T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 582
KARAR NO : 2018 / 667
KARAR TR : 22.10.2018
ÖZET: Davacının davalı idare nezdinde fiilen çalıştığı günler karşılığı ödenmediğini ileri sürdüğü kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin, hafta tatil vs. ücretlerinin tahsiline karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARA R
Davacı :R. K.
Vekilleri :Av. E. E. S. Av. D. S.
Davalı :Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)
Vekili :Av. F. I. K.
Davalı :Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili :Av. M. D.
OLAY : Davacı vekili; Müvekkilinin Afet ve Acil Durum YönetimiBaşkanlığı tarafından kurulan AdıyamanÇadırkent geçici eğitim merkezinde Milli EğitimBakanlığı Adıyaman İl Milli EğitimMüdürlüğü Halk Eğitim ve Akşam Sanat Okulubünyesinde usta öğretici olarak çalışmakta ikensözleşmesinin haksız feshi nedeniyle fazlaya ilişkin haklarınısaklı tutarak brüt 100,00 TL kıdem/iş sonutazminatının, brüt 10,00 TL yıllık izinalacağının, 10,00 TL hafta tatil ücreti ile 10,00 TL ilavetediye alacağının tazmini talebi ile 30/01/2017 tarihinde adliyargı yerinde dava açmıştır.
ADIYAMANİŞ MAHKEMESİ : 17/07/2017 gün, E:2017/86, K:2017/257sayılı dosyasında “Davacının sosyalgüvenlik hukuku yönünden Sosyal Sigortalar Kurumukapsamında gösterilmesi iş sözleşmesi ile çalıştığınıgöstermez.
Davacı657 sayılı yasanın 89. maddesinde belirtilen statüiçinde ve Kaymakamlık onayı ile görevlendirilmiştir.Davacı ile davalı arasında iş sözleşmesibulunmamaktadır. Taraflar arasındaki ilişkinin statühukukuna tabi olduğunun kabulü gerekir. Aradaki hukuki ilişkiiş sözleşmesi, bir başka anlatımlaişçi-işveren ilişkisi olarak nitelenemez.
Buhukuki olguya göre uyuşmazlığın çözümyeri idari yargı olduğu” gerekçesi ile Davanınyargı yolunun caiz olmaması nedeni ile 6100 sayılı HMK. nun114/b ve 115. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundanreddine karar vermiş, Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 31/05/2018gün, E:2018/8314, K:2018/13854 sayılı ilamıyla onanan kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle 30/07/2018 günüidari yargı yerinde dava açmıştır.
ADIYAMAN İDARE MAHKEMESİ : 14.05.2018 gün ve E:2018/626sayılı kararı ile “5510 sayılı Kanunun 3.maddesinde, kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kollarıbakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendiadına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79. madde ile başlayan DördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde, bu kanunda aksine hüküm bulunmayanhallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortayaçıkan uyuşmazlıkların İş Mahkemelerindegörüleceği öngörülmüştür.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanununun 1.maddesinde, Kanunun amacının, işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunu oluşturan “İşSözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8. maddesive devamında; kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirimsüresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklarailişkin hususlara ise Kanunun değişik maddelerinde yerverilmiştir.
Diğer taraftan, 5521 sayılı İş MahkemeleriKanununun 1. maddesinde, “İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilenikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilenişlerde çalışanlar hariç) işveren veyaişveren vekilleri arasında iş akdinden veya İşKanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur." düzenlemesine yer verilmiştir.
Bilindiği üzere, söz konusu kanunhükmünün uygulanması kapsamında gerek ilk dereceyargı yerleri (adli yargı- idari yargı) gerekse aynıyargı kolundaki ilk derece ve temyiz/itiraz mercileri arasındagörevli yargı yerinin belirlenmesi konusunda uyuşmazlıklarortaya çıkmış ve konu Uyuşmazlık Mahkemesi'neintikal ettirilmiştir.
Bu kapsamda Yüksek Mahkeme'ce yapılan değerlendirmededavaların adli yargı yerinde görülmesi gerektiğinehükmedilmiştir.(Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü'nün 28.05.2018 tarihli, E:2018/286, K2018/344sayılı ve 28.05.2018 tarihli, E:2018/320, K:2018/317 sayılıkararları)
Uyuşmazlıkta ise; Milli Eğitim BakanlığıAdıyaman İl Milli Eğitim Müdürlüğü HalkEğitim ve Akşam Sanat Okulu bünyesinde usta öğreticiolarak çalışmakta iken sözleşmesinin haksızfeshi nedeniyle iş sonu tazminatı, yıllık izinalacağı, hafta tatil ücreti ve ilave tediyealacağının tazmini istemiyle Adıyaman İşMahkemesi'nde açmış olduğu davada mahkemece E:2017/86;K:2017/257 sayılı ve 17.07.2017 tarihli karar ile davanıngörev yönünden reddine karar verilmiş olup anılankarara karşı yapılan istinaf başvurusu Gaziantep Bölgeİdare Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin E:2017/2923; K:2018/293sayılı kararı ile reddedilmiş ve bu karara karşıYargıtay 22. H.D. tarafından yapılan temyiz incelemesineticesinde E:2018/8315; K:2018/13854 sayılı ve 31.05.2018 tarihli onamakararı ile ilk derece mahkemesi kararı kesinleşmiş,davacı tarafından kararın kesinleşmesinden itibarensüresi içerisinde Mahkememize sunulan dava dilekçesi ilegörülmekte olan dava açılmıştır.
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 19. Maddesinde "Adli,idari, askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veyakesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelenbir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargımercii davada görevsizlik karan veren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvururve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler. Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da teminedilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir."hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda yer alan Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarıkapsamında yapılan değerlendirmede; bakılmakta olandavanın konusunu oluşturan uyuşmazlığınçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır” şeklindekigerekçeyle 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderilmesine, dosyaincelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadarertelenmesine karar vererek, her iki dava dosyasını 28/08/2018 tarihve 2018/451 esas sayılı üst yazısı ile Mahkememizegöndermiş, başvuru 03/09/2018 tarihi itibarıyla Mahkememizkayıtlarına girmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman HilmiAYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıylayapılan 22.10.2018 günlü toplantısında:
l-İLKİNCELEME :
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ : Raportör-Hakim Engin SELİMOĞLU'nun,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davadaadli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının davalı idarede 24.10.2012 tarihindeniş akdinin idarece feshedildiği 26.12.2016 tarihine kadar davalıidare nezdinde fiilen çalıştığı günlerkarşılığı ödenmediğini ilerisürdüğü kıdem ve ihbar tazminatları ileyıllık izin, hafta tatil vs. ücretlerinin tahsiline kararverilmesi istemiyle açılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. Maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılı Kanunun3.maddesinde; kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79. madde ile başlayan DördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanununun1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarınıdüzenlemek olduğu belirtilmiş; aynı zamanda, bakılandavanın da konusunu oluşturan“İşSözleşmesi, Türleri ve Feshi” hususuna Kanunun 8.maddesive devamında, kıdem tazminatı,ücretli izin, bildirimsüresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklarailişkin hususlara ise Kanunun değişik maddelerinde yerverilmiştir.
Diğer taraftan; 5521 sayılı İş MahkemeleriKanununun 1. maddesinde, “İş Kanununa göreişçi sayılan kimselerle (o kanunun değiştirilenikinci maddesinin Ç, D ve E fıkralarında istisna edilenişlerde çalışanlar hariç) işveren veyaişveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununadayanan her türlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözülmesi ilegörevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemelerikurulur.
Bu mahkemeler:
B) İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılarveya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardandoğan itiraz ve davalara da bakarlar.
İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerdeki bu davalarao yerde görevlendirilecek mahkeme tarafından, temsilci üyeleralınmaksızın, bu kanundaki esas ve usullere görebakılır.
Fiili ve hukuki imkânsızlıklar dolayısıylaiş mahkemesinin toplu olarak görevini yapamadığıhallerde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
(Ek fıkra: 2/7/2012-6352/39 md.) Birden fazla iş mahkemesibulunan yerlerde, sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan davalarıngörüleceği iş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulu tarafından belirlenebilir.” denilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının24.10.2012 - 26.12.2016 tarihleri arasında Adıyaman İlçeMilli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde ustaöğretici olarak çalıştığı; işsözleşmesinin idarece tek taraflı feshedilmesi üzerine,fiilen çalıştığı günler için hakettiğini iddia ettiği kıdem ve ihbar tazminatları ile vs.ücretlerin ödenmesi istemiyle söz konusu davanın açıldığıanlaşılmıştır.
Davacının idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen kıdem tazminatının İşKanunundan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Adıyamanİdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüyle, Adıyamanİş Mahkemesinin 17.07.2017 gün, E:2017/86, K:2017/257sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,22.10.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy