T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 42
KARAR NO : 2019 / 32
KARAR TR : 28.1.2019
ÖZET : Borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptali, takip konusu alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemiyle açtığı davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : M. C.
Vekilleri : Av. C.G., Av.B. Y.K.
Davalılar : 1-Eskişehir BüyükşehirBelediye Başkanlığı
Vekili : Av. P.K.
2-Eskişehir Su ve Kanalizasyonİdaresi Genel Müdürlüğü(İdareMahkemesince
hasım değişikliğiyapılarak)
Vekilleri : Av.S. Ö.-Av.N.A.
O L A Y : Davacı vekili; müvekkilinin sevk veidaresindeki 26 … 990 plakalı minibüs ile Sarıcakayacaddesi üzerinde seyir halinde iken aracın arka tekerleğininaniden açılan rögar kapağının içerisinedüştüğünü, yaralamalı ve maddi hasarlıtrafik kazası meydana geldiğini, kazada ESKİ’nin kusurluolduğunu; ESKİ'ye zararın tazmini için başvuruyapılabilmesi amacıyla Eskişehir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin2016/56 D.İş dosyası ile tespityaptırıldığını, 8.000,00 TL zarar meydanageldiğinin belirtildiğini; davalı kurumdan zararıntazmini için Eskişehir 8. İcraMüdürlüğünün 2017/538 esas sayılıdosyası ile takip yapıldığını,davalının takibe itiraz ettiğini belirterek; davalınınhaksız itirazının iptaline %20 den az olmamak üzere icrainkar tazminatına hükmedilmesine kararverilmesi istemiyle Eskişehir Büyükşehir Belediyesine karşı13.2.2017 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ESKİŞEHİR3.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 22.3.2018 gün ve E:2017/55, K:2018/294sayı ile, “(…)Görevkonusu kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın heraşamasında resen dikkate alınması zorunludur.
Belediyelerinde içinde bulunduğu kamu tüzel kişilerinin, kamu hizmetigörmekle yükümlü bulunmaları nedeni ile kamuhizmetleri sırasında verdikleri iddia olunan zararlardan dolayıoluşan sorumlulukları özel hukuk hükümlerine tabideğildir. Kamu tüzel kişilerinin yasalar tarafındankendilerine verilen görev ve yetkileri kullanması sırasındaoluşan zararlar, niteliği itibari ile hizmet kusurundan kaynaklananzararlar olup bu zararların tazmini amacı ile anılan idarelerekarşı hizmet kusurlarına dayalı olarak idari yargılamausulü hakkında kanunun 2.maddesi hükmü uyarınca idariyargı yerinde tam yargı davası açılmasıgerekmektedir. (Yargıtay 17.HD’sinin 2016/4721 Esas 2016/7256 Kararsayılı ilamı)
Bu sebeplehizmet kusuruna dayanılarak davalı belediye aleyhineaçılan bu davada adli yargının yargı yolubakımından görevsiz bulunması nedeni ile HMK 114(l)bdelaleti ile 115/2.bendi gereği yargı yolunun caiz olması davaşartı eksikliği nedeni ile davanın usülden reddinekarar verilmiştir
HÜKÜM:
1-Davanın6100 s. HMK'nun 114/1-b ve 115/2. maddeleri gereğince yargı yolununcaiz olmaması (İdari Yargının görevli olmasısebebiyle) ve de dava şartı yokluğundan USULDENREDDİNE…” karar vermiş, bukarar istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu defa aynı somut olay vegerekçe ile, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla8.000,00 TL.’nin haksız fiil tarihinden itibaren yasal faiziylebirlikte tahsili istemiyle Eskişehir BüyükşehirBelediyesine karşı 13.6.2018 tarihinde idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Eskişehir İdare Mahkemesi: 5.7.2018gün ve E:2018/381 sayı ile, davanın doğru hasım olan EskişehirSu ve Kanaliasyon İdaresi Genel Müdürlüğü husumetiyleincelenmesi gerektiği gerekçesiyle, EskişehirBüyükşehir Belediye Başkanlığının hasımmevkiinden çıkarılarak, Eskişehir Su ve Kanalizasyonİdaresi Genel Müdürlüğü’nün hasımmevkiine alınmasına karar vermiştir.
ESKİŞEHİR2.İDARE MAHKEMESİ: 4.12.2018 gün ve E:2018/381 sayı ile, “(…) 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu'nun 13. maddesinin ilk paragrafında;"Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ilegörevli ve sorumlu bütün kuruluşlar, karayoluyapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumdabulundurmakla yükümlüdür." hükmüne;11/01/2011 tarihinde kabul edilen 6099 sayılı Kanun'un 14. maddesiile değişen ve 19/01/2011 günlü Resmi Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe giren değişik 110.maddesinde ise; " 1) İşleteni veya sahibi Devlet ve diğerkamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dâhil, bu Kanundan doğansorumluluk davaları, adli yargıda görülür. 2) Zarargörenin kamu görevlisi olması, bu fıkrahükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemingeçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanunhükümleri uygulanır." hükmüne; 19/01/2011tarihinde yürürlüğe giren geçici 21. maddesinde de;"Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz." kuralına yer verilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden; 02/10/2016 tarihinde, saat 18.20 sıralarındadavacının sevk ve idaresinde bulunan 26 … 990 plakalıminibüsün Eskişehir ili, Tepebaşı ilçesi, FevziÇakmak Mahallesi, Sarıcakaya Caddesi üzerinde seyir halindeiken aracın arka tekerleğinin aniden açılan logar kapağınıniçine düşmesi neticesinde yaralamalı ve maddihasarlı trafik kazası meydana geldiği, hasar tespiti içinEskişehir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde E:2016/56 D.İşdosyasıyla hesap yaptırıldığı, hazırlanan28/10/2016 tarihli raporda 8.000,00.-TL tutarında zarar meydanageldiğinin belirtilmesi üzerine davacı tarafındanEskişehir 8. İcra MüdürlüğününE:2017/538 sayılı dosyasıyla 12/01/2018 tarihinde icra takibibaşlatıldığı, anılan takibe itiraz edilmesiüzerine davacı tarafından itirazın iptali istemiyle13/02/2017 tarihinde Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin H:2017/55esasına kayden dava açıldığı, bu davadaanılan Mahkemenin 22/03/2018 tarih ve K:2018/294 sayılı kararıile uyuşmazlığın idari yargı yerinceçözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkemeningörevsizliğine karar verildiği, bahsi geçen kararın01/06/2018 tarihinde kesinleşmesi üzerine 13/06/2018 tarihindebakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
2918sayılı Kanun'da yapılan değişikle, söz konusuKanun'da kamu kurum ve kuruluşlarına verilen görevlerin ya dayüklenen sorumlulukların, ilgili idare tarafından gereğigibi yerine getirilmemesi nedeniyle meydana gelen trafik kazası neticesiortaya çıkan zararın tazmini istemiyle açılacakdavaların, adli yargı mercilerinde çözümekavuşturulacağı öngörülmüştür.Dolayısıyla, 2918 sayılı Kanun uyarınca idareyekarşı hizmet kusuru bulunduğundan bahisle açılacaktazminat davaları adli yargının görev alanınagirmektedir.
Uyuşmazlıkkonusu olayda; 2918 sayılı Kanun'un 110. maddesi ile Geçici21. maddesinin irdelenmesinden, 2918 sayılı Kanun'dan kaynaklanansorumluluk (tazminat) uyuşmazlıklarının anılanKanun'un 110. maddesinde de yapılan değişikliğinyürürlüğe girdiği 19/01/2011 tarihinden sonra adliyargı yerinde görüleceği, bakılmakta olan davanınise bu tarihten sonra açıldığıgörüldüğünden, 2918 sayılı Kanun'dan kaynaklıve sorumluluk hukukuna ilişkin uyuşmazlığınçözümünün Mahkememizin görevinde olmayıp,adli yargının görevine girmektedir.
Öteyandan, benzer nitelikteki Uyuşmazlık Mahkemesinin 11/04/2016 tarih,E:2016/163, K2016/210 sayılı kararında; "...Bu durumda, 2918sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla meydana gelen zararın tazmini istemiyleaçılan bu davanın da adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.'' gerekçesiyle adli yargınıngörevli olduğu yönünde karar vermiştir.
Açıklanannedenlerle davanın adli yargının görev alanınagirdiği sonucuna varıldığından, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için dosyanın Eskişehir 3. Asliye HukukMahkemesinin E:2017/55 sayılı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, dosya incelemesininUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine …” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 28.1.2019günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu,Yasa’nın 14. maddesine göre olumsuz görevuyuşmazlığı bulunduğunun ileri sürülebilmesiiçin davanın “tarafları, konusu ve sebebininaynı” olması koşulunun öngörülmüşbulunması karşısında, adli yargı yerinde aynısomut olay nedeniyle itirazın iptali ve takibin devamı; idariyargı yerinde ise tazminat istemiyle dava açılmışise de; ikinci davanın, ilk davada verilen karar doğrultusundaoluşturulduğu ve “itirazın iptali ve takibindevamı” istemi yönünden görevuyuşmazlığının doğduğu kanaatinevarıldığından ve sonuçta usule ilişkin herhangibir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, borçlununicra takibine yaptığı itirazın iptali, takip konusualacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkartazminatına hükmedilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflasKanunu’nun “İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veyasözlü olarak veya elektronik ortamda yapılacağınaişaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takiptalebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibi durduracağıkurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerinealacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/bmaddelerine göre tetkik merciinden itirazınkaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklıkonumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeyegöre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davasıaçılmıştır.
Söz konusu 67. Madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Budavada borçlunun itirazının haksızlığınakarar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunmasıkötü niyetin sübutuna bağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1.maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesininyargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesinde görülmesigerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nundeğişik 67. maddesine göre açılan itirazıniptali davasının görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümünde adliyargının görevli olduğu dolayısıyla, Eskişehir2.İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Eskişehir 3.AsliyeHukuk Mahkemesinin, 22.3.2018 gün ve E:2017/55, K:2018/294 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Eskişehir2.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Eskişehir3.Asliye Hukuk Mahkemesinin, 22.3.2018 gün ve E:2017/55, K:2018/294sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 28.1.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy