UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 446
KARAR NO : 2018 / 525
KARAR TR : 24.09.2018
ÖZET : S. Holding bünyesindeki B. T. ve A. Laboratuvarı'nda 657 sayılı yasa kapsamında memur olarak çalışan davacının çalıştığı kurumun 01.04.1996 tarihinde TÜBİTAK'a devrinden 04.11.2015 tarihinde yaş haddinden emekliye ayrılmasına kadar hizmet sözleşmesi ile ancak Emekli Sandığı ile ilişkisini koruyarak geçen hizmet süresi için emekli ikramiyesinin ödenmemesi üzerine tarafına emekli ikramiyesi ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine yönelik işlemin iptali ve emekli ikramiyesinin emekli olduğu tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : M. H. T.
Vekili : Av. Ö. Y. K.
Davalı : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili : Av. M. Ç.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; S. Holding AŞ bünyesinde çalışmaktaiken bu kurumun özelleştirme kapsamına alınmasısebebiyle 01.04.1996 itibariyle TÜBİTAK B. T. A. Laboratuvarı (B….)'da çalışmaya başlayan davacı tarafından,yaş haddinden 05.12.2015 tarihinde emekli olmasına kadar geçensüre için tarafına emekli ikramiyesi ödenmesi içinyaptığı 11.12.2015 tarihli başvurusunun reddineilişkin davalı idarenin 30.12.2015 ve 50342182 sayılıişleminin iptali istemiyle 04.03.2016 tarihinde idari yargı yerindedava açmıştır.
ANKARA 8. İDARE MAHKEMESİ: 30.12.2016 gün veE:2016/2109, K:2016/5885 sayılı “5521 sayılıİş Mahkemeleri Kanununun 1. maddesinde, İş Kanununagöre işçi sayılan kimselerle işveren veyaişveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununadayanan her türlü hak iddialarından doğan hukukuyuşmazlıklarının çözümününiş mahkemelerinin görevine girdiği kuralabağlanmış ve 5510 sayılı Kanunun 101.maddesinde"Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür"hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının1975-1996 yılları arasında S. Holding Aş bünyesindeyer alan S. ( B. A. G. ve E. İşletmesinde) müdüryardımcısı olarak çalıştığı,çalıştığı kuruluşun 4046 sayılıÖzelleştirme Kanunu Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun19.01.1996 tarih ve 96/2 nolu kararı ile imzalanan devir protokolüile TÜBİTAK'a devredildiği, devringerçekleştiği 01.04.1996 tarihinden emekli olduğu04.11.2015 tarihine kadar 5434 sayılı Kanunun ek 71 maddesincetanınan hak çerçevesinde Emekli Sandığı ileilişkisini devam ettirerek çalışmaya devam ettiği,1975-1996 yılları arasındaki çalışmasınakarşılık olarak 20 yıl üzerinden kendisine emekliikramiyesi ödendiği, davacının TÜBİTAK Butal'da(B.T. A. Laboratuvarı), 01.04.1996 tarihinde hizmet sözleşmesiimzalayarak çalışmaya başladığı, yaşhaddinden emekli olduğu 05.11.2015 tarihine kadarçalışmasını sürdürdüğü,hizmet sözleşmesiyle çalıştığıTÜBİTAK B.'daki çalışmalarıkarşılığı emekli ikramiyesinin ödenmesi istemiyleyaptığı başvurusunun reddi üzerine bakılandavanın açıldığı anlaşılmışolup, davacının İş Kanunu hükümlerine göreve hizmet sözleşmesi ile çalışmasına devamettiği, T.-KOOP İş Sendikası'na dayanışmaaidatı ödeyerek üye olduğu ve toplu işsözleşmesinden faydalandığı göz önünealındığında, uyuşmazlığıngörüm ve çözümünün Adli Yargının(İş Mahkemeleri) görev alanında bulunduğu sonucunavarılmıştır” gerekçesiyle davanın 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının15/1-a. maddesi hükmü görev yönünden reddine dairverdiği kararın istinaf edilmeksizin 22/05/2017 tarihindekesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili, bu kez aynı istemle 06.06.2017 tarihindeadli yargı yerinde dava açmıştır.
ANKARA 3. İŞ MAHKEMESİ: 22.03.2018 gün veE:2017/202, K:2018/67 sayılı “5510 sayılıYasa'nın "5434 sayılı Kanuna İlişkinGeçiş Hükümleri" başlıklıGeçici 4.maddesinin 4.fıkrasına göre "Bu Kanundaaksine bir hüküm bulunmadığı takdirde;iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğegirdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesininbirinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, buKanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434sayılı Kanun hükümlerine tabi olarakçalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesininbirinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yenidençalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimlerihakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri de dâhil 5434 sayılı Kanunhükümlerine göre işlem yapılır."
5510 sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan“...bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortayaçıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” bölümünün iptali istemiyleyapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E:2010/65, K: 2011/169 sayılı kararıyla iptal isteminin reddinekarar vermiştir. Anayasa'nın 153/son maddesine göre AnayasaMahkemesi kararlan Resmi Gazetede yayımlanır ve yasama,yürütme ve yargı organlarını, idaremakamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar.Anayasa Mahkemesi kararlan ile ilgili doktrindeki ağırlıklıgörüş; Anayasa Mahkemesi kararlarınıngerekçesinin de bağlayıcı olduğu yönündedir.
17.4.2008 günlü 5754 sayılı “SosyalSigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İle BazıKanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun” ile Anayasa Mahkemesi’nin15.12.2006 günlü, E. 2006/111, K.2006/112 sayılı iptal karandoğrultusunda 5510 sayılı Kanunda düzenlemeleryapılmış ve anılan Kanun’a eklenen Geçici 1inci ve Geçici 4 üncü maddelerle 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girdiği tarih itibariyle buKanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının(c) bendi kapsamına alınanlar ile bunların dul ve yetimlerihakkında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri de dâhil 5434 sayılı Kanunhükümlerine göre işlem yapılacağıhüküm altına alınmıştır.
5754 sayılı Kanun’un yürürlüğegirmesinden önce memur ve diğer kamu görevlisi olarakçalışmakta olanlar, evvelce olduğu gibi 5434sayılı Kanun hükümlerine tâbi olacaklar vebunların emeklilikleri bakımından da aynı Kanunhükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden sonra memur vediğer kamu görevlisi olarak çalışmayabaşlayanlar ise 5510 sayılı Kanun’un 4/c maddesiuyarınca, bu Kanun hükümlerine tâbi sigortalısayılacak ve haklarında 5434 sayılı Kanun değil 5510sayılı Kanun’un öngördüğü kural veesaslar uygulanacak; ihtilaf halinde de adli yargı görevlibulunacaktır.
5754 sayılı Kanun’un yürürlüğegirmesinden önce iştirakçi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göreemekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıcamemurlar ile diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hakkazanacaklar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunun tesisedeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlemniteliğini korumaya devam edeceğinden bunlara ilişkinihtilaflarda idari yargı görevli olmaya devam edecektir.
Öte yandan Uyuşmazlık Mahkemesinin 4.9.2012 tarihli2012/64-83 Esas ve Karar sayılı kararında 5510 sayılıYasanın yürürlüğe girmesinden önceiştirakçi sıfatıyla çalışmakta olanmemurlar ve diğer kamu görevlileri ile emekli sıfatıyla5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetimaylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğerkamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem veyapacağı muamelelerin “idari işlem” ve “idarieylem” niteliğini korumaya devam edeceği,dolayısıyla, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykın olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları kapsamında bulunan, emekli kamu personeli olan davacıtarafından açılan davanın, görüm veçözümünün idari yargı yerindegörüleceği, 5510 sayılı bu Kanununyürürlüğe girmesinden sonra memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmaya başlayanların ise5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanunhükümlerine tabi sigortalı sayılacağı vehaklarında 5434 sayılı Kanunun değil 5510 sayılıKanunun öngördüğü kural ve esaslarınuygulanacağı dolayısıyla ihtilaflarında adliyargı yerinde çözümleneceği sonucunavarılmıştır. (Ankara 13. İdare Mahkemesinin 30/11/2017tarihli 2016/2099 Esas-2017/3301 Karar sayılı kararı da buyöndedir)
Somut olayda uyuşmazlığın, davacının20/05/1975-05/11/2015 tarihleri arasında 5434 sayılı Kanunkapsamında iştirakçi olduğu döneme ait emekliikramiyesi isteminden kaynaklandığı anlaşılmaklauyuşmazlığın çözümünün idariyargının görev alanına girdiği"gerekçesiyle yargı yolunun caiz olmaması nedeniyledavanın usulden reddine dair verdiği karar istinaf edilmeksizin12/04/2018 günü kesinleşmiştir.
Davacı vekili Ankara 3. İş Mahkemesine verdiğidilekçesiyle görev uyuşmazlığınıngiderilmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasını talep etmiş olmakla, dava dosyalarıAnkara 3. İş Mahkemesinin 12.06.2018 tarih ve 2017/202 esassayılı üst yazısı ile Mahkememizegönderilmiş, başvuru 19.06.2018 tarihinde Mahkememizdekayıt altına alınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler;
ŞükrüBOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN Aydemir TUNÇve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıylayapılan 24.09.2018 günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME:
Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli ve idari yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararınıveren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Sümer Holding bünyesindeki Bursa Test ve AnalizLaboratuvarı'nda 657 sayılı yasa kapsamında memur olarakçalışan davacının 01.04.1996 tarihindeçalıştığı kurumun TÜBİTAK'a devrinden04.11.2015 tarihinde yaş haddinden emekliye ayrılmasına kadarhizmet sözleşmesi ile ancak Emekli Sandığı ileilişkisini koruyarak geçen hizmet süresi için emekliikramiyesinin ödenmemesi üzerine tarafına emekli ikramiyesiödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddineyönelik işlemin iptali ve emekli ikramiyesinin emekli olduğutarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyleaçılmıştır.
Anayasanın 125. maddesinde, idarelerin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüolduğu hüküm altına alınmıştır.
4046 sayılı Özelleştirme UygulamalarıHakkında Kanunun "Kuruluşlardaki Personelin Nakli"başlıklı 22. maddesinde; "Özelleştirmeprogramına alman kuruluşlarda (iştirakler hariç) ilgilikuruluş veya İdare tarafından istihdam fazlası personelbelirlenmesi ya da bu kuruluşların kısmen veya tamamensatışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sonaermesi, devredilmesi, küçültülmesi, faaliyetlerinindurdurulması, kapatılması, tasfiye edilmesi halinde; bu kuruluşlardaprograma alınma tarihi itibarıyla 657 sayılı DevletMemurları Kanununa tâbi olarak veya sözleşmelistatüde çalışmakta olanlar ile iş kanunlarınatâbi olarak görev yapmakla birlikte toplu işsözleşmesi hükümlerinden yararlanmayan genelmüdür, genel müdür yardımcısı, teftişkurulu başkanı, kurul başkanı, daire başkanı,müessese, bölge, fabrika, işletme ve şubemüdürü, müfettiş ve müfettişyardımcısı, müşavir ve başuzman unvanlıkadrolara atanmak suretiyle görev yapan personel, kamu kurum vekuruluşlarına nakledilmek üzere yukarıda belirtilenişlemlerin tamamlanmasından itibaren onbeş güniçerisinde İdare tarafından Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilir. Nakil hakkı tanınan birkadro veya pozisyonda görev yapmakta iken İdare tarafından ihdasedilen ve iş kanunlarına tâbi olan kadrolara atanmayıkabul edenler ile kuruluş özelleştirme programınaalındıktan sonra kuruluşa naklen veya açıktanatananlar bu madde ile getirilen nakil hakkından yararlanamaz. İdare,özelleştirme programındaki kuruluşlarda nakil hakkıkapsamında yer alan kadro ve pozisyonlardan boş bulunanlarıiptal etmeye, kadro ve pozisyonların yerini, aynı kuruluşbünyesindeki şirketler veya işyerleri arasındadeğiştirmeye yetkilidir. Özelleştirme programındakiherhangi bir kuruluşun personeli, İdare tarafındanözelleştirilecek kuruluşlarda görevlendirilebilir veyetkilendirilebilirler.
Bu maddenin birinci fıkrasına göre diğer kamukurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere Devlet PersonelBaşkanlığına bildirilen personelin, kuruluşun kamutüzel kişiliğinin sona erdiği tarihten, yenikurumlarında göreve başlayacakları tarihi takip edenaybaşına kadar geçecek süreye ilişkin olarak eskikadro veya pozisyonlarına ait aylık, ücret, varsa ikramiye veücrete bağlı diğer malî hakları ile yeni kurumlarındagöreve başlayacakları tarihe kadar geçecek süredekisosyal hak ve yardımları (harcırah, sağlık giderleri,cenaze giderleri ve ölüm yardımı) ÖzelleştirmeFonundan ödenir ve bunlardan T.C. Emekli Sandığınatâbi olanların bu süre içinde Sandıkla olan ilgileridevam eder. Eski görev yerinden alınan aylık ve diğermalî haklar için borç çıkarılmaz vekurumlar arasında herhangi bir hesaplaşma yapılmaz. PersonelinDevlet Personel Başkanlığına bildirildikleri tarihten yenigörev yerlerine başlayacakları tarihe kadar geçeceksüredeki aylık ve ücretlerindeki artışlar,beşinci ve altıncı fıkraların uygulanmasındadikkate alınmaz. Bu personelden nakil sürecinde emekli olanlara T.C.Emekli Sandığınca ödenen emekli ikramiyeleri, makam,görev ve temsil tazminatları ile ölüm yardımları,ödenmesini takiben iki ay içerisinde faturasıkarşılığında Hazine tarafından T.C. EmekliSandığına ödenir.... İş kanunlarına tâbiolarak çalışmakta iken, bu madde gereğince diğerkamu kurum ve kuruluşlarına nakledilen personele kıdem tazminatıödenmez ve bunların önceden kıdem tazminatıödenmiş süreleri hariç, kıdem tazminatına esashizmet süreleri 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti EmekliSandığı Kanunu hükümlerine göre emekliikramiyelerinin hesabında dikkate alınır "
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti EmekliSandığı Kanun'un Ek 71.maddesinde "Sosyal güvenlikbakımından T.C. Emekli Sandığına tabi bir görevdebulunmakta iken, özelleştirme programına alman kuruluşlarınbü Kanuna göre emeklilik hakkı tanınan kadro vepozisyonlarına atananlarla, bu kuruluşlarınözelleştirilmeleri sonucu sermayelerindeki kamu payı % 50'ninaltına düşenler ile bunlardan anonim şirketedönüştürülüpdönüştürülmediğine bakılmaksızınsatılan veya devredilenlerde T.C. Emekli Sandığına tabiolarak çalışan personelden isteyenlerin Sandıkla ilgileridevam eder. Ancak bu kuruluşların sermayelerindeki kamupayının %50'nin altına düştüğütarihten, anonim şirket statüsünde olmayanlarınsatışı veya devri tarihinden sonra Sandığa tabi olarakgeçen süreler için emeklilik ikramiyesi ödenmez.
Bu madde gereğince T.C. Emekli Sandığı ileilgilendirilenlere ve bu Kanuna tâbi olarak çalışmaktaiken bu kuruluşların özelleştirilmesi, faaliyetinindurdurulması, kapatılması veya tasfiye edilmesinden önceemeklilik, malûliyet veya ölüm nedeniyle görevlerindenayrılmış olup da kendilerine veya dul ve yetimlerine T.C. EmekliSandığınca aylık bağlanmış olanlaraödenen emekli ikramiyesi, makam, görev ve temsil tazminatlarıile ölüm yardımları ödenmesini takip eden iki ayiçinde faturası karşılığında Hazinetarafından T.C. Emekli Sandığına ödenir.
Hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, 20.05.1975 tarihindenÖzelleştirme Yüksek Kurulu'nun 19.01.1996 tarihli SümerHolding bünyesindeki Bursa Test ve Analiz Laboratuvarı'nınözelleştirilmesine ilişkin kararına kadar söz konusuyerde 657 sayılı Yasa kapsamında müdüryardımcısı olarak çalışan davacınınLaboratuvarın TÜBİTAK'a 01.04.1996 tarihinde devrinden sonra da5434 sayılı Kanun'un Ek 71.maddesi uyarınca EmekliSandığı ile ilişkisini devam ettirerek ancak artıkhizmet sözleşmesiyle ile çalışarak 04.11.2015tarihinde emekliye ayrıldığı, emekli olmasıüzerine 1975-1996 yılları arasında geçen çalışmasüresi için 20 yıllık emekli ikramiyesi ödense de1996-2015 yıllan arasında TÜBİTAK’ta geçençalışmaları için emekli ikramiyesi ödenmemesiüzerine 11/12/2015 tarihinde yapılan başvurunun 30/12/2015 tarihve 50342182 sayılı işlem ile reddedilmesi üzerinebakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında mevcut olan devir protokolüne görememur listesiyle TÜBİTAK'a devredilen davacınınprotokolün 4.maddesinden tüm özlük haklarıyladevredildiği işçilerin ise kıdemtazminatlarının TÜBİTAK tarafındanüstlenileceği düzenlenerek memur olan davacının emekliikramiyesine yönelik hakkının korunacağınınanlaşılması gerektiği gibi davacı TÜBİTAK'adevri ile hizmet sözleşmesi kapsamındaçalışmaya başlasa bile Emekli Sandığı ileilişkisinin devam ettirilmesi talebinde bulunduğu, TÜBİTAKtarafından emekli keseneklerinin 5434 sayılı Kanunkapsamında yatırılarak iştirakçiliğinin devamettirildiği, İş Kanunu kapsamında kıdem tazminatıödenecek personel konumunda olmadığı, bu sebeplerle veyukarıda özetlenen mevzuat hükümleri uyarıncadavacı tarafından açılan davanın, görüm veçözümünün idari yargı yerindegörüleceği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirdiğinden, Ankara 8. İdare Mahkemesi’nin 30.12.2016 günve E:2016/2109, K:2016/5885 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 8.İdare Mahkemesi’nin 30.12.2016 gün ve E:2016/2109, K:2016/5885sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,24.09.2018 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan
Hicabi
DURSUN
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Birol
SONER
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Turgay Tuncay Varlı
Full & Egal Universal Law Academy