T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 514
KARAR NO : 2018 / 529
KARAR TR : 24.09.2018
ÖZET : Davacılar adına davalı SGK tarafından re'sen işyeri tescili yapılmasına ve ek aylık prim hizmet belgeleri düzenlenerek gönderilmesine dair kurum işlemlerinin iptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacılar :1 – V. Y. 2 – Ş. Y.
Vekilleri :Av. M. A.
Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekilli : Av. B. T.Av. A. K.
OL A Y : Davacılarvekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul Ataşehirİlçesi, Atatürk Mahallesi, A. Bulvarı No:.. M/..adresinde bulunan davacılara ait taşınmazın, 17.12.2009tarihinden geçerli olmak üzere 5510 sayılı Yasakapsamında re'sen işyeri olarak tescil edilmesine ilişkindavalı kurumun 03.03.2011 tarih ve 3459733 sayılıişlemiyle, bahse konu işyerinde çalışan H. Y.adlı sigortalıya ilişkin işe giriş bildirgesi ileaylık prim ve hizmet belgelerinin kuruma verilmesi, aksi halde bubelgelerin resen düzenleneceğinin bildirimine ilişkin 20.04.2011tarih ve 7962769 sayılı işleminin iptali istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL7. İDARE MAHKEMESİ: 16/06/2011 gün, E:2011/1121, K:2011/1382sayılı dosyasında; "5510 Sayılı Sosyal Sigortalarve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 101. maddesinde “BuKanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.”hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaaktarılan hüküm uyarınca, 5510 Sayılı Kanunda,uyuşmazlıkların görüm veçözümünde görevli yargı yerininbelirtilmediği durumlarda, genel görevli mahkemenin işmahkemeleri olduğu açıktır.
Bunlarınyanı sıra; 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 15.maddesinin l/a bendinde adli yargının görevliolduğu konularda, açılan davanın görevyönünden reddine karar verileceği belirtilmiş, anılanYasanın 2. maddesinde ise idari yargının görevalanının; idari işlemler hakkında menfaatleri ihlaledilenlerce açılan iptal davaları ile kişiselhakları muhtel olanlarca açılan tam yargı davalarıve de “Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşmave sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar” ile sınırlı olduğu hükmebağlanmıştır.
Dosyanınincelenmesinden; İstanbul Ataşehir İlçesi, AtatürkMahallesi, A. Bulvarı No:..M/.. adresinde bulunan davacılara aittaşınmazın, 17.12.2009 tarihinden geçerli olmaküzere 5510 sayılı Yasa kapsamında işyeri olarak tesciledilmesine ilişkin 03/03/2011 tarih ve 3459733 sayılıişlemle, bahse konu işyerinde çalışan H. Y.adlı sigortalıya ilişkin işe giriş bildirgesi ileaylık prim ve hizmet belgelerinin kuruma verilmesi, aksi halde bubelgelerin resen düzenleneceğinin bildirimine ilişkin 20.04.2011tarih ve 7962769 sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmaktaolan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Olayda;dava konusu işlemlerin, Vergi Mahkemesinin görevine giren vergi,resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunların zam vecezaları ile tarifelere ilişkin bulunmadığı gibi idaremahkemesinin görevine giren iptal veya tam yargı davasına konuişlemler ile ilk derecede Danıştay’caçözümlenecek işlemlerden de olmadığı;öte yandan, 5510 Sayılı Kanunda, işyeri tescilinden ve primtahakkukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarınçözümünde görevli yargının yerinin debelirtilmediği dikkate alındığında, 5510Sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasından kaynaklanansomut uyuşmazlığın, anılan Yasa'nın 101. maddesiuyarınca iş mahkemelerinin görev alanına girdiğisonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarıncagörev yönünden reddine" karar vermiş, aleyhine yasayoluna başvurulmayan bu kararın 09/08/2011 tarihindekesinleştiği anlaşılmıştır.
Davacılarvekili bu kez aynı taleple 11/03/2016 tarihinde adli yargı yerinemüracaat etmiştir.
İSTANBUL19. İŞ MAHKEMESİ: 28/09/2017 gün, E:2016/140,K:2017/429 sayılı dosyasında; "Dosyadaki kayıt vebelgelerden; davalı Kurumca SGK denetmenleri ..taraflıdan tanzimedilen 31.01.2011 tarihli rapora dayanarak; 03.03.2011 tarihinde re’senişyeri tescilinin yapıldığı ve ek aylık prim vehizmet belgesi düzenlenmemesi ve süresinde verilmemesindenötürü idari para cezası uygulandığı ve19.260,00 TL idari para cezasının ödenmesi hususunun 20.04.2011tarihli yazısı ile talep edildiğianlaşılmıştır.
Kurum,davacılar adına tahakkuk ettirilen idari para cezasınailişkin yazının 28/04/2011 tarihinde davacılartarafından elden tebliğ alındığı, 11.05.2011tarihli dilekçeleri ile 6111 sayılı Yasa uyarıncaborçlarını yapılandırdıkları ve herhangibir itirazlarının olmadığı bildirilmiştir.
506sayılı yasanın 79.maddesinin 7 ve 8.fıkralarında“Değişik fıkra: 29/07/2003 - 4958 S.K./37. md.) Fiilenveya iş yeri kayıtlarından tespit edilecek her türlübilgiden ya da kamu kuruluşları tarafından düzenlenen belgeveya alınan bilgilerden çalıştığı tespitedilen sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesigereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içindeverilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumca resendüzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerekişverene tebliğ edilir.
İşveren,tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibarenbir ay içinde ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraztahsilatı, durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararıntebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili mahkemeyebaşvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması prim borcununtahsil ve takibini durdurmaz.” denilmektedir.
Bozmailamı sonrasında Kadıköy SGK ya müzekkereyazılmış, gelen müzekkere cevabından işyeritescil işlemi sonrasında işverene uygulanan idari paracezasının 20/04/2011 tarihinde tebliğ edildiğini,işverenin uygulanan idari para cezasına herhangi bir itirazdilekçesi sunmadan 28/04/2011 tarihinde 6111 Sayılıyapılandırma başvurusunda bulunduğuanlaşılmıştır.
Budurumda idari para cezası kararına itiraz edilmeksizin davacılaryapılandırmaya başvurmuş olduklarından, artıkidari para cezası ödeme emrine dönüşmeyeceğindendavanın 506 sayılı Yasa’nın 140. maddesiuyarınca idari yargının görev alanına gireceğianlaşılmış olup ve işyerinin res'en tescilineticesinde 2009/12-2010/1-11 aylar arasına ait ek bildirgenin davacıtarafından Kuruma verilmediği anlaşılmış olmakladavanın esası hakkında Adli Yargının görevliolmadığı İdari Yargının görevliolduğu" gerekçesiyle Davanın yargı yolu caizolmadığından HMK 114/1-b HMK 115/2 maddeleri uyarıncausulden reddine karar vermiş, istinaf edilmeyen kararın 30/11/2017tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Oluşanolumsuz görev uyuşmazlığınınçözümü için davacı vekilinin 13/04/2018tarihli dilekçesi, İstanbul 19. İş Mahkemesinin02/07/2018 tarih, 2016/140 Esas sayılı üst yazısı vedava dosyaları ile birlikte Mahkememize gönderilmiş,başvuru 06/07/2018 tarihi itibarıyla kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler; ŞükrüBOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN Aydemir TUNÇve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıylayapılan 24.09.2018 günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME:
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa'nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli ve idari yargıdosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarakdavacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlikkararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Engin SELİMOĞLU’nun,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacılar adına davalı SGK tarafından re'sen işyeritescili yapılmasına ve ek aylık prim hizmet belgeleridüzenlenerek gönderilmesine dair kurum işlemlerinin iptaliistemiyle açılmıştır.
5510Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun:
“Primbelgeleri ve işyeri kayıtları” başlıklı 86.maddesi; “Bu Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesine tabisigortalılar ile sosyal güvenlik destek primine tabisigortalılar için işverenlerce Kuruma verilmesi gerekenaylık prim ve hizmet belgelerinin şekli, içeriği, ekleri,ilgili olduğu dönemi, verilme süresi ve diğer hususlarKurum tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir
İşveren,işyeri sahipleri; işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgiliolduğu yılı takip eden yıl başından başlamaküzere on yıl süreyle, kamu idareleri otuz yıl süreyle,tasfiye ve iflâs idaresi memurları ise görevlerisüresince, saklamak ve Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilenmemurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibrazetmek zorundadır...
...Sigortalınınçalıştığı bir veya birden fazla işte, buKanunda yazılı şartlan yerine getirmiş olmasınarağmen, kendisi için verilmesi gereken aylık prim ve hizmetbelgesinin veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin işverentarafından verilmediği veya verilen aylık prim ve hizmetbelgesinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde kazançlarınveya prim ödeme gün sayılarının eksikgösterildiği Kurumca tespit edilirse, hastalık ve analıksigortalarından gerekli ödemeler yapılır”
“Uyuşmazlıklarınçözüm veri başlıklı 101. maddesinde: “BuKanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanunhükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkanuyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür”
“Kurumcaverilecek idari para cezaları başlıklı 102. maddesinde:“Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle diğer kanunlardaaşağıda belirtilen fiiller için idari para cezasıöngörülmüş olsa dahi ayrıca bu Kanunun;
...c) 86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesigereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usulde vermeyenler ya daKurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlututulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenensüre içinde vermeyenlere her bir fiil için...
...2)Belgenin ek olması halinde, aylık asgari ücretin iki katımgeçmemek kaydıyla her bir ek belgede kayıtlısigortalı sayısı başına, aylık asgariücretin sekizde biri tutarında...
idari para cezasıuygulanır...
...e)86 ncı maddesinin ikinci fıkrasındakiyükümlülüğü Kurumca yapılan yazılıihtara rağmen onbeş gün içinde mücbir sebepolmaksızın tam olarak yerine getirmeyenlere;
1)Bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlüolanlar için, aylık asgari ücretin oniki katıtutarında,
2)Diğer defterleri tutmakla yükümlü olanlar için,aylık asgari ücretin altı katı tutarında,
3)Defter tutmakla yükümlü değil iseler, asgari ücretinüç katı tutarında...
idari paracezası uygulanır...
...İdarîpara cezası uygulanması 8 inci, 9 uncu, 11 inci ve 86 ncımaddelerde belirtilen belgelerin Kuruma verilmesiyükümlülüğünü kaldırmaz.
İdarîpara cezaları ilgiliye tebliğ ile tahakkuk eder. Tebliğtarihinden itibaren onbeş gün içinde Kuruma ya da Kurumunilgili hesaplarına yatırılır veya aynı süreiçinde Kuruma itiraz edilebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumcaitirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihindenitibaren otuz gün içinde yetkili idare mahkemesinebaşvurabilirler. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde, idari para cezasıkesinleşir”
Hükümlerineyer verilmiştir.
Davadosyalarının incelenmesinden; davacıların adlarınakayıtlı ticari takside çalışan Hakan Yetgin' inbildirimini yapmadıklarının ihbar neticesi belirlenmesininardından davalı kurum tarafından İstanbul Ataşehirİlçesi, Atatürk Mahallesi, Ataşehir BulvarıNo:34M/26 adresinde bulunan davacılara ait taşınmazın,17.12.2009 tarihinden geçerli olmak üzere 5510 sayılıYasa kapsamında re'sen işyeri olarak tescil edilmesine ilişkin03/03/2011 tarih ve 3459733 sayılı işlem ile işyerindeçalışan Hakan Yetgin adlı sigortalıya ilişkinişe giriş bildirgesi ile aylık prim ve hizmet belgelerininkuruma verilmesi, aksi halde bu belgelerin resen düzenleneceğininbildirimine ilişkin 20.04.2011 tarih ve 7962769 sayılıişlemin tesis edildiği, ayrıca ek aylık prim ve hizmetbelgesi düzenlenmemesi ve süresinde verilmemesindenötürü idari para cezası uygulandığı ve19.260,00 TL idari para cezasının ödenmesi hususunun 20.04.2011tarihli yazısı ile talep edildiği, davacılar adınatahakkuk ettirilen idari para cezasına ilişkin yazının28/04/2011 tarihinde davacılar tarafından elden tebliğalındığı, 11.05.2011 tarihli dilekçeleri ile 6111sayılı Yasa uyarınca borçlarınıyapılandırdıkları, davacıların davalıkurumun re'sen işyeri tescil ve işe giriş bildirgesi ileaylık prim ve hizmet belgelerinin kuruma verilmesi işlemlerinekarşı yargı yoluna başvurdukları, yani davacılartarafından idari para cezasının kabul edildiği, işlemiptali taleplerinin karşılıklı görevsizlikkararlarına konu olduğu anlaşılmaktadır.
İşMahkemesinin görevsizlik kararında değinilen 506sayılı Yasanın 140. Maddesinin 5510 sayılı Yasa ile31/05/2006 tarihinde yürürlüktenkaldırıldığı, yerine 5510 sayılıYasanın 86 ve devam eden maddelerindeki düzenlemelerinyapıldığı belirlenmiştir.
Yukarıdayapılan inceleme ve ortaya konulan yasal mevzuat hükümlerigereğince, davaya konu olayda 5510 Sayılı Kanunun 86.maddesinin7. fıkrasında belirtilen yükümlülüğüyasal süresi içinde yerine getirmediğinden bahisle, yineaynı fıkra uyarınca re'sen düzenlenen belgelereilişkin borçtan kaynaklanan uyuşmazlığa bakmakla5510 sayılı Yasa’nın 86. ve 101. maddeleri uyarıncaiş mahkemesi görevli bulunmaktadır. Mahkememizin emsalnitelikteki E:2017/714, K:2017/804 sayılı ilamı da buyöndedir.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü adliyargı yerinin görevine girdiğinden, İstanbul 19.İş Mahkemesinin 28.09.2017 gün, E:2016/140, K:2017/429 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 19.İş Mahkemesinin 28.09.2017 gün, E:2016/140, K:2017/429 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 24.09.2018gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Hicabi
DURSUN
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Birol
SONER
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Turgay Tuncay Varlı
Full & Egal Universal Law Academy