T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 791
KARAR NO : 2018 / 791
KARAR TR: 26.11.2018
ÖZET : Davacı şirket tarafından sigortası yapılan taşıtın geçirdiği trafik kazası sonucu oluşan hasar sebebiyle davacı tarafından ödenen bedelin tahsili amacıyla Diyarbakır 8. İcra Müdürlüğünün E:2013/12 esas sayılı dosyasında, davalı idarenin yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesiistemiyle açılan davanın, ADLİYARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARA R
Davacı : E. Sigorta A.Ş
Vekilleri: Av. D. B. Av. Ö. Y. B.
Davalı :Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekilleri : Av. Y. P. Av. Z. D.
OL A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacışirketçe sigortalı 06 .. 7... plaka sayılıaracın geçirdiği trafik kazası sonucuuğradığı hasarı ödeyerek halefolduklarını, meydana gelen 15.400,00TL tutarındaki maddîzararın rücuen tazmini için Diyarbakır 8. İcraMüdürlüğünün E:2013/12 sayılıdosyasında başlatılan ilamsız icra takibine borçludavalı idare tarafından yapılan itirazın iptaline ve icratakibinin devamına karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Diyarbakır1. Asliye Hukuk Mahkemesi : 25/11/2014 gün ve 2013/605 Esas, 2014/2486Karar sayılı dosyada, davanın kısmen kabulüne kararvermiş, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 05.10.2017 tarih, E:2015/2294,K:2017/8692 sayılı ilamıyla "davanın idarenin hizmetkusuruna dayanılarak açıldığı, bu durumdamahkemece yargı yolu caiz olmadığından, davaşartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine kararverilmesi gerektiği" gerekçesiyle hükmünbozulmasına karar vermiştir.
DİYARBAKIR1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ : 27.03.2018 gün ve E:2018/28,K:2018/299 sayılı dosyada “Gerek uyulan bozma ilamında,gerekse de emsal Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/5045 Esas 2017/10919Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "Kamu hizmeti görmekle yükümlü olan kuruluşlar, kamuhizmeti sırasında verdikleri zararlardan dolayı özel hukukhükümlerine tabi değildirler. Kamu tüzel kişilerininyasalar tarafından kendilerine verilen görev ve yetkilerinkullanılması sırasında oluşan zararlar niteliğiitibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup, bu zararlarıntazmini amacıyla hizmet kusurlarına dayalı olarak İdariYargılama Usulü Hakkındaki Kanun 'un 2. maddesi hükmüuyarınca idari vargı yerinde tam yargı davası ikameedilmesi gerekmektedir. Görev kuralları kamu düzenineilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re'sen) dikkatealınması zorunludur "
YargıtayHukuk Genel Kurulu'nun 04.11.2015 tarih ve 2015/17-731, 2015/2366 K.sayılı kararı ile de; "davalının hizmet kusurunadayalı zararın tazmini için açılan eldekidavanın bir tam yargı davası olması nedeniyle davada idariyargı mercilerinin görevli olduğu” gerekçesiylegörevsizlik kararı vermiş, taraflarca istinaf edilmeyen karar29.05.2018 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıvekili, bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
DİYARBAKIR3. İDARE MAHKEMESİ : 30.10.2018 gün ve E:2018/1068sayılı kararı ile “04 sayılı İcra veİflas Kanunu'nun "İlamsız takip"başlıklı Üçüncü Bap, 42-49 maddelerindetakip yöntemleri gösterilmiş, değişik 58. maddesinde;takip talebinin icra dairesine yazı ile veya sözlü olarak veyaelektronik ortamda yapılacağına işaret edilmiş,değişik 60. maddesine göre, takip talebi üzerine icramüdürünce ödeme emri düzenleneceği ve 62-65.maddelerde itiraza ilişkin hükümlere yer verilmiş olupdeğişik 66. maddede; süresi içinde yapılanitirazın takibi durduracağı kuralabağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Kanunda iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, İkincisi ile 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır.
Sözkonusu 67. madde; "(Değişik birinci fıkra:17/07/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı,itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeyebaşvurarak, genel hükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik09/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu; takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı;diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtirazeden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkındatazminat hükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır.
Birincifıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçirenalacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır"hükümlerini taşımaktadır.
AnılanKanun'un değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında;"Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icradairesi bulunur" denilmekte olup, yukarıda hükmüyazılı 67. maddede sözü edilen "mahkeme" ile,icra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımındanbağlı olduğu asliye mahkemesinin anlaşılması vetakip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasınınasliye mahkemesinde görülmesi gerektiğiaçıktır.
Budurumu göre, İcra ve İflas Kanunu'nun değişik 67.maddesine göre açılan itirazın iptali davasınıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle; 2247 sayılı Kanun'un 19'uncu maddesi uyarınca,bakılan davada görevli yargı yerinin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına, bakılan davayaait dosya ile birlikte Diyarbakır 1. Asliye Hukuk Mahkemesi davadosyasının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,Uyuşmazlık Mahkemesince bir karar verilinceye değin bakılandavanın incelenmesinin ertelenmesine " karar vererek 07/11/2018gün ve 2018/1068 esas no'lu üst yazı ile Mahkememizebaşvurmuş, başvuru 12/11/2018 tarihinde kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN,Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıylayapılan 26.11.2018 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME :
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasınınekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliğiile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ : Raportör-Hakim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacı şirket tarafından sigortası yapılantaşıtın geçirdiği trafik kazası sonucuoluşan hasar sebebiyle davacı tarafından ödenen bedelintahsili amacıyla Diyarbakır 8. İcraMüdürlüğünün E:2013/12 esas sayılıdosyasında icra takibi başlatıldığı, ödemeemrine itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durdurulduğubelirtilerek, davalı idarenin yapmış olduğu itirazıniptali ile takibin devamına karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icradairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş, değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır.
Sözkonusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik:9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazınınhaksızlığına karar verilirse borçlu, takibindehaksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı,diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna,davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, redveya hükmolunan meblağın yüzde kırkındanaşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtirazeden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkındatazminat hükmolunması kötü niyetin sübutunabağlıdır.
Birincifıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçirenalacaklının umumi hükümler dairesindealacağını dava etmek hakkı saklıdır”hükümlerini taşımaktadır.
AnılanYasanın değişik 1. maddesinin birinci fıkrasında,“Her asliye mahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icradairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıda hükmüyazılı 67. maddede sözü edilen “mahkeme” ileicra dairesinin bulunduğu yargı çevresi bakımındanbağlı olduğu asliye mahkemesinin anlaşılması vetakip hukukuna özgü bulunan itirazın iptali davasınınasliye mahkemesinde görülmesi gerektiğiaçıktır.
Öteyandan, 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı” başlıklı 2. maddesinde,idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesiiçin yapılan her türlü idari sözleşmelerdendolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklarailişkin davalar olarak sayılmıştır.
Buduruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nun değişik67. maddesine göre açılan itirazın iptalidavasının görüm ve çözümünde adliyargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden Diyarbakır 3. İdareMahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile Diyarbakır 1.AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 27.03.2018 gün ve E:2018/28, K:2018/299sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
SO N U Ç : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Diyarbakır 3. İdareMahkemesi’nin başvurusunun kabulü ile Diyarbakır 1.AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 27.03.2018 gün ve E:2018/28, K:2018/299sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,26.11.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy