T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2018 / 267
KARAR NO : 2018 / 289
KARAR TR : 28.5.2018
ÖZET : Borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : L. SigortaA.Ş.
Vekili : Av. G.D.
Davalı : Antalya BüyükşehirBelediyesi/ ASAT Genel Müdürlüğü
Vekili :Av. A.M.
O L A Y : Davacı vekili; müvekkili Şirketesigortalı 07 D... plakalı aracın 05.03.2014 tarihinde,sürücüsünün sevk ve idaresindeyken, “KunduBölgesinde” yağmur suları nedeni ile stop ettiğini;tespit edilen zarara ilişkin 3.433,58-TL.nin sigortalıya 18.04.2014tarihinde ödendiğini; araçta meydana gelen zararınsorumlusunun ASAT olduğunu; çünkü 2560sayılı Kanunun İSKİ’nin görev ve yetkileribaşlıklı 2/b maddesinde “Kullanılmış sularile yağış sularının toplanması, yerleşimyerlerinden uzaklaştırılması ve zararsızbiçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya busulardan yeniden yaralanılması için abonelerden başlanarakbu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktayakadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veyayaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesislerikurmak” görev ve yetkisinin İSKİ'ye dolayısıylaAntalya’da da davalı ASAT’a verildiğini; müvekkilişirketin, ödediği meblağ kadar sigortalısınahalef olduğunu; bu sebeple halefiyet ilkesi ve temlik alansıfatıyla uğradığı zararı, ödemetarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte Antalya 1.İcraMüdürlüğünün 2015/2495 sayılıdosyası ile davalıdan talep ettiğini; davalınınitirazı üzerine duran takibin devamı ve itirazın iptaliiçin işbu davanın açılması zorunluluğudoğduğunu ifade ederek; Antalya 1.İcraMüdürlüğünün 2015/2495 sayılıdosyasına yapılan itirazın iptali ile, takibin 3.433,58-TLasıl alacağın, müvekkilin ödeme tarihinden itibarenişleyen yasal faizi olan 278,12-TL ile birlikte toplam 3.711,70-TLüzerinden devamına, davalının %20’den azolmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine kararverilmesi istemiyle 30.3.2016 tarihinde adliyargı yerinde dava açmıştır.
Davacı vekili tarafından ASAT GenelMüdürlüğüne karşı açılandavanın devamında, dava Muratpaşa BelediyeBaşkanlığı ile Antalya Büyükşehir BelediyeBaşkanlığına da ihbar edilmiştir.
Antalya1.Asliye Hukuk Mahkemesince, 7.11.2016 gün ve E:2016/171, K:2016/386sayı ile sigortalının limited şirketi/ tacir olduğuiçin uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde giderilmesigerekli olduğundan dava dilekçesinin görev yönündenreddine, Mahkemelerinin görevsizliğine, davacı tarafınsüresi içerisinde başvurduğunda dosyanın AntalyaNöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine kararverilmiştir.
ANTALYA 2.ASLİYETİCARET MAHKEMESİ; 21.6.2017 gün ve E:2017/20, K:2017/456sayı ile “(…) Dava, davacı şirket tarafındansigortalanmış bulunan 07 D... plakalı aracın karayolundahareket halinde iken yolda biriken yağmur suları nedeniyle suyabatarak stop ettiği, yağmur suyu nedeniyle zarargördüğü iddiasıyla açılmışrücuen tazminat davasıdır.
Anayasa'nın125 maddesinde idarenin yürütmekle görevli olduğu birhizmetin kuruluşunda düzenlenişinde veya işleyişindekusur bulunması, hizmetin kötü işlemesi veya hiçişlememesi hallerinde gerçekleşen zararı idarenin tazminyükümlülüğünün bulunduğudüzenlenmiş olup, kamu hizmetinin yöntemine ve hukuka uygunolarak yürütülmediğini, kamu yararına uygunşekilde işletilip işletilmediğini, hizmet kusuru ya dabaşka bir nedenle idarenin sorumluluğunun bulunupbulunmadığının yargısal denetiminin 2577Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesindesayılan idari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlartarafından açılacak tam yargı davası kapsamındaidari yargı yerlerince yapılacağı açık olup,davanın çözümünde idari yargı görevliolduğundan davanın dava şartı yokluğu nedeniyleusulden reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatinevarılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere,
1.Dava idariyargıya tabi olmakla davanın dava şartı yokluğu nedeniile usulden reddine…” karar vermiş; bu karar istinaf yolunabaşvurulmaksızın kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu defa aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır.
ANTALYA 3.İDAREMAHKEMESİ; 22.3.2018 gün ve E:2018/193 sayı ile “(…)2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinin 1.fıkrasında; "I. (Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.)İdari dava türleri şunlardır:
a)(İptal: Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarih ve E: 1995/27, K: 1995/47sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000 - 4577/5md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep,konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâledilenler tarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklan doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c)(Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2.İdariyargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunundenetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelikdenetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlardagösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinikısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veyaidarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararıveremezler.
3.Cumhurbaşkanınındoğrudan doğruya yaptığı işlemler idariyargı denetimi dışındadır." hükmüne yerverilmiştir.
AynıKanunun 14/3-a maddesinde dava dilekçelerinin "görev"yönünden ilk incelemelerinin yapılacağı, 15/1-amaddesinde de adlî ve askerî yargının görevliolduğu konularda açılan davaların reddine kararverileceği belirtilmiştir.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 1. maddesinin birincifıkrasında. “Her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur’ İlamsıztakip başlıklı Üçüncü Bap, 42-49.maddelerinde takip yöntemleri gösterilmiş; 58. maddesinde, takiptalebinin icra memuruna yazı ile veya sözlü olarakyapılacağına işaret edilmiş; 60. maddesine göre,takip talebi üzerine icra dairesince düzenlenen ödeme emrinin61. maddede öngörülen şekilde takip borçlusunatebliğ edileceği ve 62-65. maddelerde itiraza ilişkinhükümlere yer verilmiş olup, değişik 66. maddede,süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, İkincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre icra hakiminden itirazın kaldırılmasını istemektir.
Davadilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, Davacının Antalya1.İcra Müdürlüğü'nün 2015/2495 Esassayılı dosyasından icra takibi başlattığı,takibe yapılan itirazın iptali için Antalya 2. Asliye TicaretMahkemesi'nde dava açıldığı mahkemenin 21/06/2017tarih ve 2017/20 Esas, 2017/456 sayılı kararı ile"yargı yolu bakımından Adli Yargının görevliolmaması nedeniyle dava şartlarının bulunmamasındandolayı davanın usulden reddine" ve " 30 güniçerisinde ayrı dava dilekçesi ile idare mahkemesinde davaaçılabileceğine" karar verildiği, bunun üzerinede bakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkkonusu olayda; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun1. maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur” denilmekte olup,yukarıda hükmü yazılı 67. maddede sözüedilen “mahkeme'’ ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgü bulunanitirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.
Bu durumdadavaya bakmak görevi adli yargı mercilerinin görev alanınagirmektedir.
NitekimUyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 02/03/2015tarih ve 2015/100 Esas ve 2015/117 Karar sayılı kararı da buyöndedir.
Açıklanannedenlerle görevsizlik kararı veren adli yargı merciiningörevli olduğu kanısına varıldığındangörevli merciin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına, dosyanın anılan Mahkemeyegönderilmesine, davanın Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin ertelenmesine…” karar vermiş; Mahkemece1.4.2018 tarihli üst yazıyla gönderilen dava dosyası20.4.2018 tarihinde Mahkememiz kaydına girmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, NuriNECİPOĞLU’nun Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Suna TÜRE, Alaittin AliÖĞÜŞ, Süleyman Hilmi AYDIN ve Turgay TuncayVARLI’nın katılımlarıyla yapılan 28.5.2018günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, borçlununicra takibine yaptığı itirazın iptaline ve takibin 3.433,58TL asıl alacağın, davacının ödeme tarihindenitibaren işleyen yasal faizi olan 278,12 TL ile birlikte 3.711,70 TLüzerinden devamına, davalının %20’den az olmamaküzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflasKanunu’nun “İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icra dairesine yazı ile veya sözlüolarak veya elektronik ortamda yapılacağına işaretedilmiş; değişik 60. maddesine göre, takip talebiüzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraz nedeniyle takibin durması üzerinealacaklıya, itirazın iptali için Yasada iki yola başvurmaolanağı tanınmış olup, bunlardan birincisi, 67.maddeye göre mahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/bmaddelerine göre tetkik merciinden itirazınkaldırılmasını istemektir.
İncelenen uyuşmazlıkta alacaklıkonumundaki davacı tarafından, değişik 67. maddeyegöre mahkemeye başvurmak suretiyle itirazın iptali davasıaçılmıştır.
Söz konusu 67. madde (Değişik:18/2/1965 - 538/37 md.), “(Değişik birinci fıkra:17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Budavada borçlunun itirazının haksızlığınakarar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veyamirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunmasıkötü niyetin sübutuna bağlıdır.
(Mülgadördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.)
Birinci fıkrada yazılıitirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumihükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkısaklıdır” hükümlerini taşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1.maddesinin birinci fıkrasında, “Her asliye mahkemesininyargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmü yazılı67. maddede sözü edilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İdari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı”başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a)İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflasKanunu’nun değişik 67. maddesine göre açılanitirazın iptali davasının görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanıngörüm ve çözümünde adli yargı görevliolduğundan, Antalya 3.İdareMahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Antalya 2.Asliye TicaretMahkemesinin 21.6.2017 gün ve E:2017/20, K:2017/456 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Antalya 3.İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Antalya 2.Asliye TicaretMahkemesinin 21.6.2017 gün ve E:2017/20, K:2017/456 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 28.5.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLEKESİN OLARAK karar verildi. Başkan Nuri NECİPOĞLU Üye Şükrü BOZER Üye Mehmet AKSU Üye Suna TÜRE Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Turgay Tuncay Varlı
Full & Egal Universal Law Academy