T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 545
KARAR NO : 2018 / 545
KARAR TR : 24.09.2018
ÖZET : Davacının borçlusu olan davalı kurum çalışana ait emeklilik başvuru evrakının SGK Başkanlığına gönderilmesi sırasında, öncesinde başlatılan icra takip dosyasından gelen haciz yazısının eklenmemesi sebebiyle borçlunun emekli ikramiyesine haciz yapılamadığı, bu nedenle uğranılan zarara karşılık gelen tazminatın yasal faiziyle birlikte Çukurova Üniversitesi tarafından ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :M. V. M.
Vekili :Av. L. B.
Davalı : ÇukurovaÜniversitesi Rektörlüğü
Vekili : Av. Y. S. P.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; Çukurova Üniversitesi Diş HekimliğiFakültesinde görev yapan dava dışı borçlusuhakkında Adana 8. İcra MüdürlüğününE:2016/4943 sayılı dosyası aracılığı ilebaşlattığı icra takibinde borçlununmaaşının 1/4'üne ve emekli olması halinde hakedeceği emekli ikramiyesi üzerine borç miktarınca hacizkonulmasına rağmen, emeklilik başvurusunda bulunan davadışı borçluya ilişkin ÇukurovaÜniversitesi Personel Daire Başkanlığı tarafındanSosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na gönderilenbelgeler arasında davacının alacaklı olduğu Adana 8.İcra Müdürlüğünün E:2016/4943sayılı dosyasından gelen haciz yazısıbulunmadığı ve böylelikle dava dışıborçlunun emekli ikramiyesine haciz uygulanamadığındanbahisle uğranılan zarara karşılık 52.800,00 TLtazminatın 22.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziylebirlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle 22/09/2016 tarihinde adliyargı yerinde dava açmıştır. ADANA 4. ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ:06.06.2017 gün ve E:2016/522 K:2017/254 sayılı dosyasında"Dava konusu eylem davalı Çukurova ÜniversitesiRektörlüğünün hizmet kusuruna ilişkin olup,İYUK 2/1-b maddesinde belirtilen tam yargı davası olarakgörülmesi gerekmekte olup, idari yargı alanınıngörevine girdiği" gerekçesiyle yargı yolu nedeniyledavanın usulden reddine karar vermiş, istinaf edilmeyen kararın11/09/2017 tarihinde kesinleştiğianlaşılmıştır Davacı vekili bu kez13/09/2017 tarihinde aynı istemle idari yargıda davaaçmıştır. ADANA 3. İDAREMAHKEMESİ: 06.07.2018gün ve E:2018/516 sayı ile "2004 sayılı İcraİflas Yasası'nın "Sorumluluk" başlıklı5. maddesinde; "İcra ve İflas Dairesi görevlilerininkusurlarından doğan tazminat davaları, ancak idare aleyhineaçılabilir. Devletin, zararın meydana gelmesinde kusurubulunan görevlilere rücu hakkı saklıdır. Bu davalaraadliye mahkemelerinde bakılır."; "Maaş veücretlerin kesilmesinde usul" başlıklı 355.maddesinde; "Devlet işlerinde veya hususi müesseselerde bulunanborçlu memur veya müstahdemlerin maaş ve ücretlerindenkesilmesi için icra dairelerinden yapılacak tebligatın kanunimuhatapları haczin icra edildiğini ve borçlunun maaş veücreti miktarım nihayet bir hafta içinde bildirmeğe veborç bitinceye kadar icra dairesinin tebligatı mucibince haczolunanmiktarı tevkif edip hemen daireye göndermeğe mecburdurlar.Memurun maaş, ücret veya memuriyetinde yahut başka birşubeden maaş almağı mucip olacak surette vukubulacaktebeddülleri ve hizmetine nihayet verildiği takdirde bu keyfiyeti demal memuru veya daire amiri yahut hususi müesseselerin kanunimuhatapları derhal icra dairesine bildirmeğe ve ikinci halde hacizmuamelesinden o şube veya amirini haberdar etmeğe mecburdur."hükmü yer almıştır. Dava dosyasınınincelenmesinden; davacı tarafından Çukurova ÜniversitesiDiş Hekimliği Fakültesinde görev yapan davadışı borçlusu hakkında Adana 8. İcraMüdürlüğünün E:2016/4943 sayılıdosyası aracılığı ile başlattığıicra takibinde borçlunun maaşının 1/4'üne ve emekliolması halinde hak edeceği emekli ikramiyesi üzerine borçmiktarınca haciz konulmasına rağmen, emeklilik başvurusundabulunan dava dışı borçluya ilişkin ÇukurovaÜniversitesi Personel Daire Başkanlığı tarafındanSosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına gönderilenbelgeler arasında davacının alacaklı olduğu Adana 8.İcra Müdürlüğünün E:2016/4943sayılı dosyasından gelen haciz yazısıbulunmadığı ve böylelikle dava dışıborçlunun emekli ikramiyesine haciz uygulanamadığındanbahisle uğranılan zarara karşılık 52.800,00 TLtazminatın 22.09.2016 gününden itibaren işleyecek yasalfaiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle adli yargımerciinde dava açıldığı, açılan budavada Adana 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.06.2017 gün, E:2016/522 veK:2017/254 sayılı kararı ile hizmet kusuru nedeni ileaçılan tam yargı davalarında görevli yargıyolunun idari yargı olduğu gerekçesi ile davanın usuldenreddedildiği, bunun üzerine davacı tarafından Mahkememizdedava açıldığı görülmektedir. İdare hukuku kurallarıiçinde, kamu hizmetinin yürütülmesi amacıyla, kamugücü kullanılarak tesis edilen idari işlemler ile aynıamaçlarla gerçekleşen idari eylemler ve idarisözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarıngörüm ve çözümü idari yargının görevalanına girmektedir. Bu durumda, davalı idareninyükümlülüğü, İcra ve İflasYasası'ndan doğan bir sorumluluk olup, yukarıda yer verilenözel yasa hükümlerinin uygulanmasından ve özel hukukhükümlerine tabi zararın tazmininden kaynaklananuyuşmazlığın görüm ve çözümününadli yargının görev alanında olduğuanlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle,Mahkememizin görevinde olmayan Adana 4. Asliye Hukuk Mahkemesitarafından da görevsizlik karan verildiğinden görevliMahkemenin belirlenmesi için bu dava dosyasının ve Adana 4.Asliye Hukuk Mahkemesi'nden temin edilen E:2016/522 sayılı davadosyasının, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi'ninKuruluş ve İşleyişi Hakkında Yasa'nın 19. maddesiuyarınca Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,Uyuşmazlık Mahkemesi'nce bir karar verilinceye kadar yargılamanınertelenmesine" karar vererek her iki dava dosyasını 19/07/2018gün, 2018/516 esas sayılı üst yazı ila Mahkememizegöndermiş, başvuru 27/08/2018 tarihinde kayıt altınaalınmıştır. İNCELEMEVE GEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler; ŞükrüBOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN Aydemir TUNÇve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıylayapılan 24.09.2018 günlü toplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece, ekinde adliyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacınınborçlusu olan davalı kurum çalışana ait emeklilikbaşvuru evrakının SGK Başkanlığınagönderilmesi sırasında, öncesinde başlatılan icratakibine ilişkin Adana 8. İcraMüdürlüğünün E:2016/4943 sayılıdosyasından gelen haciz yazısının eklenmemesiyüzünden borçlunun emekli ikramiyesine hacizuygulanamadığından bahisle uğranılan zararakarşılık gelen tazminatın yasal faiziyle birlikteÇukurova Üniversitesi tarafından ödenmesine kararverilmesi istemiyle açılmıştır. 2547 sayılıYükseköğretim Kanununun 3/d maddesi üniversiteyi;Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahipyüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimselaraştırma, yayın ve danışmanlık yapan;fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş vebirimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumu olarak tanımlamıştır. 2004 sayılı İcrave İflas Kanununun “Şikayet veŞartlar” başlıklı 16. maddesinde; “Kanununhallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmaküzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığımuameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygunbulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir.Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi güniçinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veyasebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı herzaman şikayet olunabilir.” “Şikayet üzerineyapılacak muameleler” başlıklı 17. maddesinde; “Şikayettetkik merciince, kabul edilirse şikayet olunan muamele ya bozulur, yahutdüzeltilir. Memurun sebepsiz yapmadığı veyageciktirdiği işlerin icrası emrolunur.” hükmüyer almaktadır. “Tetkik mercii”başlıklı 4. maddesinde; “İcra ve iflâsdairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikâyetlerleitirazların incelenmesi icra tetkik mercii hâkimi yahut kanungereğince bu görev kendisine verilmiş olan hâkim tarafındanyapılır. İş durumunun gerekli kıldığıyerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlugörüşü ile Adalet Bakanlığınca icra tetkikmerciinin birden fazla dairesi kurulabilir. Bu durumda icra tetkik merciidaireleri numaralandırılır. İcra tetkik merciinin birdenfazla dairesi bulunan yerlerde iş dağılımı ve bunailişkin esaslar, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluncabelirlenir. Her icra tetkik mercii hâkimi, kendisine AdlîYargı Adalet Komisyonu Başkanlığıncadönüşümlü olarak bağlanan icra ve iflâsdairelerinin muamelelerine yönelik şikâyetleri veitirazları inceler, bu dairelerin gözetim ve denetimlerini yapar,idarî işlerine bakar. İcra yetkisini haiz sulh mahkemelerininmuamelelerine karşı vuku bulacak şikayet ve itirazlarıntetkik mercii o mahkemenin hâkimidir.” "Kısmen haczi caiz olanşeyler" başlıklı 83. maddesinde; "Maaşlar,tahsisat ve her nevi ücretler, intifa hakları ve hasılatı,ilama müstenit olmayan nafakalar, tekaüt maaşları,sigortalar veya tekaüt sandıkları tarafından tahsis edilen iratlar,borçlu ve ailesinin geçinmeleri için icra memuruncalüzumlu olarak takdir edilen miktar tenzil edildikten sonrahaczolunabilir. (Değişik: 12/4/1968 -1045/1 md.) Ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden azolamaz. Birden fazla haciz var ise sıraya konur. Sırada öndeolan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiyegeçilemez" Hükümleri yeralmaktadır. Ayrıca aynıYasanın "Maaş ve Ücretlerin Kesilmesi Usulü"başlıklı 355. Maddesinde; “Devlet işlerinde veyahususi müesseselerde bulunan borçlu memur veya müstahdemlerinmaaş ve ücretlerinden kesilmesi için icra dairelerindenyapılacak tebligatın kanuni muhatapları haczin icraedildiğini ve borçlunun maaş ve ücreti miktarınınihayet bir hafta içinde bildirmeğe ve borç bitinceye kadaricra dairesinin tebligatı mucibince haczolunan miktarı tevkif ediphemen daireye göndermeğe mecburdurlar./Memurun maaş, ücretveya memuriyetinde yahut başka bir şubeden maaş almağımucip olacak surette vuku bulacak tebeddülleri ve hizmetine nihayet verildiğitakdirde bu keyfiyeti de mal memuru veya daire amiri yahut hususimüesseselerin kanuni muhatapları derhal icra dairesinebildirmeğe ve ikinci halde haciz muamelesinden o şube veya amirinihaberdar etmeğe mecburdur.” denilmek sureti ile borçlunundevlet kurum ve kuruluşları nezdinde bulunan hak vealacaklarının ne şekilde haczedileceği, ilgili kurum vekuruluşun haciz işlemi üzerine yerine getirmesi gerekenyükümlülükler düzenlendiği, "Yukarıdaki maddeyeriayet etmeyenler hakkında Hükümler"başlıklı 356. Maddesinde; “Yukarıdaki maddehükümlerine riayet etmemiş olanların kesmedikleri veya ilkvasıta ile göndermedikleri para ayrıca mahkemedenhüküm alınmasına hacet kalmaksızın icradairesince maaşlarından veya sair mallarından alınır./Bunların borçluya kanun hükümleri dairesinde rücuhakkı vardır. Yukarıdaki madde hükümlerine riayetetmeyen her hangi bir memur veya amir hakkında istenecek malumatınicra dairesine hemen verilmesi bunların mensup olduğu daireninvazifesidir.” denilmek sureti ile, icra müdürlüğününtalebi üzerine yedinde borçluya ait ücret veya maaşbulunan kurumların, icra müdürlüğünün talebidoğrultusunda işlem tesis etmekle mükellef oldukları, aksidurumda ilgili borç, borçluya rücu hakkı saklıkalmak kaydı ile suiistimal gösteren memurlarınmaaşlarından ve mallarından tahsil edileceğinindüzenlendiği, "CumhuriyetSavcılığı’nca Takip" başlıklı357. Maddesinde; “İcra dairesince kanuna göre yapılantebliğ ve emirleri derhal yapmağa ve neticesini geciktirmeksizin icradairesine bildirmeğe alakadarlar mecburdur. Makbul sebep haricindetebliğ ve emirleri yapmayanlar hakkında ait olduğu dairecetahkikatı evveliyeye hacet kalmaksızın CumhuriyetSavcılığınca doğrudan doğruya takibatyapılır.” denilmek sureti ile 355. Madde gereğinceyedinde bulunan borçluya ait maaş ve ücret hakkında, icramüdürlüğünün talebi üzerine gerekliişlemleri yerine getirmeyen memur veya amirler hakkında CumhuriyetSavcılığı tarafından soruşturmabaşlatılabileceği düzenlenmiştir.Görüldüğü üzere, yedinde borçluya aitalacak bulunup, icra müdürlüğünün talebidoğrultusunda gereğini yerine getirmeyenler hakkında genelhükümler çerçevesinde işlem tesis edileceğibelirtilmiş, 2004 sayılı Kanun’un 16. Maddesine herhangibir atıf yapılmamıştır. Dosya kapsamındayapılan inceleme neticesinde; davacı tarafından ÇukurovaÜniversitesi Diş Hekimliği Fakültesinde görev yapandava dışı borçlu hakkında Adana 8. İcraMüdürlüğünün E:2016/4943 sayılıdosyası aracılığı ile başlattığıicra takibinde borçlunun maaşının 1/4'üne ve emekliolması halinde hak edeceği emekli ikramiyesi üzerine borçmiktarınca haciz konulmasına rağmen, emeklilik başvurusundabulunan dava dışı borçluya ilişkin ÇukurovaÜniversitesi Personel Daire Başkanlığı tarafındanSosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına gönderilenbelgeler arasında davacının alacaklı olduğu Adana 8.İcra Müdürlüğünün E:2016/4943sayılı dosyasından gelen haciz yazısıbulunmadığı ve emekli ikramiyesinin başka borcundandolayı yapılan takibe ilişkin Adana 11. İcraMüdürlüğünün 2016/9411 sayılıdosyasına aktarılmasına neden olunduğu, böylelikledava dışı borçlunun emekli ikramiyesine hacizuygulanamadığından bahisle uğranılan zararakarşılık 52.800,00 TL tazminatın 22.09.2016 günündenitibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesiistemiyle uyuşmazlık konusu davalarınaçıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar Adana 3. İdareMahkemesi gönderme kararında; “davalı idareninyükümlülüğünün, İcra ve İflasYasası'ndan doğan bir sorumluluk olup, yukarıda yer verilen özelyasa hükümlerinin uygulanmasındankaynaklandığı" iddia edilmiş ise de, 2004sayılı Kanun kapsamında yedinde borçlunun hak vealacağını bulunduranların yükümlülüklerineyer verilmiş olması, bu kişiler hakkında 2004sayılı Kanun’un 16. Maddesinin uygulanacağı sonucunudoğurmamaktadır. Nitekim 2004 sayılıKanun’un 16. Maddesinde açıkça icramüdürlüğünün hatalı işlem ve eylemlerindendoğan sorumluluk ve görevli mahkeme düzenlenmiş olup, davakonusu olayda icra müdürlüğünün değil,borçlunun işvereni konumunda olan davalı idarenin hatalıişleminden kaynaklanan bir zarar söz konusudur. Kamu tüzelkişiliğini haiz Çukurova Üniversitesinin davadışı borçlu çalışanınınemeklilik başvurusuna ilişkin evrakı SGKBaşkanlığına gönderirken takip ve haciz işleminibildirmeyerek, davacının alacağının tahsilineengellemesi eyleminin 2577 sayılı 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanunu'nun 2/b maddesi kapsamındakaldığı ve uyuşmazlığın idari yargıyerinde çözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümü idari yargı yerinin görevinegirdiğinden, Adana 3. İdare Mahkemesi’nin 06.07.2018 günve E:2018/516 sayılı başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir. S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Adana 3.İdare Mahkemesi’nin 06.07.2018 gün ve E:2018/516 sayılıBAŞVURUNUN REDDİNE, 24.09.2018 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Hicabi DURSUN Üye Şükrü BOZER Üye Mehmet AKSU Üye Birol SONER Üye Süleyman Hilmi AYDIN Üye Aydemir TUNÇ Üye Turgay Tuncay Varlı
Full & Egal Universal Law Academy