T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/806
KARAR NO : 2018/701
KARAR TR : 26.11.2018
ÖZET: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 41. madde-sinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın Kabahatler Kanunu’nun 3 ve 27/1. maddesi hükümleri uyarınca ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı :N.E. Davalı :Çanakkale Valiliği İl Gıda Tarım veHayvancılık Müdürlüğü Vekili :Av. Y.E. O L A Y :Çanakkale Valiliği İl Gıda Tarım veHayvancılık Müdürlüğü’nün 1.3.2018gün ve 55013733-305.04.03.02-E.641565 sayılı İdari ParaCezası konulu yazısı ile, Çanakkale İl GıdaTarım ve Hayvancılık Müdürlüğü kontrol görevlilerince 19.2.2018 tarihinde, davacıya ait “CanUnlu Mamuller” adlı işletmede yapılan denetimde, 6.12.2017tarihli denetim sonucu tespit edilen uygunsuzlukların giderilmediğinin tespit edildiğinden bahisle, 5996 sayılı VeterinerHizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve YemKanunu’nun 41. maddesinin birinci fıkrası (e) bendiuyarınca davacıya 1.834,00 TL idari para cezası verildiğidavacıya bildirilmiştir. Davacı, idaripara cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur. ÇANAKKALE SULHCEZA HAKİMLİĞİ: 29.6.2018 gün ve D.İş:2018/1035 sayı ile, davacı adına verilen idari para cezasıyanında faaliyetten men kararı da verildiği, bu durumda idariyargının görev alanına giren kararın da verilmişolması nedeniyle 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27/8.maddesi uyarınca davanın çözümünün idariyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunungörev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar itirazedilmeden kesinleşmiştir. Davacı, bukez, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır. ÇANAKKALEİDARE MAHKEMESİ; 6.11.2018 gün ve E: 2018/849 sayı ile, davanın 5996 sayılı Kanun uyarınca verilen idari paracezasının iptali istemiyle açıldığı, idariyargının görev alanına giren bir işlem hakkındaaçılmış bir dava bulunmadığı, 5996sayılı Kanun’da bu Kanun uyarınca verilen idari paracezasına karşı başvurulacak kanun yolu gösterilmediği, bu durumda davanın çözümünün 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve 5996 sayılı Kanunuyarınca adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesi uyarınca görevliyargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına ve davanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesinin Hicabi DURSUN’unbaşkanlığında, Üyeler Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ’un katılımlarıyla yapılan 26.11.2018tarihli toplantısında: I-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 5996sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı,Gıda ve Yem Kanunu’nun 41. maddesinin birinci fıkrası (e)bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyleaçılmıştır. 5996sayılı “Veteriner Hizmetleri, BitkiSağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun; “Hijyenve resmî kontroller ile ilgili yaptırımlar”başlığı altında düzenlenen 41. maddesinde;“(1) Hijyen ve resmî kontroller ile ilgili yaptırımlaraşağıda belirtilmiştir: (.......) e) Yapılan resmî kontroller sırasında,işyerinin tamamının veya bir bölümünün insansağlığı ve gıda güvenilirliği, hayvansağlığı ve yem güvenilirliğiaçısından tehlike oluşturması ve acil tedbirlerigerektirmesi durumunda, üretimin tamamı veya tehlike oluşturan bölümününfaaliyetleri durdurulur. Üretim yerlerine beş bin TürkLirası, perakende işyerlerine bin Türk Lirası idarîpara cezası verilir. Bunların, eksikliklerini giderinceye kadarfaaliyetine izin verilmez. İnsan sağlığı ve gıdagüvenilirliği, hayvan sağlığı ve yemgüvenilirliği açısından tehlike oluşturmayan veacil tedbirleri gerektirmeyen diğer durumlarda, görülenuygunsuzlukların giderilmesi için altı ayı aşmamak üzeresüre verilir. Verilen süre sonunda uygunsuzluklarıngiderilmemesi durumunda, üretimin tamamı veya uygunsuzluğunolduğu bölümünün faaliyetleri durdurulur, üretimyerlerine beş bin Türk Lirası, perakende işyerlerine binTürk Lirası idarî para cezası verilir. (.......)”hükmü yer almıştır. Öteyandan, 30.3.2005 tarih ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nunbirinci maddesinde, “Bu Kanunda; toplum düzenini, genelahlâkı, genel sağlığı, çevreyi veekonomik düzeni korumak amacıyla; a)Kabahatlere ilişkin genel ilkeler, b) Kabahatlerkarşılığında uygulanabilecek olan idariyaptırımların türleri ve sonuçları, c) Kabahatlerdolayısıyla karar alma süreci, d) İdariyaptırıma ilişkin kararlara karşı kanun yolu, e) İdariyaptırım kararlarının yerine getirilmesine ilişkinesaslar, belirlenmişve çeşitli kabahatlertanımlanmıştır” denilerek Kanunun amaçve kapsamı belirlenmiş; ikinci kısmında yer alan 32ila 43. maddelerinde, Türk Ceza Kanunu kapsamı dışındakalan çeşitli kabahatler sayılarak, bu eylemlereyaptırımlar öngörülmüştür. AnılanKanun’un 2. maddesinde, “kabahat” deyiminden, kanununkarşılığında idari yaptırımuygulanmasını öngördüğühaksızlığın anlaşılacağı; 16.maddesinde, kabahatler karşılığında uygula-nacak olanidari yaptırımların “idari para cezası” ve“idari tedbirler”den ibaret bulunduğu; “idaritedbirler”in de mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgilikanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğu belirtilmiş; 19.maddesinde, “(1) Diğer kanunlarda kabahatkarşılığında öngörülen belirli birsüre için; a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi, b) İşyerinin kapatılması, c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması, d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veyaseyrüseferden alıkonulması, Gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgilikanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklikyapılıncaya kadar saklıdır”; “Başvuru yolu”başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında ,“İdari para cezası ve mülkiyetin kamuyageçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararınakarşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabilir. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde idari yaptırımkararı kesinleşir” ’’ hükmü yer almaktaolup, idari para cezasına karşı hangi yargıorganına müracaat edileceğinin kanun tarafındangösterildiği; 27. maddesine, 5560sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fıkrasında ise; idariyaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde; idari yaptırım kararına ilişkinhukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kuralabağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu’ndaki düzenlemelerin ortayaçıkardığı bağlantı sorununaçözüm getirilmesinin amaçlandığı ifadeedilmiştir. 19.12.2006tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı ancak; idariyaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği anlaşılmaktadır. Somut olayda, adli yargı yerince idari para cezasına konuişlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idariyargı yerinin görev alanına giren kararın da verildiği, bu nedenle davanın çözümününidari yargı yerine ait olduğu ileri sürülmüş,Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nce, idaripara cezası yönünden oluşan olumsuz görevuyuşmazlıklarının çözümünde, idaripara cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ileilgili olarak idari yargının görev alanına girenkararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bukararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğininanlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkinkararın hukuka aykırılığıiddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği sonucunavarılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlikkararlarının kaldırılmasına kararverilmiştir. Ancak, dava dilekçelerinin incelenmesinden, her ikiyargı yerinde de davacının sadece idari para cezasınakarşı dava açtığıanlaşılmış, böylece davanın idari paracezasının kaldırılması istemiyle açılanbir dava olduğu, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nda daidari para cezası verilecek hususların düzenlendiği, ancak,idari para cezasına karşı kanun yoluna ilişkin birdüzenlemeye yer verilmediği görülmüştür. Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkili olacağı,bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerinin varlığıhalinde, mahkemece görevsizlik kararı verilemeyeceğiaçıktır. Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen idari para cezasının5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idariyaptırım türlerinden biri olduğu, 5996 sayılıVeteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve YemKanunu’nda da idari para cezasına itiraz konusundagörevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacak olması nedeniyle, görevlimahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümleridikkate alınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, Çanakkale İdare Mahkemesi’nce yapılanbaşvurunun kabulü ile, Çanakkale Sulh CezaHakimliği’nce verilen 29.6.2018 gün ve D.İş.: 2018/1035 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ: Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle, Çanakkale İdareMahkemesi’nin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Çanakkale SulhCeza Hakimliği’nce verilen 29.6.2018 gün ve D.İş.:2018/1035 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,26.11.2018 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Hicabi Şükrü Mehmet Birol DURSUN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye SüleymanHilmi Aydemir Nurdane AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy