T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 647
KARAR NO : 2018 / 579
KARAR TR : 22.10.2018
ÖZET : Türk Telekomünikasyon A.Ş.’de çalışırken özelleştirme nedeniyle bir kamu kurumuna nakledilen davacının, maaş nakil ilmühaberinin düzeltilmesi istemiyle açtığı davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :O.S.Ü.
Vekili :Av. B.Y.
Davalı :Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Vekili :Av. Ş.K. P.
O L A Y : Davalı Şirkettegörev yapmakta iken, 406 sayılı Yasanın Ek-29. maddesi ile4046 sayılı Yasanın 22. maddesine göre adı DevletPersonel Başkanlığına bildirilen davacı daha sonra 20.12.2010tarihinde Denizli Valiliği, İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüemrine atanmıştır.
Davacıvekili, müvekkilinin davalı kuruluştanayrıldığı tarih itibariyle bir aya denk düşen veistikrarlı bir şekilde ödenen 560,11 TL ikramiyenin, 4046sayılı yasanın 22/5 uyarınca sabit değer olarak maaşnakil ilmühaberindeki ücrete eklenerek Devlet PersonelBaşkanlığına bildirimin yapılması gerektiğihalde maaş nakil ilmühaberinde yer almaması ve ikramiyesütununun boş bırakılarak eksik bildirimyapılması sebebi ile 31.08.2010 tarihinde davalıdan ayrılanve bu süreçte düzenlenen nakil ilmühaberine 560,11 TLikramiyenin ve 370,70 TL ek ödeme ücretinin eklenerek bildiriminyapılması gerektiğinin ve müvekkile, nakil tarihi olan31.08.2010 tarihinden itibaren 560,11 TL ikramiye ile 370,70 TL ek ödemeücretlerinin de eklenerek aylık maaşının ödenmesigerektiğinin tespitine; ikramiyenin ve ek ödemenin maaş nakililmühaberine eklenmemesi neticesinde 31.08.20100 tarihinden bu günekadar, aylık ücretin ikramiye ve ek ödeme eklenmeksizin (560,11TL + 370,70 TL=930,81 TL) eksik alınması sebebiyle, 31.08.2010tarihinden bugüne kadar eksik ödeme nedeniyle oluşan alacaktanfazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00TL alacağının en yüksek banka mevduat faizi ile tahsiliistemiyle 28.8.2015 tarihinde adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA 12.İŞMAHKEMESİ; 23.12.2015 gün ve E:2015/1110, K:2015/1444 sayı ile,“(…)Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 399sayılı kanun hükmünde kararname gereğince davalıkurumda TİP 2 sözleşmesi ile nakle tabi olarakçalışan davacının, kamu kurumuna geçtiğitarihe kadar 5473 sayılı yasa ile getirilen ek ödemenindavacının maaşına yansıtılmamasındankaynaklanmaktadır.
TürkTelekomünikasyon AŞ. 406 sayılı yasanın 4000sayılı yasa ile değiştirilen birinci maddesi gereğincePosta İşletmesi Genel Müdürlüğünceyürütülen Telekomünikasyon hizmetlerini sermayesinintamamı kamu kesimine ait olacak bir anonim şirket şeklindeyapılandırılması kurulmuş ve 233 ile 399sayılı KHK.ye tabi bir kamu iktisadi kuruluşu statüsüverilmiştir. 29/01/2000 günlü resmi gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren ve telekom AŞ.ninözelleştirilmesi amacıyla yapısının yenidendüzenlenmesine yönelik kurallar getiren 4502 sayılıyasanın birinci maddesi ile 406 sayılı yasanın birincimaddesine eklenen 9.fıkrada telekomun, bu kanun ve özel hukukhükümlerine tabi bir anonim şirket olduğu, kamu iktisaditeşebbüslerinin kuruluş, teşkilat ve faaliyetleri ileilgili mevzuatın Telekoma uygulanmayacağı kuralına yerverilmiş; anılan kural 23/05/2001 günlü resmi gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 4673 sayılıyasanın birinci maddesi ile değiştirilmiş ve telekomun bukanun ve özel hukuk hükümlerine tabi bir anonim şirketolduğu, bu kanun hükümleri saklı kalmak üzere, kamuiktisadi teşebbüsleri de dahil sermayesinin yarısındanfazlası kamuya ait olan kamu kurum, kuruluş ve ortaklıklarınauygulanan mevzuatın Türk Telekoma uygulanmayacağıbelirtilmiştir.
4502 ve 4673sayılı yasalar ile yapısı yeniden düzenlenen TürkTelekomda çalışan personelin hukuki statilsüde 406sayılı yasaya 4502 sayılı yasa ile eklenen ek 22 madde ileyeniden düzenlenmiş ve anılan maddede Türk Telekomdaki kamupayı %50'nin altına düşünceye kadar Türk TelekomYönetim Kurulu üyeliklerine atanacaklar dışında kalanpersonelin iş mevzuatı uyarınca istihdam edileceği, işmevzuatına göre istihdam edilenlere ilişkin kayıt veşartların yönetim kurulu tarafından tayinolunacağı kurallarına yer verilmiş ayrıca aynıyasanın geçici 4.maddesinde, 4502 sayılı yasanınyürürlüğü girdiği tarihte Türk Telekomda 399sayılı KHK.ye tabi olarak kadrolu veya sözleşmeli personelstatüsünde çalışmakta olanlardan isteyenleriniş mevzuatına tabi personel statüsünegeçileceği, iş mevzuatına tabi personelstatüsüne geçmek istemeyenlerin mevcut statü, sosyal veözlük hakları ile istihdamlarına devam olunacağıkurala bağlanarak, iş mevzuatına geçmek istemeyenlerinmevcut statü sosyal ve özlük hakları korunmuştur.
Hisselerinfiilen devredildiği ve Telekomünikasyon HizmetlerininYürütülmesine ilişkin İmtiyaz Sözleşmesininimzalandığı 14/11/2005'den sonra hisselerinin %50'denfazlası özel hukuk tüzel kişisine geçen TürkTelekom, kamu kuruluşu niteliğini kaybetmiş ise de 406sayılı yasanın ek 29.maddesinin 5398 sayılıyasanın I4.maddesi ile değişik birinci fıkrasında,özelleştirme tarihi itibariyle Türk Telekomdaçalışmakta olan personelin haklarının korunmasıamacıyla, hukuki statülerini ve kamu kuramlarına nakilolanların olanaklarım belirleyen bazı özeldüzenlemelere yer verilmiştir. Buna göre; Türk Telekomhisselerinin devri sonucu kamu payının %50'nin altınadüşmesi durumunda, Türk Telekomda ek 22.maddenin a bendinin bukanunla yürürlükten kaldırılan hükümleriuyarınca belirlenen asli ve sürekli görevlerdeçalışmakta olanlar ile 399 sayılı KHK.ye tabi olarakkadrolu veya sözleşmeli personel statüsündeçalışanlar ve kapsam dışı personel, kamugörevlerinden yüzsekken gün aylıksız izinlisayılacaktır. Aynı maddeye göre, bu personel belirtilensüre içinde Türk Telekomda çalışmaya devamedecek mali ve özlük hakları Türk Telekom tarafındankarşılanacak belirtilen süre içinde nakle tabipersonelden Türk Telekom tarafından hizmetine ihtiyaçduyulmayanlar tespit edildikleri tarihten, kendi isteği ile nakil talepedenler ise talep tarihinden en geç doksan gün içinde nakiliçin Türk Telekom tarafından Devlet PersonelBaşkanlığına bildirileceklerdir. Buna göre, söz konusupersonelin aylıksız izinli olarak geçen sürede kamupersoneli statüleri devam etmektedir. Diğer yandan imtiyazsözleşmesi ile kamu hizmetini yürütmek hakkınıelde eden davalı şirkete, devir sonrasında yetişmişpersonel yetersizliği nedeniyle doğabilecek aksaklıklarınönüne geçilebilmesi için 406 sayılı yasahükümleri ile tanınan ayrıcalıkların sonucuolarak da bünyesinde belli süre ile çalışmaya devameden söz konusu personelin kamu kuramlarına naklenatanmasının sağlanması amacıyla personelin devlet başkanlığınabildirilmesi, kamu kurumunda yararlanacağı parasal haklara esas olmaküzere memur maaş nakil ilmühaberi düzenlenmesi gibigörevler yüklenmiştir. Belirtilen bu işlemler, kamupersoneli hakkında ve idari hukuk alanında tesis edilmiş bireridari iş niteliğindedir. Öte yandan davalı şirketinbelirtilen statüsü ve özel yasa hükümlerigereğince bazı kamusal ayrıcalıklar veyükümlülüklere sahip olması nedeniyle herhangi birözel hukuk tüzel kişisinden farklı bir hukuki statüiçinde bulunduğu kabul edilmelidir.
Davalının,İmtiyaz sözleşmesi ile bir kamu hizmetini yürütmeklegörevli yetkili kılınması, diğer özel hukuktüzel kişilerinden farklı olarak kimi kamusalayrıcalıklara ve yükümlülüklere tabi olması,406 sayılı yasa hükümleri ile kamu kurumlarına nakilhakkı bulunan diğer bir ifade ile kapsam dışı nakletabi personeli ile ilgili olarak bazı kamusal görevler yüklenendavalı şirketin, bu görevleri kapsamında tesis ettiğiişlemlerin idari işler niteliğinde olduğu veuyuşmazlığın idari yargının görevindebulunduğu kabul edilmelidir. Yargıtay hukuk genel kurulu 26/12/2012gün ve 2012/9/1518 E, 2012/1388 K.nolu kararında dengetazminatından kaynaklanan fark ücret alacağına ilişkinuyuşmazlıkta ve Yargıtay 9.Hukuk Dairesi, 01/10/2012 gün ve2012/27071-32336 E ve K. nolu kararında maaş nakil bildiriminin 4046sayılı yasanın 22.maddesi ve 406 sayılı yasanınek 29.maddesine uygun düzenlenmemesi nedeniyle dava konusu artışve zamların eklenerek düzenleme tarihi itibariyle yeniden tespitineilişkin uyuşmazlıkta davalı kurum tarafındandavalı kurum işleminin idari bir işlem olduğunu,uyuşmazlıkta görevli yargı yolunun idari yargı yeriolduğunu kabul etmiştir.
Yukarıdaaçıklanan gerekçe ile HMK. nun 114/I-b maddesigereğince yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanınHMK.nın 115/11.md. gereğince usulden reddine karar verilmesigerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki hükümtesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DavanınHMK. nun 114/1 -b maddesi gereğince yargı yolunun caiz olmamasınedeniyle HMK.nun 115/2 .md. gereğince usulden reddine…” kararvermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızınkesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez, kamu kurumuna nakil olunan, 2. tip sözleşmesifeshedilen ve mevzuat gereği davalı nezdindeçalışmasına son verilerek başka kamu kurumuna nakiledilen müvekkilinin “yer değiştirme sureti ile atamalardaaylık bildirim” adı ile düzenlenen nakililmühaberinin iptali ile, iş bu maaş nakil ilmühaberindebelirtilen ücreti üzerine, ayrılış tarihi itibari ileödenmesinde istikrar kazanılan 560,11 TL ikramiyenin sabit birdeğer olarak eklenerek ve 370,70 TL ek ödeme ücretinin eklenerekmaaş nakil ilmühaberinin yeniden düzenlenmesi; bu sebeple mahrumkalınan 1.000,00 TL zararın davalıdan tazmini istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.
ANKARA 18.İDAREMAHKEMESİ; 11.7.2018 gün ve E:2018/811 sayı ile,“(…) telekomünikasyon şebekeleri üzerindensunulan ulusal ve uluslararası ses iletimini ihtiva eden telefonhizmetlerini 31.12.2003 tarihine kadar “tekel” olarakyürütmekle görevli kılman ve çoğunluk hisselerikamuya ait bulunan Türk Telekom’un, tekel kapsamında kamuhizmeti yürüten, ancak kuruluş yasasındaki sondüzenlemeler ile kendine özgü statüye sahip olan vesermayesindeki kamu payı %50’nin altınadüşünceye kadar kamu kuruluşu niteliğinitaşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır.
Özelleştirmekapsamında bulunan Türk Telekomünikasyon A.Ş.’dekitamamı Hâzineye ait bulunan hisselerden % 55’i, BakanlarKurulu’nun 25.7.2005 tarih ve 2005/9146 sayılı “TürkTelekomünikasyon Anonim Şirketi (Türk Telekom)’nin % 55Oranındaki Hissesinin Blok Olarak Satışınaİlişkin Nihai Devir İşlemlerine Dair KararınYürürlüğe Konulması Hakkında Karar”ıuyarınca, 14.11.2005 tarihli Hisse Satış Sözleşmesiile (6.550.000.000 USD. bedelle) Ojer Telekomünikasyon A.Ş.’nesatılmıştır.
(…)
Olayda,Türk Telekom'da 2. Tip Hizmet Sözleşmesi ile istihdam edilmekteiken çalıştığı kurumunözelleştirilmesi sonucu iş akdi feshi neticesinde 406sayılı Yasanın Ek 29 ve devamı hükümleri ile 4046sayılı Yasanın 22.maddesi uyarınca başka kamu kurum vekuruluşlarına atanmak üzere Devlet PersonelBaşkanlığına bildirimi yapılan davacıtarafından, ayrılış tarihi itibarıyla düzenlenenmaaş nakil ilmühaberinin iptali ve maaş nakil ilmühaberindebelirtilen ücreti üzerine ayrılış tarihi itibari ile560,11 TL ikramiyenin ve 370,70 TL ek ödemenin sabit bir değer olarakeklenerek maaş nakil ilmühaberinin yeniden düzenlenmesi ilemahrum kalınan şimdilik 1.000,00 TL zararın davalıdantahsiline karar verilmesi istemiyle bakılan davanınaçıldığı anlaşılmaktadır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun"İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı" başlıklı 2. maddesinindeğişik 1 numaralı bendinde:"a) İdari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları,
İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar" idari dava türleriolarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancakDevlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılandavalara bakılabilir.
Bunagöre, maaş nakil bildirimi düzenleme ve dava tarihlerindedavalı mevkiinde kamu kuruluşu niteliği taşımayanTürk Telekomünikasyon A.Ş.' nin olmasıkarşısında, idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari davadan söz etmekimkânı bulunmadığından;uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle; davanın adli yargının görev alanınagirdiği sonucuna varıldığından, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda UyuşmazlıkMahkemesi’nce karar verilinceye kadar ertelenmesine…” kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 22.10.2018günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davalı şirkette görev yapmakta iken, 406 sayılıYasa'nın Ek-29. maddesi ile 4046 sayılı Yasa'nın 22.maddesine göre adı Devlet Personel Başkanlığınabildirilen, sonrasında Kamu Kurumu emrine atanan davacıtarafından; nakil tarihinden itibaren 560,11 TL ikramiye ile 370,70 TL eködeme ücretlerinin de eklenerek aylık maaşınınödenmesi gerektiğinin tespitine; ikramiyenin ve ek ödemeninmaaş nakil ilmühaberine eklenmemesi neticesinde 31.08.20100tarihinden bu güne kadar, aylık ücretin ikramiye ve eködeme eklenmeksizin (560,11 TL + 370,70 TL=930,81 TL) eksikalınması sebebiyle oluşan alacaktan fazlaya dair haklarısaklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TLalacağının en yüksek banka mevduat faizi ile tahsili istemiyleaçılmıştır.
Telekomünikasyonşebekeleri üzerinden sunulan ulusal ve uluslararası sesiletimini ihtiva eden telefon hizmetlerini 31.12.2003 tarihine kadar “tekel”olarak yürütmekle görevli kılınan veçoğunluk hisseleri kamuya ait bulunan TürkTelekomünikasyon A.Ş.’nin, tekel kapsamında kamu hizmetiyürüten, kuruluş yasasındaki son düzenlemeler ilekendine özgü statüye sahip olan ve sermayesindeki kamu payı%50’nin altına düşünceye kadar kamu kuruluşuniteliğini taşıyan bir kuruluş olduğutartışmasızdır.
Ancak,özelleştirme kapsamında bulunan Türk TelekomünikasyonA.Ş.’deki tamamı Hazineye ait bulunan hisselerden % 55’i,14.11.2005 tarihli Hisse Satış Sözleşmesi ile Oger Telekomünikasyon AnonimŞirketine satılmıştır.
Olayda, davalının hisse devir (14.11.2005)tarihinde davalı kuruluşta çalışmakta iken 406sayılı Yasa'nın Ek-29. maddesi ile 4046 sayılıYasa'nın 22. maddesine göre adı Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilen ve sonrasında kamu kurumuemrine atanan davacının vekili tarafından; müvekkilinin “yerdeğiştirme sureti ile atamalarda aylık bildirim” adıile düzenlenen nakil ilmühaberinde belirtilen ücretiüzerine, ayrılış tarihi itibari ile ödenmesinde istikrarkazanılan kramiyenin 4046 sayılı yasanın 22. maddesi veaynı zamanda taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 7.maddesi gereği sabit değer olarak ücretine eklenerek DevletPersonel Başkanlığına bildirimin yapılmasıgerektiği halde, maaş nakil ilmühaberinde bu ücretin yeralmaması ve ikramiye sütununun boş bırakılarak eksikbildirim yapıldığından işlemin iptali ile bu eksikbildirim sebebi ile mahrum kalınan zararın davalıdan tazminiistemiyle 28.8.2015 tarihinde dava açılmıştır.
2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdariYargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2.maddesinin değişik 1 numaralı bendinde:
“a) (Değişik : 8.6.2000-4577/5md.) İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c)(Değişik: 18.12.1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar” idari dava türleriolarak sayılmış olup; kural olarak, idari yargıda ancakDevlete ve kamu tüzel kişilerine karşı açılandavalara bakılabilir.
Bunagöre, dava açıldığı tarihte davalımevkiinde kamu kuruluşu niteliği taşımayan TürkTelekomünikasyon A.Ş.'nin olması karşısında,idari yargı yetkisi kapsamında açılmış biridari dava bulunduğundan söz etmek olanaksız olduğundan;uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Belirtilennedenlerle, Ankara 18. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüile, Ankara 12.İş Mahkemesinin, 23.12.2015 gün ve E:2015/1110,K:2015/1444 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 18. İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Ankara 12.İşMahkemesinin, 23.12.2015 gün ve E:2015/1110, K:2015/1444 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 22.10.2018gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy