T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 764
KARAR NO : 2018 / 785
KARAR TR: 26.11.2018
ÖZET : 2981 sayılı Yasa kapsamında,davacıya verilen tapu tahsis belgesinin iptal edilmesinden sonra, davacının uğradığını ileri sürdüğü zararın yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsili istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARA R
Davacı : S. K.
Vekili : Av. E. Y.
Davalı :Mamak Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. F. E.
OL A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacınınAnkara ili, Mamak İlçesi,Şirintepe Mahallesi, 1... Cadde No: ... adresinde yer alan gecekonduiçin davacının 2981 sayılı Yasa kapsamındayaptığı başvuru sonucunda 3220 ada, 93 parselsayılı taşınmazdan davacı adına düzenlenentapu tahsis belgesinin davacıya ait gecekondunun başkaşahıslara ait taşınmaz üzerindekaldığının tespit edilmesi üzerine iptal edildiğigerekçesiyle idareye arsa için ödenmiş bulunan tümbedellerin güncellenerek fazlaya ilişkin hakları saklıkalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL zararın yasal faizi ilebirlikte davalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesiistemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalıbelediye vekilince verilen cevap dilekçesinde davada idariyargının görevli olduğu ileri sürülerek,görev itirazında bulunulmuştur.
ANKARA24. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ : 16.04.2018 gün ve E:2018/45sayı ile; uyuşmazlığın davacının tapu tahsisve tapu bedellerinin, harç ve giderlerinin güncellenmişdeğerlerinin tahsili istemine ilişkin olduğu gerekçesiyletahkikat aşamasına geçilmesine karar vererek, davalıvekilinin görev itirazını reddetmiştir.
Davalıvekilinin olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması yolundaki 27.04.2018 havale tarihlidilekçesi üzerine dava dosyası DanıştayBaşsavcılığına gönderilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI : "...2981 sayılı İmar ve GecekonduMevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanun, imar ve gecekondu mevzuatınaaykırı olarak inşa edilmiş ve inşa halindekibütün yapılar hakkında uygulanacak işlemleridüzenlemek ve bu işlemlere dair müracaat, tespit,değerlendirme, uygulama ve duyuru esaslarını ve ilgilidiğer hususları belirlemek amacını taşımaktaolup, valilik veya belediyelerce yetki ve sorumluluk alanlarındaıslah imar düzenlemeleri yapılmak suretiyle, yeniden gecekonduyapılmasının önlenmesi için temin edilecekarsaların ve muhafazası mümkün görülengecekonduların Yasa’da öngörülen usul ve esaslaragöre hak sahipliği belirlenen kişilere verilmesine olanaksağlamıştır.
AnılanYasa’nın 8.maddesinde, imar mevzuatına aykırıyapılarla gecekondular için tespit işlemleriyapılacağı, bu tespit kapsamına, temel inşaatıtamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş olmak kaydı ile Hazine, belediye, ilözel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa vearazilerdeki inşaatına Kanunun 14 üncü maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konutolarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dâhil olduğu; 9.maddesinin (b)fıkrasında, arsa bedelinin ilgili kuruluşa peşin veyaengeç 4 yıl içinde oniki eşit taksitle, bu Kanunhükümlerince çıkarılacak Yönetmelikte belirtilenesaslara göre ödeneceği; 10. maddesinin (a)fıkrasında. Tapu tahsis belgesinin, ıslah imar planı veyakadastro planlan yapıldıktan sonra hak sahiplerine verilecek tapuyaesas teşkil edeceği; 15. maddesinin 2.fıkrasında, temelinşaatı tamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş gecekonduların kendi katı içindetamamlanması için "ruhsat" ve bitimini tevsikan da"kullanma izin belgesi" düzenleneceği,hükümlerine yer verilmiş; 2981 sayılı Kanunun UygulamaYönetmeliğinin 19/H maddesinde de, 2981 sayılı Kanununyukarıda sözü edilen 15/2 maddesine paralel biçimde;“Temel inşaatı tamamlanmış veya sömelbetonları atılmış durumdaki gecekondular ile imarmevzuatına aykırı yapıların, kendi katıiçinde tamamlanması için, harçlarınödenmesinden sonra, inşaat ruhsatı düzenlenir. Ruhsatauygun olarak bina tamamlandığında yapı kullanma izniverilir. / Kat kolonlarının yarısından fazlasıdökülmüş olan imar mevzuatına aykırıyapıların bu katının tamamlanması için de buhüküm uygulanır.” düzenlemesi yeralmıştır.
İdariişlemler, idari makam ve mercilerin idari faaliyet alanında idarehukuku çerçevesinde, tek taraflı iradeaçıklamasıyla hukuk âleminde sonuç doğurankesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tasarruflardır.
2981sayılı yasa uyarınca yapılan tespit ve değerlendirmesonucunda, öngörülen koşullara uygunluğu saptananilgililere arsa veya hisse tahsis etmek ve bunlar adına tapuya tescilettirmek, koşullan taşımayanların istemlerini ise reddetmekyetkisine sahip olan idarenin söz konusu uygulama işlemleri de bukapsamda, kamu gücüne dayalı, re’sen ve tek yanlınitelik taşıyan idari işlemlerdendir.
Anayasa’nın125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüolduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-b. maddesinde, idari eylem veişlemlerden dolayı hakları ihlal edilenler tarafındanaçılan tam yargı davaları, idari dava türleriarasında sayılmıştır.
İdariişlem ve eylemlerden doğan zararların tazmini taleplerinin ise,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12 ve13'üncü maddeleri uyarınca, İdari Yargı yerlerindeaçılacak tam yargı davalarına konu edilmeleri,anılan yasa hükümlerinin gereğidir.
Dosyanınincelenmesinden, Ankara İli, Mamak İlçesi, ŞirintepeMahallesi, 1025 (eski 2 cadde) üstü No: 108 adresinde yer alangecekondu için davacının 2981 sayılı Yasakapsamında yaptığı başvuru sonucunda 3220 ada, 93parsel sayılı taşınmazdan 77 m2 yer tahsis edilerekadına tapu tahsis belgesi düzenlendiği ve arsa bedeli olarak26.950 TL 'nın davalı idareye ödendiği, söz konusutaşınmazın Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm veGelişim Proje Alanı içerisinde kaldığı veşahıslar adına kayıtlı olduğunun tespit edilerekdavacı adına düzenlenen tapu tahsis belgesinin iptaledildiği gerekçesiyle davalı idareye arsa içinödenmiş bulunan tüm bedel, harç ve giderleringüncellenerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla şimdilik 100,00 TL zararın yasal faizi ile birliktedavalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesiistemiyle bu davayı açtığı anlaşılmıştır.
Bubelirlemeler karşısında, davacı tarafından bedeliödendiği halde adına tapusu düzenlenmeyentaşınmaz için ödenen bedel ve masraflarkarşılığı olarak uğranıldığıileri sürülen zararın tazmini istemiyle bu davanın açıldığısonucuna varıldığından, 2981 sayılı Yasauyarınca tesis edilen işlemlerden doğan zararın tazminine ilişkinuyuşmazlığın 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2'nci maddesinin l'incifıkrasının (b) bendinde yer alan "idari eylem veişlemlerden dolayı hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları"kapsamına girdiğine kuşku bulunmadığından,davanın İdari Yargı yerinde çözümlenmesigerekmektedir” şeklindeki gerekçe ile 2247 sayılıYasanın 10'uncu maddesi uyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Benzerdosyalarda verilen emsal kararlar ile YargıtayBaşsavcılığının bu dosyalardakigörüşleri nazara alınarak, Başkanlıkça2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göre ayrıcaYargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınyazılı düşüncesi alınmasına gerekgörülmemiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman HilmiAYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıylayapılan 26.11.2018 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME :
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; davalı Mamak Belediyesivekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde Davalı vekilince başvuruda bulunması üzerineDanıştay Başsavcısınca, 10. maddedeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ : Raportör-Hakim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,2981 sayılı Yasa kapsamında, arsa bedeli ödedikten sonradavacıya verilen tapu tahsis belgesinin taşınmazınbaşka şahısların tapulu arazisi üzerindekaldığı gerekçesiyle iptal edilmesinden sonra,davacının ödediği paranın kendisine iadesine dairbaşvurularının sonuçsuz kaldığınıileri sürerek şimdilik bu bedelden 100,00 TL'nin yasal faiziylebirlikte davalı idareden tahsili istemiyleaçılmıştır.
2981sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına AykırıYapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılıİmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi HakkındaKanun, imar ve gecekondu mevzuatına aykırı olarak inşa edilmişve inşa halindeki bütün yapılar hakkında uygulanacakişlemleri düzenlemek ve bu işlemlere dair müracaat, tespit,değerlendirme, uygulama ve duyuru esaslarını ve ilgilidiğer hususları belirlemek amacını taşımaktaolup, valilik veya belediyelerce yetki ve sorumluluk alanlarındaıslah imar düzenlemeleri yapılmak suretiyle, yeniden gecekonduyapılmasının önlenmesi için temin edilecekarsaların ve muhafazası mümkün görülen gecekondularınYasa’da öngörülen usul ve esaslara göre haksahipliği belirlenen kişilere verilmesine olanaksağlamıştır.
Nitekim,anılan Yasa’nın 8.maddesinde, imar mevzuatınaaykırı yapılarla gecekondular için tespit işlemleriyapılacağı, bu tespit kapsamına, temel inşaatıtamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş olmak kaydı ile Hazine, belediye, ilözel idarelerine ait veya Vakıflar GenelMüdürlüğünün idare etmekte olduğu arsa vearazilerdeki inşaatına Kanunun 14 üncü maddesinin (f)fıkrasındaki tarihlerden önce başlanmış mesken,kısmen işyeri ve konut olarak kullanılan veya evvelce konutolarak kullanılıp sonra işyerine çevrilen gecekondularile imar mevzuatına, ruhsat ve eklerine aykırı tümyapıların dahil olduğu; 9.maddesinin (b) fıkrasında,arsa bedelinin ilgili kuruluşa peşin veya engeç 4 yıliçinde oniki eşit taksitle, bu Kanun hükümlerinceçıkarılacak Yönetmelikte belirtilen esaslara göreödeneceği; 10. maddesinin (a) fıkrasında, Tapu tahsisbelgesinin, ıslah imar planı veya kadastro planları yapıldıktansonra hak sahiplerine verilecek tapuya esas teşkil edeceği; 15.maddesinin 2.fıkrasında, temel inşaatıtamamlanmış veya sömel betonlarıdökülmüş gecekonduların kendi katı içindetamamlanması için "ruhsat" ve bitimini tevsikan da "kullanmaizin belgesi" düzenleneceği, hükümlerine yerverilmiş; 2981 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin19/H maddesinde de, 2981 sayılı Kanunun yukarıda sözüedilen 15/2 maddesine paralelbiçimde; “Temel inşaatıtamamlanmış veya sömel betonları atılmışdurumdaki gecekondular ile imar mevzuatına aykırıyapıların, kendi katı içinde tamamlanmasıiçin, harçların ödenmesinden sonra, inşaatruhsatı düzenlenir. Ruhsata uygun olarak binatamamlandığında yapı kullanma izni verilir. / Katkolonlarının yarısından fazlası dökülmüşolan imar mevzuatına aykırı yapıların bukatının tamamlanması için de bu hüküm uygulanır.”denilmiştir.
AnılanMevzuat uyarınca yapılan tespit ve değerlendirme sonucunda,öngörülen koşullara uygunluğu saptanan ilgililere arsaveya hisse tahsis etmek ve bunlar adına tapuya tescil ettirmek,koşulları taşımayanların istemlerini ise reddetmekyetkisine sahip olan idarenin söz konusu uygulama işlemleri, kamugücüne dayalı, re’sen ve tek yanlı niteliktaşımaktadır.
Anayasa’nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendieylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekleyükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2/1-b.maddesinde, idari eylem ve işlemlerden dolayı hakları ihlaledilenler tarafından açılan tam yargı davaları, idaridava türleri arasında sayılmıştır.
Dosyanınincelenmesinde; davacının gecekondusu için 2981sayılı Yasa kapsamında yaptığı başvurusonucunda, 3220 ada, 93 parsel sayılı taşınmazdan 77 m2 yertahsis edilerek adına tapu tahsis belgesi düzenlendiği ve davacınınarsa bedeli olarak davalı idareye 26.950 TL ödediği, sözkonusu taşınmazın Yeni Mamak Kentsel Dönüşümve Gelişim Proje Alanı içerisinde kaldığı veşahıslar adına kayıtlı olduğunun tespit edilerekdavacı adına düzenlenen tapu tahsis belgesinin iptaledildiği gerekçesiyle davalı idareye arsa içinödenmiş bulunan tüm bedel, harç ve giderleringüncellenerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydıyla şimdilik 100,00 TL zararın yasal faizi ile birliktedavalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesiistemiyle bu davayı açtığıanlaşılmıştır.
Belirtilendurum karşısında, 2981 sayılı Yasa uyarınca tesisedilen işlemler sonucunda tapusu verilmeyen taşınmazınrayiç değerinin ödenmemesi nedeniyle, idarenin tazminsorumluluğunun bulunup bulunmadığının idare hukukuilkelerine göre saptanması gerekeceğinden; 2981 sayılıYasa’da öngörülen düzenlemeler ile buna dayalıimar uygulamasından doğan zararın giderilmesi istemineilişkin bulunan davanın görüm veçözümünde idari yargı yerleri görevli bulunmaktadır.
Mahkememizinemsal nitelikteki 02/05/2011 gün ve 2010/340 Esas, 2011/80 Kararsayılı ilamı da bu doğrultudadır.
Belirtilennedenlerle Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen16.04.2018 tarih ve E:2018/45 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerektiği sonucunavarılmıştır.
SO N U Ç : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, DanıştayBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü ileAnkara 24. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 16.04.2018 tarih ve E:2018/45sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 26.11.2018gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy