelerinedayanılarak düzenlendiği ve özel hukukhükümlerine tabi bir sözleşme olduğudüşünüldüğünde, tarafların serbestiradelerine dayanılarak düzenlenen özel hukuksözleşmesi niteliğinde bulunan protokol kapsamında işealımların gerçekleştirildiği ve davacınınkadrolu işçi olarak alınmamasına yönelikişlemin de adı geçen protokol kapsamındadeğerlendirilerek kamu işverenince (davalı idarece) tesisedildiği anlaşılmakla, idarenin tek yanlı iradesi ile kamugücüne dayanılarak işlem tesis ettiğindenbahsedilemeyeceğinden, uyuşmazlığın çözümününadli yargı merciilerinin (İş Mahkemesinin) görevinegirdiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle;2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15 incimaddesinin 1-a bendi hükmü uyarınca davanın görevyönünden reddine karar vermiş, bu karara karşı davacıvekili tarafından istinaf isteminde bulunulmuştur.
Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi:3.4.2018 gün ve E:2018/225, K:2018/707 sayı ile, istinafbaşvurusunda bulunulan mahkeme kararında, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde sayılankaldırma nedenlerinin bulunmadığıanlaşıldığından, istinaf isteminin reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacılar vekili bu kez aynı istemle her iki kişi(davacı) adına adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA 24. İŞ MAHKEMESİ: 28.5.2018 gün veE:2018/154, K:2018/298 sayı ile, incelenen yasalarçerçevesinde söz konusu işlemin idari bir merci olandavalı kurum tarafından tesis edilmiş olması ve sözkonusu talebin reddine ilişkin işlemden kaynaklanan buuyuşmazlığın iş akdi ile herhangi bir ilişkisibulunmaması nedeniyle söz konusu talebin tamamen idaretarafından tesis edilen işleme yönelik açılan birdava olduğu, idari işlemlere karşı açılacakdavaların görüm ve çözüm yerinin idariyargı olduğu; Sendika ile protokol yapılmışolmasının bu gerçeği ortadankaldırmayacağı, Kamu İdarelerine işçialımının ne şekilde yapılacağının kendiözel yasalarında düzenlendiği; işe alma yada almamakonusunda karar verme yetkisinin tamamen idarenin tasarrufunda olan bir yetkiolduğu; Sendika ile protokol yapılmasının söz konusuişlemin idari işlem olmadığınıgöstermeyeceği; söz konusu işlemin idarenin tek yanlıiradesi ile kamu gücüne dayanılarak yapılan bir işlemolduğu ve emsal idare ve bölge idare mahkemelerikararlarının da bu yönde olduğu, dolayısıyla mahkemeleriningörevsizliğine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, HMK114/1-b maddesi gereğince yargı yolunun caiz olmaması nedeni ileHMK 115/2 Maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğunedeni ile usulden reddine karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacılar vekili idari ve adli yargı yerlerince verilmişolan görevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunu ilerisürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 28.01.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; idari ve adli yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, idari ve adliyargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak davacının istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esası davacılardan SaidAlaaddin Turunçkapı açısından incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Karayolları Genel Müdürlüğü 3.Bölge Müdürlüğünde alt işveren firmanınişçisi olarak çalışan davacı tarafından,adı geçen Genel Müdürlüğe işçialımına ilişkin imzalanan 29.04.2015 tarihli protokol ve04.04.2016 tarihli ek protokol kapsamında, sürekli işçikadrosuna alınmak için gerekli şartlarıtaşıdığı halde kadroyaalınmadığından bahisle yapmış olduğubaşvurunun reddine ilişkin Karayolları GenelMüdürlüğü'nün 07/09/2016 tarih ve79460993-901/E378142 sayılı işleminin iptali istemiyleaçılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacınınKarayolları Genel Müdürlüğü 3. BölgeMüdürlüğünde alt işveren firmanınişçisi olarak çalıştığı,davalı Karayolları Genel Müdürlüğününüyesi bulunduğu Türk Ağır Sanayi ve HizmetSektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS)ile Türkiye Yol Yapı İnşaat İşçileriSendikası (YOL-İŞ) arasında 29.04.2015 tarihli protokolimzalandığı, söz konusu protokol kapsamında dahaönceden Genel Müdürlüğe ait işyerlerinde altişverenin himayesinde çalışmış olan ve yineprotokolde belirtilen şartları taşıyanişçilerin kadrolu işçi olarak Kamu İşvereni(Karayolları Genel Müdürlüğü) bünyesinealınacağının düzenlendiği, protokolünuygulanmasından kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın16. Dönem Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinegöre oluşturulacak Merkez işbirliği Kuruluaracılığıyla giderileceği hususlarınındüzenlendiği, diğer taraftan 04.04.2016 tarihinde taraflararasında ek protokol düzenlendiği ve protokoller kapsamındakamu işvereninde işçi kadrosundaçalıştırılmak üzere protokollerde belirtilenusulde başvurular alınıp şartları taşıyan6417 adet işçinin daimi işçi kadrosunaalımlarının gerçekleştirildiği,davacının işçi olarak alınmaması üzerinegereken şartları taşıdığından bahislebaşvurusunun tekrar incelenerek kendisinin de işçi kadrosunaalınması talebiyle başvuruda bulunduğu; davalı idaretarafından, söz konusu protokol kapsamında kadro hakkındanyararlanmak için gerekli şartlarıtaşımadığı nedeniyle başvurusunun reddedildiğive ret işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesindekamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçicipersonel ve işçiler eliyle gördürüleceğihükme bağlanmış olup, kamu kurum vekuruluşlarında çalışan işçilerin degeniş anlamda kamu görevlisi olduğu içtihatlarla kabuledilmiştir.
Öte yandan 2.7.2018 gün ve 703 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin Geçici 9. maddesinde;
" (1) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı GenelKadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameyürürlükten kaldırılmıştır. 190sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alankadrolar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren altı ay içinde yeniden düzenlenerek genel kadro veusulüne ilişkin ilgili Cumhurbaşkanlığıkararnamesine eklenir. Bu süre içinde anılan cetveller ile10/5/2018 tarihli ve 7142 sayılı Kanunun verdiği yetkiyedayanılarak yürürlüğe konulan kanun hükmündekararname ve ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnameleriçerçevesinde yeniden teşkilatlanan kurumlara ait kadro vepozisyonlar genel kadro ve usulüne ilişkin ilgiliCumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleriçerçevesinde geçerliliğini korur." denilmişve bu madde uyarınca;
Genel Kadro ve Usulü Hakkında 2 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Sürekliişçi kadroları ve sözleşmeli personelpozisyonları" başlıklı 8. maddesinde;
" (1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesikapsamına giren kuruluşların,
a) Atölye, şantiye, fabrika ve çiftlik gibiişçi istihdamı zorunlu olan hizmet birimleri ile temizlik,koruma ve güvenlik, bakım ve onarım gibi destek hizmetleriiçin Cumhurbaşkanınca sürekli işçi kadrosuihdas edilebilir.
b) Sürekli işçi kadroları Devlet PersonelBaşkanlığınca başka unvanlı sürekliişçi kadroları ile değiştirilebilir, birimlerarası aktarmalarda da aynı usule uyulur. Bu işlemlereilişkin bilgiler Devlet Personel Başkanlığınca bir ayiçerisinde Strateji ve BütçeBaşkanlığına bildirilir.
c) Sürekli işçi kadrolarından boşolanların açıktan atama amacıyla kullanılması,ilgili mevzuatı uyarınca yükümlü olduklarıengelli ve eski hükümlü işçi atamaları ilesürekli işçiyken askerlik görevi sebebiylekurumlarından ayrılanlardan muvazzaf askerlik hizmetidönüşü göreve başlayacaklar hariç DevletPersonel Başkanlığının görüşüüzerine Strateji ve BütçeBaşkanlığının iznine tâbidir.
(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamınagiren kuruluşların,
a) Sözleşmeli personel pozisyonları; sayı, unvan,nitelik, sözleşme ücreti ve sürelerinin belirlenmesisuretiyle merkezde toplam sayı olarak, taşrada ise bölge veya ilbazında Cumhurbaşkanınca ihdas edilebilir.
b) Sözleşmeli personel pozisyonları Devlet PersonelBaşkanlığınca başka unvanlı sözleşmelipersonel pozisyonları ile değiştirilebilir, birimler arasıaktarmalarda da aynı usule uyulur. Bu işlemlere ilişkin bilgilerDevlet Personel Başkanlığınca bir ay içerisindeStrateji ve Bütçe Başkanlığına bildirilir.
c) Sözleşmeli personel pozisyonlarından boşolanların açıktan alım amacıylakullanılması, Devlet Personel Başkanlığınıngörüşü üzerine Strateji ve BütçeBaşkanlığının iznine tâbidir.
(3) İhdas ve izin işlemleri tamamlanmaksızınsürekli işçi ve sözleşmeli personelçalıştırılamaz.
(4) Boş kadro ve pozisyonlara yapılacak atamalar,atamanın yapıldığı tarihten itibaren bir ayiçerisinde Strateji ve Bütçe Başkanlığıile Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. "hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümle, bu kararname kapsamına girenkuruluşların kanunla ve milletlerarası anlaşmalarla veyayıllık programlarla kurulması veya genişletilmesiöngörülen atölye, şantiye, fabrika ve çiftlikgibi işçi istihdamı zorunlu olan hizmet birimleri içinihtiyaç duyacakları sürekli işçikadrolarını mevcut kadrolarından karşılayacakları,mevcut işçi kadrolarının bu birimlerinihtiyaçlarının karşılanmasına kafi gelmemesihalinde, Devlet Personel Dairesinin görüşü üzerineStrateji ve Bütçe Başkanlığı yeni birimlerinnorm kadrolarını aşmamak üzere, bütçeimkanları gözönünde bulundurularak uygungörülebilecek kısmı kadar sürekli işçikadrosu vize edilebileceği hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasında idari dava türlerisayılmış olup, (a) bendinde; idari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavalarının bir idari dava türü olduğubelirtilmiştir.
Uyuşmazlığa konu olayda, taşeron işçiolarak görev yapan davacının isteminin, tarafına kadrotahsis edilmesine ilişkin olması, bu isteğin reddine dairişlemin ise idari bir merci tarafından tesis edilmişbulunması ve kadro tahsisi isteminin reddine ilişkin işlemdenkaynaklanan uyuşmazlığın iş akdi ile ilgiliolmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde; davagörüm ve çözümü yönünden idari yargınıngörev alanına girmektedir.
Bu durumda, uyuşmazlığın kamu kurum vekuruluşlarına ait kadroların ihdası, iptali vekullanılmasına dair esas ve usulleri düzenleyen mevzuattandoğduğu, idare hukuku esaslarına göre kadrokullanımına ilişkin olarak tesis edilen işlemin, kamugörevlileri mevzuatından kaynaklanan bir uyuşmazlık olarakdeğerlendirilmesi gerektiği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm veçözümündeidari yargı yeri görevliolduğundan, Konya 1. idare Mahkemesince verilen 7.11.2017 gün veE:2016/1406, K:2017/1763 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Konya 1.idare Mahkemesince verilen 7.11.2017 gün ve E:2016/1406, K:2017/1763sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.01.2019gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Konya 1.idare Mahkemesince verilen 7.11.2017 gün ve E:2016/1406, K:2017/1763sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,28.01.2019gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy