T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/612
KARAR NO : 2018/606
KARAR TR: 22.10.2018
ÖZET: Davacının Mengen Aşçılar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde fiilen çalıştığı günler karşılığı olan yıllık izin ücret alacağının, ulusal bayram genel tatil alacağının, ihbar tazminatının, fazla mesai alacağının, hafta tatili izin ücretinin ve kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : O.K.
Vekili : Av. E.D.
Davalı: Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili: Av. U.U.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; müvekkilinin davalı Milli EğitimBakanlığına Bağlı Mengen KaymakamlığıMengen Aşçılar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde okulmüdürü onayı ile 24.2.2013 tarihinden 31.8.2016 tarihinekadar sigortalı işçi olarak fiilençalıştığını, 31.8.2016 tarihindesözleşmesinin yenilenmediğini; iş akdinin sonaerdirildiğini; 31.5.2015 tarihinde emekli olmasına rağmen,iş akdinin devam ettiğini; kıdem tazminatını haketmesine rağmen ödenmediğini, iş akdinin kurumtarafından tek taraflı feshedildiğini, yaptığıfazla mesailerin ödenmediğini, çalışma saatlerininsabah 08,00-01,00'e kadar olduğunu 2003-2008 yıllarıarasında tek başına bu şekildeçalıştığını, daha sonra 2008yılının 6.inci ayında bir usta öğreticinin dahaişe alındığını, bu tarihten sonra vardiyalıçalışmaya başladığını,vardiyalarının 08,00-17,00 ile 16,00-01,00 olduğunu, haftatatillerinde izin kullandırılmayıp ücretininödenmediğini, ulusal bayram günlerinde izinlerinkullandırılmadığını, çalışmagünlerine ilişkin ücretlerin ödenmediğini, yıllıkücretli izin hak etmesine rağmen bunlarınkullandırılmayıp ücretlerin ödenmediğini ilerisürülerek, 1.00-TL kıdem tazminatının fesih tarihindenitibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile, 1.00-TLödenmeyen ihtar tazminatın muaccel olduğu tarihten itibarenyasal faiziyle, 1.00-TL ödenmeyen fazla mesai alacağınınmuaccel olduğu tarihten itibaren yasal faiziyle, 1.00-TL ödenmeyenhafta tatili izin ücreti alacağının muaccel olduğutarihten itibaren yasal faiziyle, 1.00-TL yıllık ücretli izinalacağının muaccel olduğu tarihten itibaren yasal faiziyle,1.00-TL ödenmeyen toplam 6.00-TL ulusal bayram genel tatilalacağının muaccel olduğu tarihten itibaren yasal faiziylebirlikte davalıdan tahsili istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
MENGEN ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (İŞ MAHKEMESİSIFATIYLA): 23.11.2017 gün ve E:2016/179, K:2017/105 sayı ile,davacının 657 sayılı Yasanın 89. maddesinde belirtilenstatü içinde ve Valilik veya Kaymakamlık onayı ilegörevlendirildiği, taraflar arasında işsözleşmesi bulunmadığı, statü hukukuna tabiolduğu, işçi işveren ilişkisibulunmadığı, bu nedenle davanın idari yargıdaçözümlenmesi gerektiğinden, davanın yargı yoluyanlışlığı nedeniyle usulden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı somut olay nedeniyle,24.2.2003-31.8.2016 tarihleri arasında hak ettiği 15.000,00-TLikramiyenin ve 15.000,00-TL ücret alacağının davalıidareden tahsili istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
BOLU İDARE MAHKEMESİ: 6.6.2018 gün ve E:2018/316sayı ile, davacının 657 sayılı Devlet MemurlarıKanununda tanımlanan şekliyle memur, sözleşmeli personel,geçici personel ve işçi kapsamındabulunmadığı, davacının talep ettiği parasal hakve tazminatların İş Kanunundan kaynaklanan haklardan olduğuhususları dikkate alındığında,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğusonucuna varıldığıgerekçesiyle; Mahkemelerinin görevsizliğine, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyiş Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine, Uyuşmazlık Mahkemesince bir kararverilinceye kadar yargılamanın ertelenmesine kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 22.10.2018günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikteadli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildebaşvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ'nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Mengen Aşçılar Mesleki ve Teknik Anadolu LisesiMüdürlüğü bünyesinde usta öğreticiolarak 2013-2016 tarihleri arasında fiilençalıştığı günlerkarşılığı olan yıllık izin ücretalacağının, ulusal bayram genel tatil alacağının,ihbar tazminatının, fazla mesai alacağının, haftatatili izin ücretinin ve kıdem tazminatınınödenmesiistemiyle açılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihinde yürürlüğegiren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 106. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmıştır. 5510sayılıKanunun3.maddesinde;kısa ve/veya uzun vadeli sigortakolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veyakendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayanDördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunuoluşturan“İş Sözleşmesi, Türleri veFeshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı,ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 12.10.2017 gün ve 30221 sayılıResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 7036sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun;
"İş mahkemelerinin kuruluşu"başlıklı 2. maddesinde,
“(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarKurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli veasliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzumgörülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi,26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlkDerece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş,Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine görebelirlenir.
(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerdeiş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu dairelernumaralandırılır. İhtisaslaşmanınsağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu veniteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımıHâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebilir. Bukararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevziedilen davalara bakmak zorundadır.
(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bumahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliyehukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara görebakılır." denilmiş,
"Dava şartı olarak arabuluculuk"başlıklı 3/1. maddesinde;
" (1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesinedayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatıile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuyabaşvurulmuş olması dava şartıdır..."denilmiş,
"Görev" başlıklı 5. maddesinde;
" (1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılıKanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılıKanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal GüvenlikKurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevliolduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava veişlere bakar" denilmiştir.
Aynı Kanun'un "Geçici Hükümleri"başlıklı Geçici 1. maddesinde;
"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulaniş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleriolarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiğitarihten önce açılmış olan davalar,açıldıkları mahkemelerde görülmeye devamolunur.
(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğailişkin hükümleri, bu hükümlerinyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derecemahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtaydagörülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.
(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunlaiş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava veişler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgilimahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.
(4)İlkderecemahkemeleritarafındanbuKanununyürürlüğegirdiğitarihtenönce
verilen kararlar, karar tarihindeki kanun yoluna ilişkinhükümlere tabidir. " hükmüne yer verilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının2013-2016 yılları arasında Mengen AşçılarMesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğübünyesinde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilençalışmış olduğu günler içintazminatlarının ödenmesi istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır.
Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen tazminatlarının İşKanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Bolu İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Mengen Asliye Hukuk Mahkemesince(İş Mahkemesi Sıfatıyla) verilen 23.11.2017 gün veE:2016/179, K:2017/105 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Bolu İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Mengen Asliye HukukMahkemesince (İş Mahkemesi Sıfatıyla) verilen 23.11.2017gün ve E:2016/179, K:2017/105 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 22.10.2018 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy