T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/911
KARAR NO : 2019/19
KARAR TR : 28.01.2019
ÖZET: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 41. madde-sinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın Kabahatler Kanunu’nun 3 ve 27/1. maddesi hükümleri uyarınca ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M.Ö.
Davalı :Çanakkale Valiliği İl Gıda Tarım veHayvancılık Müdürlüğü
Vekili :Av. Y.E.
O L A Y :Çanakkale Valiliği İl Gıda Tarım veHayvancılık Müdürlüğü’nün 16.3.2018gün ve 9 sayılı İdari Para Cezası YaptırımKararı ile, Çanakkale İl Gıda Tarım ve HayvancılıkMüdürlüğü kontrol görevlilerince 20.2.2018tarihinde, İsmetpaşa Mah. ...Cad. No:… Çanakkale adresindefaaliyet gösteren davacıya ait işletmede yapılan resmikontrolde, onay alınmadan peynir paketleme (üretim vedağıtım) işleminin yapıldığının tespitedildiğinden bahisle, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, BitkiSağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 41. maddesininbirinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davacı adına18.381,00 TL idari para cezası verilmiştir.
Davacı, idaripara cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur.
ÇANAKKALE SULHCEZA HÂKİMLİĞİ: 31.7.2018 gün ve D. İş.No: 2018/1637 sayı ile, davacı adına verilen idari paracezası ile birlikte ayrıca faaliyetin durdurulması kararı daverildiği, bu durumda 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun27/8. maddesi uyarınca davanın çözümününidari yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunun görevyönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmedenkesinleşmiştir. Davacı, bukez, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. ÇANAKKALE İDAREMAHKEMESİ; 29.11.2018 gün ve E:2018/892 sayı ile, 5996sayılı Kanun’da idari cezalarla ilgili davalarda görevliyargı yerini açıkça belli eden bir hükme yerverilmediği ve bu idari para cezasının 5326 sayılıKanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırımtürlerinden biri olduğu, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı hükmü uyarınca görevli mahkemeninbelirlenmesinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunuhükümlerinin dikkate alınması gerektiği vedava konusu idari para cezası ile birlikte idari yargınıngörev alanına giren bir işlemin tesis edilmemiş olduğubelirtilerek, UyuşmazlıkMahkemesi’nin konu ile ilgili kararlarının da bu yöndeolduğu açıklanarak, dava konusu idari paracezasına karşı açılan davanın görümve çözümünün adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle,2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirlenmesi için UyuşmazlıkMahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesinin Hicabi DURSUN’unbaşkanlığında, Üyeler Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ’un katılımlarıyla yapılan 28.01.2019tarihli toplantısında: I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosya sureti de teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 5996sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı,Gıda ve Yem Kanunu’nun 41. maddesinin birinci fıkrasının(b) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyleaçılmıştır. 5996sayılı “Veteriner Hizmetleri, BitkiSağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun; “Hijyenve resmî kontroller ile ilgili yaptırımlar”başlığı altında düzenlenen 41. maddesinde;“(1) Hijyen ve resmî kontroller ile ilgili yaptırımlaraşağıda belirtilmiştir: (.......) b) 30 uncumaddenin birinci fıkrası gereği Bakanlıktan onayalması gereken işletmelerden, onay almadan üretim yapanlara on binTürk Lirası, depo ve satış yerlerine beş bin TürkLirası idarî para cezası verilir. Bu işletmelerinfaaliyetleri durdurularak ürünlerine el konulur ve mülkiyetininkamuya geçirilmesine karar verilir. (.......)”hükmü yer almıştır. Öteyandan, 30.3.2005 tarih ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nunbirinci maddesinde, “Bu Kanunda; toplum düzenini, genelahlâkı, genel sağlığı, çevreyi veekonomik düzeni korumak amacıyla; a) Kabahatlereilişkin genel ilkeler, b) Kabahatlerkarşılığında uygulanabilecek olan idariyaptırımların türleri ve sonuçları, c) Kabahatlerdolayısıyla karar alma süreci, d) İdariyaptırıma ilişkin kararlara karşı kanun yolu, e) İdariyaptırım kararlarının yerine getirilmesine ilişkinesaslar, belirlenmişve çeşitli kabahatler tanımlanmıştır” denilerek Kanunun amaç ve kapsamı belirlenmiş; ikincikısmında yer alan 32 ila 43. maddelerinde, Türk Ceza Kanunukapsamı dışında kalan çeşitli kabahatlersayılarak, bu eylemlere yaptırımlaröngörülmüştür. AnılanKanun’un 2. maddesinde, “kabahat” deyiminden, kanununkarşılığında idari yaptırımuygulanmasını öngördüğühaksızlığın anlaşılacağı; 16.maddesinde, kabahatler karşılığında uygula-nacak olanidari yaptırımların “idari para cezası” ve“idari tedbirler”den ibaret bulunduğu; “idaritedbirler”in de mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgilikanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğu belirtilmiş; 19.maddesinde, “(1) Diğer kanunlarda kabahatkarşılığında öngörülen belirli birsüre için; a) Bir meslekve sanatın yerine getirilmemesi, b)İşyerinin kapatılması, c) Ruhsat veyaehliyetin geri alınması, d) Kara, denizveya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferdenalıkonulması, Gibiyaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda buKanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadarsaklıdır”; “Başvuru yolu”başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında ,“İdari para cezası ve mülkiyetin kamuyageçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararınakarşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabilir. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde idari yaptırımkararı kesinleşir” ’’ hükmü yer almaktaolup, idari para cezasına karşı hangi yargıorganına müracaat edileceğinin kanun tarafındangösterildiği; 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenensekizinci fıkrasında ise; idari yaptırımkararının verildiği işlem kapsamında aynıkişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanınagiren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kuralabağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu’ndaki düzenlemelerin ortayaçıkardığı bağlantı sorununaçözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir. 19.12.2006tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği anlaşılmaktadır. Somut olayda,adli yargı yerince idari para cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargı yeriningörev alanına giren kararın da verildiği, bu nedenledavanın çözümünün idari yargı yerine aitolduğu ileri sürülmüş, Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nce, idari para cezası yönündenoluşan olumsuz görev uyuşmazlıklarınınçözümünde, idari para cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararın da verilmiş olması vedosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde davakonusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari paracezasına ilişkin kararın hukukaaykırılığı iddiasının da, idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargıyerince verilen görevsizlik kararlarınınkaldırılmasına karar verilmiştir. Ancak, davadilekçelerinin incelenmesinden, her iki yargı yerinde dedavacının sadece idari para cezasına karşı dava açtığı anlaşılmış,böylece davanın idari para cezasınınkaldırılması istemiyle açılan bir dava olduğu, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nda daidari para cezası verilecek hususların düzenlendiği, ancak,idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin birdüzenlemeye yer verilmediği görülmüştür. Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlikkararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görevkuralının, değişikliğin yürürlüğegirmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dairintikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemecegörevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır. Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 5996 sayılıVeteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve YemKanunu’nda da idari para cezasına itiraz konusunda görevlimahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Budurumda, Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesinde belirtildiğiüzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde uygulanacak olması nedeniyle,görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasahükümleri dikkate alınacağından, idari paracezasına karşı açılan davanın görümve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Çanakkale İdare Mahkemesi’nce yapılanbaşvurunun kabulü ile Çanakkale Sulh Ceza Hâkimliği’nceverilen 31.7.2018 gün ve D. İş. No: 2018/1637 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N UÇ: Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle, Çanakkale İdareMahkemesi’nce yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile,Çanakkale Sulh Ceza Hâkimliği’nce verilen 31.7.2018gün ve D.İş.No: 2018/1637 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRIL-MASINA, 28.01.2019gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Üye Üye Üye Hicabi Şükrü Mehmet Birol DURSUN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye SüleymanHilmi Aydemir Nurdane AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy