T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 555
KARAR NO : 2018/ 654
KARAR TR : 22.10.2018
ÖZET : 6107 sayılı Kanun'un 13/4 ve İ. Bankası Anonim Şirket Ana Sözleşmesinin 32. Maddeleri uyarınca kontrolörlük ve sigorta hizmet gelirlerinin, banka personeline dağıtılmasına karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARA R
Davacı :T. İ.- Sen
Vekili :Av. İ. K.
Davalı :İ. Bankası Anonim Şirketi
Vekili :Av. T. P.
OLAY : Davacı vekili; 6107 sayılı Kanun'un 13/4. maddesi ile İ.Bankası Anonim Şirket Ana Sözleşmesinin 32. maddesigereğince, İ. Bankası personeline ödenmesi gerekenkazanılmış hak niteliğindeki kontrolörlük vesigorta hizmet gelirlerinin, müvekkil sendika üyesi bankaçalışanlarına dağıtılmasıamacıyla yapılan başvurunun reddine ilişkin davalıidarenin 30.10.2012 gün ve 34525 sayılı işlemininmevzuata ve hukuka aykırı olduğundan bahisle iptali istemiyleidari yargı yerinde dava açmıştır.
ANKARA5. İDARE MAHKEMESİ : 11/10/2013 gün, E:2012/1831, K:2013/1562sayılı dosyasında; "6107 sayılı İ.Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un 1. maddesinde;"Bu Kanun ile düzenlenen hususlar dışında, özelhukuk hükümlerine tabi tüzel kişiliğe sahip anonimşirket statüsünde "i. Bankası AnonimŞirketi" unvanıyla bir kalkınma ve yatırımbankası kurulmuştur." hükmüne, 13. maddesinde ise,"Banka, bu Kanunda yer alan hükümler dışında, 5411sayılı Kanun, 6762 sayılı Kanun ve diğerkanunların ilgili hükümlerine tabidir...
(4)Bankanın; tahvil ihracı, hesaplan, gelirleri, kâr,kontrollük ve sigorta hizmet gelirlerinin dağıtımı ilebu Kanunda hüküm bulunmayan diğer hususlar AnaSözleşme ile düzenlenir." hükmüne yerverilmiştir.
İ.Bankası Ana Sözleşmesi ile de kontrollük ve sigorta hizmetgelirlerinin dağıtımı hususunda düzenlemeyapılmıştır.
Davadosyasının incelenmesinden; davacı sendika tarafından, 6107sayılı Kanun'un 13/4. maddesi ile i. Bankası Anonim ŞirketAna Sözleşmesinin 32. maddesi gereğince,kazanılmış hak niteliğindeki kontrollük ve sigortahizmet gelirlerinin, banka personeline dağıtılmasıamacıyla yapılan başvurunun reddine ilişkin davalıidarenin 30.10.2012 gün ve 34525 sayılı işleminin iptaliistemiyle bakılan davanın açıldığıgörülmüştür.
İ.Bankası, 233 sayılı Kamu iktisadi TeşebbüsleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 58. maddesiylegetirilen “istisna” hükmü ile anılan KHK’ninkapsamı dışında bırakılmıştır.Banka, Kuruluş Kanunu’nun 1. maddesinde de belirtildiğiüzere özel hukuk hükümlerine tabi, tüzelkişiliği haiz, anonim şirket statüsünde birkalkınma ve yatırım bankasıdır. 6107 sayılıKanun'un 1. maddesine göre de, 6107 sayılı Kanun kapsamındaolmayan hususlarda özel hukuk hükümlerine tabi olarak iş veişlemler yapmaktadır.
6107sayılı Kanun'un 13/4. maddesi ile de, kontrollük ve sigortahizmet gelirlerinin personele dağıtımı hususunun AnaSözleşme ile düzenleneceği hükmebağlanmış ve Ana Sözleşmenin 32. maddesi ile de buyönde düzenleme yapılmıştır.
Buduruma göre, İ. Bankası Anonim Şirketinin özel hukukhükümlerine tabi, tüzel kişiliği haiz, anonimşirket statüsünde bir kalkınma ve yatırımbankası olduğu, 6107 sayılı Kanun kapsamıdışındaki hususlarda özel hukuk hükümlerine tabiolduğu, kontrollük ve sigorta hizmet gelirlerinindağıtımı hususunda 6107 sayılı Kanunda birdüzenleme bulunmadığı, bu hususun ana sözleşmeile düzenlendiği açık olup, Ana Sözleşmedenkaynaklanan uyuşmazlıklarında özel hukuk hükümlerinegöre Adli Yargı Mahkemelerinde çözümlenmesigerekmektedir.
Açıklanannedenlerle davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarıncagörev yönünden reddine" karar vermiş, temyiz edilenkarar Danıştay 10. Dairesinin 13/11/2014 tarih, E:2014/480,K:2014/6608 sayılı ilamıyla onanarakkesinleşmiştir.
Davacılarvekili bu kez aynı taleple 02/12/2015 tarihinde adli yargı yerinemüracaat etmiştir.
ANKARA28. İŞ MAHKEMESİ : 20/12/2016 gün, E:2016/535, K:2016/473sayılı dosyasında; "Dava; sendika tarafından bankadaçalışan işçilere ödeme yapılabilmesiamacıyla açılmış topluluk davasıniteliğindedir.
Mevzuatincelendiğinde; her ne kadar kontrolörlük ve sigorta hizmetgelirleri için Yüksek Planlama Kurulunca banka için tespitedilecek üst sınırın yer almadığı ve bunailişkin muhasebe kayıtlarında fon ayrıldığısabit olsa da İ. Bankası Anonim Şirketinin sözleşmelipersonelinin... Sosyal haklarına ilişkin esaslar 9. Maddesinde"....yönetim kurulunca belirlenecek usul ve esaslara göreödeme yapılabilir.." hükmünün yeraldığı, personel hizmet sözleşmesinin 4/3. maddesindegerekli koşulların oluşması durumunda ödemedebulunulacağının kararlaştırıldığı,bu durumda ödeme yapılması hususunun yönetim kurulununtakdirinde olduğu ve yönetim hakkı kapsamındadeğerlendirilmesi gerektiği, işyerinde bu ödemelerin dahaönceki yıllarda düzenli olarak yapıldığınailişkin bir bilgi ve belge bulunmadığıanlaşılmakla işyeri uygulamasından da sözedilemeyeceği" gerekçesiyle ile davanın reddine kararvermiş, karar istinaf edilmiştir.
AnkaraBölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi : 09/03/2017 gün, E:2017/330,K:2017/452 sayılı dosyada sonuç olarak " davacıvekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353-(l)b) 2 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılarakyeniden esas hakkında karar verilerek davanın kabulüne kararvermiş karar temyiz edilmiştir.
Yargıtay22. Hukuk Dairesi : 12/06/2017 tarih, 2017/34432 E 2017/13805 Ksayılı ilamında; "6356 sayılı Sendikalar ve Topluİş Sözleşmesi Kanunu’nun 2/1-ğ maddesindetüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanansendikaların amacı ise, yine aynı maddede, üyelerinin ortakekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak olarakifade edilmiştir. Anayasamızın 51. maddesi de aynıdoğrultudadır.
6356sayılı Kanun'un 26. maddesinde de, sendikaların,çalışma hayatından, mevzuattan, örf ve adettendoğan uyuşmazlıklarda işçi ve işverenleritemsilen dava açmak ve bu nedenle açılmış davadadavayı takip yetkisine sahip olduğu ifade edilmiştir.Anılan durumda sendikaların kolektif nitelikli bir temsili sözkonusudur
6100sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “ToplulukDavası” başlıklı 113. maddesine göre de“Demekler ve diğer tüzel kişiler, statüleriçerçevesinde, üyelerinin veya mensuplarının yahuttemsil ettikleri kesimin menfaatlerini korumak için, kendiadlarına, ilgililerin haklarının tespiti veya hukukaaykırı durumun giderilmesi yahut ilgililerin gelecektekihaklarının ihlal edilmesinin önüne geçilmesi içindava açabilir.” hükmünü haizdir.
Somutolayda davacı T. İ. Sendikası dava dilekçesinde 4688Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Ve TopluSözleşme Kanununa göre kurulmuş olduğunu beyanetmiştir.
Herşeyden önce banka personelinin 4857 sayılı İşKanunu kapsamında hizmet sözleşmesiyleçalışıp çalışmadıklarınıntespiti somut olay açısından büyük önem arzetmektedir.
Davacısendikaya üye oldukları belirtilen 517 personelin 4857sayılı Kanuna göre işçi statüsündeolduğunun tespit edilmesi halinde, davacı sendikanın kamugörevlileri sendikası olduğu anlaşılmakla işsözleşmesi ile çalışan üyeleri temsilen davaaçamayacağı açık olduğundan davaşartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermekgerekir.
Şayetüye personel statü hukukuna tabi olarak çalışmaktave iş kanununa tabi olarak çalışmamakta ise;
5521sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesinegöre; iş kanununa göre işçi sayılan kimselerle(o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve Efıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlarhariç) işveren veya işveren vekilleri arasında işakdinden veya iş kanununa dayanan her türlü hakiddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak lüzum görülenyerlerde iş mahkemeleri kurulur. 5521 sayılı Kanun'un 1.maddesinin 1. fıkrasında belirtilen iş kanunu, şu anyürürlükte olan 4857 sayılı İş Kanunu’dur.Keza 4857 sayılı İş Kanunu'nun 1. maddesinin ikincifıkrası gereğince, 4. maddedeki istisnalardışında kalan bütün işyerlerine, işverenlerile işveren vekillerine ve işçilerine,çalışma konularına bakılmaksızın buKanunun uygulanacağı belirtilmiştir. Bu nedenle 4857sayılı İş Kanunu kapsamında işçisayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasındaiş akdinden veya iş kanununa dayanan her türlü hak iddialarındandoğan hukuk uyuşmazlıkları, iş mahkemelerindeçözülecektir. İş mahkemesinin diğerkanunlardaki ayrık düzenlemeler hariç görevli olmasıiçin taraflar arasında iş ilişkisi bulunmasıgerekir. Taraflar arasındaki ilişkinin iş ilişkisidışında diğer iş görme edimi içerenözel sözleşmeler (vekalet, eser, ortaklık gibi) veyaiş ilişkisi olmakla birlikte Kanun'un 4. maddesinde sayılanişler ve iş ilişkilerinde çalışanişçi olması halinde genel hukuk mahkemelerinin (görevuyuşmazlığı), statü hukuku kapsamında olmasıhalinde ise idari yargının görevli olması (yargı yoluuyuşmazlığı) sözkonusu olacağındandavanın usulden reddi gerekecektir.
Buaçıklamalara göre, inceleme konusu davada İ. BankasıPersonelinin 4857 sayılı İş Kanunu ya da statühukukuna tabi çalışıpçalışmadığının tespiti ile sonucunagöre karar verilmesi gerekirken bu hususların gözetilmemesihatalı olmuştur." gerekçesi ile anılan dairekararının bozulmasına hükmetmiştir.
ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 8. HUKUK DAİRESİ : 20/12/2017gün, E:2017/3153, K:2017/3139 sayılı kararında; "Uymakararı doğrultusunda davalı banka ve Devlet PersonelBaşkanlığına müzekkere yazılarak İ.Bankası personelinin (dava tarihinde davacı sendikaya üye olan517 personelin) statülerinin ayrıntılı olarak bildirilmesiistenilmiş, gelen müzekkere cevabından personelinbüyük ağırlığının SGKstatüsünün Emekli Sandığı olduğu, personelstatüsünün ise 6107 sayılı Kanun kapsamındaSözleşmeli Personel olduğu bildirilmiştir.
Uyulmasınakarar verilen bozma ilamı ve gelen müzekkere cevaplarıincelendiğinde sendika üyesi çalışanlarınişçi statüsünde olmayan sözleşmeli personelolması nedeniyle açılan davaya bakma görevi idariyargının görev (yargı yolunun caiz olmaması )alanında bulunduğu" görüşüyle yargıyolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddinehükmetmiş, temyiz edilmeyen karar 08/05/2018 tarihinde kesinleşmiştir.
Oluşanolumsuz görev uyuşmazlığınınçözümü için davacı vekilinin 13/07/2018tarihli dilekçesi, Ankara 28. İş Mahkemesinin 24/07/2018tarih, 2016/535 Esas sayılı üst yazısı ve davadosyaları ile birlikte Mahkememize gönderilmiş, başvuru13/08/2018 tarihi itibarıyla kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman HilmiAYDIN, Aydemir TUNÇ ve Nurdane TOPUZ'un katılımlarıylayapılan 22.10.2018 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME :
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, davacı vekilininbaşvurusunun son görevsizlik kararını veren mahkemeceUyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkinişlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ : Raportör-Hakim EnginSELİMOĞLU'nun, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacı sendika tarafından, 6107 sayılı Kanun'un 13/4.maddesi ile İller Bankası Anonim Şirket AnaSözleşmesinin 32. maddesi gereğince, kazanılmışhak niteliğindeki kontrolörlük ve sigorta hizmet gelirlerinin,banka personeline dağıtılmasına karar verilmesi istemiyleaçılmıştır
6107sayılı İller Bankası Anonim Şirket Kanununun
“Kuruluş”başlıklı 1. maddesinde; “ (1) Bu Kanun ile düzenlenenhususlar dışında, özel hukuk hükümlerine tabi,tüzel kişiliğe sahip, anonim şirket statüsünde“İller Bankası Anonim Şirketi” unvanıyla birkalkınma ve yatırım bankası kurulmuştur. Bankanınkısaltılmış unvanı “İLBANK”tırve merkezi Ankara’dadır. Bankanın ilgili olduğuBakanlık, Bayındırlık ve İskânBakanlığıdır.”
“BankaPersoneli” başlıklı 11. maddesinde; “ (1) Bankahizmetlerinin gerektirdiği görevler, 14/7/1965 tarihli ve 657sayılı Devlet Memurları Kanununa ve diğer kanunların sözleşmelipersonel hakkındaki hükümlerine tabi olmayansözleşmeli personel eli ile yürütülür.
“Malive sosyal haklar” başlıklı 12. maddesinde; “...(2)Banka personelinin aylık ücret, ikramiye ve diğer mali ve sosyalhakları ile sözleşme esasları, Genel Müdürünteklifi ve Yönetim Kurulunun kararı ile belirlenir. Ancak, aylıkücret, her türlü sosyal yardım, zam, tazminat, ödenekveya diğer adlar altında yapılan bütün ödemelerinaylık ortalaması, Yüksek Planlama Kurulunca Banka içintespit edilecek üst sınırı aşamaz.
“ÇeşitliHükümler” başlıklı 13. Maddesinde; "...(4)Bankanın; tahvil ihracı, hesapları, gelirleri, kâr,kontrollük ve sigorta hizmet gelirlerinin dağıtımı ilebu Kanunda hüküm bulunmayan diğer hususlar AnaSözleşme ile düzenlenir"
Hükümleribulunmaktadır.
6107sayılı Kanunun 11. maddesinin iptali istemiyle Danıştay 12.Dairesince yapılan itiraz başvurusu üzerine konuyu inceleyenAnayasa Mahkemesi, şu gerekçeler ile anılan kuralıAnayasaya aykırı görmemiş ve iptal isteminireddetmiştir: “…Anayasa'nın 123. maddesinin birincifıkrasında 'İdare, kuruluş ve görevleriyle birbütündür ve kanunla düzenlenir.' hükmü yeralmaktadır. Bu maddede yer verilen idarenin kanuniliği ilkesi, idareninve organlarının görev ve yetkilerinin hiçbir duraksamayayer vermeyecek şekilde, açık bir biçimde kanunladüzenlenmesini gerekli kılar.
Anayasa'nın128. maddesinde ise Devlet'in, kamu iktisadi teşebbüsleri vediğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarınagöre yürütmekle yükümlü oldukları kamuhizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerinin memurlarve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği, bukapsama giren personelin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri,hakları ve yükümlülüklerinin de kanunladüzenleneceği öngörülmüştür.Anayasa'nın 128. maddesi anlamında bir kamu hizmetinden sözedilebilmesi için, söz konusu hizmetin Devlet, kamu iktisaditeşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerininyürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetiolması, bu kamu hizmetinin 'genel idare esaslarına göreyürütülmesi ile görevin 'asli ve sürekli' nitelikteolması şarttır.
6107sayılı Kanunla yeniden yapılandırılan, hukukistatüsü ve personel yapısı değiştirilenİller Bankasında, banka hizmetlerinin gerektirdiğigörevlerin, 657 sayılı Kanun'a ve diğer kanunlarınsözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabiolmayan sözleşmeli personel eli ile yürütüleceğikurala bağlanarak farklı bir istihdam politikasıbenimsenmiştir
6107sayılı Kanun'dan önceki süreçte banka faaliyetlerineilişkin işlemler 657 sayılı Kanun'a tabi olarak istihdamedilen memurlar ve sözleşmeli personel ile 4857 sayılıİş Kanunu kapsamında görev yapan işçiler eliylegerçekleştirilmekteyken, itiraz konusu kural ile İllerBankasının personel rejiminin yeniden düzenlendiğianlaşılmaktadır.
İllerBankası, 233 sayılı Kamu İktisadi TeşebbüsleriHakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 58. maddesiyle getirilen'istisna' hükmü ile anılan KHK'nin kapsamıdışında bırakılmıştır. Banka,Kuruluş Kanunu'nun 1. maddesinde de belirtildiği üzere özelhukuk hükümlerine tabi, tüzel kişiliği haiz, anonimşirket statüsünde bir kalkınma ve yatırımbankasıdır.
Kanunkoyucunun, 6107 sayılı Kanun ile İller Bankası'nıntüm iş ve işlemlerinde özel hukuk hükümlerinetabi olarak, olanakları ölçüsünde yerelyönetimlerin her türlü kredi ihtiyaçlarınıkarşılayan ve bankacılık işlemlerinearacılık eden, bunlar için projeler üreten,danışmanlık hizmeti veren ve anonim şirket şeklindeyapılanan, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na göreörgütlenen, çağdaş bankacılıkesaslarına göre faaliyet gösteren ve görev alanlarındauzmanlaşmış bir kalkınma ve yatırımbankasına dönüşmesini amaçladığıgörülmektedir.
5411sayılı Kanun kapsamındaki bankalar, özel hukukhükümleri çerçevesinde, bankacılıksektörü ve ekonomik kurallara uygun biçimde verimlilik ve rekabetesaslarına göre çalışması gerekenkuruluşlar olduğundan, personel rejiminin de bu esaslara uygunolması doğaldır.
Çağdaşbankacılığın ve uluslararası rekabetin gereklerineuygun olarak yeniden yapılandırılan İllerBankasının çalışmalarını etkin, verimli,özerk bir yapıda sürdürebilmesi, belirlenecek personelrejimine de bağlı olacaktır. Bu doğrultuda İllerBankası, 6107 sayılı Kanun dışındaBankacılık Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu hükümleriçerçevesinde, özel hukuka ve özel işletmecilikesaslarına tabi olarak faaliyet yürüttüğünden,özel hukuk hükümlerine bağlı tutulan bu bankanınhizmeti Anayasa'nın 128. maddesi kapsamında genel idareesaslarına göre yürütülmesi gereken asli vesürekli görevlerden sayılamaz ve personeli de aynı maddekapsamında memur ya da diğer kamu görevlisi olarakdeğerlendirilemez.
Bunagöre, özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirketstatüsüne geçirilerek ekonominin gereklerine uygun olarakyeniden yapılandırılan İller Bankasında personelstatüsünün değiştirilmesi ve bu doğrultuda Bankapersonelinin, 657 sayılı Kanun ve diğer kanunlarınsözleşmeli personel çalıştırılmasıhakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmelistatüde istihdam edilmesi hususu yasa koyucunun takdirindedir.
İllerBankasının özel hukuk hükümlerine tabi anonim şirketstatüsünde olması ve personelinin de Anayasa'nın 128.maddesi kapsamında yer almaması dikkatealındığında, itiraz konusu kuralda Anayasa'yaaykırı bir yön bulunmamaktadır.”
Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa'nın 123. ve 128. maddelerineaykırı değildir. İptal isteminin reddi gerekir"
AnayasaMahkemesi yukarıda açıklanan bu kararında; özelhukuk hükümlerine tabi anonim şirket statüsüne sahipİller Bankası personelinin, yasa koyucunun takdirine göre, 657sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmelipersonel çalıştırılması hakkındakihükümlerine
tabi olmayansözleşmeli statüde istihdam edilmesi hususunun Anayasa’yaaykırı olmadığını açıkça ifadeetmiştir.
Yukarıdayer verilen mevzuat hükümleri ile Anayasa Mahkemesinin konuyailişkin kararı birlikte değerlendirildiğinde; İllerBankasının 6107 sayılı Kanun dışındaBankacılık Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu hükümleriçerçevesinde özel hukuka tabi ve özel işletmecilikesaslarına dayanarak faaliyet gösteren, Anonim Şirketstatüsünde bir tüzel kişilik olduğu, İllerBankasının yürüttüğü faaliyetinAnayasanın 128.maddesi kapsamında genel idare esaslarınagöre yürütülmesi gereken asli ve sürekligörevlerden sayılamayacağı, Banka personelininAnayasanın anılan maddesi kapsamında memur ya da diğer kamugörevlisi olarak değerlendirilemeyeceği, dava konusuödemelere ilişkin esasların şirket ana sözleşmesiile belirlendiği hususları birlikte değerlendirildiğindekontrolörlük ve sigorta hizmet gelirlerinin, müvekkil sendikaüyesi banka çalışanlarına dağıtılmasıamacıyla yapılan başvurunun reddine ilişkin davalıidarenin 30.10.2012 gün ve 34525 sayılı işleminekarşı açılan davanın görüm veçözümünün adli yargının görevinegirdiği kanaatine ulaşılmıştır.
Mahkememizinİller Bankası ile Banka personelinin hukuki durumlarınınirdelendiği emsal nitelikteki E:2016/27, K:2016/63 sayılıilamı da bu yöndedir.
SO N U Ç : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle, Ankara Bölge AdliyeMahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 20/12/2017 gün, E:2017/3153, K:2017/3139sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,22.10.2018 gününde Üye Aydemir TUNÇ'un KARŞI OYU veOY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
SüleymanHilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
KARŞIOY
Danıştayİdari Dava Daireleri Kurulunun 24.11.2016 gün ve E:2014/4005,K.2016/3115 sayılı kararında da belirtildiği üzere"6107 sayılı İller Bankası Anonim ŞirketiHakkında Kanunun incelenmesinden; özel hukuk hükümlerinetâbi olarak, anonim şirket statüsünde kurulan İllerBankası Anonim Şirketi’nin, Bayındırlık veİskan Bakanlığı ile ilişkilendirildiği;Bankanın ortaklarının il özel idareleri ve belediyeler olduğu,sermayesinin, 9.000.000.000 (dokuz milyar) Türk Lirası olarak Kanunlabelirlendiği, bu sermayenin Bakanlar Kurulu kararı ile beşkatına kadar artırılabileceği ve sermaye tavanınaulaşıncaya kadar Bankanın ödenmiş sermayesine, 5779sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere GenelBütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunagöre her ay Maliye Bakanlığı ve iller Bankasıncadağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamıüzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecekmiktarların, Bankanın vergi ve diğer yasalyükümlülükler düşüldükten sonrakiyıllık safi karından yüzde otuz oranındaayrılacak payın ve diğer mevzuat hükümleri ile Bankasermayesine aktarılması uygun görülen paralar ile sermayeyeeklenmek üzere yapılacak her türlü yardım ve bağışlarınekleneceği, dolayısıyla sermayesinin ve gelirlerinin kamugelirlerinden sağlandığı; Bankanın amacının,il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarıile bunların üye oldukları mahalli idare birliklerinin finansmanihtiyacını karşılamak, bu idarelerinsınırları içinde yaşayan halkın mahallimüşterek hizmetlerine ilişkin projeler geliştirmek, buidarelere danışmanlık hizmeti vermek ve teknik mahiyettekikentsel projeler ile alt ve üst yapı işleriningerçekleştirilmesine yardımcı olmak ve her türlükalkınma ve yatırım bankacılığıişlevlerini yerine getirmek olduğu; genelmüdürünün, Bakanın teklifi üzerine Başbakantarafından atandığı, genel kurulunun, il özelidarelerini temsil etmek üzere il genel meclisi üyeleriarasından seçilecek yirmi kişi, belediyeleri temsil etmeküzere belediye başkanları arasından her bir ili temsilenseçilecek birer kişi ile içişleri, Maliye,Bayındırlık ve İskan Bakanlıkları ile HazineMüsteşarlığını temsil etmek üzeregörevlendirilecek birer kişiden oluştuğu, yönetim vedenetim kurullarının ise ağırlıklı olarak merkeziidare tarafından oluşturulduğu; Banka hizmetleriningerektirdiği görevlerin, 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu’na ve diğer kanunların sözleşmeli personelhakkındaki hükümlerine tabi olmayan sözleşmeli personeleli ile yürütüldüğü; Kanun ile yönetimkuruluna, idareye özgü bir düzenleyici tasarruf türüolan yönetmelik çıkarma yetkisi tanındığı;Banka’nın, vadesi gelmiş kredi ve diğeralacaklarını ortak idare paylarından tahsil etme yetkisininbulunduğu görülmektedir.
Bunedenle, örgütsel yapısı kamuihtiyaçlarının karşılanması amacıylaoluşturulan ve bu örgütsel yapının organları dayine ilgili kamu idarelerinde görevli kamu görevlileritarafından oluşturulan Banka’nın sahip olduğuyukarıda belirtilen yetki ve ayrıcalıklar da dikkatealındığında, özel bir banka niteliğindeolmadığı, kamu tüzel kişiliği özelliğitaşıdığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Budurumda, kamu kurumu niteliğindeki İller Bankası ile kamupersoneli niteliğindeki personeli arasında, idarenin tek taraflıolarak kullandığı kamu gücüne dayanarak tesisettiği idari işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarakarşı açılan davanın görüm veçözümü görevi idari yargı yerine aitbulunmaktadır" düşüncesinde olduğumdansayınçoğunluğun görüşünekatılmıyorum.
ÜYE
Aydemir TUNÇ
Full & Egal Universal Law Academy