T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/811
KARAR NO : 2019/49
KARAR TR: 28.01.2019
ÖZET : Taşınmazda davacının 132,48 m²'lik hissesinden 2981 sayılı Yasa uyarınca yapılan düzenleme sonucunda kesinti yapılmasına rağmen daha sonra 3194 sayılı İmar Kanununun 18. Maddesine göre yapılan imar uygulamasında düzenleme ortaklık payı alınarak ikinci kez kesinti yapıldığı iddiasıyla kesinti bedelinin yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açtığı davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : M.M.E.
Vekili : Av.T.D.
Davalı :Kocasinan Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. T.Y.
O L A Y: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, SümerMahallesi, 630 Ada, 22 Parselde kayıtlı taşınmazın132,48 m²'sinin hissedarı iken, bu taşınmaz üzerindedavalı belediyece 27.6.2002 tarihinde 2981 sayılı yasauygulaması yapılarak müvekkilinin hissesinden düzenlemeortaklık payına karşılık komşu parsel malikilehine 13,67 m²'sinin bedeli için ipotek kurulduğunu vemüvekkilinin bu şahsa 13,67 m²borçlandırıldığını, dava konusutaşınmazdan imar uygulamaları sırasında mükerrerolarak kesilerek kamu hizmeti alanlarına terk edilen 31,18 m²arsanın kamulaştırma bedelinin belirlenmesihükümlerine göre yapılacak değer tespiti ile tespitedilecek bu bedelin şimdilik 10.000,00-TL'nin dava tarihinden itibarenişleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır.
Davalı Kocasinan Belediye Başkanlığı vekili,süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde,davanınidari yargı yerinde çözülmesi gerektiğinden bahislegörev itirazında bulunulmuştur.
KAYSERİ 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 22.3.2018gün ve E:2017/650 sayı ile, davanın KamulaştırmaKanunu kapsamında tazminat talebine ilişkin olduğugerekçesiyle davalı Kocasinan BelediyeBaşkanlığı vekilinin görev itirazınınreddine karar vermiştir.
Davalı Kocasinan Belediye Başkanlığı vekilininidari yargı yararına olumlu görevuyuşmazlığı çıkartılması yolundasüresi içinde verdiği dilekçe üzerine; davadosyası Danıştay Başsavcılığı'nagönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI:
Uyuşmazlık, davacının paydaşı olduğutaşınmazda 2981 sayılı Yasa uyarınca yapılankesintiden sonra 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesiuyarınca tesis edilen parselasyon işlemi sonucu alınandüzenleme ortaklık payı nedeniyle taşınmazakamulaştırmasız el atıldığından bahisleuğranıldığı öne sürülen zararıntazminine ilişkin olup, uyuşmazlığınçözümünün idari nitelikteki imaruygulamalarının hukuki denetiminin yapılmasınabağlı olduğu; bu durumda, idarece kamu gücükullanılarak, tek yanlı biçimde yapılan uygulamalarsonucunda uğranılan zararın tazminine ilişkin bulunandavanın, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu'nun 2/1-b. maddesinde yer alan "İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları"kapsamında imar mevzuatı hükümleriçerçevesinde idari yargı yerince çözümlenmesigerektiği gerekçesiyle, 2247 sayılı Yasa'nın 10'uncumaddesi uyarınca, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13.maddesine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nında yazılı düşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI:
Uyuşmazlığın konusu olayda, dava, aynıtaşınmazdan 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarıncayapılan uygulama sırasında ikinci defa DOPalındığı iddiasıyla açıldığı,davayakonu olan olay incelendiğinde, idarece kamu gücükullanılarak, re'sen ve tek yanlı biçimde tesis edilenuygulama işlemlerinden kaynaklanan zararın tazminine ilişkinbulunan davanın, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1.b maddesinde yer alan "İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları"kapsamında imar mevzuatı hükümleriçerçevesinde idari yargı yerinceçözümlenmesi gerektiği; Uyuşmazlık Mahkemesinin02/02/2009 tarihli ve E.2008/305, K.2009/24 sayılı kararında da,bu tür davaların görüm ve çözümündeidari yargı yerlerinin görevli olduğununvurgulandığı; bu nedenle, Danıştay Başsavcılığının2247 sayılı Kanunun 10. maddesi gereğince yapmışolduğu başvurunun kabulü ile Kayseri 2. Asliye HukukMahkemesinin 22/03/2018 tarihli ve 2017/650 Esas sayılıgörevlilik kararının kaldırılmasına kararverilmesi gerektiği yönünde düşüncebildirmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 28.01.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve davadosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalıKocasinan Belediye Başkanlığı vekilinin, anılanYasanın 10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddedebelirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerineDanıştay Başsavcısı'nca, 10. maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Kayseri İli, Kocasinan İlçesi, SümerMahallesi, 630 ada, 22 parsel sayılı taşınmazdadavacının hissesinden 2981 sayılı Yasa uyarıncayapılan düzenleme sonucunda kesinti yapılmasınakarşın daha sonra 3194 sayılı İmar Kanununun 18.Maddesine göre yapılan imar uygulamasında düzenlemeortaklık payı alınarak ikinci kez kesinti yapıldığıiddiasıyla 31,18 m² kesinti bedelinden şimdilik 10.000,00-TLbedelin yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyleaçılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Planlarınhazırlanması ve yürürlüğe konulması”başlıklı 8. maddesinde; “Planlarınhazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasındaaşağıda belirtilen esaslara uyulur.
a) Bölge planları; sosyo - ekonomik gelişmeeğilimlerini, yerleşmelerin gelişme potansiyelini, sektörelhedefleri, faaliyetlerin ve alt yapılarındağılımını belirlemek üzere hazırlanacakbölge planlarını, gerekli gördüğü hallerdeDevlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır.
b) İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulamaİmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı veçevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak,belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım veuygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veyayaptırılır. Belediye meclisince onaylanarakyürürlüğe girer. (Değişik dördüncücümle: 8/8/2011- KHK-648/21 md.) Bu planlar onay tarihinden itibarenbelediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde veilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eşzamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içindeplanlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediyemeclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisionbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.
Belediye ve mücavir alan dışında kalan yerlerdeyapılacak planlar valilik veya ilgilisince yapılır veyayaptırılır. Valilikçe uygungörüldüğü takdirde onaylanarakyürürlüğe girer. (Değişiküçüncü cümle: 8/8/2011- KHK-648/21 md.) Onaytarihinden itibaren valilikçe tespit edilen ilan yerinde ve ilgiliidarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlıolarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlaraitiraz edilebilir. İtirazlar valiliğe yapılır, valilik itirazlarıve planları onbeş gün içerisinde inceleyerek kesin kararabağlar.
Onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerde yukarıdaki usullere tabidir.
Kesinleşen imar planlarının bir kopyası,Bakanlığa gönderilir.
İmarplanları alenidir. Bu aleniyeti sağlamak ilgili idareleringörevidir. Belediye Başkanlığı ve mülkiamirlikler, imar planının tamamını veya birkısmını kopyalar veya kitapçıklar haline getiripçoğaltarak tespit edilecek ücret karşılığındaisteyenlere verir.
c) (Ek: 3/7/2005- 5403/25 md.) Tarım arazileri, Toprak Koruma ve Arazi KullanımıKanununda belirtilen izinler alınmadan tarımsal amaçdışında kullanılmak üzere plânlanamaz.”hükmü;
Aynı Kanun'un 18. maddesinde, “İmar hududuiçinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleriveya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın,birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelereait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planınauygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya katmülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya vere'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir.Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alandışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçekullanılır.
Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi vearsaların dağıtımı sırasında bunlarınyüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenlemedolayısıyla meydana gelen değer artışlarıkarşılığında "düzenleme ortaklıkpayı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye görealınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabitutulan arazi ve arsaların düzenlemeden öncekiyüzölçümlerinin yüzde kırkınıgeçemez.
(Değişik üçüncü fıkra:3/12/2003-5006/1 md.) Düzenleme ortaklık payları,düzenlemeye tâbi tutulan yerlerin ihtiyacı olan MilliEğitim Bakanlığına bağlı ilk veortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark, çocukbahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumîhizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarlakullanılamaz.
Düzenleme ortaklık paylarının toplamı,yukarıdaki fıkrada sözü geçen umumi hizmetleriçin, yeniden ayrılması gereken yerlerin alanlarıtoplamından az olduğu takdirde, eksik kalan miktar belediye veyavalilikçe kamulaştırma yolu ile tamamlanır.
Herhangi bir parselden bir miktar sahanınkamulaştırılmasının gerekmesi halinde düzenlemeortaklık payı, kamulaştırmadan arta kalan sahaüzerinden ayrılır.
Bu fıkra hükümlerine göre, herhangi bir parseldenbir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak,bu hüküm o parselde imar planı ile yeniden bir düzenlemeyapılmasına mani teşkil etmez…” hükmü yeralmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Kayseri İli, Kocasinanİlçesi, Sümer Mahallesi, 630 ada, 22 parsel sayılıtaşınmazın da bulunduğu alanda 2981 sayılı Yasauyarınca yapılan imar uygulaması sonucunda, davacının132,48 m² payından 13,67 m²'sinin kamu kullanımınaayrıldığı ve oluşan 3283 ada, 47 parselsayılı taşınmazın 118,81 m²'sinin davacıyatahsis edildiği, daha sonra 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18.maddesi uyarınca parselasyon işlemi tesis edildiği ve buişlem nedeniyle davacının payından 31,18 m²düzenleme ortaklık payı olarak alındıktan sonraoluşan 4472 ada, 1 parsel sayılı taşınmazdandavacıya 87,63 m² pay tahsis edildiği, davacıtarafından ilk yapılan kesinti ile elde edilen alanların ikincidüzenlemede kamu hizmetine ayrılan alanlarıkarşılamaması halinde eksik kalan kısımlarınkamulaştırılmasının gerektiğinden bahisle,ikincikez kesinti yapılmış olması nedeniyle 31,18 m² kesintibedelinin şimdilik 10.000,00-TL bedelin yasal faizi ile birlikte tahsilinekarar verilmesi istemiyle davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Olayda, yapılan imar uygulamasıyla parselden kesilendüzenleme ortaklık payının hatalı olduğu,taşınmazdan ikinci kez düzenleme ortaklık payıkesilemeyeceği iddialarıyla açılan ve idarece kamugücü kullanılarak, resen ve tek yanlı biçimde tesisedilen imar uygulama işlemlerinden ve bu uygulamalarla, öncelerizayiat, daha sonra düzenleme ortaklık payı olarakadlandırılan kesintilerden kaynaklanan zararın tazminine ilişkinbulunan davanın, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2/1-b. maddesinde yer alan "İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel haklan doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları"kapsamında imar mevzuatı hükümleriçerçevesinde idari yargı yerinceçözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, DanıştayBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü iledavalı Kocasinan Belediye Başkanlığı vekilininyaptığı görev itirazının reddine ilişkin Kayseri2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.3.2018 tarihli ve E:2017/650 sayılıkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Danıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı Kocasinan Belediye Başkanlığıvekilinin yaptığı görev itirazının reddineilişkin Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.3.2018 tarihli veE:2017/650 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 28.01.2019gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy