T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 591
KARAR NO : 2018 / 668
KARAR TR : 22.10.2018
ÖZET: Belediyenin gerçekleştirdiği kazı çalışmaları sırasında davacı şirketçe sigortalanan doğal gaz boru hattına verdiği ileri sürülen zarar nedeniyle oluşan ve ödemesi yapılan hasar bedelinin rücuen tahsili istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARA R
Davacı :D. S. Sigorta Anonim Şirketi
Vekilleri :Av. M. U. Y. Av. H. K.
Davalı :Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekilleri :Av. Z. Y. Av. B. B. B.
OL AY : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacışirket tarafından, 3033219 numaralı yangın poliçesiile sigortalısı bulunan P. Enerji DoğalgazDağıtım Endüstri ve Ticaret A.Ş.' e aitPalandöken ilçesi, Kayakyolu mevkii, İbrahim Polat CaddesiOteller Regülatörü bölgesinde bulunan doğalgaz boruhattının davalı idarenin 30.07.2016 tarihinde gerçekleştirdiğikazı çalışmaları nedeniyle hasarauğradığı, bu hasarın söz konusu boruhattında gaz çıkışına neden olduğu, bukapsamda sigortalıya ödenen 12.209,55 TL'nin ödeme tarihi olan29.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesiistemiyle Erzurum Büyükşehir BelediyeBaşkanlığı'na karşı 29/05/2017 tarihinde idariyargı yerinde dava açmıştır.
ERZURUM1. İDARE MAHKEMESİ : 21/07/2017 gün E:2017/1729,K:2017/1970 sayılı dosyasında "2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde; idari davatürleri sayılmış olup, 14. maddesinin 3/a bendinde; davadilekçelerinin "görev ve yetki" yönünden ilkincelemesinin yapılacağı, aynı Kanun'un 15/1-a bendinde de;14-3/a bendinde yazılı halde adli veya askeri yargınıngörevli olduğu konularda açılan davaların reddinekarar verileceği kurala bağlanmıştır.
6100sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Asliye hukukmahkemelerinin görevi" başlıklı 2.maddesinde;"(1) Dava konusunun değer ve miktarınabakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkindavalarla, şahıs varlığına ilişkin davalardagörevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliyehukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksinedüzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer davave işler bakımından da görevlidir." hükmüyer almaktadır.
6102sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Halefiyet"başlıklı 1472.maddesinde; "(1) Sigortacı, sigortatazminatını ödediğinde, hukuken sigortalınınyerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardandolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazminettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlularakarşı bir dava veya takip başlatılmışsa,sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayıgerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısınayaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibikaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birincifıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlaledici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumluolur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse,sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşısahip olduğu başvurma hakkını korur."hükmüne yer verilmiştir.
Davadilekçesi ile eklerinin incelenmesinden, davanın; 3033219numaralı yangın poliçesi ile davacı şirketinsigortalısı bulunan P. Enerji Doğalgaz DağıtımEndüstri ve Ticaret A.Ş.'nin davalı idarenin 30.07.2016tarihinde gerçekleştirdiği kazıçalışmaları nedeniyle Palandöken ilçesi,Kayakyolu mevkii, İbrahim Polat Caddesi Oteller regülatörübölgesinde bulunan doğalgaz boru hattının hasarauğradığı, bu hasarın söz konusu boru hattındaoluşan gaz çıkışına neden olduğu, busebeple ilgili sigortalıya 12.209,55 TL ödemeyapıldığı, dava konusunun ise bahse konu meblağınödeme tarihi olan 29.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasalfaizi ile birlikte tazminine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Sigortarücu davası, esas itibariyle sigortalı ile zarar sorumlusuarasında açılacak davanın halefiyet ilkesi uyarıncasigortacı tarafından açılması dahilinde bir tazminatdavası niteliğinde olduğundan, bu davanın usulhükümleri açısından da bir eda davası olarakdeğerlendirilmesi ve bu davayla ilgili usule ilişkin sorunlarında bu açıdan çözümlenmesi gerektiğiaçıktır.
Bukapsamda; sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki dava, ticari davaniteliğinde ise “ticaret mahkemesi”, bu davanın malvarlığına ilişkin bir dava olması nedeni ile de genelolarak “asliye hukuk mahkemesi” görevli olduğunagöre; oluştuğu iddia olunan zarar nedeniyle açılacaksorumluluk davalarının görüm veçözümünde de adli yargının görevliolduğu" şeklindeki gerekçesiyle "Davanın 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-a. maddesihükmü uyarınca, Görev Yönünden Reddine" dairverdiği istinaf edilmeyen kararın 13/10/2017 tarihindekesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacıvekili 21/10/2017 tarihli dilekçe ile ve aynı taleple bu kez adliyargı yerinde dava açmıştır.
ERZURUM4. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ : 13/08/2018 gün, E:2018/466sayılı ara kararında "Dava, davalı belediyeninhaksız eylemi sebebiyle sigortalıya ödenen bedelin rücuentazmini taleplidir.
Belediyelerinde içerisinde bulunduğu kamu tüzel kişileri, kamu hizmetigörmekle yükümlü bulunmaları nedeniyle kamu hizmetlerisırasında verdikleri iddia olunan zararlardan dolayı oluşansorumlulukları özel hukuk hükümlerine tabi değildir.Kamu tüzel kişilerinin, yasalar tarafından kendilerine verilengörev ve yetkilerin kullanılması sırasında oluşanzararlar niteliği itibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup,bu zararların tazmini amacıyla anılan idarelere karşıhizmet kusurlarına dayalı olarak İdari Yargılama UsulüHakkındaki Kanunun 2. maddesi hükmü uyarınca idariyargı yerinde tam yargı davası ikame edilmesi gerekmektedir.(T.C Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2015/16488 Esas 2016/3669 Kararsayılı ilamı)
Tümdosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hizmet kusurundankaynaklanan zararlar yönünden idare aleyhine tam vargıdavasının idari yargı yerinde açılmasınıngerektiği; davaya konu olay yönünden Erzurum 1. İdareMahkemesi'ne açılan davada 2017/1729 E.-1970 K. sayılıkarar ile adli yargı yolunun görevli olduğu gerekçesi iledavanın görev yönünden reddine karar verildiği vebıı kararın kesinleştiği, eldeki davabakımından idari yargı yolunun görevli olduğu"şeklindeki gerekçeyle derdest bulunan dava dosyasındakiyargılamanın durdurulması suretiyle (UMK m. 19/1) dosyanın külhalinde yargı yolu uyuşmazlığınınçözümlenmesi amacıyla Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine karar vererek her iki dava dosyasını 17.08.2018tarih ve 2018/466 E. Sayılı üst yazı ile Mahkememizegöndermiş, başvuru 04.09.2018 tarihinde kaydedilmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman HilmiAYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıylayapılan 22.10.2018 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME :
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; Adli Yargı Mahkemesince,2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, adli yargıdosyasının, ekindeki idari yargı dosyası ile birlikteUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği ve usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ : Raportör-Hakim Engin SELİMOĞLU'nun,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin veDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davalı Belediyenin gerçekleştirdiği kazıçalışmaları sırasında davacışirketçe sigortalanan doğal gaz boru hattına verdiğiileri sürülen zarar nedeniyle oluşan ve ödemesiyapılan hasar bedelinin rücuan tahsili istemiyleaçılmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinde, idari davatürleri: a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Dosyalarınincelenmesinden; 30.07.2016 tarihinde davalı ErzurumBüyükşehir Belediyesi Fen İşleri eliyle yapılankazı çalışmaları esnasında, davacışirketçe sigortalanan doğalgaz boru hattındaaçılan 140 mm çapındaki delikten gazakışı kesilinceye dek geçen zaman diliminde toplam 11,334m3 gaz çıkışı olduğu, yapılan ekspertizraporları sonucunda sigortalının uğradığızararın 12.209.55-TL olarak hesaplandığı, belirlenenmiktarın davacı sigorta şirketi tarafından 29.12.2016tarihinde tazmin edildiği, zararın oluşumunda kusurluolduğu ileri sürülen idareden alacağın rücuentahsili için söz konusu davalarınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Budurumda açılan davanın, idarenin plan ve proje kapsamındayürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak kurulmuş bir işleme karşı ya da bu niteliktekiişlem ve eyleminden doğan zararların tazminine yönelikolarak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun2/1. maddesinde belirtilen dava türlerinden olması nedenleriyleuyuşmazlığın İdari yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
SO N U Ç : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Erzurum 4. Asliye HukukMahkemesinin Başvurusunun Kabulü ile Erzurum 1. İdareMahkemesi’nin 21/07/2017 gün E:2017/1729, K:2017/1970sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 22.10.2018gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy