T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/766
KARAR NO : 2018/684
KARAR TR : 26.11.2018
ÖZET: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 23/4. madde ve fıkrası uyarınca verilen idari para cezası ile uygulanan 20 ceza puanına karşı yapılan itirazın, aynı Kanun’un 112. maddesinde yapılan değişiklik nedeniyle ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :A. O.
Davalı :Denizli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü
O L A Y :Denizli Valiliği Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünceyapılan denetim sırasında, tescilli aracı plakasızkullandığından bahisle, davacı adına 11.4.2018gün ve MA-27776680 seri-sıra sayılı Trafik İdari ParaCezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 23/4. madde vefıkrası uyarınca 2.018,00 TL idari para cezası ve 20 cezapuanı verilmiş, aynı birim tarafından araç trafiktenmen edilmiştir.
Davacı, idaripara cezası ile ceza puanının iptali istemiyle adli yargıyerine itirazda bulun-muştur.
DENİZLİ 1. SULH CEZAHAKİMLİĞİ: 21.5.2018 gün ve D.İş:2018/1961 sayıile; 5326 sayılı Yasa’nın 27/8. maddesine göre idariyaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararın da verilmiş olduğu ve davakonusu edildiği açıklanarak davanınçözümünün idari yargı yerine ait olduğugerekçesiyle başvurunun görev nedeniyle reddine kararvermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı bukez, aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
DENİZLİ İDARE MAHKEMESİ: 19.6.2018gün ve E:2018/745 sayı ile; davanın idari paracezası ile ceza puanının iptali istemiyle açıldığı,bu durumda 2918 sayılı Kanun’un 112. maddesinde yapılanyeni düzenleme ve Uyuşmazlık Mahkemesinin konu ile ilgili emsalkararları uyarınca davanın çözümününadli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarıncagörevli yargı yerinin belirtilmesi için UyuşmazlıkMahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesininUyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesinin Hicabi DURSUN’un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, SüleymanHilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ’unkatılımlarıyla yapılan 26.11.2018 tarihlitoplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre;
İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918sayılı Yasa’nın 23/4. madde ve fıkrası uyarıncaverilen idari para cezası ile uygulanan 20 ceza puanınınkaldırılması istemiyle açılmıştır.
13.10.1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun “Belge ve plakaların araçlar üzerindebulundurulması zorunluluğu” başlığıaltında düzenlenen 23. maddesinde, “(Değişik:3/10/2016-KHK-676/20 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/18 md.)
Araç tescil belgesi ve tescil plakasının, araçüzerinde uygun durumda bulundurulması zorunludur.
Araç tescil belgesini araçta bulundurmayan veya tescilplakasını monte edilmesi gereken yerin dışındafarklı bir yere takan sürücülere 92 Türk Lirasıidari para cezası verilir. Araç bilgileri doğrulanıncayave plaka uygun yere takılıncaya kadar araç trafikten menedilir.
Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülereaykırı plaka takan, öngörülen sayıda plakatakmayan ya da farklı okunmasına veya okunamamasına neden olacakşekilde plakasında değişiklik yapan araç sahibine412 Türk Lirası idari para cezası verilir, plakanın uygunduruma getirilmesi için 7 gün süre tanınır. Busüre sonunda tescil plakalarını uygun duruma getirmeyenlerhakkında 844 Türk Lirası idari para cezası verilir vetescil plakası uygun duruma getirilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Tescilli aracı plakasız kullanan sürücüye 1.698Türk Lirası idari para cezası verilir ve tescil plakasıtakılıncaya kadar araç trafikten men edilir.
Başkabir araca tescilli veya sahte plakayı takan veya kullananlara 5.000Türk Lirası idari para cezası verilir ve araç trafiktenmen edilir. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanununun 204üncü maddesi hükmüne görecezalandırılır.” denilmiş;
“Cezapuanı uygulaması, puanlama ve trafik kazası nedeniylesürücü belgelerinin geri alınması”başlıklı 118. maddesinde ise, “Bu Kanunun suçsaydığı bir fiilden dolayı haklarında ceza uygulanansürücülere, aldıkları her ceza, içinesasları yönetmelikte belirlenen ceza puanları verilir.
