T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/906
KARAR NO : 2019/76
KARAR TR: 28.01.2019
ÖZET : Davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yolda meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğu öne sürülen zararın tazmini istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk
KARAR
Davacılar : 1-İ.Y.
2-O.Y.
3-Ö.N.G.
4-Ö.D.
Vekili :Av. A.K.
Davalı : Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili :Av. U. K.
O L A Y: Davacılar vekili dava dilekçesindeözetle; müvekkillerinin desteği ve murisi YasinYılan'ın, sevk ve idaresindeki 31 KCP 67 plakalı motorsiklet ile24.10.2014 tarihinde Tem Otoyolunda Belen İlçesiyönünden, İskenderun İlçesi istikametine seyirhalindeyken, Çırtıman üst geçidinigeçtikten 300 metre sonra bariyer kenarında bulunanbaşıboş bir köpeğin önüneçıkması sonucu köpeğeçarptığını, çarpmanın etkisi ile YasinYılan'ın aracın hakimiyetini kaybederek bariyerlereçarptığını ve kaza neticesinde vefat ettiğini,bu kazanın meydana gelmesinde Yasin Yılan'ın herhangi birkusurunun bulunmadığını, kazanın meydana gelmesindedavalı idarenin trafik güvenlik önlemlerinin daha sıkıkontrole tabi tutulduğu otoyolda meydana geldiğini, muris YasinYılan'ın koruyucu tertibatı eksiksizkullandığını ve herhangi bir kural ihlaliyapmadığını, davalının kontrolüaltındaki otoyolda trafik güvenliğini tehlikeye sokanhayvanların girişinin engellenmesini etkin bir şekildesağlamadığını, davalının kusursuzsorumluluğu bulunduğunu, kaza neticesinde davacılarınmüteveffanın manevi desteğinden yoksunkaldıklarını; bu nedenle İskenderun Asliye TicaretMahkemesinin 2015/497 Esas sayılı dosyasından tahsildetekerrür olmaması kaydıyla İ.Y.için 1.000,00-TL, O.Y.için1.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüdtarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigortaşirketinden tahsili ile davacılara ödenmesine, ayrıcaoğlunu kaybeden baba O.Y.için 40.000,00-TL, oğlunu kaybedenanne İ.Y.için 40.000,00-TL, kardeşini kaybedenÖ.D.için 25.000,00-TL, kardeşini kaybedenÖ.N.G.için 25.000,00-TL olmak üzere toplam 130.000,00-TLmanevi tazminatın davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecekyasal faizi ile birlikte tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
İSKENDERUN 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 26.9.2017gün ve E:2017/45, K:2017/544 sayı ile, davalının yapımve bakımından sorumlu olduğu yolların trafik düzeni vegüvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak görevleriarasında olup, idarelerin mecburi kamu görevleridolayısıyla meydana gelen zararlar hizmet kusuru sonucudoğmuş zararlardan sayılacağından ve bu türtazminat davalarının çözümlenme yerinin ise idariyargı mercileri olduğu; toplanan değerlendirilen deliller vetüm dosya kapsamına göre, davanın gerekçelerdoğrultusunda yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle usuldenreddine karar vermiş, bu karara karşı davacılar vekiliistinaf istemindebulunmuştur.
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi: 7.12.2017gün ve E:2017/23, K:2017/23 sayı ile, 6100 Sayılı HMK 76.maddesi gereğince davacı vekili olduğunu beyan eden Avukat AliKahraman'ın davacı asiller Ö.D.ve Özge NazlıGündüz'e ait usulünce düzenlenmiş vekaletnamesinin HMK76. ve 77. maddeleri gereğince temin edilerek dosyanın istinafincelemesi için yeniden dairelerine gönderilmek üzeredosyanın İlk Derece Mahkemesine geri çevrilmesine kararvermiş, mahkemece eksiklikler tamamlanmıştır.
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi: 5.1.2018gün ve E:2017/56, K:2018/24 sayı ile, ilk derece mahkeme kararıusul ve yasaya uygun olduğundan, davacılar vekilinin istinafbaşvurusunun HMK'nın 353/1-b.l maddesi gereğince esastan reddinekarar vermiş, bu karara karşı davacılar vekili tarafındantemyiz isteminde bulunulmuştur.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi: 31.5.2018 gün veE:2018/2544, K:2018/4637 sayı ile, dosyadaki yazılara, kararındayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve HMK355. maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resengözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesindebelirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağıkuralına uygun biçimde inceleme yapılıp kararverilmiş ve verilen kararda bir isabetsizlik görülmemişolmasına göre yerinde olmayan bütün temyizitirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün HMK370/1. maddesi gereğince onanmasına karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacılar vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerindedava açmıştır.
HATAY 2. İDARE MAHKEMESİ: 22.11.2018 gün veE:2018/869 sayı ile, dava konusu uyuşmazlığın 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’nun uygulanmasına ilişkin birtazminat davası olduğu, anılan Kanunun 110. maddesiuyarınca davanın görüm ve çözümündeadli yargı mercilerinin görevli olduğu gerekçesiyle, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi’nin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bukonuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesinekarar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 28.01.2019günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idariyargı dosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyasıile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalı idarenin sorumluluk sahasında kalan yoldadavacıların murisi Yasin Yılan'ın motorsikletiyle seyirhalindeyken bariyerlere çarpması neticesindeölümüyle sonuçlanan kaza nedeniyle oluştuğuöne sürülen maddi ve manevi zararın tazmini istemiyleaçılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde,Kanunun amacının karayollarında can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzenini sağlayacak ve trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri belirlemek olduğu; “Kapsam”başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleribunların uygulamasını ve denetlenmesini ilgilikuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk,çalışma usulleri ile diğer hükümlerikapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı belirtilmiştir.
Öte yandan 2918 sayılı Yasanın 19.1.2011günlü Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 6099 sayılı Yasanın 14. maddesiyle değişik 110.maddesinde “İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarından dolayı hukukisorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veyaşubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acenteninbulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibikazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde deaçılabilir”; Geçici 21. maddesinde de “BuKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının göreve ilişkinhükmü, yürürlüğe girdiği tarihten önceidari yargıda ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesindeaçılmış bulunan davalara uygulanmaz”denilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacıların murisi YasinYılan'ın motorsikletiyle seyir halindeyken kazayaptığı, bu kaza neticesinde oluştuğuönesürülen zararın tazmini talebiyle bakılan budavanın açıldığıanlaşılmaktadır.
2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi veBatman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itiraz başvurularıüzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, şu gerekçesi ile anılankuralı Anayasaya aykırı görmemiş ve iptal istemini oybirliğiyle reddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nindaha önceki kimi kararlarında da belirtildiği üzere,tarihsel gelişime paralel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargınındenetimine bağlı olması gereken idari biruyuşmazlığın çözümü, haklı nedenve kamu yararının bulunması halinde kanun koyucu tarafındanadli yargıya bırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafikkazasında zarar görenin asker kişi ya da memur olmasına, aracınaskeri hizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemingeçitte meydana gelmesi durumlarına göre farklıyargı kollarında görülmekte olan 2918 sayılıKanun’dan kaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adliyargıda görüleceğini öngörmektedir. İtirazkonusu düzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi,askeri idari yargı, idari yargı veya adli yargı kollarıarasında uygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilereksöz konusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir.Aynı tür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.)
Anayasa’nın 158 inci maddesinin son fıkrasında“ Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esasalınır.” denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’ninyukarıda gerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun idariyargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun’dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa’ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır veAnayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir.
Bu durumda,2918 sayılı Yasanın 19.1.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu dolayısıyla, Hatay 2. İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile, İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinceverilen 26.9.2017 gün ve E:2017/45, K:2017/544 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Hatay 2. İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, İskenderun 1. Asliye HukukMahkemesince verilen26.9.2017 gün ve E:2017/45, K:2017/544sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,28.01.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy