T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 538
KARAR NO : 2018 / 651
KARAR TR : 22.10.2018
ÖZET : Davacı şirkete ait teminat mektuplarının 4735 sayılı kanunun 21. Maddesi uyarınca gelir kaydedilmesine Belediye işleminin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARA R
Davacı :Z. İ. S. ve Ticaret Limited Şirketi
Vekili :Av. N. T.
Davalı :Edremit Belediye Başkanlığı
Vekili :Av. S. D. A.
OL A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kilitli parketaşı vs. ihalesi sonucu Edremit Belediye Başkanlığı ile davacı şirket arasında12/04/2016 tarihinde imzalanan sözleşmenin iptali sonrasındadavalı idarece davacının teminat mektubunun iade edilmeyerek4735 sayılı Kanunun 21. maddesine göre yapılan idariişlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerekiptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
BALIKESİRİDARE MAHKEMESİ: 14.07.2016 gün ve E:2016/1073, K:2016/985sayılı kararıyla “Dava dosyasınınincelenmesinden; davalı idare tarafından 01/03/2016 tarihinde ihalesiyapılan "Kilitli Beton Parke Taşı, Renkli Prizma Taşı,Kırmızı Beton Oluk ve Kırmızı Beton BordürYapımı" işi ihalesi 25/03/2016 tarihli İhale KomisyonKararı ile davacı üzerinde kaldığı ve 12/04/2016tarihinde taraflar arasında sözleşme imzalandığı,ancak davacı şirketin vergi borcu bulunduğu ve evraktasahtecilik ithamları ile sözleşmenin iptal edilerekfeshedildiği, kesin teminat mektubunun iade edilmeyerek 4735sayılı Kanunun 21 maddesine göre işlemyapıldığı, bunun üzerine 16/06/2016 tarihindebakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
4735sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu nun 4.maddesinin 3. fıkrasında, bu Kanun kapsamında yapılan kamusözleşmelerinin taraflarının, sözleşmehükümlerinin uygulanmasında eşit hak veyükümlülüklere sahip olduğu ifade edilmiştir.
Danıştayve Uyuşmazlık Mahkemesinin yerleşik içtihatlarınagöre, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince yapılanihalelerde ihale kararlarının kesinleşip sözleşmeninimzalanması aşamasına kadarki işlemler nedeniyle ortayaçıkan uyuşmazlıklar idari yargı yerlerindeçözümlenmekte; ihale sözleşmesininimzalanmasından sonraki uyuşmazlıklar ise taraflar arasındaimzalanan ihale sözleşmelerinin, 4735 sayılı Kanun’unyukarıda aktarılan hükmü gereğince taraflarıneşitliği ilkesine dayalı sözleşmeler olmasınedeniyle bu tür sözleşmeler özel hukuksözleşmesi olarak kabul edildiğinden, busözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar adlîyargı yerlerinde çözümlenmektedir.
Olayda,davacı ve davalı idare arasında 12/04/2016 tarihinde ihalesözleşmesi imzalandığı ve söz konususözleşmenin dava konusu işlemle 14/04/2016 tarihinde iptaledildiği, sözleşmenin iptali sonrasında davalı idarece12/05/2016 tarih ve 83699504/462 sayılı kesin teminat mektubunun iadeedilmeyerek 4735 sayılı Kanunun 21. maddesine göre işlemyapıldığına dair idari işlem tesis edildiği, buhaliyle taraflar arasındaki eşitliğe dayalı olan ve bunedenle de özel hukuk hükümlerine tabi bulunan teminatmektubunun iadesi işlemine karşı açılandavanın, sözleşmenin uygulanmasına yönelik ihtilaftankaynaklandığı anlaşıldığından, işbu davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görevyönünden reddine” karar vermiş, taraflarca itirazedilmeyen karar 09.09.2016 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıvekili, bu kez aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
EDREMİT1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 05.10.2017 gün ve E:2017/321,K:2017/422 sayılı kararı ile Mahkememizin 2009/237 esas 2010/55karar sayılı ilamına atıf yaparak“Somut olayda,davalı belediye vergi borcu bulunduğundan bahisle bu hususta belediyeninyanıltıldığı ve evrakta sahtecilikyapıldığı iddiası ile akdedilen sözleşmeyiiptal ederek verilen geçici ve kesin teminat mektuplarınıgelir kaydetmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmegereği taraflar borçlarını henüz ifa etmeden veyaifa etme imkânı bulamadan davalı tarafındansözleşme iptal edilmiştir. Davanın adli yargıdagörülerek sonuçlandırılabilmesi için taraflararasındaki ihtilafın sözleşmeden kaynaklanmasıgerekmektedir. Ancak eldeki davada ihtilaf, sözleşme öncesiihale aşamasında Kamu İhale Kanunu'nun hükümlerininuygulanmasından kaynaklanmaktadır. Sözleşme, davalıidare tarafından ihale aşamasında sahte olarak sunulduğuiddia edilen belgeler nedeniyle iptal edilerek teminatlar gelirkaydedilmiştir. Buna göre işbu davanın 4734 sayılıKamu İhale Kanunu'ndan kaynaklandığı ve bu Kanunhükümlerine göre idari yargıda görülüpsonuçlandırılması gerektiği ”gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, taraflarcaistinaf edilmeyen 08/01/2018 tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıvekili oluşan olumsuz görev uyuşmazlığınınçözümü için dava dosyalarınınMahkememize gönderilmesi talebiyle mahal mahkemesine başvurmuş,dava dosyaları Edremit 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05/07/2018 tarih,2017/321 esas sayılı yazısı ekinde Mahkememizegönderilmiş, başvuru 13/08/2018 tarihinde kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER,Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'unkatılımlarıyla yapılan 22.10.2018 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME :
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli ve idari yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ : Raportör-Hakim EnginSELİMOĞLU'nun, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacı şirket vekili tarafından, 2016/32397 ihale kayıtnumaralı Edremitkilitli beton parke taşı renkli prizmataşı, kırmızı beton oluk ve kırmızıbeton bordür yapımı işinden dolayı sözleşmeimzalanmasından sonra, davacı şirketin ihale evrakındasahtecilik yaptığı gerekçesiyle ibraz edilen teminatmektuplarının 4735 sayılı Kamu İhaleSözleşmeleri Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca gelirkaydedilmesine ilişkin 12.05.2016 tarih, 83699504/462 sayılıdavalı Belediye işleminin iptali istemiyleaçılmıştır.
4734sayılı Kamu İhale Kanununun 10. Maddesi;
...Aşağıdabelirtilen durumlardaki istekliler ihale dışıbırakılır:
a)İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafındanyürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıyaalan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzerbir durumda olan.
b)İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen,alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkemeidaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuathükümlerine göre benzer bir durumda olan.
c)Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleriuyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.
d)Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleriuyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan...
...Bumadde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olaraksunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğeaykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veyaihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altınaalınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadanönce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışıbırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.
AynıKanunun 17. Maddesi;
İhalelerdeaşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmakyasaktır:
a)Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama,anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleyeilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya bunateşebbüs etmek.
b)İsteklileri tereddüde düşürmek,katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifindebulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararınıetkileyecek davranışlarda bulunmak.
c)Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlarateşebbüs etmek...
4735sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 21. Maddesi;
Yüklenicinin,ihale sürecinde Kamu İhale Kanununa göre yasak fiil veyadavranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktansonra tespit edilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelirkaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genelhükümlere göre tasfiye edilir.
Hükümleriniiçermektedir.
Dosyalarınincelenmesinden;davacı ve davalı idare arasında yukarıdabelirtilen yapım işine ilişkin olarak 12/04/2016 tarihinde ihalesözleşmesi imzalandığı, ancak idarece yapılaninceleme sonucu davacı şirketin verdiği ihale evrakıiçinde bulunan vergi borcu bulunmadığına dairevrakın sahte olduğu, Kırıkhan Vergi Dairesinin 14/04/2016tarih ve 5893 sayılı yazısı ile davacı şirketinihale tarihi itibarıyla 24.805,03 TL vergi borcu bulunduğununbildirilmesi üzerine sözleşmenin tek taraflı feshedilerekgeçici teminat ile teminat mektubunun gelir kaydedilmesine karar verildiğive işlemin iptali için söz konusu davalarınaçıldığı anlaşılmaktadır.
Davakonusu edilen işlemin, 4735 sayılı Yasa’nın 21.maddesi uyarınca tesis edilen bir idari işlem olmasıkarşısında, sözleşme yapıldıktan sonra tesisedilmiş olsa bile, 4734 ve 4735 sayılı Yasahükümlerine yukarıda özetlenen hükümlerineaykırılıktan bahisle idarece kamu gücünedayanılarak ve tek yanlı olarak tesis edildiği ve icrai niteliktaşıdığı; bu işlemin, sözleşmedendoğan bir ihtilaf olarak nitelendirilmesine ve iradi bir özel hukukilişkisinin verdiği haklar çerçevesinde tesisedildiğini kabul etmeye olanak bulunmadığıaçıktır.
Budurumda, ihale sürecinde Kamu İhale Kanununa göre yasak fiilveya davranışlarda bulunulduğunun sözleşmeyapıldıktan sonraki aşamada tespit edilmesi üzerine tesisedilen işlemin iptali istemiyle açılan davanın, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2/1-a maddesikapsamında görüm ve çözümünde idari yargıyerince çözümlenmesi gerekmiştir.
SO N U Ç : Davanın çözümünde İDARİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Balıkesir İdareMahkemesi’nin 14.07.2016 gün ve E:2016/1073, K:2016/985sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,22.10.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy