T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 657
KARAR NO : 2018 / 572
KARAR TR : 22.10.2018
ÖZET : Davalının İcra Müdürlüğünün dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :E. S.A.Ş.
Vekilleri :Av. Ö. Y. B. - Av. D. B.
Davalı :Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. Y.P.
O L A Y :Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili şirketesigortalı 06 … 21 plakalı aracın 14.06.2013 tarihinde,sürücüsünün sevk ve idaresinde Silvan yolu Seyrantepeistikametine seyir halinde iken, yolda bulunan çukur ve yükseltiyearacının alt ve motor akşamlarınınçarpması sonucu tek taraflı maddi hasarlı trafikkazası meydana geldiğini; kaza nedeniyle, müvekkilitarafından sigortalı araç için 11.07.2013 tarihinde6.669,00 TL tazminat ödendiğini; ödenen tazminatın,olayda yolun bakım ve onarımından sorumludavalı/borçludan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun1472 v.d. maddeleri gereğince rücusu için Diyarbakır 2.İcra Müdürlüğünün 2014/11953 E.Sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibibaşlatıldığını, davalıya ödeme emrinin11.11.2014 tarihinde tebliğ edildiğini, borçlu/davalınınborca, yetkiye ve yargı yoluna 11.11.2014 tarihinde itiraz ettiğini; borçlunun asıl alacak ve faize yaptığı itirazınhaksız olduğunu ifade ederek; davalının Diyarbakır 2.İcra Müdürlüğünün 2014/11953 E.Sayılı dosyasına asıl alacak ve faize yapmışolduğu itirazın iptali ile takibin devamına, karar verilmesiistemiyle 12.3.2015 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır.
DİYARBAKIR2.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ(TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA):8.3.2016 gün ve E:2015/192, K:2016/202 sayı ile,“(…)Davacı vekili her ne kadar adliye mahkemeleriningörevli olduğunu belirterek iş bu davayıaçmış ise de Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04/11/2015tarih 2015/1787 esas, 2015/2365 karar sayılı ilamıyla hizmetkusuruna dayanan davalarda idari yargının görevli olduğunailişkin karar verildiği, derdest davamızda dadavalının hizmet kusuruna dayandığı,uyuşmazlığı çözmek konusunda idaremahkemelerinin görevli olduğu, davalının yargı yoluitirazının yerinde olduğu görülmüş, tümbu sebeplerle derdest dava hakkında aşağıda ki gibihüküm kurulmuştur.
KARAR :Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere;
1-Davacıtarafından davalı hakkında açılan itirazıniptali davası ile ilgili olarak idari yargının görevliolması nedeniyle HMK 114/b ve 115 maddeleri gereğinceaçılan davanın usulden reddine…” kararvermiş, temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesince,20.09.2017 gün ve E:2016/14699, K:2017/8009 sayılı ilamıile onanan karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu defa aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
DİYARBAKIR2.İDARE MAHKEMESİ; 9.8.2018 gün ve E:2018/267 sayı ile,“(…)2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110.maddesinde: "İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görüdür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğailişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veyasigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yermahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vukubulduğu yer mahkemesinde de açılabilir."hükmüne yer verilmiştir.
Davadosyanın incelenmesinden; davacı sigorta şirketinesigortalı aracın 14/05/2013 tarihinde geçirdiği trafikkazası sonucu hasarlanmasından ötürü meydana gelen7.435,30 TL' lik zararın, araç sahibine davacı tarafındanödenmesi neticesinde, olayın meydana gelişinde davalıidarenin yolun bakım ve onarımından sorumlu olduğundanbahisle davalı idareden rücuan tazminine karar verilmesi istemiyleMahkememizin E.2018/267 sayılı esasına kayden - Diyarbakır2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne esasına kayden açılmasısonucu Mahkemenin, 08/03/2016 tarih, 2015/192E. ve 2016/202 K. sayılıkararıyla, idari yargının görevli olduğugerekçesiyle (kesinleşen) görev yönünden reddinekararı üzerine - bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
2918sayılı Yasa'nın 110. maddesinde yer alan hükümnedeniyle öncelikle görevli yargı yerinin belirlenmesigerekmektedir.2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 1.maddesiyleTürkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli,idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev vehüküm uyuşmazlıklarını kesin olarakçözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapanbağımsız bir yüksek mahkeme olan UyuşmazlıkMahkemesi'nin bu konudaki kararlarının irdelenmesi de yararlıolacaktır.
18/06/2012gün ve 28327 sayılı Mükerrer Resmi Gazete'deyayımlanan Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarınabakıldığında, köprüde trafik kazası yaparakyaşamını yitiren şahsın yakınlarıtarafından, yolun ve köprünün yol bakım, onarımve yapımının uygun olmadığı, hiçbirişaretlemenin bulunmadığı, bu eksiklerin oluşan kazayabüyük ölçüde sebebiyet verdiği, kazanınhizmet kusuru nedeniyle meydana geldiği ileri sürülerekaçılan tazminat davasında çıkan görevuyuşmazlığı sonucu Uyuşmazlık Mahkemesi’nin04/06/2012 gün ve E.2012/107, K.2012/134 sayılı kararı ile"2918 sayılı Yasanın 110. maddesinin 19/01/2011 tarihindeyürürlüğe girdiği gözetildiğinde,göreve ilişkin hükmün bu tarihten önce (14/05/2010)idari yargı yerinde açılmış olan iş bu davanınidari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği" nekarar verilmiş, yine resmi bir aracın yolda bulunan rögarkapağına çarpması nedeniyle hasara uğramasısonucu açılan dava sonucunda çıkarılan görevuyuşmazlığı sonucu Mahkemenin, 04/06/2012 gün veE.2012/101, K.2012/133 sayılı kararı ile " 2918sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110.maddesi gözetildiğindemeydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan davanınadli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği’’ ne karar verilmiştir.
Bu durumda,uyuşmazlığı çözmekte adliye mahkemeleriningörevli olduğu sonucuna ulaşıldığından,yukarıda metnine yer verilen 2247 sayılı Yasanın 19.Maddesi uyarınca görevli mahkemenin belirlenmesi için,Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulması gerekmiştir.
Açıklanannedenlerle, Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 08/03/2016 tarih,2015/192 E. ve 2016/202 K. sayılı dosyası temin edildiktensonra, görev uyuşmazlığınınçözümü için dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine…” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 22.10.2018günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, adli ve idari yargı yerleri arasındagörev uyuşmazlığının doğduğu; idariyargı dosyasının Mahkemece, UYAP üzerinden temin edilen adliyargı kararının kesinleşme şerhli bir örneğiile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davalının İcra Müdürlüğünündosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibindevamına karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesineyazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamda yapılacağınaişaret edilmiş; değişik 60. maddesine göre, takiptalebi üzerine icra müdürünce ödeme emridüzenleneceği ve 62-65. maddelerde itiraza ilişkinhükümlere yer verilmiş olup, değişik 66. maddede,süresi içinde yapılan itirazın takibi durduracağıkurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır.
Sözkonusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
(Değişik:9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtirazeden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunmasıkötü niyetin sübutuna bağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birincifıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçirenalacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır.(…)”hükümlerini taşımaktadır.
AnılanYasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında,“Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesininbulunduğu yargı çevresi bakımından bağlıolduğu asliye mahkemesinin anlaşılması ve takip hukukunaözgü bulunan itirazın iptali davasının asliyemahkemesinde görülmesi gerektiği açıktır.
Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde,idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olaraksayılmıştır.
Bu durumagöre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67.maddesine göre açılan itirazın iptali davasınıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümünde adliyargının görevli olduğu dolayısıyla, Diyarbakır2. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüyle, Diyarbakır 2.AsliyeHukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla); 8.3.2016 günve E:2015/192, K:2016/202 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Diyarbakır 2.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Diyarbakır2.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla); 8.3.2016gün ve E:2015/192, K:2016/202 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 22.10.2018 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy