T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/321
KARAR NO : 2018/600
KARAR TR: 22.10.2018
ÖZET: Taşınmazın 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca davacıya tahsis edilmesine ilişkin Antalya Muratpaşa Belediyesi Emlak ve İstimlak Müdürlüğü işleminin bedele yönelik kısmının, ödenen bedelin dikkate alınarak iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : İ.E.
Vekili : Av. İ.A.
Davalı : Muratpaşa BelediyeBaşkanlığı
Vekili : Av. T.K.A.
O L A Y: Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; Antalya Muratpaşa Belediyesi, Emlak ve İstimlakMüdürlüğünün 8.4.2015 gün ve 1597sayılı işlem ile, Antalya İli, Muratpaşaİlçesi, Güzeloba Mahallesi 10684 ada, 2 Parseldekayıtlı tamamı 432 m2 yüzölçümlütaşınmazın 240 m2 hissesinin toplam 60.000,00TL bedellemüvekkiline tahsisinin uygun görüldüğünüancak müvekkilinin 17.3.1994 tarihinde arsa bedeli olarak 25.000.000-TLödediğini; bu bedelin konsolide edilerek ilgili arsanıntaraflarına tahsisinin yapılmasının gerektiğinidolayısıyla kıymet takdirinin usule uygunolmadığını ileri sürerek, arsa tahsisi işlemininmahfuz tutularak, işlemin kıymet takdirine ilişkinkısmının iptaline, daha önce yapılan 25.000.000-TLödemenin arsa bedeli ödemesi kapsamında değerlendirilmesihususunun dikkate alınarak takdir edilen bedelin iptaline karar verilmesiistemiyle idari yargı yargı yerinde davaaçmıştır.
ANTALYA 2. İDARE MAHKEMESİ : 15.5.2015 gün veE:2015/711, K:2015/763 sayı ile, 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun21/3 maddesinden sözederek, tahsisi yapılan taşınmaziçin Belediyece belirlenen bedele ilişkin olduğuanlaşılan uyuşmazlığın adli yargı yerlerinceçözümlenmesi gerektiği sonucunavarıldığı gerekçesiyle davanın 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönündenreddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle adli yargı yerindedava açmıştır.
ANTALYA 6. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ : 11.12.2017gün ve E:2016/21, K:2017/327 sayı ile, Antalya 2 İdareMahkemesi'nin 2015/711 Esas 2015/763 karar sayılı dosyadaaçılan dava reddedilmiş olup, davacı tarafçadavalı belediye başkanlığı'nın 17/03/2015 tarih538 sayılı encümen kararı ile belirlenen kıymettakdirine itiraz edilerek söz konusu encümen kararınınkıymet takdirine dair kısmın iptali ile yeniden kıymettakdiri yapılmasını talep ettiği, ayrıca karardabelirtilen 25.000.000-TL'lik ödemenin arsa bedeli ödemesikapsamında değerlendirilmesi dikkate alınarak takdir edilenbedelin ödenmiş olduğu tespitinin talep etmekte olup;davacının encümen kararının iptalini talepettiğinden, idari işlemler aleyhine açılacak davanınidari yargıda görülmesi gerektiğinden, davacınındavasının görev yönünden usulden reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili idari ve adli yargı yerlerince verilmişolan görevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunu ilerisürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurudabulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN, Aydemir TUNÇ veNurdane TOPUZ'un katılımlarıyla yapılan 22.10.2018günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; idari ve adli yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, idari ve adliyargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygunolarak davacının istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığındangörevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-HakimGülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Antalya İli, Muratpaşa İlçesi,Güzeloba Mahallesi 10684 ada, 2 Parselde kayıtlıtaşınmazın 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca60.000,00-TL bedelle davacıya tahsis edilmesine ilişkin 8.4.2015gün ve 1597 sayılı Antalya Muratpaşa Belediyesi Emlak veİstimlak Müdürlüğü işleminin bedeleyönelik kısmının, 17.3.1994 tarihinde ödenen25.000.000-TL bedelin dikkate alınarak iptal edilmesi istemiyleaçılmıştır.
775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun ;
1.Maddesinde; "Mevcut gecekonduların ıslahı,tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve buamaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanunhükümleri uygulanır."
2.Maddesinde; "Bu kanunda sözü geçen (Gecekondu)deyimi ile, imar ve yapı işlerini düzenliyen mevzuata ve genelhükümlere bağlı kalınmaksızın, kendisine aitolmıyan arazi veya arsalar üzerinde, sahibinin rızasıalınmadan yapılan izinsiz yapılar kastedilmektedir."
4. Maddesinde; "Gecekonduların ıslah, tasfiye veönleme bölgeleri içinde bulunan binalı ve binasızvakıf taşınmaz mallardan 3 üncü maddenin ikincifıkrası kapsamı dışında kalanları, bukanunda belirtilen amaçlarda kullanılmak üzere,aşağıdaki şartlarla ve genel hükümlere görebedeli ödenmek suretiyle ilgili belediyelerin mülkiyetinegeçer:
a) Arazi ve arsaların bedeli; bulunduğu şehir, kasaba vebölgenin özellikleri, yapılmış ve yapılacak kamuhizmet ve tesislerinin durumu vesair hususlar da gözönündebulundurularak, ilgili belediye ve Vakıflar İdaresi arasındaanlaşma yolu ile tesbit edilir.
b) Bu arazi ve arsalar üzerinde Vakıflar İdaresine aitherhangi bir yapı bulunduğu takdirde, bu yapının bedeliayrıca hesaba katılır.
c) Bedele ait anlaşmazlıklar mahalli asliye hukukmahkemelerince basit muhakeme usulü ile hallolunur. Buanlaşmazlıklar tapu tesciline engel olamaz.
Vakıflar İdaresi ve tapu daireleri vakıftaşınmaz malların cins, miktar ve yerleri ile diğervasıflarını açıkça belirten listeleri,talepleri üzerine en geç 2 ay içerisinde ilgili belediyelerebildirmekle yükümlüdürler.
Belediyeler, kendi mali güçleri ve programlarınagöre, bu taşınmaz malların tamamen veya peyderpey tesciliniisteyebilirler.
Sözü geçen bölgelerde Devlet veya diğer kamutüzel kişileri tarafından yaptırılacak kamu hizmet vetesisleri için lüzumlu vakıf taşınmaz mallar dayukarıdaki esaslara göre bu İdarelere intikal ettirilir."hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Güzeloba Mahallesi 10684 ada 2parsel sayılı taşınmazın geldisi 2177 parselin,mülkiyeti Hazine Maliyesine ait iken, 07.01.1993 tarihinde, 775Sayılı Gecekondu Yasasının 3. maddesi gereğinceAntalya Belediyesi adına tescil edildiği ve söz konusualanın Gecekondu Önleme Bölgesi olarakayrıldığı; Antalya Belediye Encümeninin 01.03.1994tarih ve 983 sayılı kararı ile de, bölgedeki gecekondusorununun çözümü amacıyla tapu vermeişlemlerinin başladığı; bu kapsamda, imarparsellerinde bulunan vatandaşların, 25.000.000-TL. avansyatırması karşılığında tapu içinbaşvurmalarının karar altına alındığı;1994 yılında Antalya Belediyesinin, BüyükşehirStatüsüne dönüşmesi ve Belediyelerinayrılması ile dava konusu taşınmazı da kapsarşekilde bir kısım taşınmazın mülkiyetinindavalı idareye devredildiği, akabinde 775 Sayılı Kanunuyarınca işlemlerin başlatıldığı;davacıtarafça bu kapsamda yapılan başvurunun süresindeolmadığından bahisle İdare tarafındanreddedildiği; işlemin iptali istemiyle davaaçıldığı ve Antalya 1. İdare Mahkemesinin2010/862 E.- 2011/1370 K. sayılı kararıyla, "davalıİdarece 775 Sayılı Yasanın 25. maddesinde aranankoşulları taşıyıp taşımadıklarıyolunda bir araştırma ve saptama yapmaksızındavacının başvurusunun reddi yönündeki dava konusuişlemi tesis etmesinin hukuka uygun olmadığıgerekçesiyle" işlemin iptaline karar verildiği ve bukararınDanıştay 14. Dairesinin 14.6.2014 gün veE:2012/2488, K:2014/6698 sayılı kararıylaonandığı ve kesinleştiği; anılan İdareMahkemesi kararı doğrultusunda, davacının 775Sayılı Yasanın 25. Maddesi uyarınca hak sahipliği araştırmasıyapılarak, gerek hak sahipliği gerekse tahsise konutaşınmazın değer takdirinin yapılması hususundadavalı idareye başvurduğu; konunun Kıymet TakdirKomisyonuna havale edildiği; 17.03.2015 tarih ve 538 sayılıEncümen Kararı ile ise "Güzeloba Mahallesi 10684 ada 2parsel sayılı, 434 m2 yüzölçümlütaşınmazdan 240/432 ( 240m2) hissenin m2'si 250,00-TL'den toplam60.000,00-TL bedelle ve satış bedelinin 1/10'unun peşin, gerikalanının yıllık veya eşit taksitler halinde 9yılda ödenmesi ayrıca ilgilisi tarafındanyatırıldığı belirtilen 25.000.000,00 Eski TL'ninmahsup işlemine konu edilmemesi, talebi halinde kişiye nakdenödenmesinin" uygun bulunduğu; söz konusu encümenkararının, içeriği ve tahsis bedellerininödenmesinde 775 Sayılı Gecekondu Kanunu ile Uygulamayönetmeliği hükümlerinin uygulanacağının,ödeme şekli vd. hususların 08.04.2015 tarih ve 1597Sayılı Emlak ve İstimlak MüdürlüğüYazısı ile davacıya 13.04.2015 günü tebliğedildiği ve davacı tarafından bu işlemin kıymettakdirine ilişkin kısmının daha öncedenödenmiş olan kısmı gözönünde bulundurularakiptalinin istenildiği anlaşılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun “İdari dava türleri ve idari yargıyetkisinin sınırı” başlığınıtaşıyan 2. maddesinin 1. fıkrasında ise, “İdaridava türleri şunlardır:
a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâledilenler tarafından açılan iptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılantam yargı davaları,
c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar” hükmü yer almıştır.
Bu durumda, yasaların verdiği yetkiler ve kamu gücükullanılarak tesis edilen işlemlerden ve Gecekondu Kanunuuyarınca tespit edilmiş olan tahsis bedelindenkaynaklandığı anlaşılan davanın, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-amaddesinde yer alan "İdarî işlemler hakkında yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptaldavaları," kapsamında Gecekondu mevzuatıhükümleri çerçevesinde idari yargı yerinceçözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm veçözümünde idari yargı yeri görevliolduğundan, Antalya 2. İdare Mahkemesince verilen 15.5.2015 günve E:2015/711, K:2015/763 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Antalya 2.İdare Mahkemesince verilen 15.5.2015 gün ve E:2015/711, K:2015/763sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 22.10.2018gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Süleyman Hilmi Aydemir Nurdane
AYDIN TUNÇ TOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy