Uyuşmazlık Mahkemesi - Hukuk Bölümü - Görev Uyuşmazlığı - 02.01.2019 - Adli - 19. Maddeye göre

                    T.C.

UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ

         

          ESAS NO        : 2018 / 658

          KARAR NO    : 2019 / 21

          KARAR TR     : 28.1.2019

ÖZET : Hastanede kanser tedavisi görmekte iken vefat eden eşinin tedavisi sırasında ilave fark ücreti adı altında ve SGK mevzuatına aykırı şekilde kendilerinden tahsil edildiği belirtilen bedelin iadesi istemiyle açılan davanın, 5510 sayılı Yasa ve bu Yasa dayanak alınarak çıkarılan Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği kapsamında  ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.

 

 

            K  A  R A  R

           

            Davacı             :Z. E.

   Vekili              :Av.U. G.

            Davalı             :M.Sağlık ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. (İstanbul M.Üniversitesi)

            Vekilleri         : Av. Av. H. A., Av. D. D.B., Av. D. A.

 

O L A Y         : Davacı vekili; müvekkilinin eşi G. E.’nin davalıya bağlı bir işletme olan M. M.HastanelerKompleksinde kanser tedavisi gördüğünü, 07.02.2015tarihinde hastanede vefat ettiğini;   tedavi süresince SGKmevzuatına aykırı şekilde, çeşitli isimleradı altında tedavininfaturalandırıldığını ve müvekkilinden tahsiledildiğini; müvekkilinin fatura bedellerini hastanın tedavisininaciliyetine binaen,  kendi adına kayıtlı kredikartından ödediğini; müvekkilinin, kanser hastalarındanilave fark ücretinin alınmayacağınıöğrenmesi üzerine Hastaneye başvurduğunu, ancak herhangi bir geri dönüş yapılmadığını;bunun üzerine davalıyı Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı, İstanbul Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğü, Cibali Sağlık SosyalGüvenlik Merkezine şikayet ettiğini;  yapılanaraştırmada, Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatınaaykırı olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Yönetmeliğince ilave ücretalındığının tespit edildiğini ve davalıyauyarı gönderildiğini;  ancak kurum mevzuatında yasalolamayan ilave ücretin kurumca davalının alacaklarındanmahsup edilip ödenemeyeceğinin belirtildiğini ifade ederek; davalıyaödenen 29.750 TL.nin, dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikteiadesine karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçılmıştır.

İSTANBUL ANADOLU 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ:5.12.2017gün ve E:2016/380, K:2017/385 sayı ile, “(…) Tetkikedilen dosya kapsamı bütün olarakdeğerlendirildiğinde; Öncelikli mesele davalınınyargı yoluna ilişkin itirazın çözülmesi olup bukapsamda yapılan değerlendirme bakımından davalıhastanede verilen tedavi hizmetinden zarar gördüğüiddiasıyla açılan eldeki davanın adli yargı yerindemi yoksa idari yargı yerinde mi görülmesi gerektiğinoktasında toplanmaktadır.

Anayasanın 130.maddesinin 2.fıkrasında,kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacınayönelik olmamak şartı ile vakıflar tarafından,Devletin gözetim ve denetimine tabi yükseköğretim kurumlarıkurulabileceği belirtildikten sonra; aynı maddenin sonfıkrasında, vakıflar tarafından kurulanyükseköğretim kurumlarının mali ve idari konulardışındaki akademik çalışmaları,öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlikyönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumlarıiçin Anayasada belirtilen hükümlere tabi olduğu kuralabağlanmıştır.

2547 sayılı YükseköğretimKanunu’nun 3/c maddesinde, vakıflar tarafından yükseköğretim kurumu açılabileceği kabul edilmiş,aynı maddenin (d) bendinde, ayrım yapılmaksızın,üniversitelerin kamu tüzel kişiliğine sahip olduklarıbelirtilmiştir. Anılan Kanun’un 5/f maddesinde,üniversitelerin kalkınma plan ve programlarının ilke vehedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlamasıçerçevesinde Yükseköğretim Kurulunungörüşü veya önerisi üzerine kanunla kurulacağıbelirtilmiş olup; aynı Kanun’un 7/d maddesinde, Devletkalkınma planlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda veyükseköğretim planlaması çerçevesiiçinde, yeni üniversite kurulmasına ve gerektiğindebirleştirilmesine ilişkin öneri ve görüşlerinMilli Eğitim Bakanlığına sunulması, birüniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokulaçılmasına, birleştirilmesi veya kapatılmasıile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden gelecekönerilere dayalı kararlar almak ve gereği için MilliEğitim Bakanlığına sunmak YükseköğretimKurulunun görevleri arasında sayılmıştır.Anılan Kanun’un Ek 2.maddesinde, vakıfların kazançamacına yönelik olmamak şartıyla ve mali ve idari hususlardışında akademik çalışmalar, öğretimelemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerindenbu Kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıylayükseköğretim kurumları kurabilecekleridüzenlenmiş olup; Ek 6.maddesinde, kurulacakyükseköğretim kurumunun, vakıf tüzelkişiliği dışında ayrı bir tüzelkişiliğe sahip olacağı; Ek 15.maddesinde, vakıftüzelkişiliğinin herhangi bir şekilde nihayete ermesihalinde, vakıf yükseköğretim kurumu tüzelkişiliğinindevam edeceği ve vakıf tarafından yükseköğretimkurumu tüzelkişiliğine tahsis edilen her türlütaşınır ve taşınmaz mal, araç-gereç,malzeme, para ve ekonomik değeri olan haklarınyükseköğretim kurumunun mülkiyetine geçeceği,bu durumda vakıf yükseköğretim kurumu mütevelli heyetiüyeleri ile yükseköğretim kurumu yöneticilerininseçilmesi yetkisinin, Yükseköğretim Kurulunun olumlugörüşü üzerine Vakıflar GenelMüdürlüğünce bir başka vakfa devredileceği,vakıf yükseköğretim kurulunun faaliyetlerinindurdurulması halinde durdurulma süresince, kapatılmasıhalinde ise temelli olarak, kurumun idaresinin YükseköğretimKurulunca eğitim ve öğretimi sürdürmek veya tamamlamaküzere uygun bir Devlet yükseköğretim kurumunun vesayetineverileceği hükme bağlanmıştır.

Vakıf üniversiteleri, kazanç amacıolmamak şartı ile mali ve idari konular dışındaakademik çalışmalar, öğretim elemanlarınınsağlanması ve güvenlik yönlerinden Devlet eliyle kurulanyükseköğretim kurumları için Anayasada belirtilenhükümlere tabi olarak Yükseköğretim Kurulunungörüş ve önerisi üzerine kanunla,tüzelkişiliği haiz olmak üzere kurulmakta olup; butüzel kişiliğin de, gerek 2809 sayılı Kanun hükümlerive gerekse Anayasa Mahkemesi kararı uyarınca kamu tüzelkişiliği niteliğinde olduğutartışmasızdır.

İdari rejime dayalı olarak düzenlenmişbulunan Türkiye'nin yönetim yapısında, kamu tüzelkişiliği idari yargının görev alanınınbelirlenmesinde kullanılan ölçütlerden bir tanesidir.Kamu tüzel kişilerinin kuruluş amacı kamu yararı;faaliyet konuları ise, kamu hizmetidir.

Bu haliyle kamu tüzel kişisi olarak kanunlakuruldukları ve kamu hizmeti sundukları tartışmasızolan vakıf üniversitelerinin hastanelerinin, Devletüniversiteleri hastanelerinden farklı tutulması hukukenolanaksızdır. Bu bağlamda, sağlık hizmetininsunulmasından kaynaklanan zararların da, tazmin sorumluluğunundoğup doğmadığının, idari yargı yerincehizmet kusuru ilkesi kapsamında incelenerek karar verilmesi gerekir,(T.C.YARGITAY Hukuk Genel Kurulu ESAS NO: 2014/13-566 -KARAR NO: 2015/1339)

Bu kapsamda, Sağlık Hizmetleri GenelMüdürlüğünün 02.06.1017 tarihli cevabiyazısı gereğince, M. Üniversitesi Sağlık Uygulamave Araştırma Merkezi ile davalı Özel M. Mega HastaneleriKompleksi arasında sağlık hizmetlerinin beraberyürütülmesi bakımından protokolimzalandığı, 12.11.015-10.11.2020 tarihlerini kapsarşekilde 03.02.2012 tarih ve 12092 sayılı 533 numaralıruhsat verildiği, imzalanan protokolün dördüncü bölümünün1,2 ve 3. kısımlarında ilgili üniversite öğretimelemanları ve personelinin hastanede görevlendirildiği,yapılan hizmetin bir bütün olarak yapıldığı,sözleşme ile fiziki yer tahsisinin yanında öğretimelmanı ve personel bütünlüğünün deolduğu, davacının eşi olan Gülşen'in tedavisindeüniversite doktorlarının da görev aldığıanlaşılmakla hastanın üniversite bünyesinde tedavigördüğü kanaati oluşmuş olup bu doğrultudayargılama bakımından mahkememizin görevli olmadığıyönünde değerlendirme yapılmış buna ilişkinaşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıdaaçıklandığı üzere;

1-Mahkememizin görevsiz olduğuanlaşıldığından mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ’ne;bu nedenle HMK 114/1-B ve 115..maddeleri gereğince davanın USULDENREDDİNE,

2-Görevli yargı yolunun İdare Yargıolduğunun TESPİTİNE…” karar vermiş, bu karar istinafyoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.

Davacı vekili bu kez,  aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır.

İSTANBUL 3.İDARE MAHKEMESİ: 12.7.2018gün ve E:2018/708 sayı ile, “(…)Somutuyuşmazlıkta, davacının asıl ve temel iddiası;eşinin davalı hastanede kanser tedavisi gördüğüsırada, davalı tarafından, usulüne uygun olmayan yol veyöntemlerle kendisinden fazla ilaç ücreti tahsil edilmesineilişkin olduğu, kendisinden Kanun uyarınca aslındaalınmaması gereken ilaç ücretininalındığı, aynı ücretin, hem kendisinden hem deSosyal Güvenlik Kurumundan tahsil edildiği, oysa SGK Mevzuatınagöre ek ilaç ücretinin kendisinden alınmamasıgerektiği iddiasına dayandırıldığı; davacınıniddiasının, klasik bir alacak davası niteliğindeolduğu, davacı ile davalı arasında BorçlarHukuku'nda düzenlenen vekalet sözleşmesi veya BorçlarHukuku kapsamındaki bir başka tip sözleşmeye dayalıbir ilişki olduğu, davacının temel iddiasının da,sözleşmenin karşı tarafının kendisinden fazlacaücret tahsil ettiği, kendisi üzerinden haksız yere gelirelde ettiği veya haksız yere zenginleştiği iddiasıolduğu; davalı Hastane ile Hastanenin bağlı olduğuÜniversite arasındaki protokolün, somut uyuşmazlığınniteliğini değiştirmeyeceği; davacının, eşiile ilgili sağlık kamu hizmetinin kusurlu işlendiğine,eşinin sağlık hizmetinin yanlışyapıldığına, davalı kurumun tıbbi hizmetini eksikve hatalı yaptığına ilişkin bir iddiasınınbulunmadığı; diğer bir anlatımla; davacının,hizmet kusuruna veya davalının tıbbi hatasına dayalıolarak zarar gördüğüne dair bir iddiasınınolmadığı; temel ve asıl iddiasının, kendisindenfazla ve yersiz ücret tahsil edildiğine ilişkin olduğu;böyle bir iddiaya dayalı uyuşmazlığıngörüm ve çözüm yerinin de özel hukukadayalı uyuşmazlıkların ve alacak davalarınıngörüldüğü ve çözüldüğüAdli Yargı Kolu olduğu, İdari Yargı Kolu'nun, somutuyuşmazlığın görüm veçözümünde görevli olmadığısonuç ve kanaatine varıldığından;

1-) Mahkememizin somut olayın görüm veçözümünde görevsiz olduğuna,

2-) Uyuşmazlığın görüm veçözümünde, görevsizlik kararı veren AdliYargı yerinin (Asliye Hukuk Mahkemesinin) görevli olduğuna,

3-) Somut uyuşmazlıktaki görev sorununungiderilmesi ve görevli yargı kolunun belirlenmesi içindosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine,

4-) Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görevhususundaki kararma kadar yargılamanın ertelenmesine,Uyuşmazlık Mahkemesi kararının beklenmesine…”karar vermiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:

Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 28.1.2019günlü toplantısında:

I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; İdare mahkemesince, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildeUyuşmazlık Mahkemesine başvurulduğu ve sonuçta usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.

II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava, davacının, davalı Hastanede kansertedavisi görmekte iken vefat eden eşinin tedavisi sırasındailave fark ücreti adı altında ve SGK mevzuatınaaykırı şekilde kendilerinden tahsil edildiği belirtilentoplam 29.750.00-TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecekolan yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyle açılmıştır.

5510 sayılı SosyalSigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanununun “Sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi vesağlık giderlerinin ödenmesi” başlıklı73.maddesinde; “Bu Kanuna göre sağlık hizmetleri, Kurumile yurt içindeki veya yurt dışındaki sağlıkhizmeti sunucuları arasında yapılan sözleşmeleryoluyla ve/veya bu Kanun hükümlerine uygun olarak genelsağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlüolduğu kişilerin sözleşmesiz sağlık hizmetisunucularından satın aldıkları sağlık hizmetigiderlerinin ödenmesi suretiyle sağlanır.

Kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları dışındakivakıf üniversiteleri dahil sözleşmeli sağlıkhizmeti sunucularınca, Sağlık Hizmetleri FiyatlandırmaKomisyonunca belirlenen sağlık hizmetleri bedeline ek olarak, genel sağlıksigortalısı ve bakmakla yükümlü olduklarıkişilerden sağlık hizmeti sunucularının giderleri veürettikleri sağlık hizmetlerinin maliyetleri, yapılansübvansiyonlar gibi kriterler dikkate alınarak bu bedellerin ikikatına kadar alınabilecek ilave ücretin tavanınıbelirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.(1) Bu tavandahilinde alınabilecek ilave ücret oranları Kurumca belirlenir.Ancak (…)(2) 60 ıncı maddenin birincifıkrasının (c) bendinin (4), (6) ve (8) numaralı altbentleri kapsamında sayılanlar ile bakmakla yükümlüoldukları kişiler ile aynı maddenin onikinci, onüçüncüve ondördüncü fıkraları kapsamında genelsağlık sigortalısı sayılan kişilerden ilaveücret alınamaz. Sağlık Hizmetleri FiyatlandırmaKomisyonunca belirlenen eşdeğer ilaçların, azamifiyatı ile kişinin talep ettiği eşdeğer ilacınfiyatı arasında oluşacak fark ve optik için tavanuygulanmaz ve bu fıkra kapsamında değerlendirilmez.(2)(3)(4)

Kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları iseotelcilik hizmeti ile dördüncü fıkrada belirtilen istisnaisağlık hizmetleri dışında, sağladıklarısağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısıve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilave ücrettalep edemez. (Mülga ikinci cümle: 21/1/2010-5947/19 md.) (…)(Ek cümleler: 21/5/2013-6486/4) Ancak yükseköğretim kurumlarınaait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleritarafından mesai saatleri dışında bizzat verilensağlık hizmetleri için Kurumca belirlenmişsağlık hizmetleri bedelinin, poliklinik muayenelerinde birkatını, diğer hizmetlerde yüzde ellisini geçmemek üzere,üniversite yönetim kurulu kararıyla öğretimüyelerinin unvanları itibarıyla belirlenen miktarda ilaveücret alınabilir. Ancak alınacak ilave ücret bir defadaasgari ücretin iki katını geçemez. Bu oranları birkatına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir. Kurum bufıkra kapsamında ilave ücret alınamayacak sağlıkhizmetlerini belirlemeye yetkilidir.(4)

Sözleşmeli sağlık hizmetisunucuları, Kurumca belirlenmiş standartlarınüstündeki talepleri karşılayan otelcilik hizmetleri ilehayati öneme sahip olmama ve alternatif tedavilerin bulunması gibihususlar göz önüne alınarak Sağlık HizmetleriFiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen istisnaisağlık hizmetleri için, genel sağlıksigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğukişilerden belirlenen hizmet fiyatlarının üçkatını geçmemek üzere ilâve ücret alabilir.Sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları, Kurumcaödenecek sağlık hizmeti bedellerininyayımlanmasını  takiben   otuz  gün içinde   ilâve  ücret  ödemeleri   için  belirlenen tavanlar dahilinde belirledikleri sağlık hizmetifiyatlarını kuruma bildirmek zorundadır. Sözleşmeli sağlıkhizmeti sunucuları fiyat değişikliklerini 5 işgünü içinde Kuruma bildirirler. Tavanlar dahilinde de olsaKurumca belirlenen süreden önce bu fiyatlarınıartıramazlar.

Kurum, provizyon işlemlerini yürütmeküzere sağlık hizmeti sunucularının mahallindeprovizyon merkezi açabilir ve personelçalıştırabilir. Sözleşmeli sağlıkhizmeti sunucuları, bu amaçla Kuruma uygun bağımsızmekân tahsis etmek zorundadır.

Acil haller dışında sözleşmesizsağlık hizmeti sunucularından kişilerce satınalınan sağlık hizmeti bedelleri Kurumca ödenmez.

Sözleşmesiz sağlık hizmetisunucularından acil hallerde alınan sağlık hizmeti bedeli,72 nci madde gereği sözleşmeli sağlık hizmetisunucuları için belirlenen bedeller esas alınarak genelsağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlüolduğu kişilere fatura karşılığıödenir. Sözleşmeli ve sözleşmesiz sağlıkhizmeti sunucuları, acil hallerde, sözleşmeli sağlıkhizmetleri sunucuları ise Kurumun belirlediği sağlıkhizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmaklayükümlü olduğu kişilerden veya Kurumdan herhangi birilave ücret talep edemez.

Kurum, bu Kanunun birinci fıkrasında belirtilenyöntemler dışında, kamu idarelerince verileceksağlık hizmetlerini götürü bedel üzerinden hizmetalım sözleşmesiyle de sağlamaya yetkilidir. Kamu idaresisağlık hizmeti sunucuları, sözleşmede belirtilengötürü bedel karşılığında genelsağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlüolduğu kişilere sözleşme kapsamında verilmesi gerekenher türlü sağlık hizmetini sunmaklayükümlüdür ve sözleşmede belirtilengötürü bedel dışında Kurumdan veya genelsağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlüolduğu kişilerden Kanunda belirtilen ilave ücretler vekatılım payları dışında ayrıca bir bedeltalep edemez. Götürü bedel üzerinden hizmet alımsözleşmesiyle temin edilen hizmetler için Kuruma ayrıcafatura ve dayanağı belge gönderilmez. Bu fıkranınuygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SağlıkBakanlığı ile müştereken belirlenir.

Sağlık hizmeti sunucuları, genelsağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlüolduğu kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanmayamüstahak olup olmadığını, Kurumun elektronik veyadiğer ortamlarda sağlayacağı yöntemlere uygun olarakkontrol etmek ve belgelemek zorundadır.

(Ek fıkra: 4/7/2012-6353/84 md.) 3713 sayılıKanuna göre aylık bağlanmış maluller, 5434 sayılıKanunun 56 ncı maddesi veya 2330 sayılı Kanunun 2 nci maddesininbirinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlardan3713 sayılı Kanun kapsamına giren olaylar sebebiyle aylıkbağlananlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahibaşkasının yardımı ve desteğiolmaksızın yaşamak için gereken hareketleri yapamayacakderecede malul olan vazife ve harp malullerinin sağlık kuruluraporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez/protez vediğer iyileştirici araç ve gereçler herhangi birkısıtlama getirilmeksizin Kurumca karşılanır. (Ekcümle: 20/8/2016-6745/61 md.) 3713sayılı Kanun kapsamına girmese dahi atış, tatbikatveya diğer ateşli silah yaralanmaları nedeniyle malul olanvazife ve harp malullerinin de sağlık kurulu raporuyla ihtiyaçduydukları her türlü ortez, protez ve diğeriyileştirici araç ve gereçler herhangi birkısıtlama getirilmeksizin Sosyal Güvenlik Kurumuncakarşılanır. (Değişikcümle: 10/9/2014-6552/49 md.) Ancak, 72 nci maddede belirtilen usulleregöre bedelleri karşılanacak olan bu kapsamdakiürünler, garanti süresi kapsamında veya aynı amacayönelik ürün talepleri Kurum tarafından yayınlananürün listelerinden, yine Kurum tarafından belirlenen usul veesaslara göre karşılanır.

(Ek fıkra: 4/7/2012-6353/84 md.) Genelsağlık sigortalısı ile bakmakla yükümlüolduğu kişilerden, 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesindesayılan olaylara maruz kalmaları nedeniyle yaralananlar, tedavilerisonuçlanıncaya veya maluliyetleri kesinleşinceye kadargeçen süre içerisinde verilen sağlık hizmetleri vediğer haklardan aynı Kanuna göre aylıkbağlanmış olanlar gibi yararlandırılırlar.

(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/ 49 md.) Kurum, faturadenetimi konusunda kriterler koymaya, alternatif geri ödeme modellerioluşturmaya ve bu konularda tespitler ve denetimler yapmaya ve/veyayaptırmaya, buna bağlı olarak hizmet alımı yapmaya yetkilidir.

(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/ 49 md.) Kurum,gerçek veya tüzel kişilerden; ödeme kapsamındakisağlık hizmetleri ve/veya ürün listelerine girmekiçin yapılan başvurulardan asgari ücretin yirmikatını geçmemek üzere başvuru ücreti,ilaç hariç olmak üzere diğer tıbbi malzeme veürünlerden listelerde kalmak için asgari ücretinüç katını geçmemek üzere yıllıkaidat, fiyat düşüş talepleri hariç olmak üzerelistelerdeki değişiklik taleplerinden her bir işlem içinasgari ücret tutarını geçmemek üzere işlemücreti, kamu kurumu niteliğinde tüzel kişiliği haizmeslek kuruluşları ile yapılan protokollere dayalısözleşmeler hariç olmak üzere sözleşmeimzalamak için asgari ücretin on katını geçmemeküzere sözleşme ücreti alabilir, bu ücretleri imal veithal ürün gruplarına görefarklılaştırabilir. Bu fıkranın uygulanmasınailişkin usul ve esaslar Kurumca belirlenir.

Sağlık hizmeti satın almasözleşmelerinin hazırlanması ve akdedilmesi,sağlık hizmeti giderlerinin ödenmesi ve bu maddeninuygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurumtarafından çıkarılacak yönetmelikledüzenlenir.” hükmüne;

Aynı Kanunun “Uyuşmazlıklarınçözüm yeri” başlıklı 101.maddesinde,“Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.”hükmüne;

Öte yandan,  sağlıkyardımları Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanan vekapsam maddesinde tanımlanankişilerin,  sağlıklı kalmalarını,hastalanmaları halinde sağlıklarınıkazanmalarını, iş kazası ile meslek hastalığı,hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülensağlık hizmetlerinin karşılanmasını, işgöremezlik hallerinin ortadan kaldırılmasını veyaazaltılmasını temin etmek amacıyla Kurumca finansmanısağlanan sağlık hizmetleri, yol, gündelik verefakatçi giderlerinden yararlanma esas ve usulleri ile bu hizmetlereilişkin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonuncabelirlenen Kurumca ödenecek bedellerin bildirilmesi amacıyla ve 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu, 5510 sayılıKanun ve “Genel Sağlık Sigortası İşlemleriYönetmeliği” hükümleri çerçevesindedüzenlenmiş olan “Sosyal Güvenlik Kurumu SağlıkUygulama Tebliği”nin  “1.9 - İlave ücret/ 1.9.1 - İlaveücret alınması” maddesinde; “(1) (Değişik:RG-18/3/2014-28945)(8) İlaveücret alınması uygulamasında;

a) Kurumla sözleşmeli; vakıfüniversiteleri ile özel sağlık kurum vekuruluşlarınca; Kurumca belirlenen oranı geçmemekkaydıyla kişilerden ilave ücret alınabilir.

b) Yükseköğretim kurumlarına aitsağlık hizmeti sunucularında (Mülgaibare:RG-26/11/2016-29900)(76) (...)öğretim üyeleri tarafından mesai saatleridışında bizzat verilen sağlık hizmetleri içinKurumca belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin bir defadaasgari ücretin iki katını geçmemek üzere, poliklinikmuayenelerinde en fazla iki katı, diğer hizmetlerde en fazla birkatı kadar ilave ücret alınabilir. (Ekcümle:RG-25/7/2013-29071) Sağlık Bakanlığıve bağlı kuruluşlarına ait sağlık tesisleri veüniversitelere ait ilgili birimlerin birlikte kullanımınailişkin protokolü bulunan sağlık hizmeti sunucularındaöğretim üyeleri tarafından ilave ücret alınamaz.

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen sağlıkhizmeti sunucularınca SUT ve eklerinde yer alan sağlıkhizmetleri işlem bedellerinin tamamı üzerinden Kuruma faturaedilebilen tutarlar esas alınarak kişilerden ilave ücretalınabilir. Ancak SUT eki EK-2/B, EK-2/C, EK-2/Ç listelerinde yeralan işlemlerin bedellerine ilave olarak Kuruma ayrıcafaturalandırılabilen (Değişikibare:RG-24/12/2014-29215)(27)tıbbi malzeme, ilaçlar vekan bileşenleri ile SUT eki EK-2/A Listesindeki tutarlara dahil olanişlemler için ayrıca ilave ücret alınamaz.

(2) İlave ücretler, genel sağlıksigortalıları veya bakmakla yükümlü olunankişilerce ve/veya sağlık kurum/kuruluşlarınca Kurumdantalep edilemez.

(3) Kurumla sözleşmeli eczaneler,eşdeğer ilaçların azami fiyatı ile kişinintalep ettiği eşdeğer ilacın fiyatı arasındaoluşacak fark ücretini, Kurumla sözleşmeli optisyenlikmüesseseleri de kişinin talep ettiği görmeyeyardımcı malzemenin bedeli ile Kurumca ödenen görmeye yardımcımalzeme bedeli arasında oluşacak fark ücretini kişilerdentalep edebileceklerdir. Bu fark ücreti ilave ücret olarakdeğerlendirilmez.

(4) Sağlık hizmetisunucularınca, Kurumca finansmanı sağlanmayan sağlıkhizmetleri için talep edilen ücretler, ilave ücret olarakdeğerlendirilmez.

(5) Sağlık hizmetisunucusu, sunduğu sağlık hizmetleri öncesinde,alacağı ilave ücrete ilişkin olarak hasta veya hastayakınının yazılı onayını alır. Buyazılı onay alınmadan, işlemler sonrasında herhangibir gerekçe ileri sürerek ilave ücret talebinde bulunamaz.

(6) (Değişik:RG-4/2/2018-30322)(102) Hastanınacil servislerde 24 saat içinde stabilizasyonu esastır.Hastanın acil servise başvurusundan itibaren 24 saat içindestabilize edilerek ilgili kliniğe yatışı ya da başkabir sağlık hizmeti sunucusunun yataklı kliniğine sevkedilmesiyle acil hal sona erer. Acil servislerden kabul edilerek doğrudanuygulanan acil girişimsel işlemler ile 24 saat içinde acilgözlem ünitelerinde uygulanan tüm sağlık hizmetleriiçin ilave ücret alınamaz. Hastadan ilave ücretalınabilmesi için hastaya/hasta yakınına acil halin sonaerdiğine ve müteakip işlemlerin ilave ücrete tabiolduğuna ilişkin “Acil Halin Sona Ermesine İlişkinBilgilendirme Formu” (EK-1/D) kullanılarak, yazılıbilginin imza karşılığı verilmesi zorunludur.

(7) (Değişik:RG-4/2/2018-30322)(102) Kurumlasözleşmeli/protokollü vakıf üniversiteleri ileözel sağlık kurum ve kuruluşları, aynıbaşvuru numarası altında yatarak tedavilerde yapılanKurumca karşılanan sağlık hizmeti bedellerinintoplamının 100 (yüz) TL’yi aşması halinde, buhizmetleri ve varsa ilave ücret tutarını gösterir, SUT eki“Hastaya Sunulmuş Olan Hizmetleri ve İlave ÜcretiGösterir Belge” yi (EK-1/B) en geç hastanın taburcuolduğu tarihte hastaya vermek zorundadır. Söz konusu bilgileraynı süreler içerisinde elektronik ortamda daverilebilir.” ;

“1.9.2 - İlave ücret alınmayacakkişiler” maddesinde “ (Değişik:RG-25/3/2017-30018)(81)

(1) (Değişikcümle:RG-21/3/2018-30367)(106) Aşağıdabelirtilen kişilerden hiçbir ilave ücret alınamaz.

a)1005 sayılı Kanun hükümlerine göre şerefaylığı alan kişiler ile bakmakla yükümlüolduğu kişilerden,

b) 2330 sayılıKanun hükümlerine göre aylık alan kişiler ile bakmaklayükümlü olduğu kişilerden,

c) Harpmalûllüğü aylığı alanlar ile 3713sayılı Kanun kapsamında aylık alanlar ile bakmaklayükümlü olduğu kişilerden,

ç) Tedavilerisonuçlanıncaya veya maluliyetleri kesinleşinceye kadar; 3713sayılı Kanunun 21 inci maddesinde sayılan olaylara maruzkalmaları nedeniyle yaralananlar.,

d)  5510 sayılıKanunun 60 ıncı maddesinin onikinci fıkrasında belirtilenkişilerden,

e)  5510sayılı Kanunun 60 ıncı maddesininonüçüncü ve ondördüncü fıkralarıkapsamında genel sağlık sigortalısı (Değişikibare:RG-4/2/2018-30322)(102) sayılan kişilerve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden.”;

“1.9.3 - İlaveücret alınmayacak sağlık hizmetleri” maddesinde“(1)  (Değişik birincicümle: RG-12/11/2013-28819) Aşağıda belirtilensağlık hizmetleri için hiçbir ilave ücretalınamaz. (Ek ikinci cümle: RG-12/11/2013-28819) (Değişik:RG-30/8/2014-29104) Ancak;Yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmetisunucularında (Mülga ibare:RG-14/7/2016-29770)(54) (...)öğretim üyesi tarafından verilen 18 yaşınıdoldurmamış çocuklar hariç olmak üzere; SUT ekiEK-2/B ve EK-2/C Listesindeki (Değişik ibare:RG-18/2/2017-29983)(80)(Değişikibare: RG-9/9/2017-30175) İşitsel implantişlemleri için ilave ücret alınabilir. (Değişikcümle: RG-18/6/2016-29746)(51) AyrıcaYükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmetisunucularında öğretim üyesi tarafından verilenSUT’un 2.1.1 numaralı maddesi kapsamındaki sağlıkhizmetleri ve (Mülga ibare:RG-14/7/2016-29770)(54) (...)kardiyovasküler (Mülga ibare:RG-14/7/2016-29770)(59) (...)cerrahi işlemler için de ilave ücret alınabilir.

a) Acil servislerde verilenve SUT eki EK-2/B Listesinde yer alan 520.021 kod numaralı“Yeşil alan muayenesi” adı altında Kuruma faturaedilebilen sağlık hizmetleri hariç olmak üzere, acilhaller nedeniyle sunulan sağlık hizmetleri,

b) Yoğunbakım hizmetleri,

c) Yanık tedavisihizmetleri,

ç) Kanser tedavisi(radyoterapi, kemoterapi, radyo izotop tedavileri),

d) Yenidoğanaverilen sağlık hizmetleri,

e) Organ, doku ve kökhücre nakillerine ilişkin sağlık hizmetleri,

f) Doğumsalanomaliler için yapılan cerrahi işlemlere yöneliksağlık hizmetleri,

g) Hemodiyaliztedavileri,

ğ) (Değişik:RG-25/7/2013-29071) Kardiyovasküler (Mülgaibare:RG-14/7/2016-29770)(59) (...) cerrahiişlemler. (İstisnai sağlık hizmetlerinde belirtilenişlemler hariç)

h) (Ek:RG-12/11/2013-28819) SUT eki EK-2/B ve EK-2/C Listesindeki (Değişikibare:RG-18/2/2017-29983)(80) (Değişikibare:RG-9/9/2017-30175) İşitsel implantişlemlerinden.

ı) (Ek:RG-25/3/2017-30018)(84) (Mülga:RG-5/7/2018-30469Mükerrer)

i) (Ek:RG-8/6/2017-30090)(85) (Mülga:RG-5/7/2018-30469 Mükerrer)

j) (Ek:RG-5/7/2018-30469Mükerrer) SUT eki EK-2/G Listesinde yer alan işlemler ile buişlemlere ilişkin sunulan sağlık hizmetlerinden,”;

“1.9.4-Otelcilikhizmetlerinde ilave ücret uygulaması” maddesinde; “(1) Sözleşmeli/protokollü sağlıkkurumları, asgari banyo, TV ve telefon bulunan; 2 yataklı odalardasundukları otelcilik hizmetleri için SUT eki EK-2/B Listesinde510.010 kod ile yer alan “Standart yatak tarifesi”  işlembedelinin 1,5 katını, tek yataklı odalarda ise 3katını geçmemek üzere kişilerden ilave ücretalabilir. Günübirlik tedavi kapsamındaki işlemlersırasında verilen otelcilik hizmeti için ise en fazla SUT ekiEK-2/B Listesinde yer alan “Gündüz yatak tarifesi”işlem bedelinin 3 katına kadar ilave ücret alınabilir. SUTeki  (Değişik ibare: RG-12/11/2013-28819) EK-1/C Listesindeyer alan istisnai sağlık hizmetlerinde otelcilik hizmetleriiçin ayrıca ilave ücret uygulanmaz.;

“1.9.5-İstisnaisağlık hizmetlerinde ilave ücret uygulanması” maddesinde; “(1)Sözleşmeli/protokollü sağlık kurum vekuruluşları, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonutarafından belirlenen ve SUT eki “İstisnai SağlıkHizmetleri Listesi” nde (EK-1/C) yer alan istisnai sağlıkhizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmaklayükümlü olduğu kişilerden SUT eki listelerde yer alanişlem bedellerinin 3 katını geçmemek üzere ilaveücret alabilir.

(2)Sözleşmeli/protokollü sağlık kurum vekuruluşları istisnai sağlık hizmeti olarak belirlenenişlemler için; yanında (*) işareti olupolmadığına bakılmaksızın EK-2/C Listesinden,işlemin sadece EK-2/B Listesinde yer alması halinde ise EK-2/BListesindeki işlem bedelleri üzerinden ilave ücret alabilir.”düzenlemelerine yer verilmiştir.

Dava konusu talep veiddialara ilişkin olarak davalı vekili tarafından verilensavunma dilekçesinde; davacının eşinin halsizlik ve kilokaybı şikayeti ile 14.01.2015 tarihinde, bir VakıfÜniversitesi olan İstanbul M. Üniversitesi – M. MegaHastaneler Kompleksi - Sağlık Uygulama ve AraştırmaHastanesi Hematoloji bölümüne başvurduğunu;yapılan tetkikleri sonrasında, kendisinde lösemi (ALL)hastalığı saptandığını, tedavisi içinhematoloji servisine yatışı yapıldığını;hasta ve yakınlarının bilgisi dahilinde kemik iliği nakiltedavisi ve izlemi ile lösemi remisyon indüksiyon ve konsolidasyonişlemi uygulanmasına karar verilerek tedavisinebaşlandığını; hastanın  reçete ile31.01.2015 tarihinde taburcu edildiğini; tedavi izlemi için27.02.2015 tarihinde tekrar hematoloji servisine yatışıyapılarak tedavisine devam edildiğini; 28.02.2015 tarihinde hastayakemik iliği aspirasyonu ve biyopsi işlemi uygulandığını;kemik iliği nakil tedavisi devam etmekte olan hastanın 07.05.2015tarihinde vefat ettiğini; davacının eşinin, lösemihastalığı ile ilgili tedavisinin, M. ÜniversitesiHastanesinde, Hematoloji bölümündeki tek kişilik, özelbanyo ve tuvaletli, hijyenik şartları tam olaraksağlanmış kemoterapi odasında uygulandığını;hastaya kemik iliği nakil tedavisi ve işlemi dışındaayrıca lösemi remisyon indüksiyon ve konsolidasyon işlemiuygulandığını; bu işlemin SGK paket programödemeleri dışında olduğunu, belirlenmiş yasalödeme için ek ödemenin hasta ve davacının bilgi veonayı ile alındığını;  kemik iliğitoplama ve otolog nakil işlemlerinin paket program dahilinde olduğunu,davacıdan hiçbir ücret alınmadığını;davacı tarafın, eşine uygulanan tedavi giderlerinden paketprogram dışında kalan yasal ödeme için alınanek ücretin usulsüz olarak alındığı iddiasıile Bimer sistemine de başvurduğunu; Sosyal Güvenlik KurumuBakanlığı İstanbul Sosyal Güvenlik İlMüdürlüğü Cibali Sağlık Sosyal GüvenlikMerkezi'nin cevabi yazısının içeriğinden deanlaşılacağı gibi,  davacının iddiaettiği şekilde "ilave ücretalındığının tespit edildiği"yönündeki tespitin bulunmadığını,  yalnızcagenel uygulama hakkındaki bilgi verildiğini;  ayrıca davacınınonayı ve bilgisi dahilinde alınan ilave ücretlerin yasal veSosyal Güvenlik mevzuatına uygun olduğunu; Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununa istinadençıkarılan ve 1 Ekim 2008 tarihinden itibarenyürürlüğe giren Tebliğ ile, genel sağlıksigortalısı hastalardan "acil ve ciddi sağlık tehdidininbulunduğu durumlar için sosyal güvenlik kurumu ilesözleşmeli özel sağlık hizmet sunucularıtarafından ilave ücret talep edilmemesidir. Kanser tedavilerindesadece radyoterapi, kemoterapi ve radyo izotop tedavilerinde ilave ücretalınmaz. Bunun dışında kanser tedavisine yönelikolarak yapılan, muayene, cerrahi işlem, tetkik tahliller gibihususlardan ilave ücret alınabilir." şeklindeolduğunu,  bunun dışında tüm tedavilerdeolduğu gibi, burada da otelcilik hizmetinde de ilave ücretalınabilmesine imkan tanındığını; 12.10.2013tarih ve 28793 sayılı Resmi Gazetede yürürlüğegiren 16.09.2013 tarih ve 5385 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ilevakıf üniversiteleri dahil sözleşmeli özelsağlık hizmeti sunucularının fark ücret alabilmesineimkan tanındığını; hastanın tedavisi içinbir çok tıbbi sarf malzemesi ve ilaç kullanıldığını,tetkikler yapıldığını,  diğer hertürlü tıbbi hizmetlerin sunulduğunu,  üstelik buhizmetlerin, özel oda ve lüks sınıfayrıcalığı ile sunulduğunu, yapılan her biruygulamanın da davacının talep ve kabullündeki hususlardanolduğunu ifade ederek;  davanın reddinin gerektiğisavunulmuştur.

Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile somutolay birlikte irdelendiğinde;  davacının, davalıHastanede kanser tedavisi görmekte iken vefat eden eşinin tedavisisırasında kendilerinden,   SGK mevzuatınaaykırı şekilde ilave fark ücreti adı altında ücretalındığı iddia edilerek, ödendiği belirtilentoplam 29.750.00-TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecekolan yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyle davaaçıldığı; bu davada, davacı/vekilitarafından tedavinin gerektiği gibi yapılıpyapılmadığı, ölüm olayında davalıHastanenin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığı iddiasınayer verilmediği; uyuşmazlığın, hastaneden alınansağlık hizmeti sırasında, hangi koşullarda, hangimiktarda ve kimler tarafından, ilave ücret ödeneceği ya daödenmeyeceğine ilişkin bulunduğu;  bu konunun ise,5510 sayılı Yasada ve bu Yasa dayanak alınarakçıkarılan Genel Sağlık Sigortasıİşlemleri Yönetmeliğinde düzenlendiğigörüldüğünden; uyuşmazlığın,anılan Yasanın “Uyuşmazlıklarınçözüm yeri” başlıklı 101.maddesinde yeralan, “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.”hükmü kapsamında, adli yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanıngörüm ve çözümü adli yargı yeriningörevine girdiğinden İstanbul 3.İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile İstanbul Anadolu 1.Asliye HukukMahkemesinin 5.12.2017 gün ve E:2016/380, K:2017/385 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.

 

S O N UÇ   : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 3.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile İstanbul Anadolu 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 5.12.2017gün ve E:2016/380, K:2017/385 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 28.1.2019 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.

 

 

     Başkan                         Üye                                  Üye                                Üye                    

      Hicabi                        Şükrü                            Mehmet                            Birol        

    DURSUN                    BOZER                           AKSU                           SONER            

 

 

 

                                           Üye                                 Üye                                Üye                    

                                   Süleyman Hilmi                   Aydemir                        Nurdane           

                           AYDIN                           TUNÇ                           TOPUZ               

 

 

 

Full & Egal Universal Law Academy