(Değişik : 17/10/1996 - 4199/37 md.) Trafiksuçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıliçinde toplam 100 ceza puanını dolduransürücülerin sürücü belgeleri 2 ay süre ilegeri alınır ve eğitime tabi tutulurlar.
(Ek: 17/10/1996 - 4199/37 md.) Aynı yıl içindeikinci defa 100 puanı dolduran sürücülerinsürücü belgeleri 4 ay süre ile geri alınarakpsiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesinetabi tutulurlar. Muayene sonucunda sürücülük yapmasınaengel hali bulunmayanların belgeleri, süresi sonunda iade edilir.
(Ek: 17/10/1996 - 4199/37 md.) Bir yıl içindeüç defa 100 ceza puanını dolduransürücülerin sürücü belgeleri süresiz olarakiptal edilir.
(Ek: 17/10/1996 - 4199/37 md.) Ölümle sonuçlanan trafikkazalarına asli kusurlu olarak sebebiyet veren sürücülerinsürücü belgeleri ise 1 yıl süre ile gerialınır.
Ceza puanlarının tespit ve uygulanmasına ait usul veesaslar yönetmelikte gösterilir.
(Değişik: 21/5/1997 - 4262/4 md.) Bu madde ve diğerilgili maddelerdeki hükümlere göre sürücübelgeleri geri alınanlardan, geri alma süresi içindearaç kullandığı tespit edilenler, bu Kanunun 36ncımaddesinin üçüncü fıkrasına görecezalandırılırlar.” hükmü yeralmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesikapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda (116. maddedeki itiraz yolu hariç)görevli yargı yerini açıkça belli eden birhükme yer verilmemesi; 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılıKanun’un 20. maddesi ile yapılan değişiklikten öncekihali ile, bu Yasada gösterilen adli cezalara hükmetmeklegörevli mahkemeye işaret eden 112. maddeye de herhangi biratıfta bulunulmamış olması karşısında vegöreve ilişkin genel ilkelere göre idari yargınıngörev alanında görmüştür.
1.6.2005tarihinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nunyürürlüğe girmesi üzerine UyuşmazlıkMahkemesince, sözü edilen Kanun’un diğer kanunlardadüzenlenen idari yaptırımlar ile bunlara karşıyapılacak itirazlara ilişkin görev hükümleriüzerindeki etkisinin incelenmesi sonucunda: diğer kanunlardadüzenlenen idari yaptırımın, dayanağı olanyasanın amacı dikkate alınarak; Kabahatler Kanunu’nun 1.,2., 16. ve 19. maddelerinde belirtilen koşullarıtaşıması, 27. maddenin (1) numaralı bendindebelirtilen idari yaptırımlardan olması halinde, idari paracezaları ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkinolanlarına karşı 1.6.2005 tarihinden sonra yapılacakitirazlarda sulh ceza mahkemelerinin genel görevlikılındığına ve bu nedenle doğan görevuyuşmazlıklarında adli yargı yerinin görevlibulunduğuna karar verilmiştir.
Dahasonra, 30.3.2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 3üncü maddesini değiştiren 6.12.2006 günlü, 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesinde “(1) BuKanunun;
a)İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yolunailişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veyamülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımınıgerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır”denilmiştir.
Aynı Kanun’un 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenensekizinci fıkrada ise; idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkinhukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kuralabağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de buhükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortayaçıkardığı bağlantı sorununaçözüm getirilmesinin amaçlandığı ifadeedilmiştir.
19.12.2006tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeyegöre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı ancak; idari yaptırım kararınınverildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarakidari yargının görev alanına giren kararların daverilmiş olması halinde; idari yaptırım kararınailişkin hukuka aykırılık iddialarının, buişlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciindegörüleceği anlaşılmaktadır.
2918sayılı Kanun’un Adli Kovuşturma ve CezalarınUygulanması başlıklı Dokuzuncu Kısım’adahil “Bu Kanundaki suçlarla ilgilidavalara bakacak mahkemeler ve yetkileri ” başlığıaltında düzenlenen 112. maddesinin ilk paragrafında;sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasıhariç olmak üzere bu Kanundaki hafif para cezasını veyabu kanundaki hafif hapis cezasını, belgelerin geri alınmasıve iptali veya işyerlerinin kapatılması cezasınıgerektiren suçlarla ilgili davalara trafik mahkemelerinde, bunlarınbulunmadığı yerlerde yetki verilen sulh ceza mahkemelerindebakılacağı ifade edilmiş; böylelikle sürücübelgelerinin geçici olarak geri alınmasına ilişkinuygulamalar, trafik ve sulh ceza mahkemelerinin görevidışında tutulmuş iken; 12.7.1013 tarihli 6495sayılı Kanun’un 20. maddesiyle yapılandeğişiklik ile, maddenin başlığı,“Sürücü belgelerinin geri alınmasında veiptalinde yetki”; şeklinde, madde ise, “Bu Kanunun6 ncı maddesinde sayılan görevlilerin ve trafik tescilkuruluşlarının yetkilendirildiği haller hariç olmaküzere, sürücü belgelerinin geri alınmasına veiptaline sulh ceza mahkemeleri karar verir.
Bu Kanunun 51 inci maddesinin ihlali ve 118 inci maddesinin ikinci veüçüncü fıkralarında yazılı “100ceza puanını doldurmak” eylemi nedeniyle sürücübelgelerinin geri alınmasına yine bu Kanunun 6 ncı maddesindesayılan görevliler yetkilidir.
Sürücü belgelerinin geçici olarak gerialınması veya iptaline dair verilen kesinleşmiş mahkemekararı örnekleri, sürücülerin sicillerineişlenmek üzere mahkemelerce ilgili trafik birimlerinegönderilir.
Bu Kanuna göre görülen davalar, diğer kanunlaragöre görülen davalarla birleştirilemez.
…….” denilerek yeniden düzenlenmiştir.
5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Saklı tutulanhükümler” başlığını taşıyan19. maddesinde ise, “(1) Diğer kanunlarda kabahatkarşılığında öngörülen belirli birsüre için;
a) Bir meslekve sanatın yerine getirilmemesi,
b)İşyerinin kapatılması,
c) Ruhsatveya ehliyetin geri alınması,
d) Kara, deniz veya hava nakil aracınıntrafikten veya seyrüseferden alıkonulması,
gibiyaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda buKanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncayakadar saklıdır” denilmiştir.
Sürücü belgelerinin geçici olarak gerialınmasına ilişkin karar, 2918 sayılı Kanun’un12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20. maddesi ileyapılan değişiklikten önceki 112. maddesi ve 5326sayılı Kanun uyarınca incelendiğinde; 2918 sayılıKanun’un, bu Kanun’daki suçlarla ilgili davalara bakacakmahkemeler ve yetkilerinin düzenlendiği 112. maddesi uyarınca,sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasınailişkin davaların sulh ceza mahkemelerinin görevine dahiledilmediği ve 5326 sayılı Kanun’un 19. maddesinde,diğer kanunlarda kabahat karşılığındaöngörülen belirli bir süre için ehliyetin gerialınmasına ilişkin hükümlerin geçici istisnalariçinde sayıldığı dikkatealındığında; sürücü belgeleriningeçici olarak geri alınmasına ilişkin davalara bakmagörevinin idare mahkemesine ait olduğu kuşkusuzdur.
UyuşmazlıkMahkemesince, (5326 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesi6.12.2006 günlü 5560 sayılı Yasa iledeğiştirilmeden önce), idari para cezası ilesürücü belgelerinin geçici olarak gerialınmasının ön koşullarından olan ve bunundayanağını oluşturan ceza puanı uygulanmasınailişkin karar yönünden oluşan olumsuz görevuyuşmazlıklarının çözümünde,12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20. maddesi ileyapılan değişiklikten önceki 2918 sayılıKanun’un, bu Kanun’daki suçlarla ilgili davalara bakacakmahkemeler ve yetkilerinin düzenlendiği 112. maddesi uyarınca,sürücü belgelerinin geçici olarak gerialınmasına ilişkin davaların sulh ceza mahkemeleriningörevine dahil edilmediği ve 5326 sayılı Kanun’un 19.maddesinde, diğer kanunlarda kabahat karşılığındaöngörülen belirli bir süre için ehliyetin geri alınmasınailişkin hükümlerin geçici istisnalar içindesayıldığı hususu da dikkate alındığında;2918 ve 5326 sayılı Kanun hükümlerine göre, idari paracezasına karşı yapılan itirazın adli yargıyerinde, sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasınınön koşullarından birisi olan ceza puanı uygulanmasınailişkin karara karşı yapılan itirazın, ceza puanıuygulamasının trafik ve sulh ceza mahkemelerinin görevidışında tutulduğu gerekçesiyle idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varılarak, oluşan olumsuzgörev uyuşmazlığının, idari para cezasınailişkin kısmıyla ilgili olarak adli yargı yerince verilengörevsizlik kararının, ceza puanı verilmesine ilişkinkısmıyla ilgili olarak idari yargı yerince verilengörevsizlik kararının kaldırılmasına kararverilmiştir.
5326sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Saklı tutulanhükümler” başlığını taşıyan19. maddesinde, “diğer kanunlarda kabahatkarşılığında öngörülen belirli birsüre için, ….. ehliyetin geri alınması,…….gibi yaptırımlara ilişkin hükümler,ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklikyapılıncaya kadar saklıdır” denilerek, ilgili kanununda,bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncayakadar saklı tutulan, başka bir deyişle, belirtilenistisnalar içinde sayılan yaptırımlardan biri olan“ehliyetin geri alınması”na ilişkinhükmün, 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle,2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 112.maddesinde yapılan değişiklik ile yukarıda belirtilenşekilde yeniden düzenlendiği ve bu karara karşı kanunyoluna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediğigözetildiğinde, bundan böyle sürücü belgesi gerialma tutanağının iptali istemiyle açılandavanın adli yargı yerinde görüleceğiaçıktır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
İncelenen uyuşmazlıkta, öngörülen trafikpara cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda son olarak 12.7.2013gün ve 6495 sayılı Kanun’la değişiklikyapıldığı, bu haliyle de idari para cezasınakarşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemeye yerverilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, KabahatlerKanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3.maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı nedeniyle, görevlimahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleridikkate alınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu;
İdari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ileilgili olarak uygulanan ceza puanına ilişkinkararın, sürücü belgelerinin geçici olarak gerialınmasının ön koşullarından birisi olduğuve bunun dayanağını oluşturduğu dikkatealındığında, 5326 sayılı Kanun’dabelirtilen istisnalar içinde sayılan yaptırımlardan biriolan “ehliyetin geri alınması”na ilişkinhükmün, 12.7.2013 tarih ve 6495 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle,2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 112. maddesindeyapılan değişiklik ile yukarıda belirtilen şekildeyeniden düzenlendiği ve bu karara karşı kanun yolunailişkin bir düzenlemeye yer verilmediğigözetildiğinde, bundan böyle sürücü belgesi gerialma tutanağının iptali istemiyle açılandavaların adli yargı yerinde görüleceğiaçık olduğundan, sürücü belgeleriningeçici olarak geri alınmasının önkoşullarından birisi olan ve bunun dayanağınıoluşturan ceza puanı uygulanmasına ilişkin kararakarşı açılan davanın görüm veçözümünde de, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Denizli İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliğince verilen 21.5.2018 gün veD.İş:2018/1961 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç:Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle, Denizli İdare Mahkemesince yapılanBAŞVURUNUN KABULÜ ile, Denizli 1. Sulh Ceza Hakimliğince verilen21.5.2018 gün veD.İş:2018/1961 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 26.11.2018 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy