T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 589
KARAR NO : 2018 / 662
KARAR TR : 22.10.2018
ÖZET : İcra ihalesi sonucu satın alınan araçtan fazla tahsil edildiği ileri sürülen KDV ve damga vergisinin iadesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARA R
Davacı :K.İnş.Taş.Oto.Tekst.Tur.Müh.Hizmetleri Tic.ve San. Ltd.Şti.
Davalı :Üçkapılar Vergi Dairesi Müdürlüğü
Vekili :Av. E. A.
OLAY : Davacı dava dilekçesinde özetle; Antalya 6. İcraMüdürlüğü'nün 2017/1542 esas sayılıdosyasında satışı yapılan aracın satınalındığını, satın alma bedeli üzerinden %18nispetinde ödenen katma değer vergisinin %1 i aşankısmı ile damga vergisinin de fazla ödenenkısmının iadesi istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalıvekili süresi içinde verdiği savunma dilekçesinde;husumetin icra müdürlüğüne yöneltilerekdavanın adli yargı yerinde görülmesi gerektiğigörüşüyle davanın görev yönünden reddigerektiğini savunmuştur.
ANTALYA2. VERGİ MAHKEMESİ : 09.02.2018 gün ve E:2017/621sayılı kararında; “…2576 sayılı Bölgeİdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi MahkemelerininKuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "VergiMahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6. maddesinde genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalar ile bukonularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanunun uygulanmasına ilişkin davalar ve diğerkanunlarla verilen işlerin "Vergi Mahkemelerinde”çözümleyeceği kuralı getirilmiştir.
Bakılandavada icra müdürlüğünün satışdosyasında satışı yapılan aracı satın alandavacının satın alma bedeli üzerinden %18 nispetindeödenen katma değer vergisinin %1 i aşan kısmı ileödenen damga vergisinin fazla alınan kısmının ret ve iadesitalebi neticesi iş bu davanın açıldığıanlaşılmıştır.
Olayda,uyuşmazlık konusu katma değer vergisi ve damga vergisineilişkin bu davanın görüm ve çözümündevergi mahkemelerinin görevli olduğu sonucunaulaşılmıştır” şeklindeki gerekçe iledavalı idarenin görev itirazının reddine kararvermiştir.
Davalıvekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçe ileolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…)2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun “Şikayet ve Şartlar”başlıklı 16. maddesinde; “Kanunun hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere icra veİflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanunamuhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayıicra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerinöğrenildiği tarihten yedi gün içindeyapılır./ Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsizsürüncemede bırakılmasından dolayı her zamanşikayet olunabilir.'’’’', “Şikayetüzerine yapılacak muameleler başlıklı 17. maddesinin1. fıkrasında “Şikayet tetkik merciince, kabul edilirseşikayet olunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir. /Memurunsebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerinicrası emrolunur.'"', “Tetkik mercii”başlıklı 4. Maddesinin 1. fıkrasının ilkcümlesinde ise: “İcra ve iflâs dairelerinin muamelelerinekarşı yapılan şikâyetlerle itirazlarınincelenmesi icra tetkik mercii hâkimi yahut kanun gereğince bugörev kendisine verilmiş olan hâkim tarafındanyapılır” denilmiştir.
Olayda,davacı tarafından, Antalya 6. İcraMüdürlüğünce 2017/1542 Esas sayılı dosyaüzerinden yapılan ihale sonucu alınan 07 BVS 16 plakalıaraca ilişkin olarak % 18 oranında hesap edilen KDV oranının% 1 olarak belirlenmesi talep edilmiştir.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzerimali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelereilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununuygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilenişleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir.
Buitibarla, İcra Müdürlüğü tarafındanyürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihalesonucunda alınan araca ilişkin, icramüdürlüğünce verilen % 18 oranında KDVödenmesine dair kararın kanuna aykırılığıiddiası şikayet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümlenecektir. Mahkeme incelemeyi söz konusu icradosyası üzerinde yaparak, işlemin kanuna uygun olupolmadığı hususunda karar verecektir. Adli yargılamanınbir parçasını oluşturan buuyuşmazlığın, İcraMüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği kanaatinevarılmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesinin 23/10/2017 tarihli ve E.-K.-2017/223-600 sayılıkararında da aynı hususların vurgulandığıgörülmektedir.
Açıklanannedenlerle, açılan davanın adli yargı yerindegörüm ve çözümü gerekmektedir.”şeklindeki gerekçe ile 2247 sayılı Kanunun 10 ve 13.maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine karar vererek28/08/2018 gün ve 2018/47165 sayılı görüşyazısı ile Mahkememize başvurmuş, başvuru 04/09/2018tarihinde kayıt altına alınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman HilmiAYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıylayapılan 22.10.2018 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME :
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; davalı vekilininanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nca 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından,görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ : Raportör-Hakim EnginSELİMOĞLU'nun, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacı tarafından Antalya 6. İcraMüdürlüğü’nün 2017/1542 sayılıdosyası üzerinden yapılan ihale sonucu alınan 07 ..... 16plakalı araca ilişkin olarak %18 oranında hesap edilen KDVoranının %1 olarak belirlenerek, fazla tahsil edildiği ilerisürülen KDV ve damga vergisinin iadesine karar verilmesi istemiyleaçılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanununun
“Şikayetve Şartlar” başlıklı 16. maddesinde; “Kanununhallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzereİcra ve İflas dairelerinin yaptığı muamelelerhakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygunbulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir.Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi güniçinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veyasebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı herzaman şikayet olunabilir”
“Şikayetüzerine yapılacak muameleler”başlıklı 17.maddesinde; “Şikayet tetkik merciince, kabul edilirse şikayetolunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir. Memurun sebepsizyapmadığı veya geciktirdiği işlerin icrasıemrolunur”
“Tetkikmercii” başlıklı 4. maddesinde de:“İcra veiflâs dairelerinin muamelelerine karşı yapılanşikâyetlerle itirazların incelenmesi icra tetkik merciihâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmişolan hâkim tarafından yapılır. İş durumunungerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulunun olumlu görüşü ile AdaletBakanlığınca icra tetkik merciinin birden fazla dairesikurulabilir. Bu durumda icra tetkik mercii dairelerinumaralandırılır. İcra tetkik merciinin birden fazladairesi bulunan yerlerde iş dağılımı ve bunailişkin esaslar, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluncabelirlenir. Her icra tetkik mercii hâkimi, kendisine AdlîYargı Adalet Komisyonu Başkanlığıncadönüşümlü olarak bağlanan icra ve iflâsdairelerinin muamelelerine yönelik şikâyetleri veitirazları inceler, bu dairelerin gözetim ve denetimlerini yapar,idarî işlerine bakar. İcra yetkisini haiz sulh mahkemelerininmuamelelerine karşı vuku bulacak şikayet ve itirazlarıntetkik mercii o mahkemenin hâkimidir.”
Hükümleriyer almaktadır.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir.
Halböyle iken, İcra Müdürlüğü tarafındanyürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihalesonucunda alınan araca ilişkin, icramüdürlüğünce verilen % 18 oranında KDVödenmesine dair kararın, kanuna aykırılığıiddiasının şikayet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümleneceği, mahkemenin incelemeyi, söz konusuicra dosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna uygunolup olmadığı hususunda karar vereceği kuşkusuzdur.Adli yargılamanın bir parçasını oluşturan buuyuşmazlığın, İcraMüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği sonucunavarılmıştır.
Mahkememizinemsal nitelikteki E:2017/223, K:2017/600 sayılı ilamı da buyöndedir.
SO N U Ç : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü ileAntalya 2. Vergi Mahkemesince verilen 09.02.2018 gün ve E:2017/621sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 22.10.2018gününde Üye Nurdane TOPUZ'un KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
KARŞIOY
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri HakkındaKanun’un; "Vergi mahkemelerinin görevleri"başlıklı 6. maddesinde, vergi mahkemelerinin; genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bukonularla ilgili olarak 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanun un uygulanmasına ilişkindavaları ve diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceğihükme bağlanmıştır.
Davacı;icra müdürlüğünden satın aldığıaraç için % 18 nispetindeki Katma Değer Vergisini,( sorumlusıfatıyla) icra müdürlüğüaracılığıyla ödemiş ardından, vergioranının % 1 olması gerektiği, bu oranı aşankısmının tarafına iadesi istemiyle, vergi dairesinekarşı dava açmıştır. Bu aşamada, icramüdürlüğünün sorumlu sıfatı sonaermiştir. Bu davada; 3065 sayılı Kanun’un, gereğince,davacının katma değer vergisi mükellefi olupolmadığı, mükellef ise yapılan satışişlemi itibari ile kanunda düzenlenen istisnalardan yararlanıpyararlanamayacağı ya da vergiden muaf kabul edilipedilmeyeceği... gibi hususlar incelenecektir. Vergi davalarınıçözümleme görevi ise 2576 sayılı Kanunuyarınca idari yargı içerisinde yer alan, vergi mahkemelerineait bulunmaktadır.
2004sayılı İcra İflas Kanunu’nun 16. maddesindeöngörülmüş bulunan şikayet yolu, anılanKanun’un hallini mahkemeye bıraktığı hususlarhariç olmak üzere ve 2004 sayılı İcra İflasKanun’u hükümlerinin uygulanmasıylasınırlıdır.
Budurumda, davacıdan tahsil edilen katma değer vergisinin kısmeniadesi istemiyle açılan davanın, görüm veçözümünde idari yargı içerisinde yer alanvergi mahkemesinin görevli olduğu sonucunavarıldığından, davanın çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu yolunda verilen kararakatılmıyorum.
Üye
NurdaneTOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy