T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 690
KARAR NO : 2018 / 663
KARAR TR : 22.10.2018
ÖZET : İcra takibine idarece yapılanitirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARA R
Davacı :H. B.
Davalı :Gemlik Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. Ö. Y. Av. S. Ü. Av. A. H.
OL A Y :Davacıdava dilekçesinde özetle; Görev yaptığıdavalı Gemlik Belediye Başkanlığınca hakkındaverilmiş disiplin cezalarının Bursa 2. İdareMahkemesi’nin E:2013/1416 K:2014/1334, Bursa 1.İdare Mahkemesi'ninE:2015/1010 K:2016/532 ve E:2015/1011 K:2016/533 sayılı kararlarıile iptal edildiğini, kararların kesinleşmesine rağmeniptal edilen disiplin cezaları nedeniyle maaşından kesilenparaların iade edilmesi için davalı idareye karşıGemlik İcra Müdürlüğü’nün E:2016/1601sayılı dosyası ile ilamsız icra takibiyaptığını belirterek idarece takibe yapılanitirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava ederek 28.12.2016tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.
GEMLİK2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ : 20.03.2017 gün ve E:2016/681,K:2017/151 sayılı dosyada “Davacı, tüzel kişiliğihaiz bir idarede memur olarak çalışmaktadır.Davacının iddiası, davalı idarece hak etmişolduğu memur maaşının haksız verilen disiplincezaları ile kesildiğini bu kesintilerin haksız olduğunu bunedenle tarafına iade edilmesi gerektiğidir. Yani iddia ve talepedilen husus, davalı idarenin kamu gücünü kullanarakhaksız yere disiplin cezası vererek memur maaşındankesintiler yapmasına yönelik idari işleminden doğanzararın tazminidir. 2577 sayılı İYUK md 2/1/b bendinde"İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılandavalardır." şeklindeki düzenlemesiyle, kamu gücükullanılarak yapılan idari işlemlere ve kamu gücü kullanılarakişlenen haksız fiillere karşı açılacak tamyargı davalarının idari yargı yolunda görüleceğiniaçıkça düzenlemiştir" gerekçesiyledavanın HMK md 114/1/b yargı yolunun caiz olmaması nedeni ileusulden reddine kararı vermiş, istinaf edilen karar İstanbulBölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 03/05/2018 tarih, E:2017/1977,K:2018/534 sayılı kararıyla istinaf başvurusu reddedilerekkesinleşmiştir.
Davacıbu kez tazminat istemiyle 14.08.2018 tarihinde idari yargı yerinde davaaçmıştır.
BURSA3. İDARE MAHKEMESİ : 18.09.2018 gün ve E:2018/921sayılı kararı ile “Dava dosyasının incelenmesinden;davacı tarafından Gemlik Belediye Başkanlığıtarafından verilmiş disiplin cezalarının Bursa 2.İdareMahkemesi'nin E:2013/1416 K:2014/1334 sayılı. Bursa 1. İdareMahkemesi'nin E:2015/1010 K:2016/532 ve E:2015/1011 K:2016/533 sayılıkararları ile iptal edildiği, iş bu davalarınkesinleşmesine rağmen ve ödenen paraların iade edilmesigerekirken edilmediğinden bahisle davalı idareye karşıGemlik İcra Müdürlüğü'nün E:2016/1601sayılı dosyası ile ilamsız icra takibiyaptığı, anılan takibe yapılan itiraz üzerineaçılan itirazın iptali davasında Gemlik 2.Asliye HukukMahkemesi'nin 28.03.2017 tarih ve E:2016/681 K.2017/151 sayılı karanile görev ret kararı verildiği, anılan kararındavacı tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbulBölge Adliye Mahkemesi Dördüncü Hukuk Dairesi'nin03.05.2018 tarih ve E:2017/1977 K:2018/534 sayılı kararı ilemiktar yönünden kesin olduğundan bahisle usulden reddine kararverilmesi üzerine, 09/07/2018 tarihinde kayda giren dilekçeylebakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun14.maddesinin 3.bendinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki, idarimerci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin veyürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı,süre aşımı, husumet ve 3 ve 5.maddelere uygun olupolmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceğibelirtildiğinden, öncelikle önümüzdekiuyuşmazlığın idari yargı yerinin görevalanına girip girmediğinin irdelenmesi gerekir.
İcrave İflas Kanunu'nun 42. Maddesinde para borcu ve teminat içinilamsız takibin "Bir paranın ödenmesine veya birteminatın verilmesine dair olan cebri icralar takip talebiyle başlarve haciz yoluyla veya rehnin paraya çevrilmesi yahut iflas suretiylecereyan eder." yapılacağı hükmü, "itirazsüresi ve şekli" başlıklı 62. maddesinde"İtiraz etmek isteyen borçlu, itirazını, ödemeemrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekleile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.(Değişik ikinci cümle: 17/7/2003-4949/13 md.) İtiraz,takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesineyapıldığı takdirde bu daire gereken masrafı itirazlabirlikte alarak itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir;alınmayan masraftan memur şahsen sorumludur .(Değişikfıkra: 17/7/2003-4949/13 md.) Takibe itiraz edildiği, 59 uncu maddeyegöre alacaklının yatırdığı avanstankarşılanmak suretiyle üç gün içinde birmuhtıra ile alacaklıya tebliğ edilir. (Ek fıkra:17/7/2003-4949/13 md.) Borçlu veya vekili, dava ve takipişlemlerine esas olmak üzere borçluya ait yurt içindebir adresi itirazla birlikte bildirmek zorundadır. Adresinideğiştiren borçlu yurt içinde yeni adresbildirmediği ve tebliğ memurunca yurt içinde yeni adresitespit edilemediği takdirde, takip talebinde gösterilen adreseçıkarılacak tebligat borçlunun kendisine yapılmışsayılır. Borcun bir kısmına itiraz eden borçlunun okısman cihet ve miktarını açıkçagöstermesi lazımdır. Aksi takdirde itiraz edilmemişsayılır.(Mülga dördüncü fıkra:17/7/2003-4949/103 md.) Borçlu takibin müstenidi olan senetaltındaki imzayı reddediyorsa, bunu itirazında ayrıca veaçıkça beyan etmelidir. Aksi takdirde icra takibiyönünden senetteki imzayı kabul etmiş sayılır.Borçluya, itiraz eylediğine dair bedava ve pulsuz bir belgeverilir." hükmü, "İtirazın hükmü"başlıklı 66.maddesinde "(Değişik:18/2/1965-538/36 md.) Müddeti içinde yapılan itiraz takibidurdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebiüzerine icra memura takip muamelelerine alacağın tamamıiçin devam eder. Borçlu, borcun yalnız bir kısmınaitirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devamolunur. Borçlu itirazında imzayı reddetmişsealacaklı derhal icra dairesinden tatbike medar imzaların celbiniisteyebilir." hükmü, "itirazın iptali" başlıklı67. maddesinde ise "(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlununitirazının haksızlığına karar verilirseborçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir" hükmüdüzenlenmiştir.
6100Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Asliye HukukMahkemelerinin Görevi" başlıklı 2. maddesindede"(l) Dava konusunun değer ve miktarınabakılmaksızın malvarlığı haklarınailişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkindavalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenlemebulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda vediğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliyehukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından dagörevlidir." hükmü düzenlenmiştir.
Budurumda, dava konusu uyuşmazlığın kaynağınınMahkeme kararları neticesinde davacı lehine hükmedilen ancakdavalı idare tarafından ödenmeyen alacaklarınınödenmesi amacıyla davacı tarafından başlatılanilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebi olduğuanlaşıldığından, itirazın iptali hakkındakiuyuşmazlığın görüm veçözümünde anılan mevzuatın yukarıdaaktarılan maddeleri uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmaktadır.
Açıklanannedenlerle; davanın adli yargının görev alanınagirdiği sonucuna varıldığından, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ninE:2016/681 sayılı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi'ne gönderilmesine” karar vererek 24.09.2018 tarih ve2018/921 esas sayılı üst yazısı ile görevuyuşmazlığının giderilmesi için Mahkememizebaşvurmuş, müracaat 27/09/2018 tarihinde kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman HilmiAYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıylayapılan 22.10.2018 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME :
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ : Raportör-Hakim EnginSELİMOĞLU'nun, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,görev yaptığı davalı Belediyenin verdiği ve idaremahkemelerince iptal edilen disiplin cezaları nedeniylemaaşından yapılan kesintilerin tahsili amacıyla davacıtarafından Gemlik 2. İcra Müdürlüğü'nün2016/1601 esas sayılı dosyasında icra takibibaşlatıldığı, davalı idarenin ödeme emrineitiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulduğu belirtilerek,davalı idarenin yapmış olduğu itirazın iptali iletakibin devamına karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icradairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş, değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır.
Sözkonusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik:9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu, takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı,diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtirazeden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkındatazminat hükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır.
Birincifıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçirenalacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır”hükümlerini taşımaktadır.
AnılanYasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında,“Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icradairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmüyazılı 67. maddede sözü edilen “mahkeme” ileicra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımındanbağlı olduğu asliye mahkemesinin anlaşılması vetakip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasınınasliye mahkemesinde görülmesi gerektiğiaçıktır.
Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde,idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olaraksayılmıştır.
Buduruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik67. maddesine göre açılan itirazın iptalidavasının görüm ve çözümünde adliyargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
SO N U Ç : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Bursa 3. İdareMahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile Gemlik 2. Asliye HukukMahkemesi’nin 28.03.2017 gün ve E:2016/681, K:2017/151sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,22.10.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy